بزم‌‌آورد| تاریخ و فرهنگ ایران

‍ کتاب بیاضی از مکاتیب عصر صفوی از انتشارات بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار اثر برگزیدۀ هفدهمین آیین بزرگداشت حامیان نسخ خطّی شد.

در هفدهمین آیین بزرگداشت حامیان نسخ خطّی که ۱۶ شهریور ۱۴۰۵ در تالار قلم سازمان اسناد و کتابخانۀ ملّی برگزار شد، برگزیدگان این آیین معرفی شدند و در زمینۀ متون تاریخی، کتاب بیاضی از مکاتیب عصر صفوی به تصحیح سیّد سعید میرمحمّدصادق به عنوان اثر برگزیده دست یافت.
بیاضی از مکاتیب عصر صفوی شامل ۲۴۶ نامه از دورۀ شاه عبّاس اوّل تا شاه سلطان حسین صفوی است. این بیاض اطلاعات جدیدی از روابط سیاسی صفویان با گورکانیان هند، عادلشاهیان، دولت عثمانی و حتّی نفوذ قدرت دولت صفوی در حکومت اوزبکان، حکّام قفقاز و تاتار کریمه و مکاتبات با نواحی سیام تایلند و قراقلپاق در حدود آرال و نیز شاهان اروپایی و ارتباط با کمپانی‌های تجاری ارائه می‌کند. اهمیت دیگر آن به سبب آگاهی‌های منحصربه‌فردی است که از شیوۀ نسخه‌آرایی نامه‌ها در عصر صفوی به دست می‌دهد.
بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار کسب این موفقیّت ارزشمند را به آقای سیّد سعید میرمحمّدصادق تبریک می‌گوید و سلامتی و بهروزی ایشان را آرزومند است.

بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار؛ تعمیم زبان فارسی، تحکیم وحدت ملّی و تمامیت ارضی

@AfsharFoundation

برگزیده بخش متون تاریخی در هفدهمین آیین بزرگداشت حامیان نسخ خطی


@bazmavard

📜 میراث مشروطه؛ حکمرانی قانون

هم‌زمان با سالروز صدور فرمان مشروطه، گفت‌وگوی مفصلی با سید سعید میرمحمدصادق، تاریخ‌پژوه، در پایگاه خبری «پیام ما» منتشر شده است.

او در این گفت‌وگو، مهم‌ترین دستاورد انقلاب مشروطه را حاکم شدن قانون بر اداره کشور، شکل‌گیری مجلس شورای ملی و ورود مردم به ساختار قدرت می‌داند و با نگاهی تاریخی، تحول مفهوم قدرت در ایران از روزگار باستان تا عصر مشروطه را بررسی می‌کند.

در این گفت‌وگو همچنین به موضوعاتی چون:
🔹 جایگاه مجلس در پیگیری مطالبات مردم
🔹 نقش مطبوعات، روحانیان و روشنفکران در مشروطه
🔹 منابع دست‌اول پژوهش درباره انقلاب مشروطه
🔹 بازتاب جهانی انقلاب مشروطه در مطبوعات و اسناد دیپلماتیک

پرداخته شده است.

🔗 متن کامل گفت‌وگو:
https://payamema.ir/payam/159402

#مشروطه
#انقلاب_مشروطه
#فرمان_مشروطه
#تاریخ_معاصر
#تاریخ_ایران
#قانون_مداری
#مجلس_شورای_ملی
#سید_سعید_میرمحمدصادق

🔰تاریخ‌خوانی در گفت‌وگو با سیدسعید میرمحمدصادق؛

جامعه فرهیخته به گذشته خود توجه می‌کند

🔸سیدسعید میرمحمدصادق: جامعه‌ای فرهیخته و فرهمند است که به گذشته‌اش توجه داشته باشد و سعی کند که اشتباهات گذشته خود را تکرار نکند.

🔸جامعه‌ای فرهیخته و فرهمند است که به گذشته‌اش توجه داشته باشد و سعی کند که اشتباهات گذشته خود را تکرار نکند. به هرحال بخشی از تاریخ ثبت رخدادهای مختلف در تمامی حوزه‌های سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و زندگی عامه است و هر دوره‌ای ویژگی خاصی داشته است. حال نیز دوره‌ای است که همه چیز از طریق رسانه ثبت می‌شود و به هر حال رسانه زمینه‌ای فراهم می‌کند که ما نسبت به گذشته شناخت بهتری پیدا کنیم و برای آینده تصمیم بهتری بگیریم. پس جامعه‌ای به تعالی می‌رسد که بتواند به خوبی گذشته را درک کند و با رفع اشتباهات زمینه‌ای را فراهم کند که بتواند آینده بهتری داشته باشد.

🔸کسانی که می‌خواهند مطالعه در زمینه تاریخ را شروع کنند بهتر است ابتدا با مطالعه کتاب‌های عمومی ایران و جهان شروع کنند تا بتوانند اطلاعات کلی در مورد تاریخ ایران و جهان به دست بیاورند و اگر علاقه بیشتری داشتند در ادامه به مطالعه هر دوره تاریخی یا هر سلسله تاریخی بپردازند. از جمله کتاب‌های مناسب برای کسانی که می‌خواهند مطالعه در زمینه تاریخ را شروع کنند کتاب «تاریخ ایران زمین» اثر محمدجواد مشکور است. این کتاب به زبان ساده و قابل فهم به بیان تاریخ اجتماعی، سیاسی و فرهنگی ایران در هر دوره تاریخی پرداخته است.


ibna.ir/x6zkt

@ibna_official

مصاحبه با دکتر سیدسعید میرمحمدصادق، گردآورندهٔ کتاب «کتاب‌شناسی متون چاپ‌شده در ایران (از سال ۱۲۳۳ قمری تا ۱۳۹۰ شمسی)» در دو جلد
با همکاری محمود طیّار مراغی

این مصاحبه در اردیبهشت ۱۴۰۴ و در سی‌وششمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران انجام شده است.

@mirasmaktoob
.

● چرا بسامد نام خلیج فارس در اسناد و مقالات علمی خارجی رو به کاهش است؟

● چرا به تدریج نام خلیج فارس در حافظه جهانی کم‌رنگ شده است؟

○ گفت‌وگو با خبرگزاری تسنیم؛

https://tn.ai/3315434


@bazmavard

اگر صد سال مانی ور یکی روز
بباید رفت ازین کاخ دل‌افروز

به خلیج فارس از وجوه دیگر هم باید توجه کرد. برای اثبات اینکه این پهنه گسترده آبی و این شاخاب بزرگ، نامش خلیج فارس است، گاهی با مصرعی از یک بیت، بر روی سنگ گوری در دل جزیره‌ای در همین خلیج همیشه فارس می‌توان آن را بازنمایی و نشان داد.

در گورستان بی‌بی مریم جزیره قشم سنگ‌قبرهای کهن از سده ۱۰ قمری و حتی پیش از آن موجود است که نشان می‌دهد، فارغ از قومیت چگونه ساکنان گرانقدر جزایر خلیج فارس به سرزمین مادری دلبسته بوده و هستند.

در این سنگ گور، مصرعی از منظومه خسرو و شیرین نظامی شاعر بزرگ ایران در سده شش قمری، با خطی زیبا، نقر شده و تا امروز به یادگار مانده است که همبستگی ملی و گستره زبان رسمی سرزمین ایران را نشان می‌دهد.

به پاسداشت روز زبان فارسی، ۲۵ اردیبهشت؛

عکس در روز جمعه، ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۴، جزیره قشم برداشته شده است؛
@bazmavard

تنها متن فارسی که به تاریخ دقیق آزادسازی هرمز اشاره دارد، کتاب جرون نامه، سرودۀ حسن قدری شیرزای (درگذشته پس از ۱۰۴۳ ق) است:
چنین باد معلوم عالم‌متاع‌
كه از تیغ كین غازیان شجاع

به ماه جمادی ثانی سپاه‌
در احدی و عشرین ایام ماه

گرفتند در ناف هفته به زور
دیار جرون را ز نزدیك و دور

براساس محاسبات این روز با روز سه‌شنبه ۱۳ اردیبهشت ۱۰۰۱ خ/ ۳ می ۱۶۲۲م برابر است. فیگوئرا سفیر پرتغال به دربار شاه عباس اول نیز همین تاریخ را ذکر کرده است.

با احترام یاد کنیم از فرماندهان و سرداران که در آزادسازی جزایر قشم و هرمز و بیرون راندن پرتغالی‌ها از خلیج فارس در نبردها حضور داشتند؛

فرمانده کل:
امام‌قلی خان

فرماندهان ارشد:
امام‌قلی بیگ، شه‌قلی بیگ و برادرش طهماسب‌قلی بیگ، سوندوک سلطان آغاجری، سوندوک سلطان چکنی؛

فرماندهان میانی:
خداوردی سلطان، عماد عرب، شیخ موسی ابومهیر، بیرم بیگ، قنبر بیگ، نور علی، سلطان ولد خان، سوار علی، فولاد بیگ، محمدقلی بگ، یارعلی بیگ، صفی‌قلی، شهیداغلی، اسحاق غازی، ملک‌شیر از اهالی ممسنی، امیر احمدی، حسین صفر، رستم بگ، ارج‌علی بیگ و دلوباشی شاهی‌سون که در پای قلعه پرتغالی‌های هرمز شهید شد.

@bazmavard

https://shahraranews.ir/fa/publication/content/16192/425160

خلیج فارس از دورۀ باستان تا دنیای مدرن و تا امروز، از جنبه سیاسی، استراتژیک و اقتصادی اهمیت بسیار داشته است، تا آنجا که حفظ آن برای حکومت‎‌ها حیاتی بوده است. اما تنوع قومی و فرهنگی و جایگاه آن در فرهنگ و تمدن ایران موضوعی است که به‌رغم اهمیت زیادی که دارد، به آن بسیار کم توجه شده است.
به مناسبت روز ملی خلیج فارس، با سیدسعید‌میر محمدصادق ـ دانش‌آموخته دکتری تاریخ ایران دوره اسلامی، نویسنده و پژوهشگر ـ گفت وگویی کرده‌ایم با محور اهمیت فرهنگ این منطقه. او بر این باور است که برگزاری جشنواره‌های مختلف هنری و غیر هنری، مانند جشنوارۀ غذا و بازی و لباس، و فراهم آوردن امکان حضور گردشگران خارجی می‌تواند هم در معرفی فرهنگ غنی خلیج فارس مؤثر باشد و هم مزیّت‌های اقتصادی و آوردۀ مالی ایجاد کند.

https://t.me/bazmavard

فهرست برخی کانال‌های تلگرامی سودمند در زمینۀ زبان‌ و ادبیات

فهرست زیر به‌صورت الفبایی و براساس نام کانال مرتب شده‌است. نام گردانندۀ کانال نیز پس از نشانۀ | آمده‌است. این فهرست به‌روز خواهد شد.

آرخش | آرش اکبری مفاخر
آواز سرخ | سلمان ساکت
ادب‌آموز | رضا خبازها
از روسی | محمدمهدی یزدانی
از ویرایش | فرهاد قربان‌زاده
انجمن زبان‌شناسی ایران
انجمن مبارزه با نشر جعلیات
اوراق پریشان | محمدرضا ضیاء
ایران فهرست
بزم‌آورد | سید سعید میرمحمدصادق
بنیاد پژوهش‌های ایران باستان آژیار | میثم محمدی و نیما آصفی
پارسی‌شناسی | منوچهر فروزنده فرد و همکاران
تاریخ، فرهنگ، هنر و ادبیات ایران‌زمین | ج. ط. نژند
تالار آینه | منیره‌السادات قریشی امیری و جویا جهانبخش
تعلیق | علی پیرحیاتی
جستارهای ابوالفضل خطیبی | فریبا شکوهی
چشم‌وچراغ | سمانه ملک‌خانی و همکاران
چهارخطی | سید علی میرافضلی
دقایق زبانی | ع. پارسازاده
دهخدا
راوی | رضا خبازها و بابک سلمانی
سایه‌سار | سایه اقتصادی‌نیا
شعر، فرهنگ و ادبیات | محسن احمدوندی
صراحی | منوچهر فروزنده فرد
علی‌اکبر یاغی‌تبار
فرهنگستان زبان و ادب فارسی
فصل‌نامۀ قلم | محسن احمدوندی و همکاران
فقه‌اللغه | میثم محمدی
فن ادبیات | علی شاپوران
قصۀ ارباب معرفت | محمد سوری
قلم‌انداز | مسعود راستی‌پور
کتاب عیلام (کتابستان) | سعید مهدوی‌فر
کتابخانۀ تخصصی ادبیات | اسماعیل مهدوی راد
کتابخانۀ فرهنگ و زبان‌های باستانی | میثم محمدی و نیما آصفی
کتاب‌های مجاز | منوچهر فروزنده فرد
گاهنامۀ ادبی | محسن شریفی صحی
گزیده | همایون شکری
گنجینۀ زبان‌های ایرانی | اسفندیار طاهری
گویشور (وابسته به پارسی‌شناسی) | منوچهر فروزنده فرد و همکاران
مالیخولیا | آرش عبدالله‌نژاد
مجمع پریشانی | سهیل یاری گلدره
معین‌نامک | معین پایدار
مقالات دکتر علی‌اشرف صادقی | علی‌اشرف صادقی و همکاران
مؤسسۀ پژوهشی میراث مکتوب
مهدی نوریان
میناوش | میثم موسوی
نخبۀ شاهنامه | علی شاپوران
نوشتگان | میلاد بیگدلو
واریانی | علی رحیمی واریانی
والایش | بهمن بنی‌هاشمی
ویر ویرایش | محمد یوسفی‌شیرازی
هفت شهر عشق | علی کاملی

🌐 پارسی‌شناسی: دانشنامۀ برخط زبان و ادبیات 🌐

@parsishenasi

💠 عید فطر خجسته و مهنا

🌼🌸🌼🌸

آخر از گیتی بحسرت رفتی ای شهر صیام
خوش بجا رفتی،
مشرف،
ظل عالی مستدام

🔸️ شعر: #صفای_اصفهانی


💠 دیدن ماه

🔹️https://t.me/bazmavard

بزم‌‌آورد| تاریخ و فرهنگ ایران pinned «‍ ‍ توپ روس بر غریب طوس آوخ که در دیار خراسان به عهد ما تجدید کرب و بلا‌ کرد توپ روس محمّدتقی بهار دهم فروردین در تقویم تاریخ ایران، رخداد مهمی به ثبت رسیده است. واقعه‌ای که هم به ساختار ملی و هم به حوزه دینی توسط روس‌ها تعرض شد. این واقعه - که از جمله وقایع…»

مبارک‌تر شب و خرّم‌ترین روز
به استقبالم آمد بختِ پیروز

دهل‌زن گو دو نوبت زن بشارت
که دوشم قدر بود، امروز نوروز
سعدی

سلام، با بهترین آرزوها، سال نو را به شما و خانواده گرامی‌تان تبریک عرض می‌کنم.
تندرست، شاد و پاینده باشید.

ارادتمند
سیدسعید میرمحمدصادق
@bazmavard

شورش در دورۀ شاه اسماعیل صفوی 
سخنرانی سیدسعید میرمحمدصادق  

همایش ایران و میراث شاه اسماعیل  
به‌مناسبت پانصدمین سالمرگ شاه اسماعیل اول صفوی
  
۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۳  
سالن فردوسی، خانۀ اندیشمندان علوم انسانی
 @bazmavard
.

‍ پژوهشی مهم در حوزۀ خلیج فارس

سید سعید میرمحمّدصادق

شهرآرا، یکشنبه، ۶ آبان ۱۴۰۳

خداوند را سپاسگزارم که توانستم پژوهشی مهم در حوزۀ خلیج فارس را در مهم‌ترین روزها که این شاخاب کهن با تهدیدهای گوناگون روبه‌روست به مردم ایران و نیز اهل تحقیق به‌ویژه صفویه‌پژوهان تقدیم کنم. این کتاب بر پایۀ سه رسالۀ منظوم از روزگار صفوی از دوران شاه‌ عباس اوّل صفوی است. نخستین رساله فتح‌نامۀ شیراز، لار، بَنارو، میناب و بحرین است که دربارۀ فتوحات الله‌وردی‌خان در تسخیر این مناطق در ۱۷۱۷ بیت است. شاعر این منظومه ابن‌حسین شیرازی است و اصل این نسخه در کتابخانۀ عارف حکمت شهر مدینۀ منوره نگهداری می‌شود. رسالۀ دوم فتح‌نامۀ کشم و هرمز از سراینده‌ای ناشناس در ۴۸۲ بیت است. رخدادنگاری این منظومه به گزارش‌های رویی فریره دوآندردا، سردار پرتغالی، دربارۀ شیوۀ نبرد ایرانی‌ها بسیار شبیه است. اصل این نسخه در ایتالیا نگهداری می‌شود. رسالۀ سوم جنگ‌نامۀ کشم از شاعری ناشناخته در ۲۶۳ بیت و دربارۀ بازپس‌گیری قشم است. نسخۀ این منظومه در کتابخانۀ واتیکان است. رسالۀ دوم و سوم همان سروده‌هایی است که پیترو دلاواله، جهانگرد ایتالیایی، آن را از شاعران آثار خریده و با خود به رم برده است.

فتوحات صفویه در ایالت فارس و جزایر بحرین، قشم و هرمز، نوشتۀ ابن حسین و دیگران، تصحیح و تحقیق سید سعید میرمحمّدصادق، بنیاد موقوفات افشار، ۱۴۰۳، ۳۹۲ صفحه.

بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار؛ تعمیم زبان فارسی، تحکیم وحدت ملّی و تمامیت ارضی

@AfsharFoundation

فتوحات صفویه در ایالت فارس و جزایر بحرین، قشم و هرمز؛

خداوند را سپاسگزارم که توانستم، پژوهشی مهم در حوزه خلیج فارس در مهم‌ترین روزها  - که این شاخاب کهن با تهدیدهای گوناگون روبرو است - به مردم ایران و نیز اهل تحقیق به ویژه صفویه‌پژوهان تقدیم کنم.
این کتاب بر پایه سه رساله منظوم از روزگار صفوی از دوران شاه عباس اول صفوی است.

نخستین رساله، فتح‌نامه شیراز، لار، بنارو، میناب و بحرین است که درباره فتوحات الله‌وردی خان در تسخیر این مناطق در ۱۷۱۷ بیت است. شاعر این منظومه ابن‌حسین شیرازی است و اصل این نسخه در کتابخانه عارف حکمت شهر مدینه منوره نگهداری می‌شود.

رساله دوم فتح‌نامه کشم و هرمز از سراینده‌ای ناشناس در ۴۸۲ بیت است. رخدادنگاری این منظومه با گزارش‌های دو آندردا سردار پرتغالی درباره شیوه نبرد ایرانی‌ها بسیار شبیه است؛ اصل این نسخه در ایتالیا نگهداری می‌شود.

رساله سوم جنگ‌نامه کشم از شاعری ناشناخته در ۲۶۳ بیت و درباره بازپس‌گیری قشم است. نسخه این منظومه در کتابخانه واتیکان است. رساله دوم و سوم، همان سروده‌هایی است که دلاواله آن را از شاعران آثار خریده و با خود به رم برده است.

https://t.me/bazmavard

تاریخ دانشی است منبع‌بنیاد، پس پژوهشگر به هر میزان که بتواند به منابع متنوع دست یابد، می‌تواند تحلیلی چند وجهی از رویدادهای تاریخی ارائه دهد.
از جمله منابع اسنادی مهم در پژوهش‌های تاریخی،  سلطانیات یا مکاتبات سیاسی است.
عصر صفویه به لحاظ تعداد و کیفیت مکاتبات سیاسی یکی از متمایزترین ادوار تاریخ ایران است، اما به دلیل حوادث طبیعی و تغییر سلسله‌ها و پایتخت‌ها، گنجینه متمرکزی از نامه‌ها و اسناد تاریخی تا دوره معاصر در اختیار نداریم. البته بخش عمده‌ای از نامه‌ها را که اکنون سواد آن در دسترس است، مدیون ذوق منشیانی هستیم که نسبت به گردآوری نمونه نامه‌های خود و سایر منشیان بزرگ این دوره اقدام کردند.
پژوهش حاضر فهرستی تحلیلی و کاربردی از بیش از ۸۰۰ نامه سیاسی این دوره است که افزون بر اسناد و مکاتبات سیاسی منتشره، نسبت به استخراج نامه‌هایی که در متون تاریخی این دوره ذکری از آن شده، اقدام کرده است.
امید است پایان‌نامه دیگری در زمینه دیوانیات آغاز شود تا بتوان از منابع متفرق این دوره، به طور کامل آگاه شد و در مطالعات صفوی بهره‌برداری کرد.
روز یکشنبه ۲۵ شهریور ۱۴۰۳، این پایان‌نامه دفاع شد.
https://t.me/bazmavard