♦️
نوواژه برای جایگزینیِ #to_platform برای عرضه، معرفی، بیان یا انجامِ کاری بستر (مانندِ تریبون، برنامهٔ تلویزیونی و ...) فراهم کردن؛ کسی یا چیزی را در چنین بستری جای دادن؛ بسترِ یادشده را ساختن یا طراحی کردن؛
شناسابستر ساختن؛
بسترِ فنی برای طراحی و اجرای برنامه‌ها و نرم‌افزارهای گوناگون ساختن یا فراهم کردن (رایانه)


ا↙️

#پهدستن (pah.des.t.an)
یا:
#پهدیسیدن (pah.dis.id.an) 👈 پَه (ستاکِ برساخته از ریشهٔ نیاایرانیِ paθ به معنای گستردن، پهن کردن) + دیس (ستاکِ برساخته از ریشهٔ نیاایرانیِ -daisa به معنای «نشان دادن») + ــ‌یدن (نشانهٔ مصدر)
(پایینِ صفحه را ببینید.)

🔺 نکته:
۱- ستاکِ حالِ پَهدِستن می‌شود: پَهدیس. (بسنجید با ریستن (ریسیدن) —> ریس .)

۲- برای درکِ بهترِ این فعل به گزاره‌هایی مانندِ به‌طورِ گسترده در معرضِ دید بودن، گستردنِ دید و اندیشه یا فرصتِ نشان دادنِ گستردهٔ خود یا چیزی را یافتن فکر کنید.

▪️مثال:
۱- آن‌ها تصمیم گرفتند او را در گروهِ ناموران پَهدیسَند (جای‌ دهند، قرار دهند، پلتفرم کنند،) و به او وقتِ سخنرانی دهند.

۲- شرکت خدمتِ تازهٔ خود را برای توسعه‌دهندگانِ مستقل پَهدیسید (پلتفرمی کرد.)

۳- سامانه برای پشتیبانی از چندین کاربرد گوناگون پَهدِسته شد (طراحی شد.)

🔺 توجه:
🔹#platform شناسابستر، سکویِ معرفی، سکو
🔹#پهدیس \ pah.dis \
یا: #پهدیسه \ pah.dis.e \

▪️مثال:
۱- برخی از شبکه‌های اجتماعی پَهدیس‌هایی (پلتفرم‌هایی) جامع طراحی می‌کنند تا از این راه به انبوهی از داده‌ها و اطلاعاتِ شخصیِ مردم دست یابند.

۲- او یک پَهدیس (پلتفرم،ِ طرحِ) بلندپروازانه در پیوند با اصلاحاتِ اقتصادی در کشور داشت.

۳- قطارِ بعدیِ تهران‌مشهد از پَهدیسِ (سکویِ) شمارهٔ ۱۱ راهیِ مشهد می‌شود.

🔸#platformer شناسابسترساز
🔸#پهدیس‌گر \ pah.dis.gar \
یا: #پهدیسنده \ pah.dis.and.e \
یا: #پهدستار \ pah.des.t.âr \

۱- این شرکت به یکی از پَهدیس‌گرهای بزرگِ آموزش دیجیتال تبدیل شده است.

۲- این بازی یک پهدِستارِ (بازیِ سکویی) کلاسیک با مرحله‌های پیمایشِ جانبی است.

🔹#platforming تریبون‌دِهی؛ شناسابسترسازی، فراهم‌آوردنِ شناسابستر
🔹#پهدیسش (pah.dis.eš)
یا: #پهدست \ pah.des.t \

▪️مثال:
۱- پَهدیسش (تریبون‌دهی) به توسعه‌دهندگان مستقل امکان می‌دهد به مخاطبان گسترده‌تری دست یابند.

۲- پَهدیسشِ (پلتفرم‌سازیِ) این خدمت چند ماه به درازا کشید.

🔹#platformism رویکرد یا نگرشی که بر ایجاد و به‌کارگیریِ شناسابسترها به‌عنوان بسترِ سازمان‌دهی، عرضه یا انجامِ فعالیت‌ها تأکید دارد.
🔹#پهدیس‌گرایی \ pah.dis.garây.i \

▪️مثال:
۱- پَهدیس‌گرایی به مفهومی مهم در کسب‌وکار دیجیتال تبدیل شده است.

۲- این مقاله پَهدیس‌گرایی را در رسانه‌های امروزی بررسی می‌کند.

🔸#subplatform شناسابسترِ معرفی
🔸#زیرپهدیس \ zir.pah.dis \

▪️مثال:
این برنامه بر یک زیرپَهدیس درونِ سامانهٔ بزرگ‌تر اجرا می‌شود.

🔹#to_no_platform  تریبون ندادن، از فهرستِ سخنرانی حذف کردن
or:  #to_de_platform
🔹#واپهدستن \ vâ.pah.des.tan \
یا:   #واپهدیسیدن \ vâ.pah.dis.id.an \

▪️مثال:
۱- او ‌گفت: "شما هر گروهی را که همجنس‌گراهراس و ضدِ یهود بوده واپَهدِسته‌اید (منعِ تریبون کرده‌اید،) ولی گروه‌های ضدِاسلام آزادانه هر جایی سخنرانی می‌کنند؟!"

۲- آیا راهی هست که بتوانیم به سخنانِ تندروهای سیاسی گوش کنیم، جای آن‌که آن‌ها را واپَهدیسیم ( منعِ تریبون کنیم.)

۳- دانشگاه تصمیم گرفت سخنرانِ ششم را واپهدیسَد (از تریبون دادن به وی خودداری کند.)

🔸#to_coplatform شناسابسترِ مشترک داشتن
🔸#هم‌پهدستن \ ham.pah.des.t.an \
یا:   #هم‌پهدیسیدن \ ham.pah.dis.id.an \

▪️مثال:
۱- نامزدها پذیرفتند که در این رویداد هم‌پَهدیسند (در یک پلتفرم مشترک حضور یابند.)

۲- آن دو سازمان کنفرانس را هم‌پَهدِستند (با هم در پلتفرم مشترک شرکت کردند.)

🔹#to_replatform دوباره شناسابستر سازی کردن،
🔹#بازپهدستن \ bâz.pah.des.t.an \
یا:   #بازپهدیسیدن \ bâz.pah.dis.id.an \

▪️مثال:
بانک دارد سامانهٔ پرداخت خود را بازمی‌پهدیسَد. (دوباره بسترسازی برای معرفی می‌کند.)

🔸#to_platformize دارای بسترِ عرضه و معرفی کردن
🔸#پهدیساندن \ pah.dis.ân.d.an \

▪️مثال:
۱- شرکت قصد دارد سراسرِ برنامه‌ها و خدمات خود را بِپَهدیساند (پلتفرمیده کند.)

۲- این صنعت دارد با شتابِ هر چه بیش‌تر عملیات خود را می‌پَهدیساند (داری بسترِ معرفی می‌کند.)

🔹#platformization دارایِ بسترِ‌عَرضه‌ سازی
🔹#پهدیسانش \ pah.dis.ân.eš \

▪️مثال:
پَهدیسانش (دارایِ بسترِمعرفی‌ سازی) ساختارِ صنعت رسانه را دگرگون کرده است.

✅ هم‌ریشه‌های جزءِ نخستِ #پهدیسیدن و #پهدیس در زبان‌های ایرانی و هندی‌ایرانی‌اروپاییِ ناایرانی:

اوستایی 👈 گسترده، پهن ➖ paθana
فارسی میانه 👈 پهن ➖ pahan
ایرانی باستان 👈 پهن، گسترده ➖ paθana
پارتی 👈 پهن ➖ phn
سغدی 👈 پهن، فراخ ➖ pδn´y
فارسی 👈 پهن، پت‌وپهن، پهنا، پَرپَهَن
پشتو 👈 پهن ➖ plan
بلوچی 👈 پهن ➖ patan
آسی 👈 پهن، گسترده ➖ fætan
کردی 👈 پهن ➖ pan
کاشانی 👈 پهن ➖ pan
ارموری 👈 پهن ➖ pan
گزی 👈 پهن ➖ pānd
لاتینی 👈 پهن شدن، گسترش یافتن ➖ patēre
پورواهندواروپایی 👈 گستردن ➖ -pet

🔸 هم‌ریشه‌های جزء دومِ #پهدیسیدن در زبان‌های ایرانی و هندی‌ایرانی‌اروپاییِ ناایرانی:

اوستایی 👈 نشان دادن ➖ daēs
فارسی میانه 👈 فکر کردن ➖ -handēš
پارتی 👈 نشان دادن ➖ -bdys´
سغدی 👈 نشان دادن ➖ pδ´ys
فارسی 👈 دیس (پسوندِ شباهت) ، بدیس (آموزش)، اندیشیدن
آسی 👈 نشان دادن ➖ ævdist
شغنی 👈 نشان دادن ➖ -divēs
روشنی 👈 نشان دادن ➖ -divis
وخی 👈 فهمیدن ➖ -diš
سانسکریت 👈 نشان دادن ➖ deś
یونانی 👈 من نشان می‌دهم ➖ δείκνυμι
لاتینی 👈 ادا کردن ➖ dīcere
انگلیسی 👈 آموختن ➖ to teach
پورواهندواروپایی 👈 نشان دادن، اعلام کردن، اشاره کردن ➖ -deik

🔺 نکته:
۱- برای دیدنِ فعل‌هایی دیگر از ریشهٔ بخشِ نخستِ این فعل بروید به:
ordinate , platform , patent , pagepallet , to plaster , to plot .

۲- این فعل در تاریخ ۱۴۰۵/۷/۷ از دیسهٔ پَتادیسیدن (پَتادستن) به دیسهٔ پَهدِستن (پَهدیسیدن) تغییر یافت.

۳- این فعل را همچنین می‌توان به فرمِ پَندیسیدن نیز نپاشت و آن را به کار برد. توجه کنید:
#to_platform پَندیسیدن
#platform پَندیس
#platforming پَندیسش
#platformer پَندیس‌گر
#to_de_platform واپَندیسیدن
#to_co_platform هم‌پَندیسیدن
#to_replatform بازپَندیسیدن

۴- دیسهٔ فعلِ پَندیسیدن را سرورِ گرامی، مهدی بُرجلو، پیشنهاد دادند. با سپاس از ایشان.


                     ⏬⏬⏬
@JavidPajin   👈   فرهنگِ ریشه‌شناختیِ نوواژگانِ همگانی و دانشی