Bek Olimjon

Men triatlon bo’yicha dunyodagi top murabbiylardan biri bilan ishlayotganimga 1 yil bo’ldi.

Gordo ayni vaqtda dunyodagi o’z yoshi bo’yicha eng tez Ironman.

Triatlon bo’yicha AQSh chempioni.

*

Bir yildan beri haftasiga 12-14 soat sport mashg’ulotlari qilib kelyapman.

Murabbiy bilan har hafta video orqali gaplashamiz, haftani tahlil qilamiz, xatolar bo’lsa to’g’rilaymiz.

Men ana shu suhbatlarni yozib olaman va ommaga tekinga taqdim etaman.

Videolarda top murabbiylar yondashuvi qanday ekanligini bemalol ko’rish mumkin.

Qiziqqan odam uchun juda ko’p ma’lumotlar bor suhbatlar ichida.

Balki sizga ham foydasi tegar…


https://youtube.com/@gordoandbek



Bek Olimjon
22.09.26
Norvegiya

Mendan tibbiyot talabalari ko'p maslahat so'rashadi.

Qanday soha tanlay? Shogird tushaymi? Chet elga ketaymi? Uylanaymi va hok.

Ulardan birinchi so'raydigan savolim: Ingliz tilini bilasizmi?

Ko'p hollarda "ha, darajam A2, B1" deyishadi. Bu degani tilni deyarli bilmaydi degani aslida.

Keyin men "shimni qo'yib til o'rganish kerak birinchi o'rinda" deyman.

Shu bilan maslahat so'ragan odam yo'q bo'lib ketadi.

Endi, ayrim injiqroq talabalar ham bor. Argument keltiradigan (ularga hurmatim baland).

Ular: "Ana anavi klinika glavrachi til bilmasdan ishlab yuriptiyu. Mana sizni kursdoshingiz falonchi mijozlari ko'p doktorku..." kabi argumentlar keltirishadi.

To'g'ri argumentlar.

Ammo ular sizdek talabalik paytida ingliz tilini o'rganganlar butun kurs bo'yicha 2-3 ta bo'lgan xolos. O'shalar hozir Uzbda emas. Siz hozir ko'rayotgan ingliz tili bilmaydigan zo'r doktorlar o'z vaqtida bilim olishga yaxshi harakat qilishgan ingliz tili bilmasa ham.


Hozirchi, kursingizda nechta odam biladi ingliz tilini?

Ana shular bilan raqobat qilasiz ertaga. Ular endi ingliz tili bilish bilan birga yaxshi harakat qilishadi.

Kelajakni sal ko'ra olish muhim.

Ingliz tili hamma narsani hal qilmaydi, ammo bilim olish sifati va tezligini hal qiladi.

Bilim sifati va olish tezligi bozorda qiymat yarata olish bilan bevosita bog'liq.


Bek Olimjon
21.09.26
Norvegiya

bir eshikni qoqishdan to'xtamasa, u qachondir baribir ochiladi,

avval, nega u eshikdan kirmoqchi ekanligimizni bilishimiz,

keyin, ochilganda nima deyishimizni aniq bilishimiz muhim


Bek Olimjon
20.09.26
Norvegiya

yosh bola edim

eski kvartirada yashar edik

dadam devor to’la kitoblarni ko’rsatib:

«shular ichiga dollarlarni berkitib qo’yganman» der edi.


Bek Olimjon
19.09.26
Arvika,
Shvetsiya

Ba'zan meni juda ham optimist odamsiz deyishadi.


Qanday qilib optimist bo'lmaslik mumkin azizlar.

Ko'rlar uchun ham yechimi bor bu kompaniyani.

What a great time to be alive!

https://youtu.be/_j806JHhCRo?si=UgNQBAq2slMTY6zS

bizga yoqmagan xabarga jahl qilamiz.

atrofimizdagilar bizni yaxshi ko'rishadi.

ular bizni himoya qilishmoqchi bo'ladi.

jahlimiz chiqishini aslo xohlamaydi.

jahl qilsak, o'zlari sezmagan holda haqiqatni berkitishni boshlaydi.

natijada biz o'zimizga "aks-sado xonasi" (echo chamber) yaratamiz.

bu esa bizni haqiqatdan yanada uzoqlashtiradi.

bu uzoq muddatda na o'zimizga, na atrofimizdagilarga foydasi bor...

Bek Olimjon
18.09.26
Norvegiya

Oxirgi postni kinoya sifatida yozgan edim kecha.

Yuzlab odamlar uni kinoya ekanligini aslo tushunishmadi.

Izohlarda 10 daqiqa ichida 200 dan ortiq odamlar qopqonga tushganini bildirib yozishdi.

Men havotir olganimdan izohlarni yopib, ularni o'chirib tashladim keyin.

Havotirim, yana bir "aqlli" meni nomimdan chiqib kurs sotib yurmasin ularga deb.

O'chirib tashlaganimdan keyin menga shaxsiyga ham yozishdi: "Aka, kech qoldim, o'zizga "kinoya" deb izoh qoldirib yozyapman" deb 🤦🏻‍♂️

*****

Meni bir narsa o'ylantirdi.

Nahotki shu darajada sodda bo'lsak?!

Bu o'zimizni qopqonga topshirish bilan bir xilku.

Yana aldoqchilar ko'payib ketgan deb boshqalardan o'pkalaymiz.

Aldanamiz, chunki aldanishni o'zimiz xohlaymiz.

*****

Paradoks shuki,

Bir boy odam sizga boy bo'lish bo'yicha kurs sotyapti.

Agar boy bo'lishni yaxshi bilganida sizga boy bo'lish bo'yicha kurs sotmagan bo'lar edi.

*****

Bek Olimjon
17.09.26
Norvegiya

Asr kinoyasi

"Men boyman.

Sizga ham boy bo'lishni o'rgataman.

Izohlarda kinoya deb yozib qoldiring.

Biz sizga shaxsiyda to'liq ma'lumot beramiz."



Bek Olimjon
16.09.26
Norvegiya



PS. 10 minutda 200+ «kinoya» deb izoh qoldirishdi. Qo’rqib ketganimdan izohlarni o'chirib qo'ydim 😳

Men Yevropada yashayotgan odam sifatida vatanga borganimda bir narsa yaqqol seziladi.

Vatanda hayot tempi juda baland. Odamlarda shoshish hissi juda yuqori. Stres balanddek.

Buni chetda yashayotgan boshqa do'stlarimiz ham qayd etishadi.

Vatandagi jamiyatni bunday hayot kechirishini ko'p hollarda salbiy deb qabul qilishadi do'stlarimiz.

Ammo o'ylab ko'rsam, aslo unday emas ekan. Aksincha, bu holat uzoq muddatda jamiyat uchun ijobiy tomonlari ko'p ekan.

Har qanday rivojlangan jamiyatlar ortida yuqori energiyaga ega, tinimsiz harakatdagi tadbirkorlar bo'lganligi ma'lum.

Ular mavjud muammolarga yechim topish, bozor talablariga takliflar yaratish, yangi bozorlar ochish bilan mashg'ul bo'lishgan va hozir ham shunday.

Bu esa vaqt o'tishi bilan butun jamiyatga ijobiy ta'sir qiladi. Bozor, raqobat va shu bilan parallel ravishda bozor ishtirokchilari - odamlarda turli ko'nikmalar rivojlanishiga sabab bo'ladi.

Aynan shunday yuqori temp, optimizm, hustle madaniyati men hozir yashayotgan g'arb jamiyatida mavjud emas. Aynan shu sabab ham uzoq muddatda bu jamiyatlar yo o'zgarishga majbur bo'ladi, yo inqirozga yuz tutadi yo kelajagini muhojirlarga topshiradi.

Bunday yuqori tempda hayot kechirish shaxs darajasida insonni surunkali stresga olib kelishi bor narsa. Bu kundalik hayotda yoqimsiz va hattoki salomatlik uchun zararli ham bo'lishi mumkin.

Ammo bozor shunday bo'lgani uchun unga ta'sir eta olmaymiz.

Shaxs sifatida nima qilishimiz mumkin?

Bunday yuqori tempdagi jamiyat bizga shaxs sifatida jamiyatdagi yuqori temp momentumidan foydalanib, ko'nikmalar rivojlantirishga, bozorda faol ishtirok etishga va boy bo'lishga yaxshi imkoniyat beradi.

Eng qiyin qismi esa, bunday yuqori energiyaga ega jamiyatda status o'yinlaridan boxabar bo'lgan holda, ularda imkon qadar ishtirok etmaslik.

Qiyin, ammo ilojsiz emas...

Bek Olimjon
15.09.26
Norvegiya

O'tgan kuni suzishdan qaytayotib qizim bilan telefon tutish haqida gaplashdik.

Ikkimizni fikrimiz bir joydan chiqqandek bo'ldi.

"Telefon tutishni kamida 16 yoshgacha surib turamiz" deb kelishdik.

Suhbat negizida "telefon nega kerak?" degan savolga javob berishga harakat qildik.

Biz topgan sabablar:
- ota-ona bilan aloqada bo'lib turish uchun
- do'stlar bilan aloqada bo'lib turish uchun
- Uzbdagilar bilan aloqada bo'lish uchun
- internet ishlatish uchun
- to'lovlar uchun
- transport vaqtlarini bilish uchun


Keyin har biriga qanchalik ehtiyojimiz borligini ko'rib chiqdik.
- qizim uyda, home schoolingda, telefon orqali aloqaga ehtiyoj yo'q

- do'stlari bilan ham telefonda aloqada bo'lishga ehtiyoj yo'q. Mahallada o'ynashadi. Uzoqdagi do'sti bilan 1-2 oyda bir ko'rishadi.

- Uzbdagilar bilan bizning telefonimiz orqali gaplashadi agar xohlasa

- hozircha mobil to'lov va transportga ehtiyoj yo'q

- internet uchun esa kompyuteri bor.



Keyin bolalarga ijtimoiy tarmoqlar zarari haqida gaplashdik.

Eng zararli qismi, agar hozir ijtimoiy tarmoq ishlatsa, mazza qilib kitob o'qiy olmasligini gaplashdik.

Xulosa shu bo'ldiki, agar qachondir aloqa qilishga ehtiyoj sezilsa ham internetsiz telefon olishimiz mumkin ekan.

Bilmadim bu qancha davom etadi...


Bek Olimjon
14.09.26
Norvegiya

Moliyaviy erkinlik bo'yicha navbatdagi epizod

Unda ko'nikmalar haqida suhbatlashdik.

Ko'nikmalar zinasi nima?

Mana shu markaziy savolga javob berishga harakat qildik

Marhamat


https://www.youtube.com/watch?v=iN9wr1LA994

"Bolalik travmalari" degan mavzu juda keng tarqalgandek.

Hayotdagi muammolar barchasi "bolalik travmalari" bilan bog'liq emas, azizlar.

Muammolarimizga bolalik travmalari sabab degan xulosa, bugun o'z hayotimiz uchun mas'uliyatdan qochishdek.

O'tmish o'tdi-ketdi, taqdir ekan.
O'tmishni tahlil uchun bir chimdim bilim sifatida olinadi, dastlab tafakkur, keyin xulosa qilinadi, keyin esa shukur. Bo'ldi, undan keyin oldinga qarab yuriladi.

O'tmish bilan bog'liq "travma xotiralari" og'ushida o'ylanib, qandaydir bog'liqliklarni o'ylab topib, uzoq vaqt sarflab yurish aslo yechim emas.


Inson o'zini surunkali baxtsiz his qilishni to'xtatish eng yaxshi usuli uchun quyidagilarni anglashi muhim:

1. "men" ustida ko'p o'ylanish depressiya garovi. Nobody cares!

2. bugun hal eta oladigan eng kichik muammoim nima? (misol stol ustini yig'ishtirish) Shuni qilish kerak.

3. boshqalarga qanday yordam bera olaman? (juda kichik bo'lsa ham) Shuni qilish kerak.


Inson o'zini kerakli deb his qilsa, depressiya yo'qoladi.

Kap-katta odam o'z hayoti uchun o'zi mas'ul.


Bek Olimjon
12.09.26
Norvegiya

boy bo'lishni xohlash kerak, ammo boy ko'rinishni emas.

boy bo'lmay turib boy ko'rinishga harakat qilish bu o'zini aldash.

boy bo'la turib boy ko'rinishga harakat qilish esa qopqon.

boy ko'rinishga harakat qilish tinka-madorni quritadi.

boy ko'rinish bu o'yin, uning dajalari bor. Bu o'yinda hech qachon yutib bo'lmaydi.

boy ko'rinish o'yini ichki bo'shliqlarga to'la.

boy bo'lishni xohlash kerak, talabi "negamizni" bilishimiz.


Bek Olimjon
12.09.26
Norvegiya

Har kuni 1 soat sportga sarflash haftalik umrimizni 4% qismini tashkil etadi.

Biz shu 4% haqida ko'p narsalarni o'rgangimiz keladi.

Intervallar, VO2max, maxsus kiyimlar, protein, kreatin, vitamin va hok.

Aslida qolgan 96% qismi muhimroq.

U oila, ish, uyqu, ovqat, do'stlar, social media, stres, transport va hokazolardan iborat.

Sport qilmoqchi bo'lsak mana shular ustida ko'proq ishlashimiz muhimroq.

Hayotni katta qismini optimallashtirish kerak (96%), mayda detallarga (4%) e'tibor berishdan ko'ra.

Majoring in the minor is waste of time!

20 kg ozish uchun kuniga 1 soat yugurishdan ko'ra, to'yib uxlash muhimroq.

2kg yengil bo'lgani uchun qimmat karbon velosipeddan ko'ra odam o'zi 2kg ozgani muhimroq.

100g protein kukundan yegandan ko'ra, ultra-ishlangan ovqatlardan voz kechgan muhimroq.

Bek Olimjon
11.09.2026
Norvegiya

Kecha menga ayolim sms yozdi.

Qizingiz (9 yosh) quloqchin xohlayapti, nima deysiz deb.

Mendagi reaksiya chuqur o'ylamagan holda yo'q deyish bo'ldi.

Keyin o'zim o'ylab qoldim.

Nega yo'q dedim? Sababi nima edi buni? kabi savollarni o'zimga berdim.

Bir kun o'ylab yurgandan keyin va bir oz izlanish qilganimdan keyin xulosam to'g'ri ekanligiga yana ishonchim ortdi.

Nega bolalar quloqchin taqishi yaxshi emas?

- bola eshitish qobiliyati yuqori bo'ladi, kattalarga nisbatan balandroq eshitadi. Bu eshitish a'zosi zararlanishiga olib kelishi mumkin. Bu ehtimolligi kam muammo.

- uzoq taqiladigan bo'lsa quloq kanalidagi tabiiy havo aylanishiga ta'sir qiladi va suv/sariq to'planish ehtimoli ortadi. Bu esa infeksiyaga riskini oshiradi.

- diqqatni jamlashga qiynalishi mumkin. Tashqaridagi shovqinni bloklashga o'rganib qolsa, shovqinli joylarda diqqatni jamlay olmaydi. Diqqatni jamlay olish ko'nikmasi eng muhim ko'nikmalardan biri.

- ijtimoiylashuv muammosi. Oiladagi munosabatlarga salbiy ta'sir qilishi mumkin. Muloqotdan cheklangani uchun kundalik ijtimoiy ko'nikmalar rivojlanishiga xalaqit beradi. Misol uchun ota-ona gapirgandagi ohang tusidagi nyuanslarni ilg'amaydi.

- quloqchin taqqan bola "meni bezovta qilmang" degan signal beradi tashqariga. Bu esa aloqalarga salbiy ta'sir qiladi. O'zi shundoq ham bolalarimiz bilan kam vaqt sarflaymiz.

- ko'p bolalarda, ayniqsa kitob o'qishni sevadigan bolalarda, shovqinni yoqtirmaslik holati tabiiy bo'ladi. Bundaylar quloqchin bilan shovqindan qutulish vositasi deb foydalanadi. Bu muammoni vaqtinchalikka yechishi mumkin, ammo uzoq muddatda tashqi stresdan o'zini olib qochadigan xarakter shakllantiradi. Hayot esa streslarni yengishdan iborat. Bu ham muhim ko'nikma.

Shunday ekan, 9 yoshli bolaga quloqchin kerak emas degan xulosaga keldik.

Bu xulosani, mana shu post mohiyatini qizimga tushuntiriladi.

********
Menimcha bu fikrlarim bola katta bo'lgunicha ham kerak emas degan holda saqlanib qolsa kerak.

Katta bo'lganidan keyin o'zi biladi nima qilishni.

Bek Olimjon
10.09.26
Norvegiya

Biror bir mavzuni mohiyatini tushunishga harakat qilish bizni hozirgi zamondagi shovqindan qutqaradi.

Mohiyatni anglashga harakat qilish mavzularni chertib-chertib tanlab olishga undaydi.

Sababi biror mavzu mohiyatini anglash bir jarayon bo'lib u aqliy mehnat, tahlil va vaqt talab etadi.


Misol uchun, o'tgan kuni PISA natijalari e'lon qilindi.

Yangiliklarga ko'ra ko'p davlatlarda PISA ko'rsatkichlari pasayib borayotgani aytilmoqda.

Bu mavzu borasida bizdagi tanlov turlari

Tanlov 1: "Ha, shunday ekan, aybdor telefon yoki maktab" degan yangiliklardagi xulosa bilan davom etish

Tanlov 2: "PISA o'zi nima? Nimani o'lchaydi u? Qanday ishlaydi? Pasayib borishiga nima sabab bo'lishi mumkin? Balki u hozirgi zamon uchun eng ma'qul sinov emasdir? va hok..." savollar bilan yondashish. Izlanish talab etadi bu.

Bu yondashuv, shovqin va past signalli ma'lumotlardan voz kechishimizga sabab bo'ladi.

Bizga rostdan qiziq bo'lgan, eng muhimi biz ta'sir o'tkaza oladigan mavzularni tanlaydigan bo'lamiz. (signal vs noise)

Shunda o'zimiz uchun ham, atrofdagilar uchun qiymat yarata olishda ilgari yura olamiz.

Bek Olimjon
09.09.26
Norvegiya

Hozir qabulimdan 6 yosh bola chiqib ketdi.

Ota-onasi bilan kelgan.

Ko'zi uzoqni yaxshi ko'rmaydi.

Buni yana yomonlashib ketmasligini oldini olish choralaridan biri sifatida yaqindan ekranlarni cheklashlarini aytdim.

Men: "Uyda telefon, planshetda turli o'yinlar, videolar mutloq cheklansin, o'yin bo'lsa televizorda o'ynasin" dedim

Shunda ota-ona bolaga qarab:
"Eshitdingmi o'g'lim. Telefon mumkin emas ekan senga" dedi

Shunda bola:
"Sizlar ikkovingiz telefonda doim o'tirasizlar. Mendan ham ko'p o'tirasizlar. Men bilan gaplashmaysizlar hamku" deb javob berdi.

Ota-ona jim bo'ldi.

Bir necha soniyaga sukunat cho'kdi...


Bek Olimjon
08.09.26
Norvegiya

Podcastlar ko’paymoqda.

Bu juda zo’r.

5 yil oldingi holatga solishtirsak, juda zo’r o’sish.

Ammo bir katta muammo bor.

Hozirgacha podcastlar deyarli barchasi intervyu shaklida.

Ekspert bir narsani biladi, boshlovchi esa mavzudan yiroq.

Bu o’zgarishi kerak.

Hozir podcastdagi bir mavzu faqat bir tomondan qarash bilan cheklangan. Ekspert fikrlarini challenge qiladigan muhit yaratilishi kerak.

Biz podcastlarni yaxshi diskussiya darajasiga olib chiqishimiz kerak.

Sababi, auditoriya katta qismi yosh va tajribasiz, tahlil ko’nikmalari kuchli emas.

Podcastda aytilgan gaplarni to’g’ri deb qabul qilib ketishi oson.

Oldingidek, ko’chadan to’g’ri kelib podcast qilib ketaverish emas, balki unga tayyorgarlik bilan bo’lishi kerak.

Bek Olimjon
07.09.26
Berlin


PS. Bu birinchi o’rinda o’zimga tegishli

Navbatdagi epizod


https://youtu.be/syOxXAItnBQ?is=X8bu6SHDug4NeUnJ

Hozir soat 06:15, shanba tongi.

Aeroportda navbatda turibman.

Orqamda yosh yigit va qiz. Chamasi 25 yoshlar atrofida. Ispaniyaga sayohatga ketishyapti ekan. O’zaro suhbatlashmoqda. Aniqrog’i qiz tinglamoqda (rahmim keldi).

Yigit siyosatga yo qiziqadi, yo yangiliklarni juda ko’p ko’radi. Balki ikkisi ham.

3-4 daqiqada Afrikadagi bir davlat parlamenti saylovidagi korrupsiya, Trumpni Meksika bo’g’ozi uchun xavfi, AQSh hozirgi siyosati orqali Kanada kelajagi uchun xavflar haqida gapirishga ulgurdi.

Qiz esa (bechora) nima deyishini bilmay faqat tasdiqlaydi xolos.

Chap tomonimga qarasam rasmdagi mana bu aka futbolkasiga ko’zim tushdi.

Meni hayotim juda qiziq 😁

***********
Orqaga qarab, haligi yigitga

«Ey baraka topgur, sen dunyodagi eng boy davlatlardan biri fuqarosisan, dunyo aholisining 70% qismidan boyroqsan, tinch yurtda yashaysan, ta’lim tekin, jufting bilan sayohatga ketmoqdasan, atrofingga qara, mana bu bechora qizga qara, seni Trump haqidagi nolishlaring unga qiziq emasligini nahot tushunmasang. Sening havotirlaring nahot o’rinsiz ekanini tushunmasang. Nahot shu qadar pessimizmga to’lasan baraka topgur?

Optimistroq bo’l. Optimizm ruhni ham, jamiyatni ham, kelajakni ham qutqaradiku axir!»

degim keldi…

Keyin quloqchinni taqdim va diqqatimni boshqa narsaga burdim.

Bek Olimjon
05.09.26
Norvegiya

PS. O’zim uchun eslatma