Azatlıq Radiosı | Азатлык Радиосы

Хәерле иртә, хөрмәтле укучыларыбыз! Бүген 13 июль, әлеге сәгатькә булган кайбер хәбәрләрне барлыйк:

🔸Мәскәү өлкәсендә дрон һөҗүме нәтиҗәсендә өч кеше һәлак булган. Губернатор Андрей Воробьев хәбәр итүенчә, Пионерски өлкәсендә биш шәхси йорт янган, өч кеше үлгән, өч кеше яраланган. Солнечногорскида дрон күпкатлы йортка бәрелгән, ике кеше җәрәхәтләнгән. Можайскида да бер күпкатлы йортка зыян салынган. Рәсмиләр белдерүенчә, анда җәрәхәтләнүчеләр юк.

🔸Бангкокта Na Ladprao пабында янгын чыгу нәтиҗәсендә ким дигәндә 27 кеше һәлак булган, 63 кеше җәрәхәтләнгән. Бу хакта Thairath News агентлыгы хәбәр итә.

🔸Русия армиясенең дроннар һөҗүме нәтиҗәсендә Запорожьеда алты кеше яраланган, Одессада күпкатлы йортка һәм супермаркетка зыян килгән. Бу хакта җирле хакимият вәкилләре хәбәр итә. Чернигов өлкәсендә 69 мең кеше утсыз калган дип белдерә төбәкнең энергетика идарәсе.

🔸Пентагон чираттагы тапкыр Иранга һөҗүм иткәнен белдерде. Тәһран җавап буларак Үрдүн, Бәһрәйн һәм Кувейттагы АКШ хәрби базаларын утка тотуын әйтте. Дөнья базарында нефтькә бәя тагын арта башлады.

🔸Русиянең барлык югары уку йортларында урыс теле, фәлсәфә, тарих һәм "Русия дәүләтчелеге нигезләре" фәннәрен өйрәнү мәҗбүри булачак. Бу хакта фән министры Валерий Фальков белдерде.

@azatliqradiosi

“Алабуга” махсус икътисад зонасы студентларны дроннар җыюга “Дроннар сугышы: Украина” симуляторы аша җәлеп итә
 
“Алабуга” махсус икътисад зонасы студентлар арасыннан киләчәктә хезмәткәрләрне эзләү һәм сайлап алу өчен “Дроннар сугышы: Украина” тактик симуляторын һәм зур кибертурнирларны куллана. Бу хакта T-invariant яза.

Беренче карашка, «Дроннар сугышы: Украина» гадәти тактик уен. Аңа патент «Алабуга» махсус икътисади зонасының мөдире Тимур Шәһивәлиев исеменә теркәлгән. Продукт баштан ук халыкара аудиториягә исәпләнгән һәм өч телдә — инглиз, урыс һәм кытай телләрендә тәкъдим ителә.

Уен аша махсус икътисади зона җитәкчелеге студентларны «Сталин лачыннары» проектына җәлеп итә. Әлеге инициативаның рәсми сәхифәсендә инженер-конструкторлар, бүлекчә командирлары һәм «Герань» дроннары операторлары өчен реаль вакансияләр урнаштырылган.

T-invariant язуынча, уен аша хезмәткәрләр җәлеп итү моделе инде әйдәп баручы университетларда һәм зур киберспорт мәйданчыкларында актив рәвештә кулланыла. Апрель ахырында Мәскәүдәге югары икътисад мәктәбендә (НИУ ВШЭ) «Сталин лачыннары» оештырган дроннар белән идарә итү турниры узган. Анда катнашу өчен башта «Дроннар сугышы: Украина» уенында сайлап алу этабын үтәргә һәм Русия ягында уйнап, реаль вакыт режимындагы ялгыз уенда җиңәргә кирәк булган.
 
▪️Русиянең Украинага каршы баскын сугышы башланганнан соң, Татарстандагы "Алабуга" махсус икътисади зонасында Иранның Shahed дроннарын (Русиядә "Герань-2" дип атала) җитештерү башланды. "Алабуга Политех" студентлары да бу дроннарны җыюга җәлеп ителә диелде.

@azatliqradiosi

🔥Азатлык Радиосы күзлегеннән – атнаның төп хәбәрләре

Барлык хәбәрләрне тулырак безнең Telegram-каналда укып барыгыз.

@azatliqradiosi

Путин югары уку йортларында мәҗбүри курс итеп урыс телен кертүне раслады

Русия президенты Владимир Путин узган атнада президент каршындагы урыс теле һәм Русия халыклары телләренә ярдәм итү дәүләт сәясәтен гамәлгә ашыру шурасы утырышыннан соң әзерләгән берничә йөкләмәне раслады.

Ул Русия мәгариф министрлыгына «Дәүләт теле буларак урыс теле» курсын югары белем бирүнең федераль дәүләт стандартларына (ФГОС) кертергә кушты. Курс барлык студентлар өчен дә мәҗбүри булачак.

Шура утырышындагы чыгышында Путин әлеге курс кысаларында урыс теленең конституцион статусы һәм Русиянең тел сәясәте мәсьәләләре дә өйрәнеләчәген әйтте.

"Известия" мәгълүматларынча, мәгариф министрлыгы инде бу курсның концепциясен әзерли. Эшче төркем җитәкчесе – Петербур дәүләт университеты дәүләт теле проблемнары фәнни-тикшеренү институты мөдире Сергей Белов сүзләренчә, курста студентдар дәүләт телен куллану тәҗрибәсен өйрәнәчәк. Сүз дәүләт теле турындагы кануннарны, шулай ук административ хокук бозулар турындагы кодекс һәм тагын якын 15 норматив хокукы акт турында бара. Аларның күбесендә җәмәгать урыннарында урыс булмаган мәгълүматны куллануны тыю һәм чикләү каралган.

▪️2017 елда Татарстанда татар телен укыту Мәскәү басымы аркасында ихтыярига калды. Русия президенты Владимир Путинның "ана теле булмаган телне мәҗбүри укыту – ярамаган хәл" дигән сүзләреннән соң прокуратура республика мәктәпләрен тикшерде һәм милли телләрне мәҗбүри укыту програмыннан алуны таләп итте. Шул ук елны мәктәпләрдә ул дәүләт теле буларак өйрәтелми башлады, бары ата-аналар гаризасы белән туган тел буларак кына укытылды. Татарстанда 90нчы еллар башыннан татар телен барлык балалар да укыды.

▪️2025 елдан Русия мәктәпләрендә беренче сыйныфларда туган телләрне укыту атнасына ике сәгать урынына бер генә дәрескә калды.

@azatliqradiosi

Азат Мифтахов Харп төрмәсендә әнисе белән очрашкан

Гөлнур Хөсәенова улы, сәяси тоткын, галим Азат Мифтахов белән Харп колониясендә очраша алган. Мифтаховны котып артындагы төрмәгә күчергәннән соң бу - аларның беренче күрешүе булган. Тоткынның әнисе Харптагы ИК-18 колониясендә улы белән очрашуы турында үзенең социаль челтәрендә сөйләде.

"Улым Азат Мифтахов яныннан кайтып киләм. Рәхәтрәк булып китте – ниһаять, Азатны күрдем. Ул безнең очрашуга шат булды. Минем белән Азатның хатыны да барды. Дүрт сәгатьлек очрашу бер мизгелдәй үтеп китте. Азат: "Артымда зур көч тоям, бу минем өчен терәк, хәзер бу дөньяда миңа бернәрсә дә куркыныч түгел!" – диде. Улымны күреп, күңелем тынычланып кайтып киләм. Элегрәк булган очрашуларны искә алам, алар белән чагыштырганда, Азат көчлерәк булып күренде, көр тавышлы иде", дип язган Гөлнур Хөсәенова.

Тулырак 👉монда укыгыз

@azatliqradiosi

11 июль – Босния сугышының иң канлы вакыйгасы – Сербреницада кешеләрне күпләп үтерүгә 31 ел.

Шимбә Поточари мемориаль зиратында әлеге үтерешнең корбаны булган тагын ун мөселман танылды һәм җирләнде.

Бүгенгә кадәр Поточари мемориаль үзәгендә якынча 6 800 корбан җирләнгән.

Шул ук вакытта меңнән артык кеше һаман да хәбәрсез югалган булып санала.

Сребреницадагы җинаятьләргә бәйле рәвештә халыкара һәм милли мәхкәмәләр 50дән артык кешене гаепле дип тапты.

Аларга гомуми алганда якынча 700 еллык иректән мәхрүм итү җәзасы билгеләнде.

Татарстанда бер ирне дрон һөҗүме урыныннан видео чыгарганы өчен тоткарлаганнар

Татарстанда полиция хезмәткәрләре Түбән Камада яшәүче 33 яшьлек ирне тоткарлаган. Татарстан эчке эшләр министрлыгының матбугат хезмәте хәбәр итенчә, ир мессенджерларның берсендә райондагы сәнәгать ширкәтенә дрон һөҗүменнән соңгы күренешләр төшерелгән видеоны чыгарган.

Министрлык мәгълүматларына караганда, ирне экстремизмга каршы көрәш үзәге хезмәткәрләре ачыклаган.

Тоткарланган кеше аңлатуынча, һөҗүм булган вакытта ул ширкәт җирлегендә булган, хәлне видеога төшергән һәм язманы ачык чатка урнаштырган. Соңрак, язмага тискәре фикерләр языла башлагач, ул аны бетергән.

Иргә карата прокурор кисәтүе чыгарылган. Анда канун таләпләрен бозуга юл куймау турында рәсми рәвештә искәртелгән.

🔻Татарстанда дроннар, шулай ук һава һөҗүменнән саклану системнары (ПВО) эше турында мәгълүматны, шул исәптән фото һәм видеоларны, киңкүләм мәгълүмат чараларында һәм интернетта бастыру һәм тарату рәсми рәвештә тыелган.

🔻Хакимият вәкилләре мондый язмалар хәрби көчләрнең урнашкан урыннарын ачыкларга мөмкин һәм кабат һөҗүмнәр ясауга ярдәм итәргә мөмкин дип кисәтә.

🔻Әлеге тыюны бозган өчен административ җаваплылык каралган. Физик затлар өчен штраф күләме 1 мең сумнан 4 мең сумга кадәр җитәргә мөмкин.

🔻Түбән Кама нефть һәм химия ширкәтләренә һәм гомумән, Русиядәге стратегик ширкәтләргә Украина кораллы көчләре даими рәвештә һөҗүм итеп тора.
Бу Русиянең Украинага ясалган һөҗүмнәренә җавап итеп эшләнә.

Татарстанда юлчылар автобусы әйләнгән, 15 кеше зыян күргән

Татарстанның Чирмешән районында төнлә Самардан Чаллыга баручы автобусы әйләнеп капланган.

Казада 15 кеше зыян күргән, аларның дүртесе авыр хәлдә, дип хәбәр итте Татарстан гадәттән тыш хәлләр министрлыгының матбугат хезмәте. Әлеге факт нигезендә җинаять эше кузгатылган.

Беренчел мәгълүматларга караганда, йөртүче имин тизлекне сайламаган, юл читенә төшеп киткән, нәтиҗәдә автобус әйләнеп капланган.

Автобуста 46 кеше: ике йөртүче һәм ике бала булган. Һәлак булучылар юк.

Медицина ярдәме сорап 15 юлчы мөрәҗәгать иткән, алар арасында 15 яшьлек кыз да бар.

Дүрт кеше авыр хәлдә Әлмәт һәм Лениногорски хастаханәләренә озатылган.

РИА «Новости»үз чыганагына сылтанып язганча, автобус йөртүчесе руль артында йоклап киткән булырга мөмкин.

“Хочу найти” проекты: 2026 елда Русия хәрбиләрен эзләү турындагы һәр җиденче мөрәҗәгать 18-25 яшьлекләргә карый

Украинаның "Хочу найти" проекты вәкилләре "Новая-Европа" басмасына белдерүенчә, 2026 елда Украинага каршы сугышта югалган 25 яшькә кадәрге Русия хәрбиләрен эзләү турындагы гаризалар барлык мөрәҗәгатьләрнең 15 проценттан артыгын тәшкил итә.

2024 елда бу күрсәткеч 8,5 проценты булган.

Шул ук елның августында Русия хәрби хезмәткә чакырылучыларны (срочникларны) Курски өлкәсенә җибәрде. Һәм моннан соң 18-24 яшьлекләрне эзләү мөрәҗәгатьләре 16% кадәр артты дип белдергәннәр “Хочу найти” проектында.

2025 елда әлеге күрсәткеч барлык мөрәҗәгатьләрнең 13 % тәшкил иткән.

🔻Русия хәрби идарәсе срочниклар Украина сугышында катнашмый дип белдерсә дә, аларны контракт имзаларга мәҗбүр итүләре турында билгеле. Курски өлкәсендә 2024 елның көзендә ким дигәндә 60 срочник һәлак булды, шул кадәр кеше эзсез югалды.

Медиа: Башкортстан Башспирт ширкәтен Росспиртпромга сатырга тели

Килешү бәясе 4–5 миллиард сум дип бәяләнә, дип хәбәр итә "Коммерсантъ" үз чыганакларына таянып.

Басма мәгълүматларына караганда, узган атнада "Росспиртпром" вәкилләре Башкортстан ширкәтенең җитештерү мәйданчыкларында булган. Газет әңгәмәдәшләре сүзләренчә, сүз бөтен бизнесны сатып алу ихтималы турында бара.

Шул ук вакытта хакимиятләр "Башспирт"ны сату мөмкинлеген рәсми рәвештә расламады.

"Росспиртпром" өчен бу 2025 елның ахырында "Татспиртпром"ны сатып алганнан соң чираттагы зур килешү булырга мөмкин. "Алкопро" гильдиясе президенты Андрей Московский "Башспирт"ны сатып алу "Росспиртпром"га үзенең чимал базасын ныгытырга һәм спиртлы эчемлекләр базарындагы өлешен арттырырга мөмкинлек бирәчәк.

🔻Быел гыйнварда "Татспиртпром" да "Росспиртпром"га сатылды.

🔻"Росспиртпром" 2024 елда 8,3 миллиард сумга хосусыйлаштырылды. Ширкәтнең формаль бенефициары дип эшмәкәр Владимир Акаев атала, ул хиссләрнең 49% ия. Калган 51% урау юллар белән Аркадий Ротенберг белән бәйле фондка карый дип яза медиа.

🔻Әле җәй башында гына Башкортстан хакимиятенең "Башнефть" ширкәтендәге хиссәләренең бер өлешен сатуы билгеле булды.

Республика хакимиятен мондый адымга беренче чиратта бюджеттагы кыенлыклар һәм "Башнефть"нең финанс нәтиҗәләре начараю этәргән диелә.

🔻Быел Башкортстан казнасы 22,5 миллиард сум дефицит белән кабул ителде.

Тулырак 👉 монда укыгыз

Башкорт активистын башкорт телендә белем бирүгә чакырган пикет өчен тоткарланганнар.

Тулырак ☝️ безнең рәсемнәрдә укыгыз.

#Башкортстан #башкорт_теле
@azatliqradiosi