انجمن علمی فوریت های پزشکی

🫀🫁 مجموعه «نبض حیات» | پارت سوم

🚨 احیای پیشرفته | Advanced Cardiovascular Life Support

از تشخیص ریتم تا دفیبریلاسیون، دارودرمانی و درمان علل برگشت‌پذیر

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔹احیای پیشرفته یا ACLS مجموعه‌ای از مداخلات تخصصی در ایست قلبی است که شامل CPR باکیفیت، تشخیص ریتم، دفیبریلاسیون، دارودرمانی، مدیریت راه هوایی و درمان علل برگشت‌پذیر می‌شود.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

⚡ مرحله اول | تشخیص ریتم

🔹پس از شروع CPR و اتصال مانیتور/دفیبریلاتور، ریتم قلب بررسی می‌شود.

🔸ریتم‌های قابل شوک:

▪️ VF | فیبریلاسیون بطنی
▪️ psVT | تاکی‌کاردی بطنی بدون نبض

🔸ریتم‌های غیرقابل شوک:

▪️ Asystole | آسیستول
▪️ PEA | فعالیت الکتریکی بدون نبض

📌 در VF/psVT ← شوک و بلافاصله CPR به مدت ۲ دقیقه

📌 در PEA/Asystole←احیا+اپی نفرین و جست‌وجوی علت قابل برگشت

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

💉مرحله دوم | دارو درمانی

🔴 اپی‌نفرین | Epinephrine

💊 ۱ mg IV/IO هر ۳ تا ۵ دقیقه

🔹در PEA/Asystole باید هرچه سریع‌تر تجویز شود.

🔹در VF/pVT پس از تلاش‌های اولیه برای دفیبریلاسیون وارد الگوریتم می‌شود.

🟣 آمیودارون | Amiodarone

در VF/pVT مقاوم به شوک:

💊 دوز اول: ۳۰۰ mg IV/IO
💊 دوز دوم: ۱۵۰ mg IV/IO

🟢 لیدوکائین | Lidocaine

🔹جایگزین آمیودارون در VF/pVT مقاوم:

💊 دوز اول: ۱–۱٫۵ mg/kg
💊 دوز دوم: ۰٫۵–۰٫۷۵ mg/kg

📌 مصرف روتین کلسیم، بیکربنات و منیزیم در ایست قلبی توصیه نمی‌شود؛ مگر در اندیکاسیون‌های اختصاصی.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🫁 مرحله سوم | راه هوایی و تهویه

🔹در صورت نیاز و با توجه به مهارت تیم، می‌توان از راه هوایی پیشرفته استفاده کرد.

🔸لوله‌گذاری داخل تراشه (ETT)

🔸راه هوایی سوپراگلوتیک (SGA)

🔹پس از راه هوایی پیشرفته، فشردن قفسه سینه به‌صورت مداوم ادامه می‌یابد.

💨 تهویه: ۱ تنفس هر ۶ ثانیه | حدود ۱۰ تنفس در دقیقه

📈 کاپنوگرافی موجی برای تأیید راه هوایی و پایش CPR اهمیت دارد.

📌 افزایش ناگهانی ETCO₂ می‌تواند مطرح‌کننده ROSC باشد.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔍 مرحله چهارم | علل برگشت‌پذیر

🔹همزمان با ادامه CPR، تیم باید به‌دنبال علت قابل‌درمان ایست قلبی باشد.

🔸Hypovolemia | هیپوولمی
🔸Hypoxia | هیپوکسی
🔸Hydrogen ion | اسیدوز
🔸Hypo/Hyperkalemia | اختلال پتاسیم
🔸Hypothermia | هیپوترمی
🔸Tension pneumothorax | پنوموتوراکس تحت فشار
🔸Tamponade | تامپوناد قلبی
🔸Toxins | سموم
🔸Thrombosis pulmonary | ترومبوز ریوی
🔸Thrombosis coronary | ترومبوز کرونری

📌 نکته:
شناسایی و درمان علت زمینه‌ای، بخش جدایی‌ناپذیر ACLS است و نباید صرفاً به تجویز دارو و دفیبریلاسیون محدود شود.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

📌 نکته طلایی:

🚨 در ACLS، داروها جایگزین CPR باکیفیت و دفیبریلاسیون به‌موقع نیستند؛
بلکه در کنار آن‌ها برای افزایش شانس ROSC و درمان علت ایست قلبی استفاده می‌شوند.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

📌 در پارت بعدی مجموعه «نبض حیات»،
مراقبت‌ها و اقدامات حیاتی بعد از احیای موفق را بررسی خواهیم کرد.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🚨 انجمن علمی فوریت‌های پزشکی ساوه

📎 @ems_saveh

🚑 مانیتور علائم حیاتی و ونتیلاتور؛ دو ابزار مهم در مراقبت از بیمار
در شرایط بحرانی، هر ثانیه اهمیت دارد و تصمیم‌گیری درست، به اطلاعات دقیق و حمایت مناسب از وضعیت بیمار وابسته است.
🫀 مانیتور علائم حیاتی با نمایش پارامترهایی مانند ECG، فشارخون، سطح اکسیژن خون، تعداد تنفس و دمای بدن، امکان پایش مداوم وضعیت بیمار را فراهم می‌کند.
🫁 ونتیلاتور نیز با کمک به تأمین و تنظیم تنفس بیمار، در شرایطی که تنفس خودبخودی کافی نیست، نقش مهمی در حمایت تنفسی دارد.
آشنایی با عملکرد، اجزا، پارامترها و آلارم‌های این تجهیزات برای هر دانشجوی فوریت‌های پزشکی ضروری است؛ چون در اورژانس، شناخت درست تجهیزات می‌تواند بخشی از تصمیم درست باشد.

🖌️انجمن علمی فوریت های پزشکی ساوه

#مانیتورینگ
#ونتیلاتور

📎@ems_saveh

🚨 تنگی نفس؛ از یک علامت ساده تا یک اورژانس حیاتی

تنگی نفس (Dyspnea) یکی از شایع‌ترین شکایات در اورژانس است و می‌تواند از یک مشکل خفیف تا شرایط تهدیدکننده حیات ناشی شود.
🔴 اولین قدم در بیمار دچار تنگی نفس:
🫁 Airway | راه هوایی
🌬️ Breathing | تنفس
❤️ Circulation | گردش خون
🧠 سطح هوشیاری + علائم حیاتی + SpO₂
━━━━━━━━━━━━━━
🦠 ۱ | پنومونی — Pneumonia
پنومونی عفونت بافت ریه است که معمولاً با التهاب آلوئول‌ها همراه می‌شود.
🔹 علائم شایع:
• تب و لرز
• سرفه، گاهی همراه خلط
• تنگی نفس
• درد قفسه سینه، به‌خصوص هنگام تنفس
• تاکی‌کاردی و افزایش تعداد تنفس
📌 نکته فوریتی:
در سالمندان ممکن است تب واضح وجود نداشته باشد و تغییر سطح هوشیاری، ضعف یا تاکی‌پنه از علائم مهم باشند.
━━━━━━━━━━━━━

🌬️ ۲ | آسم — Asthma
آسم یک بیماری التهابی مزمن راه‌های هوایی است که می‌تواند باعث برونکواسپاسم و انسداد برگشت‌پذیر جریان هوا شود.
🔹 علائم کلاسیک:
• تنگی نفس
• خس‌خس سینه (Wheeze)
• سرفه
• احساس فشار در قفسه سینه

🚨 علائم خطر در حمله شدید:

⚠️ ناتوانی در صحبت کردن به‌صورت کامل
⚠️ کاهش سطح هوشیاری
⚠️ خستگی شدید تنفسی
⚠️ کاهش یا عدم وجود صداهای تنفسی (Silent Chest)
⚠️ افت اشباع اکسیژن

📌 نکته مهم:
وجود Silent Chest می‌تواند نشانه کاهش شدید جریان هوا باشد؛ بنابراین نبودن خس‌خس لزوماً به معنی بهبود بیمار نیست.

━━━━━━━━━━━━━━
🚬 ۳ | COPD

COPD یک بیماری مزمن همراه با محدودیت پایدار جریان هواست که معمولاً با مواجهه طولانی‌مدت با عوامل آسیب‌رسان، به‌خصوص دود سیگار، ارتباط دارد.

🔹 علائم شایع:
• تنگی نفس، به‌ویژه هنگام فعالیت
• سرفه مزمن
• تولید خلط
• سابقه مصرف سیگار یا مواجهه با آلاینده‌ها

🔴 تشدید COPD (Exacerbation):

افزایش نسبتاً ناگهانی تنگی نفس، سرفه یا مقدار/تغییر ماهیت خلط نسبت به وضعیت معمول بیمار.

📌 نکته:
در بیماران COPD، اکسیژن‌تراپی باید کنترل‌شده و بر اساس وضعیت بالینی و پروتکل مرکز انجام شود. در بسیاری از بیماران در معرض خطر احتباس CO₂، محدوده هدف SpO₂ معمولاً ۸۸–۹۲٪ است.

━━━━━━━━━━━━━━

🚑 رویکرد فوریت پزشکی در تنگی نفس

ABCDE → علائم حیاتی → SpO₂ → معاینه ریه → تشخیص افتراقی

🔹 بیمار را در وضعیت مناسب، معمولاً نشسته یا نیمه‌نشسته قرار دهید.
🔹 راه هوایی را بررسی کنید.
🔹 تعداد و الگوی تنفس، SpO₂ و سطح هوشیاری را ارزیابی کنید.
🔹 به Wheeze، Crackles، کاهش صداهای تنفسی و Silent Chest توجه کنید.
🔹 درمان را بر اساس علت احتمالی و پروتکل‌های پیش‌بیمارستانی انجام دهید.
🔹 در صورت وجود علائم خطر، انتقال سریع بیمار و اطلاع به مرکز درمانی اهمیت دارد.

━━━━━━━━━━━━━━
🧠 نکته طلایی برای دانشجوی فوریت پزشکی:
تنگی نفس یک علامت است، نه یک تشخیص!
در کنار بیماری‌های تنفسی، همیشه علل خطرناک دیگری مثل:
🫁 پنوموتوراکس
🩸 آمبولی ریه
❤️ ادم حاد ریه
❤️ سندرم حاد کرونری (ACS)
را نیز در تشخیص افتراقی در نظر داشته باشید.
━━━━━━━━━━━━━━
🎓 انجمن علمی فوریت‌های پزشکی
📚 Emergency Medical Sciences | EMS

#فوریت_پزشکی #تنگی_نفس #آسم #COPD #پنومونی #اورژانس #EMS #علوم_پزشکی

⚜️ انجمن‌های علمی دانشجویان فوریت‌های پزشکی
دانشکده پیراپزشکی خرم‌آباد، دانشگاه علوم پزشکی تهران و دانشکده علوم پزشکی تربت‌جام برگزار می‌کنند:

☠️ کارگاه آنلاین مسمومیت‌ها
«از اختلال سطح هوشیاری تا مداخله»

👨🏻‍⚕️ مدرس: دکتر آرمان حاکمی
▫️ متخصص طب اورژانس
▫️ فلوشیپ فوق‌تخصصی سم‌شناسی بالینی و مسمومیت‌ها
▫️ استادیار دانشگاه علوم پزشکی
▫️ مدرس بین‌المللی انجمن قلب آمریکا (AHA)
▫️ کوردیناتور بین‌المللی ATLS

📅 دوشنبه ۹ شهریور ۱۴۰۵
ساعت ۱۹:۰۰
بستر: اسکای‌روم
همراه با اعطای گواهی معتبر

💰 هزینه: ۴۰هزار تومان

📲 ثبت‌نام و اطلاعات بیشتر به آیدی زیر پیام دهید: @Alireza_ekradi

🌹 با آرزوی حضوری پربار و یادگیری مؤثر برای شما

#انجمن_علمی_فوریت‌های_پزشکی
#مفدا_لرستان
@LUMS_CSA
@lorestanmefda
راه های ارتباطی با انجمن ها👇
╭━━━━━━━━⊰💠⊱━━━━━━━━╮
🆔@Ems_lums
🆔@Emstrjums
🆔@academy_ems
╰━━━━━━━━⊰💠⊱━━━━━━━━╯

کمیته‌های تحقیقات و فناوری دانشجویی دانشگاه‌های علوم پزشکی ساوه، شهید بهشتی، کرمان و دزفول، با همکاری کمیته‌های دانشجویی توسعه آموزش علوم پزشکی ساوه، شهید بهشتی و بهبهان برگزار می‌نمایند:

⏳ یادآوری | Station 01

🎤 چطور یک ارائه برتر داشته باشیم؟

اولین ایستگاه از سلسله کارگاه‌های آمادگی و توانمندسازی پژوهشگران جوان جهت حضور در کنگره کرمان ۱۴۰۵، فردا برگزار می‌شود.

در این جلسه، از مهم‌ترین مهارت‌های یک ارائه علمی حرفه‌ای و اثرگذار صحبت خواهیم کرد؛ از ساختاردهی و روایت درست یافته‌های پژوهش تا طراحی و ارائه اسلاید و مدیریت زمان

🎤 STATION 01 | PRESENT STATION
📅 ۵ شهریور

⏰ ساعت ۱۷ الی ۱۹

اگر قرار است در یک کنگره علمی ارائه داشته باشید، این جلسه فرصتی است تا پیش از حضور در فضای واقعی کنگره، مهم‌ترین اصول یک ارائه موفق را مرور و تمرین کنید.

📌 شرکت در کارگاه رایگان است.

📢 گروه اطلاع‌رسانی دوره:
🆔 https://t.me/+6E2ZK-6aX7QyMmE0

💬 پشتیبانی کارگاه:
🆔 @Srcsaveh

🔗 لینک ثبت‌نام:
https://forms.gle/VfijuNi3Sfy2AWiz7

منتظرتان هستیم؛

🆔 @SAVEHUMSTAHGHIGHAT

👤 مصدوم شماره ۱
مرد ۳۵ ساله
روی زمین کنار خودرو افتاده است.
❌ پاسخ‌گو نیست.
🫁 تنفس ندارد.
پس از باز کردن راه هوایی، بیمار شروع به تنفس می‌کند.
🔹 تنفس: ۱۲ در دقیقه
🔹 نبض رادیال: قابل لمس
🔹 به دستورات ساده پاسخ نمی‌دهد.
❓ رنگ تریاژ؟
🟥 قرمز | Immediate
-----------------------------------------------------------------------
👩 مصدوم شماره ۲
زن ۲۸ ساله
هوشیار است و با صدای بلند درخواست کمک می‌کند.
🫁 RR = 34/min
❤️ نبض رادیال قابل لمس
🧠 دستورات را به‌درستی انجام می‌دهد.
❓ رنگ تریاژ؟
🟥 قرمز | Immediate
چرا؟
چون تعداد تنفس بیمار بیش از 30 در دقیقه است و این یافته در الگوریتم START یک معیار مهم برای قرار گرفتن در گروه Immediate محسوب می‌شود.
-----------------------------------------------------------------------
👨 مصدوم شماره ۳
مرد ۶۵ ساله
هوشیار است.
🫁 RR = 22/min
❤️ نبض رادیال قابل لمس
🧠 دستورات را به‌درستی انجام می‌دهد.
اما از درد شدید لگن شکایت دارد و قادر به ایستادن نیست.
❓ رنگ تریاژ؟
🟨 زرد | Delayed
مصدوم آسیب جدی دارد، اما در ارزیابی اولیه نشانه‌ای از نیاز فوری به مداخله نجات‌بخش مشاهده نمی‌شود.
🚨 حالا یک اتفاق جدید!
هنگام ادامه ارزیابی، یکی از مصدومان سبز که در ابتدا قادر به راه رفتن بود، ناگهان روی زمین می‌نشیند و می‌گوید:
«نمی‌تونم نفس بکشم...»
تیم باید او را مجدداً تریاژ کند.
⚠️ وضعیت مصدومان در حادثه چندمصدومی ثابت نیست و تریاژ باید در طول عملیات تکرار شود.
🩺 مرحله سوم: ارزیابی مصدوم قرمز
تیم به سراغ مصدوم شماره ۱ می‌رود.
بیمار تنفس دارد اما:
🫁 RR = 8/min
❤️ نبض ضعیف
🧠 سطح هوشیاری پایین
🩸 خونریزی شدید از ران مشاهده می‌شود.
اقدامات اولویت‌دار:
🩸 کنترل فوری خونریزی تهدیدکننده حیات
🫁 تأمین راه هوایی و حمایت تنفسی
❤️ ارزیابی گردش خون و پرفیوژن
🦴 در نظر گرفتن آسیب‌های همراه
🚑 آماده‌سازی برای انتقال سریع به مرکز مناسب تروما
🩸 مصدوم شماره ۲
بیمار با RR=34 اکنون دچار تنگی نفس شدید شده است.
در معاینه:
🔹 کاهش صداهای تنفسی در سمت راست
🔹 حرکات نامتقارن قفسه سینه
🔹 تاکی‌کاردی
🔹 افت فشار خون
❓ به چه آسیب تهدیدکننده حیاتی شک می‌کنید؟
🔴 پنوموتوراکس تحت فشار (Tension Pneumothorax)
در این مرحله، تیم باید طبق پروتکل و سطح آموزش/اختیار خود، مداخله فوری برای این وضعیت تهدیدکننده حیات را در نظر بگیرد و بیمار را برای انتقال سریع آماده کند.
🚑 مرحله چهارم: تصمیم برای انتقال
اکنون تیم با چند بیمار مواجه است:
🟥 قرمز: نیازمند مداخله و انتقال فوری
🟨 زرد: آسیب جدی ولی قابل تأخیر نسبی
🟩 سبز: آسیب خفیف‌تر و قادر به راه رفتن
⬛ سیاه: در صورت وجود شرایط مربوط به تریاژ حادثه و منابع محدود، گروهی که در الگوریتم مربوطه قرار می‌گیرد.
در حادثه چندمصدومی، هدف اصلی این است:
«مصدوم مناسب - مرکز مناسب - در زمان مناسب»
تعیین مقصد انتقال باید با توجه به وضعیت بیمار، ظرفیت منابع و سیستم تروما/پروتکل منطقه انجام شود. راهنمای ACS نیز بر انتخاب مرکز مناسب برای بیماران دارای خطر بالای آسیب شدید تأکید دارد؛ البته دستورالعمل‌های تریاژ معمول بیمار با دستورالعمل‌های اختصاصی MCI یکسان نیستند.

چالش پایانی
اگر فقط یک آمبولانس در صحنه داشته باشید و سه مصدوم قرمز وجود داشته باشد:
🟥 مصدوم با خونریزی شدید
🟥 مصدوم با احتمال پنوموتوراکس تحت فشار
🟥 مصدوم با کاهش سطح هوشیاری

منابع: START Adult Triage Algorithm – CHEMM/HHS؛ National Guideline for the Field Triage of Injured Patients – ACS.

✍️ انجمن علمی فوریت‌های پزشکی ساوه
@ems_saveh

"تصادف جاده‌ای با چند مصدوم"

ماموریت: تصادف شدید جاده‌ای
زمان: ساعت ۲۱:۱۵
شرایط: شب، جاده دوطرفه، دید محدود

تیم اورژانس به محل یک تصادف زنجیره‌ای می‌رسد.
یک خودروی سواری با یک وانت برخورد کرده و در اثر شدت تصادف، هر دو خودرو آسیب جدی دیده‌اند.
در محل، ۵ مصدوم وجود دارد و چند نفر از شاهدان نیز در حال نزدیک شدن به خودروها هستند.

🔴 مرحله اول: ارزیابی صحنه
قبل از نزدیک شدن به مصدومان، تیم باید:
🔹 ایمنی صحنه را بررسی کند.
🔹 خطر ترافیک، آتش‌سوزی، نشت سوخت و سایر خطرات احتمالی را در نظر بگیرد.
🔹 از نیروهای انتظامی/آتش‌نشانی در صورت نیاز کمک بخواهد.
🔹 با توجه به تعداد مصدومان، نیاز به منابع بیشتر و تریاژ چندمصدومی را اعلام کند.
⚠️ در حادثه چندمصدومی، اولویت فقط «درمان اولین بیماری که می‌بینیم» نیست؛ ابتدا باید تصویر کلی حادثه و تعداد مصدومان مشخص شود.

🟠 مرحله دوم: تریاژ اولیه
با اعلام تیم:
📢 «هر کسی که می‌تواند راه برود، به سمت آمبولانس بیاید.»
سه نفر شروع به راه رفتن می‌کنند.
این افراد در گروه سبز (Minor) قرار می‌گیرند؛ اما باید در ادامه مجدداً ارزیابی شوند.
اکنون سه مصدوم باقی‌مانده بررسی می‌شوند:

📌 مسمومیت با داروها (بنزودیازپین‌ها و اپیوئیدها)

۱. مسمومیت با بنزودیازپین‌ها (دیازپام، آلپرازولام، کلردیازپوکساید)

علائم بالینی:

· خواب‌آلودگی شدید (از کما تا بی‌حسی)
· تکلم نامفهوم (مثل آدم مست)
· اختلال در راه رفتن و تعادل (آتاکسی)
· تنفس سطحی و کم‌تعداد
· در مصرف مزمن: تحریک‌پذیری و توهم (ویژه‌ی بچه‌ها)

تریاز اولیه (همان‌جا در صحنه):
۱. برقراری راه هوایی (تنفس رو چک کن)
۲. اگر هوشیار نیست، به پهلو بخوابونش (Semi-prone)
۳. نالوکسان؟! نه! برای بنزو کار نمیکنه، بیهوده تزریق نکن.
۴. شستشوی معده فقط در صورتی که کمتر از ۱-۲ ساعت گذشته باشه و بیمار هوشیار باشه (یا لوله‌گذاری شده باشه). ولی معمولاً زغال فعال کافیه.

پادزهر مشخص:
فلوئومازنیل (Anexate)

· فقط در مسمومیت خالص با بنزو و در بیمارانی که سابقه تشنج یا مصرف همزمان داروهای تشنج‌زا ندارن.
· با دوز ۰.۲ میلی‌گرم وریدی شروع کن (تکرار هر دقیقه تا حداکثر ۱ میلی‌گرم).
· هشدار: تزریق سریعش باعث تشنج می‌شه! آروم آروم بزن.

---

۲. مسمومیت با اپیوئیدها (مورفین، متادون، هروئین، ترامادول، فنتانیل)

علائم بالینی (سه‌گانه‌ی کلاسیک):

· مردمک‌های نقطه‌ای و تنگ (پینه‌پوینت)
· افسردگی تنفسی (تنفس کمتر از ۱۲ بار در دقیقه)
· کاهش سطح هوشیاری تا حد کما

علائم اضافه:

· افت فشارخون و برادی‌کاردی
· یبوست شدید (در مصرف مزمن)
· اسپاسم عضلانی (مخصوصاً ترامادول)

تریاز طلایی:
۱. احیای تنفسی اولویت یک است. قبل از هر چیزی، با ماسک و اکسیژن تنفس رو حمایت کن.
۲. در صورت ایست تنفسی، لوله‌گذاری تراشه رو انجام بده.
۳. اگر بیمار بیدار نیست ولی تنفس داره، به پهلو بخوابونش.

پادزهر اختصاصی:
نالوکسان (Naloxone) – Narcan

· دوز اولیه: ۰.۴ تا ۲ میلی‌گرم وریدی/عضلانی/زیرجلدی (در کودکان ۰.۰۱ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم)
· اثرش سریع ولی کوتاه‌مدته (۱۵-۳۰ دقیقه)، پس ممکنه دوباره علائم برگردن. حتماً بیمار رو مانیتور کن.
· اگر به دوز اول پاسخ نداد، هر ۲-۳ دقیقه تکرار کن تا حداکثر ۱۰ میلی‌گرم.
· نکته مهم: تو معتادان، تزریق سریع نالوکسان می‌تونه سندرم ترک حاد (تهوع، استفراغ، تشنج) ایجاد کنه. پس تا جایی که تنفس رو برگردونه، دوز رو کم بزن.

🚨 انجمن علمی فوریت های پزشکی ساوه

تروما یک وضعیت اورژانسی است که در آن زمان، تشخیص سریع و درمان صحیح اهمیت زیادی دارد. شناخت مکانیسم آسیب به تیم درمان اجازه می‌دهد آسیب‌های پنهان را پیش‌بینی کند.

مهم‌ترین اصل در برخورد با بیمار ترومایی، اجرای منظم ABCDE است:
A: تأمین راه هوایی و حفاظت ستون فقرات گردنی
B: ارزیابی و درمان مشکلات تنفسی
C: کنترل خونریزی و درمان اختلال گردش خون
D: ارزیابی وضعیت عصبی و سطح هوشیاری
E: معاینه کامل بدن و پیشگیری از هیپوترمی

در ترومای شکم و لگن، باید همیشه احتمال خونریزی داخلی را در نظر گرفت. در آسیب مغزی، پیشگیری از هیپوکسی و افت فشار خون و پایش مکرر وضعیت عصبی اهمیت اساسی دارد. در آسیب ستون فقرات نیز حفاظت مناسب و جلوگیری از آسیب ثانویه به نخاع ضروری است.

در نهایت، مدیریت بیمار ترومایی باید سیستماتیک، سریع، تیمی و قابل تکرار باشد؛ به همین دلیل ABCDE یکی از مهم‌ترین چارچوب‌های آموزش و مدیریت تروما محسوب می‌شود.

---

📚 منابع پیشنهادی

· World Health Organization & International Committee of the Red Cross. Basic Emergency Care: Approach to the Acutely Ill and Injured.
· World Health Organization. Trauma Care Checklist.
· WHO Emergency Care Toolkit – Trauma Resuscitation Algorithm.
· ESTES. Recommendations for the treatment of polytrauma.
· WHO/ICRC. ABCDE: Trauma Primary Survey.

---
همیشه به‌یاد داشته باشید: اولین قدم در تروما، یک ارزیابی درست است.

انجمن علمی فوریت های پزشکی ساوه

موارد مهم: سطح هوشیاری، GCS، اندازه و واکنش مردمک‌ها، حرکت اندام‌ها، وجود ضعف یا فلج، قند خون در صورت اختلال هوشیاری

GCS شامل ارزیابی باز کردن چشم‌ها، پاسخ کلامی و پاسخ حرکتی است.

کاهش سطح هوشیاری در بیمار ترومایی می‌تواند ناشی از آسیب مغزی، هیپوکسی، شوک، خونریزی، مصرف مواد یا سایر علل باشد؛ بنابراین نباید صرفاً به آسیب مغزی نسبت داده شود.

در تروماهای شدید، ارزیابی عصبی باید به‌صورت سریالی تکرار و ثبت شود.

---

🔹 E – Exposure / معاینه کامل بدن

در مرحله E لباس‌های بیمار برای بررسی کامل بدن کنار زده می‌شود تا آسیب‌های پنهان شناسایی شوند.

باید موارد زیر بررسی شوند: زخم‌ها، خونریزی، کبودی، سوختگی، تغییر شکل اندام‌ها، آسیب پشت، پرینه، پوست سر، علائم شکستگی

در عین حال باید از هیپوترمی جلوگیری شود؛ زیرا کاهش دمای بدن می‌تواند وضعیت بیمار ترومایی را بدتر کند.

---

۴. ترومای شکم

آسیب شکمی ممکن است در اثر ترومای بلانت یا نافذ ایجاد شود.

اندام‌های شایع درگیر: کبد، طحال، کلیه، پانکراس، روده، معده، عروق بزرگ

علائم احتمالی: درد شکم، حساسیت، دفاع عضلانی، اتساع شکم، کبودی شکم، افت فشار خون، تاکی‌کاردی، علائم شوک

نکته مهم این است که معاینه طبیعی شکم، آسیب داخل شکمی را به‌طور کامل رد نمی‌کند؛ به‌خصوص در بیمارانی که کاهش سطح هوشیاری دارند یا آسیب‌های متعدد دارند.

تشخیص ترومای شکم:
FAST / eFAST: سونوگرافی سریع برای بررسی وجود مایع آزاد، به‌خصوص در بیمار ناپایدار
CT اسکن: در بیمار همودینامیکاً پایدار، CT با کنتراست روش بسیار مهمی برای بررسی آسیب‌های داخل شکمی است
لاواژ صفاقی تشخیصی: امروزه کاربرد آن نسبت به گذشته کمتر شده و در شرایط خاص استفاده می‌شود

---

۵. ترومای لگن

شکستگی لگن می‌تواند با خونریزی شدید و تهدیدکننده حیات همراه باشد.

علل شایع: تصادفات با انرژی بالا، برخورد عابر با خودرو، سقوط از ارتفاع، له‌شدگی

علائم احتمالی: درد لگن، ناتوانی در ایستادن یا راه رفتن، تغییر شکل، ناپایداری همودینامیک، خونریزی از مجرای ادرار یا پرینه، کبودی پرینه

در صورت شک به شکستگی ناپایدار لگن، باید از دستکاری و تکرار معاینه مکانیکی لگن پرهیز کرد و طبق پروتکل مرکز، تثبیت مکانیکی سریع انجام شود.

در بیمار مبتلا به آسیب لگنی همراه با ناپایداری همودینامیک، تثبیت مکانیکی لگن یک اقدام مهم و اورژانسی است.

---

۶. تروماهای مغزی

آسیب مغزی تروماتیک یا TBI ممکن است از ضربه مستقیم یا شتاب و کاهش سرعت ناگهانی ایجاد شود.

انواع مهم:
آسیب اولیه: کانکاشن، کوفتگی مغزی، هماتوم اپیدورال، هماتوم ساب‌دورال، خونریزی ساب‌آراکنوئید، آسیب منتشر آکسونی
آسیب ثانویه: هیپوکسی، افت فشار خون، افزایش فشار داخل جمجمه، ادم مغزی، اختلال تهویه، تشنج

هدف اصلی درمان، علاوه بر کنترل آسیب اولیه، جلوگیری از آسیب ثانویه است.

در بیماران دچار TBI شدید، حفظ اکسیژناسیون و فشار خون مناسب اهمیت زیادی دارد.

---

۷. علائم هشداردهنده آسیب مغزی

علائمی که باید جدی گرفته شوند:
کاهش سطح هوشیاری، استفراغ مکرر، تشنج، سردرد شدید یا رو به افزایش، اختلال مردمک‌ها، ضعف یک‌طرفه، خروج مایع یا خون از بینی یا گوش، تغییر رفتار یا گیجی، بیهوشی پس از ضربه

در بیمار ترومایی با اختلال هوشیاری، باید هم‌زمان آسیب سر و ستون فقرات را در نظر گرفت.

---

۸. تروما و آسیب ستون فقرات

آسیب ستون فقرات ممکن است باعث آسیب نخاعی و در نتیجه: ضعف، فلج، اختلال حسی، اختلال کنترل ادرار و مدفوع، مشکلات تنفسی شود.

مکانیسم‌های پرخطر: تصادف با سرعت بالا، سقوط از ارتفاع، شیرجه در آب کم‌عمق، ضربه مستقیم شدید، آسیب سر و گردن، شکستگی‌های شدید

در بیمار پرخطر، ستون فقرات باید تا زمانی که آسیب قابل توجه رد نشده است، با روش مناسب محافظت شود.

---

۹. بررسی ثانویه (Secondary Survey)

پس از کنترل مشکلات تهدیدکننده حیات، معاینه ثانویه انجام می‌شود.

این بررسی شامل شرح حال SAMPLE است:
S – Signs/Symptoms: علائم و نشانه‌ها
A – Allergies: حساسیت‌ها
M – Medications: داروهای مصرفی
P – Past medical history: سابقه پزشکی
L – Last meal: آخرین وعده غذایی
E – Events: وقایع و مکانیسم حادثه

سپس معاینه کامل از سر تا پا انجام می‌شود.

---

۱۰. نکات مهم در مدیریت ترومای شدید

اصل اساسی این است: ابتدا مشکلاتی را درمان کنید که بیمار را می‌کشند، سپس به آسیب‌های کم‌خطرتر بپردازید.

برای مثال، در بیمار مبتلا به شکستگی دست و انسداد راه هوایی، ابتدا راه هوایی اهمیت دارد.

الگوریتم کلی:
مکانیزم آسیب → ارزیابی اولیه → ABCDE → احیای هم‌زمان → شناسایی آسیب‌های تهدیدکننده حیات → ارزیابی ثانویه → تصویربرداری و آزمایش‌ها → درمان قطعی/جراحی/انتقال

WHO نیز استفاده از چک‌لیست تروما را برای کاهش احتمال از دست رفتن شرایط تهدیدکننده حیات توصیه کرده است.

---

تروما یکی از مهم‌ترین علل مرگ‌ومیر و ناتوانی، به‌خصوص در سنین جوانی و فعال جامعه است. تصادفات وسایل نقلیه، سقوط از ارتفاع، آسیب‌های نافذ، له‌شدگی و انفجار از مهم‌ترین مکانیسم‌های ایجاد تروما هستند.

در بیمار دچار ترومای شدید، اولویت اصلی شناسایی و درمان سریع آسیب‌های تهدیدکننده حیات است. به همین دلیل ارزیابی بیمار باید به‌صورت منظم و مرحله‌ای انجام شود. رویکرد استاندارد ABCDE امکان شناسایی سریع مشکلات راه هوایی، تنفس، گردش خون، وضعیت عصبی و آسیب‌های پنهان را فراهم می‌کند.

---

۱. مکانیسم‌های آسیب در تروما

شناخت مکانیسم آسیب به پزشک و تیم درمان کمک می‌کند تا قبل از آشکار شدن علائم، آسیب‌های احتمالی را پیش‌بینی کنند.

🔸 ترومای بلانت (Blunt trauma)
در اثر برخورد جسم با بدن بدون ورود جسم به داخل بدن ایجاد می‌شود. نمونه‌ها: تصادف خودرو، برخورد موتورسیکلت، سقوط از ارتفاع، برخورد عابر با خودرو، ضربه مستقیم به شکم یا قفسه سینه. در ترومای بلانت ممکن است آسیب داخلی شدید وجود داشته باشد، در حالی که علائم ظاهری بیمار محدود باشد.

🔸 ترومای نافذ (Penetrating trauma)
در این نوع آسیب، جسم وارد بدن می‌شود. مثال: چاقو، گلوله، اجسام تیز. آسیب می‌تواند عروق، احشاء شکمی، ریه، قلب یا سیستم عصبی را درگیر کند.

🔸 آسیب ناشی از انفجار (Blast injury)
انفجار می‌تواند به‌صورت هم‌زمان باعث آسیب اولیه ناشی از موج انفجار، آسیب ناشی از پرتاب اجسام، سوختگی و آسیب‌های ثانویه شود.

🔸 آسیب له‌شدگی (Crush injury)
در اثر فشار طولانی‌مدت یا شدید روی بافت‌ها ایجاد می‌شود و می‌تواند با آسیب عضلانی، خونریزی، اختلال کلیوی و سندرم کمپارتمان همراه باشد.

WHO مکانیسم‌هایی مانند برخورد عابر با خودرو، تصادف موتورسیکلت، تصادف با سرنشین بدون کمربند، سقوط از ارتفاع، آسیب نافذ، انفجار و له‌شدگی را از مکانیسم‌های پرخطر تروما می‌داند.

---

۲. انرژی و مکانیسم آسیب

شدت آسیب تنها به محل برخورد بستگی ندارد؛ انرژی منتقل‌شده به بدن نیز اهمیت زیادی دارد.

در تصادف، سه مرحله مهم وجود دارد:
۱. برخورد وسیله نقلیه با فرد یا مانع
۲. برخورد بدن فرد با قسمت‌های داخلی وسیله نقلیه
۳. حرکت اندام‌ها و اعضای داخلی نسبت به بدن و اسکلت

برای مثال، در تصادف شدید خودرو ممکن است سر به شیشه یا داشبورد برخورد کند و هم‌زمان مغز در داخل جمجمه حرکت کند. بنابراین حتی بدون وجود زخم خارجی قابل توجه، آسیب مغزی ممکن است وجود داشته باشد.

---

۳. ارزیابی اولیه بیمار ترومایی؛ الگوریتم ABCDE

ABCDE ستون اصلی ارزیابی اولیه بیمار دچار تروماست و باید سریع انجام شود و در صورت تغییر وضعیت بیمار دوباره تکرار شود.

---

🔹 A – راه هوایی و حفاظت از ستون فقرات گردنی (Airway + Cervical spine)

در مرحله A بررسی می‌شود که آیا راه هوایی بیمار باز است یا خیر.

مواردی که باید بررسی شوند:
وجود خون در دهان، استفراغ، جسم خارجی، تورم صورت و گردن، آسیب فک و صورت، صدای خرخر، استریدور، کاهش سطح هوشیاری، آسیب مستقیم گردن

در بیمار ترومایی با کاهش سطح هوشیاری باید احتمال آسیب ستون فقرات گردنی را نیز در نظر گرفت. در صورت احتمال آسیب گردنی، هنگام باز کردن راه هوایی باید از حرکات غیرضروری گردن اجتناب کرد و حفاظت مناسب از ستون فقرات انجام شود.

---

🔹 B – تنفس (Breathing)

پس از اطمینان از راه هوایی، تنفس بررسی می‌شود.

موارد مهم: تعداد تنفس، عمق تنفس، اشباع اکسیژن، حرکات قفسه سینه، صداهای تنفسی، وجود زخم باز قفسه سینه، سیانوز، انحراف تراشه، علائم پنوموتوراکس یا هموتوراکس

آسیب‌های تهدیدکننده حیات قفسه سینه:
پنوموتوراکس تحت فشار، هموتوراکس شدید، پنوموتوراکس باز، فلِیل چست، تامپوناد قلبی

در پنوموتوراکس تحت فشار، فشار داخل قفسه سینه افزایش یافته و می‌تواند باعث اختلال شدید تنفسی و گردش خون شود؛ بنابراین در بیمار ناپایدار، درمان یک وضعیت تهدیدکننده حیات نباید صرفاً به انتظار تصویربرداری موکول شود.

---

🔹 C – گردش خون و کنترل خونریزی (Circulation)

خونریزی یکی از مهم‌ترین علل قابل پیشگیری مرگ در تروماست.

در مرحله C باید بررسی شود: نبض، فشار خون، وضعیت پوست، زمان پرشدن مویرگی، سطح هوشیاری، خونریزی خارجی، احتمال خونریزی داخلی

محل‌های مهم خونریزی داخلی:
خون می‌تواند در قفسه سینه، شکم، لگن، فضای خلف صفاق، بافت نرم اطراف شکستگی‌های بزرگ جمع شود.

کنترل خونریزی خارجی با فشار مستقیم، پانسمان/پک کردن زخم در موارد مناسب و تورنیکه در اندیکاسیون‌های لازم انجام می‌شود.

در بیمار مبتلا به شوک خونریزی‌دهنده، احیای همودینامیک باید هم‌زمان با کنترل منبع خونریزی انجام شود.

---

🔹 D – ناتوانی عصبی (Disability)

در این مرحله وضعیت عصبی بیمار ارزیابی می‌شود.

🫀🫁 مجموعه «نبض حیات» | پارت دوم

🚨 احیای پایه | Basic life support

از تشخیص ایست قلبی تا حفظ پرفیوژن؛ اقدامات حیاتی در دقایق نخست

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔹احیای پایه یا BLS، مجموعه‌ای از اقدامات اولیه برای حفظ حیات،شناسایی و حفظ گردش خون و اکسیژناسیون در شرایطی مانند ایست قلبی و تنفسی است؛ اقداماتی که باید پیش از رسیدن تیم تخصصی، در کوتاه‌ترین زمان ممکن آغاز شوند.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔴 مرحله اول | شناسایی ایست قلبی

🔹پس از بررسی ایمنی صحنه و پاسخ‌دهی فرد،در صورت عدم وجود پاسخ، تنفس باید ارزیابی شود. عدم وجود تنفس طبیعی یا وجود تنفس‌های آگونال در فرد بی‌پاسخ،باید به‌عنوان احتمال ایست قلبی در نظر گرفته شود.

🔹در این مرحله، تماس با سیستم اورژانس و درخواست کمک باید بدون تأخیر انجام شود.

📌 نکته:
تشخیص ایست قلبی نباید به تأخیر انداختن شروع CPR را به دنبال داشته باشد.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🫀 مرحله دوم | شروع CPR

🔹در صورت شک به ایست قلبی، فشردن قفسه سینه باید بلافاصله آغاز شود.

🔹هدف از فشردن قفسه سینه، ایجاد حداقل جریان خون مؤثر به مغز و میوکارد تا زمان بازگشت گردش خون خودبه‌خودی یا انجام مداخلات پیشرفته است.

در فرد بالغ:

🔸 سرعت فشردن: ۱۰۰ تا ۱۲۰ بار در دقیقه

🔸 عمق فشردن: حدود ۵ تا ۶ سانتی‌متر

🔸 محل فشردن: مرکز قفسه سینه، روی نیمه تحتانی جناغ

🔸 اجازه بازگشت کامل قفسه سینه پس از هر فشردن

🔸 به حداقل رساندن وقفه‌های فشردن

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🫁 مرحله سوم | تهویه

🔹در صورت آموزش‌دیدگی و آمادگی امدادگر برای انجام تهویه، فشردن قفسه سینه و تنفس‌های نجات‌بخش با نسبت ۳۰ به ۲ انجام می‌شوند.

🔹در صورت عدم توانایی یا عدم تمایل امدادگر به انجام تهویه، فشردن مداوم قفسه سینه تا رسیدن کمک تخصصی، از عدم انجام CPR مؤثر بهتر است.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

⚡ مرحله چهارم | AED ؛دفیبریلاتور خودکار

🔹در ایست قلبی ناشی از ریتم‌های قابل شوک، دفیبریلاسیون زودهنگام شانس نجات فرد را افزایش میدهد.

🔹به محض در دسترس قرار گرفتن AED، دستگاه باید روشن شده و پدها طبق دستورالعمل روی قفسه سینه بیمار قرار گیرند.

🔹پس از انجام شوک یا در صورت عدم توصیه شوک، فشردن قفسه سینه باید بلافاصله از سر گرفته شود.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

📌 در پارت بعدی مجموعه «نبض حیات»،
اقدامات مربوط به احیای پیشرفته توسط متخصصان و دارو درمانی مربوطه را بررسی خواهیم کرد.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🚨 انجمن علمی فوریت‌های پزشکی ساوه

📎 @ems_saveh

🔴گام بعدی: بررسی علل شایع‌تر و کم‌خطرتر

پس از رد موارد فوق، می‌توان به سراغ تشخیص‌های زیر رفت:

🔹علل گوارشی: ریفلاکس معده، اسپاسم مری، زخم پپتیک

🔹علل اسکلتی-عضلانی: کاستوکندریت، کشیدگی عضلانی، تروما به قفسه سینه

🔹علل عفونی: پنومونی، پلوریت

🔹علل عصبی-پوستی: هرپس زوستر پیش از ظهور ضایعات پوستی
علل روان‌تنی: اختلال پانیک و اضطراب (تشخیص افتراقی نهایی، پس از رد سایر علل)

🧭 چند نکته بالینی کاربردی
✔️ سن و جنسیت بیمار را نادیده نگیرید؛ بیماران زن، سالمند و دیابتی اغلب علائم آتیپیک دارند.

✔️ درد قابل تحریک با فشار مستقیم لزوماً قلبی را رد نمی‌کند، اما احتمال آن را کاهش می‌دهد.

✔️ همیشه علائم حیاتی، ECG دوازده‌لید و شرح‌حال کامل درد (شروع، کیفیت، انتشار، عوامل تشدید و تسکین) را در کنار هم بررسی کنید.

✔️ در صورت هرگونه شک به موارد کشنده، اقدام درمانی را همزمان با تشخیص آغاز کنید — منتظر قطعیت نمانید.


📌 در نهایت، به یاد داشته باشید: هدف در مواجهه اولیه با درد قفسه سینه، رسیدن به تشخیص قطعی نیست، بلکه رد فعالانه علل کشنده است. این تفاوت در رویکرد، می‌تواند جان بیمار را نجات دهد.

🚨 انجمن علمی فوریت های پزشکی ساوه

🫀 اصول تشخیص افتراقی درد قفسه سینه

🔹درد قفسه سینه یکی از شایع‌ترین و در عین حال خطرناک‌ترین شکایاتی است که به اورژانس مراجعه می‌کند.

🔹طیف علل آن از یک اسپاسم عضلانی ساده تا انفارکتوس میوکارد یا دیسکسیون آئورت متغیر است؛ به همین دلیل، رویکرد نظام‌مند برای افتراق این علل، یکی از مهارت‌های حیاتی تیم درمان محسوب می‌شود.

🔴 قاعده طلایی: ابتدا کشنده‌ها را رد کن

پیش از فکر کردن به علل خوش‌خیم، باید پنج تشخیص تهدیدکننده حیات را به‌طور فعال بررسی و رد کرد:

۱. سندرم حاد کرونری (ACS)
درد معمولاً فشارنده یا سنگینی‌مانند در مرکز قفسه سینه، با انتشار به بازوی چپ، فک یا پشت. همراه با تعریق سرد، تهوع و احساس مرگ قریب‌الوقوع. ECG و تروپونین سریال، ارکان اصلی تشخیص هستند.

۲. دیسکسیون آئورت
درد ناگهانی و شدید با ماهیت "پاره‌شدگی" یا "چاقو خوردن"، که اغلب به پشت یا بین دو کتف منتشر می‌شود. اختلاف فشار خون بین دو دست و نبض نامتقارن، نشانه‌های هشداردهنده‌اند.

۳. آمبولی ریه
درد پلورتیک (تشدید با تنفس عمیق)، همراه با تنگی نفس ناگهانی و تاکی‌کاردی. وجود فاکتورهای خطر مثل بی‌حرکتی طولانی، جراحی اخیر یا سابقه DVT اهمیت زیادی دارد.

۴. پنوموتوراکس تنشی
درد ناگهانی یک‌طرفه با تنگی نفس شدید، کاهش صداهای تنفسی در سمت درگیر و در موارد پیشرفته، دویاسیون تراشه و افت فشار خون.

۵. تامپوناد پریکارد
تریاد بک: افت فشار خون، اتساع وریدهای گردنی و صداهای قلبی خفه — نشانه‌ای اورژانسی که نیازمند مداخله فوری است.

دفیبریلاتور؛ چند ثانیه‌ای که می‌تواند سرنوشت بیمار را تغییر دهد.⚡

در شرایطی که بیمار دچار ایست قلبی با ریتم قابل شوک شده است، تشخیص سریع ریتم و انجام به‌موقع دفیبریلاسیون در کنار CPR باکیفیت اهمیت حیاتی دارد.
اما دفیبریلاتور فقط یک دستگاه برای «شوک دادن» نیست؛ آشنایی با ریتم‌های قابل شوک، نحوه کار با دستگاه، رعایت ایمنی و پایش بیمار، همگی بخشی از مهارت‌های ضروری تیم فوریت‌های
پزشکی هستند. ❤️

🚑 انجمن علمی دانشجویی فوریت‌های پزشکی ساوه

📎@ems_saveh

🚨 احیای قلبی ریوی (CPR)

ساعت ۱۸:۳۰، تیم اورژانس بر سر یک ماموریت پزشکی حاضر می‌شود
بیمار: مرد ۵۸ ساله
محل: منزل
شرح حال: طبق گفته همسر بیمار، از حدود ۲۰ دقیقه قبل دچار درد شدید و فشارنده قفسه سینه شده است. بیمار ناگهان روی زمین افتاده و دیگر پاسخ نمی‌دهد.

ارزیابی اولیه
بیمار به تحریک صوتی و دردناک پاسخ نمی‌دهد.
تنفس طبیعی ندارد و فقط تنفس های بریده بریده مشاهده می‌شود.
نبض کاروتید نیز لمس نمی‌شود.
⏱️ زمان شروع CPR: بلافاصله پس از تشخیص ایست قلبی

اولین اقدامات به‌ عنوان تیم EMS:

پس از اطمینان از ایمنی صحنه:
1️⃣ بررسی پاسخ‌دهی بیمار
2️⃣ درخواست کمک و فعال‌سازی سیستم اورژانس/درخواست AED یا دفیبریلاتور
3️⃣ بررسی همزمان تنفس و نبض، حداکثر طی ۱۰ ثانیه
4️⃣ با توجه به عدم وجود تنفس طبیعی و نبض، شروع فوری CPR
🔹 ماساژ قفسه سینه با کیفیت بالا:
سرعت: 100–120 فشار در دقیقه
عمق: حداقل ۵ سانتی‌متر در بالغ
اجازه بازگشت کامل قفسه سینه
حداقل کردن وقفه‌های ماساژ
تعویض ماساژدهنده تقریباً هر ۲ دقیقه

پس از اتصال مانیتور/دفیبریلاتور، ریتم زیر مشاهده می‌شود:
⚡ VF (فیبریلاسیون بطنی)
آیا این ریتم شوک‌پذیر است؟
✅ بله.بنابر این:
⚡ دفیبریلاسیون سپس بلافاصله CPR به مدت ۲ دقیقه
پس از شوک، نباید برای بررسی فوری نبض یا ریتم مکث طولانی ایجاد شود؛ CPR بلافاصله از سر گرفته می‌شود.
پس از ۲ دقیقه CPR ریتم مجددا بررسی می‌شود و هنوز VF وجود دارد
⚡ شوک دوم
پس از شوک دوم:
🔹 بلافاصله CPR به مدت ۲ دقیقه ادامه پیدا می‌کند.
🔹 دسترسی وریدی (IV) یا داخل استخوانی (IO) برقرار می‌شود.
🔹 در صورت امکان، راه هوایی پیشرفته در نظر گرفته می‌شود؛ اما انجام آن نباید موجب وقفه قابل‌توجه در ماساژ قلبی شود.

💊 دارودرمانی
در بیمار دارای ریتم شوک‌پذیر که به شوک اولیه پاسخ نداده است:
💉 اپی‌نفرین 1mg IV/IO هر 3–5 دقیقه
همچنین در VF/pVT مقاوم به دفیبریلاسیون:
💊 آمیودارون 300mg IV/IO به‌صورت Bolus
و در صورت نیاز، دوز دوم  150mg قابل استفاده است.
🫁 تهویه بیمار
اگر راه هوایی پیشرفته قرار داده نشده باشد:
🔹 نسبت فشردن قفسه سینه به تهویه: 30:2
پس از قرار دادن راه هوایی پیشرفته:
🔹 ماساژ قفسه سینه به‌صورت مداوم
🔹 یک تنفس هر ۶ ثانیه (حدود ۱۰ تنفس در دقیقه)
⚠️ از Hyperventilation باید اجتناب شود.
🔄 پس از چند چرخه CPR
پس از ادامه CPR، دفیبریلاسیون و درمان دارویی، ریتم بیمار به ریتم سینوسی تغییر می‌کند
نبض کاروتید قابل لمس است.
بیمار ROSC (بازگشت گردش خون خودبه‌خودی) پیدا کرده است.

❌اما ROSC پایان عملیات احیا نیست
اقدامات پس از ROSC:
🫁 راه هوایی و تنفس
اطمینان از باز بودن راه هوایی
تأمین اکسیژناسیون و تهویه مناسب
پایش SpO₂ و در صورت امکان Capnography
❤️ گردش خون
پایش مداوم ECG
بررسی فشار خون و پرفیوژن
درمان هیپوتانسیون در صورت وجود
🧠 ارزیابی نورولوژیک
بررسی سطح هوشیاری
بررسی قند خون
شناسایی و درمان تشنج در صورت وجود
جست‌وجوی علت ایست قلبی
علل برگشت‌پذیر را بررسی کنید:
Hها:
🔹 Hypovolemia — هیپوولمی
🔹 Hypoxia — هیپوکسی
🔹 Hydrogen ion (Acidosis) — اسیدوز
🔹 Hypo-/Hyperkalemia — اختلال پتاسیم
🔹 Hypothermia — هیپوترمی
Tها:
🔸 Tension pneumothorax — پنوموتوراکس تحت فشار
🔸 Cardiac tamponade — تامپوناد قلبی
🔸 Toxins — سموم
🔸 Pulmonary thrombosis — ترومبوز ریوی
🔸 Coronary thrombosis — ترومبوز کرونری
🔸 Trauma — تروما

✍️ انجمن علمی فوریت‌های پزشکی ساوه
@ems_saveh