۱. مسمومیت با بنزودیازپین‌ها (دیازپام، آلپرازولام، کلردیازپوکساید)
علائم بالینی:
· خواب‌آلودگی شدید (از کما تا بی‌حسی)
· تکلم نامفهوم (مثل آدم مست)
· اختلال در راه رفتن و تعادل (آتاکسی)
· تنفس سطحی و کم‌تعداد
· در مصرف مزمن: تحریک‌پذیری و توهم (ویژه‌ی بچه‌ها)
تریاز اولیه (همان‌جا در صحنه):
۱. برقراری راه هوایی (تنفس رو چک کن)
۲. اگر هوشیار نیست، به پهلو بخوابونش (Semi-prone)
۳. نالوکسان؟! نه! برای بنزو کار نمیکنه، بیهوده تزریق نکن.
۴. شستشوی معده فقط در صورتی که کمتر از ۱-۲ ساعت گذشته باشه و بیمار هوشیار باشه (یا لوله‌گذاری شده باشه). ولی معمولاً زغال فعال کافیه.
پادزهر مشخص:
فلوئومازنیل (Anexate)
· فقط در مسمومیت خالص با بنزو و در بیمارانی که سابقه تشنج یا مصرف همزمان داروهای تشنج‌زا ندارن.
· با دوز ۰.۲ میلی‌گرم وریدی شروع کن (تکرار هر دقیقه تا حداکثر ۱ میلی‌گرم).
· هشدار: تزریق سریعش باعث تشنج می‌شه! آروم آروم بزن.
---
۲. مسمومیت با اپیوئیدها (مورفین، متادون، هروئین، ترامادول، فنتانیل)
علائم بالینی (سه‌گانه‌ی کلاسیک):
· مردمک‌های نقطه‌ای و تنگ (پینه‌پوینت)
· افسردگی تنفسی (تنفس کمتر از ۱۲ بار در دقیقه)
· کاهش سطح هوشیاری تا حد کما
علائم اضافه:
· افت فشارخون و برادی‌کاردی
· یبوست شدید (در مصرف مزمن)
· اسپاسم عضلانی (مخصوصاً ترامادول)
تریاز طلایی:
۱. احیای تنفسی اولویت یک است. قبل از هر چیزی، با ماسک و اکسیژن تنفس رو حمایت کن.
۲. در صورت ایست تنفسی، لوله‌گذاری تراشه رو انجام بده.
۳. اگر بیمار بیدار نیست ولی تنفس داره، به پهلو بخوابونش.
پادزهر اختصاصی:
نالوکسان (Naloxone) – Narcan
· دوز اولیه: ۰.۴ تا ۲ میلی‌گرم وریدی/عضلانی/زیرجلدی (در کودکان ۰.۰۱ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم)
· اثرش سریع ولی کوتاه‌مدته (۱۵-۳۰ دقیقه)، پس ممکنه دوباره علائم برگردن. حتماً بیمار رو مانیتور کن.
· اگر به دوز اول پاسخ نداد، هر ۲-۳ دقیقه تکرار کن تا حداکثر ۱۰ میلی‌گرم.
· نکته مهم: تو معتادان، تزریق سریع نالوکسان می‌تونه سندرم ترک حاد (تهوع، استفراغ، تشنج) ایجاد کنه. پس تا جایی که تنفس رو برگردونه، دوز رو کم بزن.
🚨 انجمن علمی فوریت های پزشکی ساوه