خوجا ساغلام (@chgrmn) Telegram

Post #5265 60 Sep 1, 2026, 15:07 UTC

🍎🏃📚✏️

اوشاق شعری
«آنا منی اوشاق یاشات»

آنا ،منیم توت الیمدن
دانیش منله اؤز دیلیم‌دن
اوْخشاسانا هئی تئلیمدن
آنا منی اوشاق یاشات

گئجه گۆندوز یانیمدا قال
یاتیر منی، قیچینا سال
شیرین شیرین لای‌لامی چال
آنا، منی اوشاق یاشات

منی آلسانا باغرینا
آپار عئینالی داغینا
گئچیم سوْلونا ، ساغینا
آنا، منی اوشاق یاشات

محبتین ایستی یووام
باخیشلارین ائدر دوعام
هم سویوم‌سان هم ده هاوام
آنا، منی اوشاق یاشات

پول وئرمه هئی اوْیونجاغا
پارکا آپار اوْیناماغا
مینیم اوْردا سالینجاغا
آنا، منی اوشاق یاشات

سنله آنا چایا گئدک ؟
بیرده گئده‌ک آغاج اکک ؟
قوملاردان بیر قالا تیکک
آنا، منی اوشاق یاشات

موبایلینی بیر یانا آت
دستمال گؤتور دالینا چات
باشینی قوْی یانیمدا یات
آنا، منی اوشاق یاشات

منی آپار آنا داغا
گئدک ؟چیچکلی یایلاغا
مئیوه درمک اوٌچون باغا؟
آنا منی اوشاق یاشات

آنا منه ناغیل اوْخو
گله‌جه‌گیم گؤزل توْخو
توتسون منی شیرین یوخو
منی آنا اوشاق یاشات

۱۴۰۵/۵/۲۵
#لیلا_قلیزاده

╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
                                                 #تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
                                                  #تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
                                                  #کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

❤ 1

Post #5264 27 Sep 1, 2026, 14:39 UTC

🍎🏃📚✏️

آرپا :

اوت. حئیوانلارا یئم اوْلاراق وئریلن،

بیله سیندن آرپاسویو (آبجو) دوٌزه لن،

بوغدادان یئکه و سوٌنبوللری اوزون

و قیلچیقلی اوْلان،

کؤکو درینلره گئتمه یه گؤره

گوٌجسوز توْرپاقلاردا یاشایا بیلن،

حکیملیکده قند سایریلیغینا فایدالی بیتگی.

فا : جو.

لاتین : Hordeum vulgare.

╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
                                                 #تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
                                                  #تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
                                                  #کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

❤ 1

Post #5263 25 Sep 1, 2026, 12:38 UTC

🍎🏃📚✏️
68-جى درس
تایلیقلار (10)
4. غير معين تایلیقلار
ج) "نه"سؤزونون اساسيندا دوٌزلنلر: نه ايسه, هئچ نه, هر نه, هابئله حالین اکلرينى قبول ائتميش "نه" سؤزونه "سه" قوشماسى آرتيرماقلا دوٌزلنلر: نه يين سه, نيه سه, نه يى سه, نه ده سه, ندنسه.
بو سوْن تایلیقلاردان بيرينجیلری منسوبیت, حال علامتلرينى آلار, آنجاق ايكينجى دسته اوْنلارين هئچ بيرينى قبول ائتمز.
د. "كس-زاد" سؤزلرينين اساسيندا دوٌزلن غير معين تایلیقلار: هئچ كس, هر كس, بير كس, هر بير كس, هئچ بير كس, هر زاد, هئچ زاد, بير زاد, هر بير زاد, هئچ بير زاد, فيلانكس, ...
بو غير معين تایلیقلارين هاميسى حاللانار, آنجاق "فيلانكس"دن باشقا هئچ بيری جمع علامتى گؤتورمز. چونكى "هئچ" سؤزو يوْخلوق, "بير" سؤزو تكليك و "هر" سؤزو چوخلوق بيلديرير كى, جمعه مغاييردير.
ه. نئچه, بعضى, هامى سؤزلرى واسيطه سيله دوٌزلن غير معين تایلیقلار: نئچه سى, بعضى, بعضيسى, بعضيلرى, هامی, هامیسی.
بو تایلیقلار حاللانار, آنجاق جمع علامتى قبول ائله مز.
69-جو درس
تایلیقلار (11)
4. غير معين تایلیقلار
"هره" تایلیغیندان "هره سى" غير معين تایلیغی ده دوٌزلر, يعنى نيسبت اکينى آرتيرماقلا تزه عوضلیک(ضمیر) يارانار.
تزه تایلیغينين اؤزونه اؤزل خصوصيتلرى وار و شخصه عاييد بير ميقدارين بير نئچه عئينى حيصه يه بؤلوندويونو بيلديرير. چوْخلوق مضمونو داشيديغى اوٌچون نيسبت اکلريندن بيرينجى و ايكينجى شخص تكين علامتلرينى قبول ائده بيلمير, آنجاق جمع علامتلرينى آلار: هره ميز, هره نيز. بو تایلیقلار و "هره" نين اؤزو جمع علامتى قبول ائتمير. اوٌچونجو شخصده ده "سى" اکی آرتیریلار: هره سى.
"هر" اساسيندا دوزلن بو غير معين تایلیقلارین هاميسى حاللانير: هره ميزين, هره سينى, هره نيزده.
هره اساسيندا دوٌزلن بو سوْن تایلیقلار حاللاناندان سوْنرا "كى" اکينى آليب "يييه ليك شخص تایلیغی" كيمى ايشلنر: هره ميزده كى, اوْنلارين هره سينينكى, ...
آنجاق بو تایلیقلار يالنيز يييه ليك و يئرليك حالدا اوْلاركن "كى" اکینی قوْشماق اوْلار.
غير معين تایلیقلارين بعضيلرى منسوبیت اکلرى قبول ائده بيلر: كيمسه ميز, بير كسيم, هئچ بير كسلرى, هر زادين, بعضيلريميز, فيلانكسلر.
آنجاق بو تایلیقلاردان "بير" واسيطه سيله دوٌزلنلر, "نئچه", "هره" سؤزلرى واسیطه سيله يارانانلار, هابئله كيمى, كيميسى, كيم ايسه, نه يى سه, ندنسه, بعضى, بعضيسى, هاميسى, هره سى, ... تایلیقلاری منسوبیت اکلرى قبول ائتمز.
قایناق : سس ، صرف کیتابی پروفسور زهتابی-تخلیص ائدن ، سارای خانیم

╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
                                                 #تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
                                                  #تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
                                                  #کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

❤ 1

Post #5259 72 Sep 1, 2026, 07:35 UTC

🍎🏃📚✏️

داش یوْنما کرکی        نجارلیق کرکی
      قازما
       بالتا
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
                                                 #تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
                                                  #تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
                                                  #کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

❤ 1

Post #5258 73 Sep 1, 2026, 07:35 UTC

🍎🏃📚✏️

کرکی ندیر ؟

آد. چکوش دان یئکه، کسیجی باشی آزجا ایچَری اَییلمیش، اؤته کی یانی چیوی چالماغا یارایان، نجارلیقدا، بنالیقدا داش یوْنمادا ایشله نن، یوْنوجو یوخسا کسیجی بیر آراج. کَسَر. قاشقای دیلینده چیرپیجی. کرکی آغاجی یاستیسینا یوْنار بالتا دیکینه. مثل. کرکی اوْلوب آغاجی اؤز طرفینه یوْنما، بوخچو اوْل ایکی طرفه یوْن. آتالار سؤزو.
فا : تیشه.
اینگ : the ax.

بالتا ندیر :

آد. آغاج کسمک، چاپماق، یارماق، یونتاماق هابئله سوموک چاپماق اوچون ایشله نن آغاج ساپلی، آغزی ائنلی، ایتی و یاستی آراج. بالتا دَیمه دیک آغاج اوْلماز. آتالار سؤزو. - بالتا آغاج کسمزدی، ساپی آغاج اوْلماسایدی. آتالار سؤزو.
فا : تَبَر.
اینگ : Axe.

قازما ندیر :

آد. تورپاق قازماغا یارایان ایکی باشلی یوْخسا بیر باشلی آراج. کوٌلوٌنگ.
فا : کلنگ.
اینگ : pickaxe.
╰➤@chgrmn

❤ 1

Post #5253 56 Aug 31, 2026, 17:00 UTC

🍎🏃📚✏️

باله اوْیناغانلارییلا (بیییجی)دوٌزه لن گؤزلوٌکلو ایلان.

╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
                                                 #تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
                                                  #تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
                                                  #کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

❤ 1

Post #5252 29 Aug 31, 2026, 15:54 UTC

🍎🏃📚✏️

66-جى درس

تایلیقلار (8)
سوال تایلیقلاری
بو تایلیقلاردان كيم؟ نه؟ هارا؟ هاچان؟ نه واخت... منسوبیت اکلرى ده قبول ائدر: كيميم وار كى؟ نه يين واردير؟ هاراسى واردير؟ هاچانيميز ياخشى اوْلوبدور كى؟ نه واختيندير كى؟
"نئچه؟" سؤزو جمع علامتى قبول ائتمز, حال و منسوبیت علامتلرى آلیب, خبر اوْلار: نئچه نين؟ نئچه يه؟ نئچه نى؟ نئچه ده؟ نئچه دن؟ نئچه دير؟
"نئجه؟" سؤزو جمع علامتى گؤتورمز, منسوبیت اکلريندن يالنيز اوٌچونجو شخص تكى قبول ائدر: بو ايشين نئجه سى يوْخدور كى!. خبر علامتى قبول ائدر: نئجه دير؟
بو عوضلیک نادير حاللاردا حال شكيلچيلرينى آلار: نئجه دن خبر آلما. نئجه نى سوْروشما؟ نئجه دن خبرين وار؟
"هانسى؟" عوضليگى منسوبیت علامتلريندن يالنيز جمعلرى قبول ائدر: هانسيميز؟ هانسينيز؟ هانسيلارى؟
"هاردا= هارادا؟" سوال تایلیغی نه جمع له نر, نه حاللانار, نه ده منسوبيت اکلرينى قبول ائدر, آنجاق اوْ خبر اکلرينى آلا بيلر: اوْنلار هارداديرلار؟ بابكلر, ستارخانلار هارداديرلار؟
سوال تایلیقلارییلا باغلى ميثاللارا باخساز, سوال تایلیغی سسلى ايله قورتارسا و قوْشولان اکی سسلى ايله باشلانسا, ايكى سسليسينى بيرى-بيريندن آييرماق اوٌچون, اوْنلارين آراسينا يا "ن", يا "ى", يا دا "س" حرفى آرتيريلار: هانسينا, نئچه يه؟ هارايا؟ نئچه سى؟
67-جى درس
تایلیقلار (9)
4. غير معين تایلیقلار
غير معين شخصلر و يا شئيلرى بيلديرمك اوٌچون غير معين تایلیقلار ايشلنر:
الف) "كيم" تایلیغینا "ى, يسى, سه, ايسه" اکلرينين بيرينى آرتيريب, يا دا اوْندان اؤنجه "هر, هئچ" كلمه لرينين بیرينى آرتيرماقلا دوٌزلن, غير معين تایلیقلار:
كيمى, كيميسى, كيمسه, كيم ايسه, هر كيم, هئچ كيم.
بو تایلیقلار "كيم ايسه" دن باشقا حاللانار, آنجاق جمعلنمزلر:
كيمينين, كيمينه, كيميسينين, كيميسينه, كيميسيندن, كيمسه نين, كيمسه دن, هر كيمه, هر كيمين, هئچ كيمى, ...
بو تایلیقلاردان "كيمسه, هر كيم, هئچ كين" منسوبیت اکلرينى آلار: كيمسم, كيمسه سى, هر كيميميز, هئچ كيملرى, ...
ب) "بير" سؤزو اساسيندا دوٌزلنلر: بيرى, بيريسى, هر بيرى, هئچ بيرى, هئچ بير, هر بير.
بو تایلیقلاردان"هر بير, هئچ بير"دن باشقا قالانلارى حاللانار, آنجاق جمعلنمزلر.
بو تایلیقلاردان "هر بيرى, هئچ بيرى" منسوبیت اکلرينين يالنيز بيرينجى و ايكينجى شخص جمع و اوٌچونجو شخص علامتلرينى آلار: هر بيريميز, هر بيريز, هئچ بيريميز, هئچ بيريز, هر بيريسى, هئچ بيريسى. بونلار حاللانار و يييه ليك, يئرليكده "كى" قبول ائدر.
قایناق : سس ، صرف کیتابی پروفسور زهتابی-تخلیص ائدن ، سارای خانیم

╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
                                                 #تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
                                                  #تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
                                                  #کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

❤ 1

Post #5251 2.68K Aug 31, 2026, 07:14 UTC

🍎🏃📚✏️

چوست ندیر :
چوست ایله باشماغین منجه فرقلری یوْخدور. اسکی زامان باشماق یوْخسا چکمه دابانسیز دوٌزلردی. چاریق دا دابانسیز بیر آیاق قابیدیر. سوْنرالار باشماقلارا داباندا قوْیولوبدور. و دابانلی آیاق قابینا باشماق، آیاق آلتیندا گئییلن باشماغا آیاق آلتی فارسجا دمپایی دئییلیر.
چاغداش آذربایجان دا باشماق ایشله نیر و تورکییه ده آیاق قابی.
*اوشاقلیغیمدا ۱۲-۱۰ یاشیمدا ایلک دؤنه قوشاچایدا بیر قوشاچایلیدان بو سؤزو ائشیتدیم. بیلیریک قوشاچایلیلار کیرماندا اولان پیچاقچی ائلیندندیرلر . اونلاریندا کؤکو اوْوشارلارا قاییدیر. اوْ زامان هله فارس سؤزو سؤزلریمیزه چوْخدا قاریشمامیشدی. گلدیم آتامدان چوست سؤزونون آنلامینی سوْروشدوم آتام دئدی قوْشاچایین کندلیلری باشماغا چوست دئیرلر. نئچه گونلر اؤنجه آخاقلارین بیرینده شاهسونلردن بیریندن چوست سؤزونو ایشیتدیم.
*چوست çust سؤزونه رحمتلیک اسماعیل هادی دیل دنیز کیتابیندا آچیقلاما یازماییبدیر.
خوجا سؤزلوگو آشاغیداکیلاری یازیبدیر :
چُوست : آد. دابانسیز و یوٌنگول آیاق قابی.
چوُسدوزلار : (تور.چوست+ فا. دوز. +تور. +لار.) باشماقچیلار آنلامیندا اوْلان تبریزده بیر محله آدی.
* شاهمرسی اؤز جامع لغتنامه سینده یازیب :
چوست çust : دمپایی. اُرُسی. توست نیز گویند. چوستچو چوسدوز : اُرُسی دوز.
*اسماعیل جفرلی چوْست çost یازیب : يوُمشاق دريدن تيكيلن آياق قابي.
بورادا هئچ بیری چوس یوخسا چوْس سؤزونه آچیقلاما یازماییبدیرلار.
شاهمرسی نین یازدیغیندان یارارلانساق و چوست سؤزونون باشقا دئییمینی یعنی «توست» سؤزونو باخیشا آلساق و اوْنو دا توتس سؤزونون دَییشگه سی بیلسک و توتس سؤزونو «توتماق»دان آیریلمیشینی قبول ائتسک شاید بیر آز (کسینلیکله یوخ) اوْنون کؤکونه گئتمک اوْلار.
توتماق سؤزوندن توتساق واریمیزدیر. توتساق ی زیندان آنلامیندا یازیرلار. یعنی دؤرد دؤوره سی توتولموش و بیر یوْخسا نئچه اینسانی ایچینه آلمیش بیر یئر. آیاقلاری قاپسایان زادی دا توتساق دان بیلسک، اوْلور آیاقلاری اؤز ایچینه آلان بیر آراج. سوْنرالار شاید توتساق سؤزو آیاق قابیندا توتس و سونرالار توتس یئرینه توست / چوست ایشله نیبدیر. تانری بیلن یاخچیدیر.

╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
                                                 #تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
                                                  #تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
                                                  #کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

❤ 1

Post #5249 84 Aug 31, 2026, 05:48 UTC

🍎🏃📚✏️

   ایت سوْآلاغی/ایت سوغالاغی :

اوت. مور رنگه چالان ماوی رنگده

سالخیملی بیر زینتی گوٌل.

اوجالیغی ۱۵-۱۰ سانت کؤکو سوْغان کیمی و یارپاقلاری اتلیدیر.

حکیملیکده ایشک گتیرن، ترله دن، خلط گتیرن،

هوْو ا فایدالی اولان داها ایسهالا سالان بیتکی.

ت.ت : آراب(عرب) سوٌنبولو.

فا : کلاغک. گل موسکاری.

لاتین : (Grape hyacinth) یوخسا
Muscari armeniacum

╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
                                                 #تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
                                                  #تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
                                                  #کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

❤ 2
👍 1

Post #5248 118 Aug 31, 2026, 05:35 UTC

🍎🏃📚✏️

چیم یوْخسا چَم
چملی گؤل یوْخسا چیملی گؤل؟

چیم ندیر :

آد. 1- چوْخ چاییرلی کؤکلو، چتینلیکله ازیلیب داغیلان توْرپاق و بو توْرپاقدان کسیلمیش بؤلوملر. 2- وریان آغزی چاییرلی چامیر. سن اوْنون وریانینین چیمی ده ییلسن( اونا حریف اولا بیلمه سن). 3- اوزه ری چیغ و باشقا اوْتلار و لیمله بیرلیکده سو قاتی. چیم آلتیندان قورباغالار اوٌسته باخیب قورولداییردیلار.

چیمله مک : چیم اکمک.

چیمله شمک : چاییرلارین چوْخالماسییلا یئر چوْخ برکیمک.

چیمله نمک : اوْتلار بیربیرینه یاخین گؤیَریب کؤک سالماق.

چیمله ییش : آد. چیمله مک ایشی یوْخسا طرزی.

چیملی : اؤناد. چیمی چوْخ اولان بیر یئر. چیملی باغچا. چیملی گؤل.

چَم ندیر؟

چَم : آد. 1- قیلیق. قایدا. اصول. یول. سویون اوسته گمی وار/هر زادین بیر چمی وار. - ایشینین چمینی تاپیبدیر. 2- فا. چای. ایرماق. چای قیراغی. سرچم. ساری چم. قره چم.

منجه چیم دوْغرودور.
تیکان تپه ده اوْلان گؤل ده منجه چیملی گؤل دئییمی دوْغرودور.

╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
                                                 #تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
                                                  #تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
                                                  #کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

❤ 2
👌 1

Post #5245 83 Aug 30, 2026, 14:32 UTC

🍎🏃📚✏️

آرپاجیق سوْغانی :

: اوْت. ایچی بوْش یارپاقلاری اینجه و اوزون،

چیچکلری قیرمیزییا چالان موْر بوْیادا ،

دیبیندن تورشو دوٌزه لتمکده قوللانیلان،

دیبی اوزونسوو ساریمساغا بنزه ر

آما قوْخوسو اوْنا گؤره آز اوْلان بیر داغ بیتکیسی.

موسول دا دئییلیر.

باشقا آدلاری : سوْغالاق/ سوْآلاق.

فا : موسیر. شالت.

لاتین آدی : Allium Ascalonicum.

╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
                                                 #تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
                                                  #تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
                                                  #کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

❤ 1

Post #5244 29 Aug 30, 2026, 06:57 UTC

🍎🏃📚✏️

65-جى درس
تایلیقلار (7)
سوال تایلیقلاری
"كيم؟" تایلیغی نين اؤزلليكلرى:
4. كيم سؤزو "هر كس" سؤزونون قاشیلیغیندا ایشله نیر : كيم ايسلاما قارشى چيخارسا ازيله جكدير.
5. "كيم" و "نه" سؤزلرى, يؤنلوك حالدا "هئچ كسه" و "هئچ نه يه" سؤزلرينين معناسيندادير: اؤز اينسانليغينى قيمتلنديرمه ين اينسان كيمه و نه يه لازيمدير؟
"نه" عوضلیينين خصوصيتلرى داها مركب دير. بو اؤزلليكلر بونلاردير:
1. بو سؤز بوٌتون جانلى و جانسيز وارليقلارين آدلارينين يئرينه ايشلنه بيلر: سن نه سن؟ (آدام آدى), سن نيه مينميسن؟ (حئيوان آدى), سن نه آلدين؟ (اشيا)
2. بو سؤز تصديق بيلديرن فعللرله اينكار مضمونو ايفاده ائدر: او نه بيلير؟ اوْنلار نه آنلاييرلار؟ سن بورادا نه گزيرسن؟ حئيوان نه قانير؟
3. نه سؤزو "نئجه" و "هاردان" معناسيندا ايشله نير: سن نه بيله يدين؟ او دوْستونون قاييتديغينى نه بيلدى؟ نه ايشكالين اوْلسا, منه دئيرسن. نه غافيل ايديم!
4. "نه" سؤزو "هر شئى-هر نه" معناسيندا ايشلنر: "نه بيلسن, دانيشما.", " دونيادا نه لر اولمور؟!", "نه گؤرسن, آل."
5. نه سؤزو "هانسى-نئجه" معناسيندا, حئيرت ايفاده ائدير: بير قولاق آس گؤر نه گؤزل شعردير! , نه خيال ايلن اوْلوبسان بئله ادعالى فهله!
6. نه سؤزو "نييه؟" معناسيندا ایشله نیر: آز دانيش, نه آتيليب-دوٌشورسن؟! , نه سوْخولورسان آرايا, باشى بلالى فهله؟
7. نه سؤزو چيخيشليق حالدا "نييه؟" سوالينين يئرينه ايشله نير: ندن بو حالا دوشموسن؟ , ندن حقينى ايسته ميرسن؟
8. نه سؤزو "وار" سؤزو ايله "هئچ نه" و "هئچ زاد" سؤزلرينين عوضينده ايشلنير: ائوده نه وار؟ , گئتميرم, باغدا نه وار؟ , بو كيتابدا نه واركى؟
9. نه سؤزو "يوخ" سؤزيله ايشلننده " هر شئى" معناسى وئرير: اوْنون سينه سينده نه لر يوْخدوركى؟! , موزه لرده نه لر يوخدوركى؟!
قایناق : سس ، صرف کیتابی پروفسور زهتابی-تخلیص ائدن ، سارای خانیم

╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
                                                 #تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
                                                  #تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
                                                  #کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

❤ 1

Post #5243 25 Aug 30, 2026, 06:36 UTC

خوجا ساغلام قورد آغزی‌نین باغلانماسی ایله باغلی اینانج و اویغولامالار بیزه گؤره، قوردون تورک اینانج سیستئمینده‌کی گئرچک یئری‌نین معین‌لشمه‌سی باخیمیندان چوْخ اؤنملی‌دیر. قورد ایله باغلی یئنی ایش‌لر، توٌرک خالق اینانج‌لار سیستئمی‌نین داها چوخ آیدین اوْلماسینی تأمین ائده‌جک‌دیر.…

🍎🏃📚✏️

قورد آغزی‌نین باغلانیلماسی کیمی قوردون ایچردیگی معنوی گوٌج‌دن ایستیفاده ایله اینسان‌لارین آغزی، دیلی، کؤنلو باغلانابیلر. بونون اوٌچون قورد یاغی استفاده ائدیلیر....

دئمه لییم قورد جنوار اوْلاراق ائل ایچینده تانینیر. قورد قوْیون قوزویا تهلوکه لی اوْلسادا اینانجلار اوْنون ترسینه دیر. توٌرک اینانجیندا قورد بیر قوتلو و موبارک جنواردیر. اوْنون اوٌزونو گؤرمک سعادت گتیرر اوْنون الی بیرینه دَیسه شفا تاپار.
آنجاق اوستده کی یازاناقدا قورد یاغی ایشله نیبدیر. یعنی آرا وورماغا، سئوگیلیگی پوْزماغا، دوْستلوغو قالدیرماغا ایشله نن بیر زاد.
دئمه لییَم آدی آپاریلان قورد یاغینین جنوار قورد ایله هئچ موناسیبتی یوْخدور. بو یاغ قوردلانمیش کؤرپه اتدن اله گلمیش بیر اوٌره تیمدیر. بیر تزه دوْغولموش اؤلو اوْشاغین جمده گینین قوردلانمیشیندان و اریییب باشقا شئیه دؤنموشوندن اله گلن بیر زاددیر. بونو بوٌیوٌچولر(جادی ائدنلر) یاخچی بیلیرلر.
خوجا سؤزلوگونده قورد یاغینا گؤره بئله یازیلیبدیر :
قوُرد یاغی : آد. کو̌په یه باسیلان، قوردلانان وه سونرا یاغ کیمی اوْلان اؤلو جمیک. دئییشلره گؤره بو یاغدان ایکی سئوگیلیدن بیرینین اوٌستونه یاخیلسا بیربیریندن آیریلماقلاری حتمیدیر.

╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
                                                 #تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
                                                  #تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
                                                  #کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

Post #5242 34 Aug 30, 2026, 06:12 UTC

قورد آغزی‌نین باغلانماسی ایله باغلی اینانج و اویغولامالار بیزه گؤره، قوردون تورک اینانج سیستئمینده‌کی گئرچک یئری‌نین معین‌لشمه‌سی باخیمیندان چوْخ اؤنملی‌دیر. قورد ایله باغلی یئنی ایش‌لر، توٌرک خالق اینانج‌لار سیستئمی‌نین داها چوخ آیدین اوْلماسینی تأمین ائده‌جک‌دیر. سوْن
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
                                                 #تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
                                                  #تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
                                                  #کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

❤ 1

Post #5241 43 Aug 30, 2026, 06:12 UTC

🍎🏃📚✏️

✍🏻علیرضا استادی ارزیل {خاقان}

قورد آغزی باغلاما اینانجی(۳)

آذربایجان‌دا دا قورد آغزی پیچاقلا باغلانیر. قورد آغزی توٌرک دوٌنیاسی‌نین بیرچوْخ یئرینده هابئله پیچاقلا باغلانیر. آنادوْلودا قیز ایسته‌نیلینجه آیله‌سی‌نین و امتحانا گیرینجه اؤیرتمن‌لرین آغزی ایینه(ایگنه)ایله باغلانیلیر. آیریجا یوْل باغلاماق، قاپی باغلاماقلا باغلی اینانج‌لار دا واردیر.

آنادوْلوداکی «قورد آغزی باغلاماسی» اویغولاماسی باییر-بوجاق توٌرکمن‌لرینده ده واردیر. ائوجیل بیر حئیوان داغ‌دا، اوْتلاق‌دا قالیب کنده دؤنمه‌میش ایسه‌، اوْ حئیوانا قوردون ضرر وئرمه‌مه‌سی اوٌچون مراسم و دعا‌لاری یاپیلاراق قوردون آغزی باغلانیر. گؤزله‌نیلن حئیوان مزرعه‌یه دؤنونجه، آجلیق‌دان اؤلمه‌مه‌سی اوٌچون قوردون آغزی آچیلیر. بو اویغولاما گونئی و قوزئی آذربایجان توٌرک‌لرینده ده واردیر. (کالافات، 2002: 149-150)

قاراچای تورک‌لرینده ده قورد آغزی باغلاماق واردیر. بونون اوٌچون پیچاق قینیندان چیخاریلیر ترس چئوریلیر، پیچاق و قینی باغلی دوعاسی اوْخوناراق بیربیرینه باغلانیر. حئیوان‌لار اوْتلاق‌دان ساغ سالیم دؤنونجه، قورد آجلیق‌دان اؤلمه‌سین دئیه باغلی دوعا اوْخوناراق پیچاق و قینی آچیلیر. بونا قوردون آغزی‌نین آچیلماسی دئییلیر. بو اویغولامادا «پیچاق» و «باغلاما-باغلانما» موضوع‌‌لاری‌نین یانی سیرا خالق اینانج‌لارینداکی مرحمت موتیفی ده یئر آلماقدادیر. قوردون اوْولانماسی اوْنون مشروع یوْل‌دان رزقینی آراماسی‌دیر. اوْنا مانع اوْلونماما‌لی‌دیر.

قوٌزئی قافقازدا تاباساران‌لار دا کنددن بیری‌نین اینگی ایتسه موللا قوردون آغزینی باغلار. قورد آغزی باغلاماق قاراپاپاق و کومان‌لاردا دا واردیر. (کالافات، 1999: 127)

قوْیون آبدال‌ین باغ‌لاردا اوْتاردیغی قوْیون‌لارین مئیوه‌لره هیچ توْخونما‌دان، ساده‌جه اوْتلاری یئدیگی آنلادیلیر و قوْیون‌لارین باغ‌لارا ضرر وئرمه‌مه‌سی‌نین قوْیون آبدال‌ین بیر حکمتی اوْلدوغونا اینانیلیر.

توٌرک دونیاسی‌نین تقریباً هر یئرینده گؤرولن «قورد آغزی باغلاما» اویغولاماسی‌نین درینلیک‌لرینده حلال-حرام و رزق-نصیب اینانجی واردیر. قوردون آغزی باغلانیلاراق اؤلومه‌ ترک ائدیلمه‌سی هدف اوْلماز. قوردا عادتاً یئمه‌مه‌سی گره‌کن ائوجیل حئیوان اوٌچون ایشاره وئریلمیش اوْلونور. ائوجیل حئیوان یئرینه قاییدینجا قوردون آغزی آچیلیر. قوردون آغزی چوْخ دفعه پیچاقلا باغلانیر. باغلانماق توٌرک خالق اینانج‌لاریندا بیر کددور. باغلانماق و آچیلماق پیچاق-دمیرله یاپیلیر. دمیر ده تورک خالق اینانج‌لاریندا بیر کددور. باغلانما و آچیلمانین دعا ائشلیگینده یاپیلمیش اولماسی، یاپیلان اویغولامانین ایسلامی‌لشمیش اولماسیندا‌دیر. اویغولامادا بعضاً خوجانین یئر آلمیش اولماسی قام‌ین رولونو اوزرینه آلماسی ایله ایضاح ائدیله‌بیلر. بعضی اویغولامالاردا بو اسنادا یاندیریلمیش اودون سؤنوب سؤنمه‌دیگینه باخیلیر، اودون سؤنمه‌سی قوردون حیوانی یئدیگی شکلینده آلقی‌لانیر، اودون یانماسی قوردون حیوانی یئمه‌یه‌جگی‌نین ایشارتی اولاراق قبول ائدیلیر. بیزه گؤره بو تورک‌لرده عدالت قاورامی‌نین آنتولوژیک تملی‌نین وارلیغینی دا گؤستریر. تنقری‌ده قورد، قوت گؤرموش ایسه‌، بونون دا بیر نیظامی واردیر. (تورک‌ار-کویئل، 1991: 735-779)

قورد آغزی‌نین باغلانیلماسی کیمی قوردون ایچردیگی معنوی گوج‌دن ایستیفاد ایله اینسان‌لارین آغزی، دیلی، کؤنلو باغلانابیلر. بونون اوچون قورد یاغی استفاده ائدیلیر. اینانجا گؤره قورد یاغی اینسان‌لارین سئویملی گؤرونمه‌لرینی اؤنله‌یر و شیرین دانیشما‌لارینا مانع اولار.

دوشمن‌لیک ائدیلمک ایسته‌نیلن کیمسه‌نین آغزینی، دیلینی، قاپی‌سینی باغلاماق اوچون، او کیشی‌نین قاپی‌سینا قورد یاغی سورتولر. بئله قاپی‌لارا «باغلی قاپی» دئییلیر. (کالافات، 1999: 207)

ناخچیوان‌دا دا قوردا قدسیّت عاید ائدیلیر و اوغورسوز اوْلمادیغینا اینانیلیر. قورد یاغی سورتولموش بیر آیله‌نین آیله فردلری آراسیندا گیلئی چیخاجاغی دوٌشونولور و «قورد یاغی ایله اوْجاق ییخیلار» دئییلیر. (کالافات، 2000: 16)

آذربایجان تورک‌لرینده ایکی اینسان آراسیندا اختلاف چیخماسی ایسته‌نیلرسه‌، بونلارین آراسینی وورماق اوچون بیری‌سی‌نین اوزرینه «قورد یاغی» سورتولمه‌سی‌نین گرکدیگینه اینانیلیر.[2]

سونوج

قوردلا باغلی اینانج‌لار ساده‌جه توٌرک میتولوژیسی‌نین بیر محصولو دئییل، عینی زاماندا یاشایان خالق اینانج‌لاریمیزین دا سیخ راستلانیلان بیر موتیفی‌دیر. توٌرک خالق اینانج‌لاریندا تثبیتینی یاپدیغیمیز قوردون سیمگه‌سی قوردون توٌرک داستان‌لاریندا اوزرینه آلدیغی وظیفه‌دن فرقلی دئییل‌دیر.

❤ 1