خوجا ساغلام

حؤرمتلی دوستلار، مهر آیی‌نین سون هفته‌سی"مر آغاجی‌نین کهربا گؤزلری" آدلی رمانیما نقد جلسه‌سی کئچیریله‌جک. رمانی اوخوماغا ماراقلی اولانلار آیدین-یانار نشریاتی‌نین شمالی شهنازدا یئرلشن "مولی" آدلی کتاب ائویندن رمانی الده ائده بیلرلر.

https://t.me/ruqayyekabiri

🍎🏃📚✏️
 
دوٌزگون یازاق دوٌزگون اوْخویاق
 
❌ ایستیرم گئدم دوْستومون ائوینه و اوْندان کیتابیمی آلام. توٌرکجه کلمه لری ایله فارسجا جومله
❌ ایستیرم گئدم دوْستوم گیله و اوْندان کیتابیمی آلام. صمیمی حالدا توٌرکجه کلمه لری ایله فارسجا جومله
 
 ✅❌  کیتابیمی آلماغا دوْستوم گیله گئتمک ایسته ییرم      صمیمی اوٌزده دئییلن سؤز  
✅❌  کیتابیمی آلماق اوٌچون دوْستوم گیله گئتمک ایسته ییرم.  صمیمی اوٌزده دئییلن سؤز  
 
✅ دوْستومون ائوینه گئدیب، اوْندان کیتابیمی آلماق ایسته‌ییرم. ادبی فورمو.
✅ یوْلداشیم ائوینه گئدیب، کتابیمی اوْندان آلماق ایسته ییرم.  ادبی فورمو
 
فارسجا چئوریسی : میخواهم بروم خانه دوستم و از او کتابم را بگیرم.
 
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
                                                 #تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش                                                                                    
                                                  #تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق                                                                             
                                                  #کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

🍎🏃📚✏️
 
هوْل ندیر :
 
هوْل : آد. کوْنی/قوْنی(مخروط) شکلینده
 
اوجو دمیردن توْپ کیمی بیر تاختا.
 
بونون چئوره سینه ایپ ساریییب یئره ووراراق
 
فیرلانان بیر اوشاق اویونچاغی.
 
باشقا آدی : مازالاق.
 
ت.ت : توْپاج.
 
فا : فرفره چوبی. بادافره.
 
اینگ : wooden bowl.
 
 
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
                                                 #تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش                                                                                    
                                                  #تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق                                                                             
                                                  #کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

🍎🏃📚✏️
 
گون آیدین
 
🔥    گوٌنگن güngən =(تقویم)
 
    بوگوٌن  یئل گوٌنوٌ🌈
 
 ☀️ خزل آیی   ۱۸   140۵ جلالی گۆنش قوْیون ایلی☀️ 
 
  🌙 ربیع الثانی      ۲۸    144۸🌙
 
🌲   اوْکتوبر     ۱۰  202۶ 🌲
 
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
                                                 #تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش                                                                                    
                                                  #تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق                                                                             
                                                  #کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

🍎🏃📚✏️
 
بئهنه ندیر :
 
رسمی دیلده بهنق یازیلان، دوْغروسو بئهنه اوْلان، آغیزلاردا ایسه بئهنه دئییلن  ماراغا شهرینین کندلریندن بیری  داها اورمودا اسکی چاغ کند آدی و چاغداش اورمونون بیر محلله سی تانینان بیر یئر
.
دئمه لییم آدلاری ثبت ائدن چاغ میرزه لر(مستوفیلر) عربجه ساوادلارین گؤرستمک اوٌچون  آدلارین سونونا بیر  ق  آرتیریردیلار نئجه کی اهرده اوْلان گؤی دره > گؤی درق  و خاروانا >خروانق  کاغالا >کقالق و ... یازیلیبدیر.
 
عوثمانلی قایناقلاریندا بئهنه   یوموشاق توْرپاق   آنلامیندادیر. 
 
فارسجا قایناقلاردا ناظم الاطبا لغتنامه سینده :  اوْیونچاق اوْلاراق قوْنی بیچیمده اغاجا دئییلیر . بو قوْنی تاختایا ایپ سریتلرلر و ایپی چکنده چمبر تاختا فیرلانار. = فیرفیرا. من بیله سی بو اوْیونچاق توْرکجه ده «هوْل» اوْلمالیدیر.
چوب مخروطی مر اطفال را که ریسمانی بر آن پیچیده و بر زمین گذاشته آن ریسمان را بکشند تا بچرخد.
 
اورمو بئهنه سی سیمیتقو چاغی سالدیرییا توش گلن کندلردن بیریسی ایدی.  هرکی بئهنه نی باسدی=هرکی (عشایر) بئهنه نی یئنیلتدی= هرکی (عشایرسمیتقو) بئهنه را تسخیر کرد.
منجه بئهنه یه ان دوْغرو آنلام یوموشاق توْرپاق آنلامی یاراشیقلیدیر.
اورمو دا بئهنه یه  (چاغداش دیانت خیاوانی) قالاقاپیسی دئییلیردی.
 
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
                                                 #تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش                                                                                    
                                                  #تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق                                                                             
                                                  #کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

🍎🏃📚✏️
 
92-جى درس
 
فعللر (21)
فعللرده بيتيشن شخص تایلیقلاری (فعلده شخص آنلاييشى):
3. ايكينجى شخص تك:
بيتيشن شخص عوضلیکلرينين ايكينجى شخص تكينين اساس علامتى "ن" دير كى, آشاغيداكى شكيلده ايشلنر:
1. شهودى كئچميش و شرط (يازسا) فورماسيندا يالنيز "ن" ايشلنر: قالدين, گلدين, گلسن, گؤرسن.
2. فعلين نقلى كئچميش, اينديكى زامان, قطعى و غير قطعى گله جك زامانى, لازيم (يازاسى), التزام- آرزى (گرك يازام) و واجيب (يازمالى) شكيللرينده "سان-سن" اوْلار:
الف) نقلى كئچميش: يازميشسان, گؤرموشسن
ب)اينديكى زامان: يازيرسان, گؤرورسن
ج) قطعى گله جك زامان: يازاجاقسان, گؤره جكسن
د) غير قطعى گله جك زامان: يازارسان, گؤررسن
ه) لازيم شكيل: يازاسىسان, گؤره سىسن
و) التزام- آرزى شكيلى: گرك يازاسان, گرك گؤره سن
ز) واجيب شكيل: يازماليسان, گؤرمه ليسن
قایناق : سس ، صرف کیتابی پروفسور زهتابی-تخلیص ائدن ، سارای خانیم
 
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
                                                 #تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش                                                                                    
                                                  #تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق                                                                             
                                                  #کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

🍎🏃📚✏️
 
91-جى درس
 
فعللر (20)
فعللرده بيتيشن شخص عوضليكلرى (فعلده شخص آنلاييشى):
2. بيرينجى شخص جمع:
بيرينجى شخص جمع بيتيشن شخص وتایلیقلارينين اساس علامتى "ق-ك" دير, كى فعللرين سس قورولوشو و سوْن حرفيله باغلى آشاغيداكى شكيللره دوٌشر:
الف) فعلين شهودى كئچميش, التزام-آرزى (گرك يازا) و شرطينده يوخاريداكى شكيلچيلر همان شكيلده ايشلنر: يازديق, گؤردوك, گرك يازاق, يازساق, ايشله سك.
ب) فعلين نقلى كئچميشى, اينديكى زامانى, قطعى و غير قطعى گله جك زامانلاريندا "ق-ك" حرفلريندن اؤنجه دؤرد چئشيدلى "ى (i), ي (ı), و (u), و' (ü)" شكيلچيسى ده آرتيريلار: آلميشيق, گلميشيك, وورموشوق, گؤرموشوك.
ج) فعلين لازيم (يازاسى) و واجيب (يازمالى) شكليللرينده "يٌق (ıq), يك(ik), وق (uq), وٌك (ük)" اکلريله فعلين آراسيندا آييريجى "ى" آرتيريلار: آلاسيييق, آلماليييق, گله سيييك, گلمه ليييك, گؤره سيييك.
د) فعلين امرينده: اگر فعلين كؤكو سس سيزله بيتسه, "ق-ك" شكيلچيلريندن اؤنجه "آ-ه" سسليلرى ده آرتيريلار: آلاق, گؤرك, ...
اگر فعلين كؤكو سسلى ايله بيتسه, "آق-أك"دن اؤنجه بير "ى" سسسيزى ده آرتيريلار: اوخاياق, سؤيله يك, ...
قایناق : سس ، صرف کیتابی پروفسور زهتابی-تخلیص ائدن ، سارای خانیم
 
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
                                                 #تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش                                                                                    
                                                  #تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق                                                                             
                                                  #کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

🍎🏃📚✏️
 
توٌرک سؤیله نجه سینده(میفیک) آجون دئییملریندن :
 
 (یئردینچ،ائردینچ-Yerdinç)  : یئر/زمین
گؤگ تانری  : بؤیوک تانری.
کایرا : گؤگ تانرینین اوْغلو = یئرده آتموسفورو یارادان
گوٌن آنا : گوٌنو یاراتماقلا یئری ایشیقلاندیران.
آی دده(Ay dede) : یئر اریمه سین دئیه قارانلیغی یارادان
تالای : اوقیانوسلار تانریسی.
تالایقان : اوقیانوس.
کویاش/قویاش : سو اییه‌سی(Su iyesi) نی یارادان و دالغالاری حرکته گتیرن گؤگ تانرینین باشقا اوغلو.
کوآر(Kuar) یاغیشی  و ایلدیریمی یارادان گؤگ تانرینین باشقا اوغلو. سونرالار یئلی یارادیبدیر.
اؤد تنگری(Öd Tengri) اؤز یئیین حرکتی ایله داغ دره نی یاردان تانری.
اولگن(Ülgen)   یاخچیلیق تانریجاسی، آریغ(Arığ)  روحلاری یارادان تانری.  بو روحلار بیتکیلرین یارانماغینا سبب اولدولار.
ارلیقان(Erliqan) یئر آلتی یورد. پیس واراوْلانلار یاشایان یئر.
ارلیک(Erlik) شئیطان. تنگریسم شئیطانی.
آل‌باستی (Albasti) ارلیگین(شئیطان) قوْشونلاری
تاماق(Tamag) / تامو(Tamu) : جهنم.
اوچماق(uçmaq) : جنت. بهشت.
اومای Umay دؤلـله مه و اومود تانریجاسی.
آک آنا(Ak-Ana) جانسیز روحلاری یارادان و اومای تانریجانین باجیسی.
کوبای(Kubay) دوْغوب تؤره مه تانریجاسی.
آییزیت(Ayisit) گؤزه للیک تانریجاسی. قیزلارین جینسییتین اوْغلانلاردان آییران تانریجا
اینیسیت(inisit) دوْغوم تانریجاسی. 
آداغان(Adağan) داغ داش یارادان و ایلک اینسانلاری کؤهوللره یوْللایان تانری
کاییلین(Kaylin)  شاهلیق و ملکه لیق باغیشلایان تانریجا. چئشیتلی تؤره و اویقارلیغی اولان بودونلاری بیربیریندن آییران تانریجا.
شالیق-هان(Şalıq han) : اوْو تانریجاسی. اینسانلارا اوْو اوْلاماق اؤیره دن تانری.
آلاز(Alaz)  : کوْربوْلکو(korbolko) اژدهانی همیل ائدنده اینسانلارا اوْد یاندیرماغی اؤیره دن تانریجا.
مرگن(Mergen) : بیلگی(علم) و بیلیجیلیک(دانایی) تانریسی.  بوٌتون واراوْلانلارا آد قوْیان، اینسانا دٌوشونمه قابلییتی وئرن. بو تانری گؤگون یئددینجی قاتیندادیر و هر زادی دا بیلیر.
ائلاس/ائلوْس(Elos,Elas) : تنگرینین قیزی. مرگن دن بوٌیو اؤیره نندن سونرا اوْنو دینمز ائدیب و کیمسه بیلمه سین بیله سین یوخولاتدی.  شرری یایماق اوچون ارلیک ه قوْووشدو.
قیزاغان(Qızağan) : ساواش تانریجاسی  .  بو تانریجا بوزلار (Sızaqan) یوردونا گئتدی و شرری آرادان آپارماق اوٌچون  آیاز آتا(Ayaz Ata)  ایله بیرلشدی.
 (Buzdevi)بوزدئولری/غولهای یخی و (Kömen)بوٌیوٌچیلر/ جادوگران بیرلشیرلر و حئیوانلار یوردوندان آلبایکو کیمی Al-Bayku قوتسال حئیوانلار Burkut آددا دئو بایقوش گلیر و قیزاغان ایله کوئارایا یاردیمچی اوْلوب یوٌز ایللر ساواشدان سونرا ائلاس و آلباستیلاری یئرآلتینا سوٌرگون سالیرلار.
آی توْیون(Ay toyon) قوشو یاشام آغاجینی قوْرویان قوش.
زادا(Zada) یئللر تانریجاسی و داش یئللرین قوْروجوسو.
اربؤرو(Erbörü آخرالزماندا اینسان اوْلا بیلن قارا گؤزلو ان یئکه ائرک قورد.
بوٌکه(Büke) : آخرالزماندا ان یئکه ایلان.
زیلانت(Zilant) آخرالزماندا ۵۰ قویروقلو و اوچ باشلی اژدها.
 
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
                                                 #تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش                                                                                    
                                                  #تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق                                                                             
                                                  #کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

🍎🏃📚✏️
 
گؤل   آدا  دوٌرگه
 
سولدوزدا اورمو-سوْیوق بولاق یوْلوندا اوزاقلیقلاری
آز اوْلان بیربیرینین یانیندا اوٌچ کند واردیر.  
            « گؤل   آدا  دوٌرگه»   
«گؤل» اورمویا یاخیندیر «آدا» سوْیوق بولاغا یاخیندیر.  بو ایکیسینین آراسیندا دوٌرگه آدیندا باشقا بیر کند یئرلشیبدیر.
بیلمه لیییک اسکی زامان سولدوزون سویو چوْخ ایدی هر یاندا زینه سولاری گؤرونردی.  بو بؤلگه ده یاشایانلار سولولوق و قورولوغونا گؤره بو اوٌچ آدی بو کندلرین اوٌستونه قوْیوبدورلار. منجه چوْخ یاراشیقلی بیر آددیلار.
من بیله سی بو اوٌچ کندین  آدی قیزیلباش تاجلی شاه  بیرینجی شاه ایسماعیل چاغی دیللره دوٌشوبدور. دئدیگیم سؤزون ندنی آشیق قوربانی نین اوْ زامان یاشاماقدا اوْلماغیدیر. بو آشیق قاراداغلی دا اوْلسا قوشقوسوز شاه ایسماعیل قوْشونو ایله بو بؤلگه نی گزیب دولانیبدیر. بونا گؤره ده اؤز شعرینده بو اوٌچ کنددن آد آپاریبدیر.
 
گؤل  ندیر : چئوره سی قورو داش- توْپراقلی، ایچینه سو ییغیشان یئره، توٌرکلر  «گؤل»  دئیرلر. فارسلار دریاچه تالاب دئییرلر.
 
آدا ندیر : سولو یئرلرین بعضی یئرلری دیک اوْلار و چئوره ده کی سولار اورایا قالخانمازلار یعنی  چئوره سی سو، ایچی قورو داش-توْپراقلی اوْلان یئرلره توٌرکلر  «آدا» دئییبدیلر. عربلر و فارسلار آدا سؤجوکونون قارشیلیغیندا جزیره ایشله دیرلر.
 
بعضا چوخ دایاز اولان یئرلرده گؤرونر. بونلارین اَییمی گؤله ساری اوْلار و ایچینده کی سولار گؤله آخیب قورتولار  آما ایچینه، آخار سولار دا گیره بیلرلر. بو آنلامذا :  دریندن سای سالساق گؤل چوخور یئره، آدا اوجا یئره دئییلیر. گؤل ایستر ایسته مز سولاری اؤزونه ساری چکیر  آما آدایا چئوره ده کی سولار گیره بیلمزلر.  بو ایکیسینین آراسیندا سو ایچینه اخا بیلن و اوْرادان  سولارینی گؤله ساری آخیدیب قورو کیمی یئره توٌرکلر   «دوٌرگه»    دئییرلر.
 
دوٌرگه ندیر : نه درین، نه دایاز . چوخور یوْخسا دیک اوْلمایان بیر گئنیش  یئر. نه چوخور کی سو ایچینده گؤل دورا  نه دیک کی سو ایچیندن کئچه بیلمه یه. یعنی «گؤل» ایله «آدا» نین اوْرتاسیندا اوْلان بیر یئر.
 
رحمتلیک آشیق قوربانی   «گؤل   آدا  دوٌرگه»    اوٌچون بئله شعر قوْشوبدور :
 
. بولوت اوْلان قالخار هاوادا گزر/
عاشیق  اوْلان یارین باغرینی اَزَه ر/
غواص اوْلان گیرَه ر درینده گَزَه ر/
بیر درین وار بیر دو̌رگه وار بیر دایاز.
 آشیق قوربانی.
 

 
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
                                                 #تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش                                                                                    
                                                  #تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق                                                                             
                                                  #کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

🍎🏃📚✏️
 
گون آیدین
 
🔥    گوٌنگن güngən =(تقویم)
 
    بوگوٌن   آینی گوٌنوٌ🌈
 
 ☀️ خزل آیی   ۱۷   140۵ جلالی گۆنش قوْیون ایلی☀️ 
 
  🌙 ربیع الثانی      ۲۷    144۸🌙
 
🌲   اوْکتوبر     ۹  202۶ 🌲
 
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
                                                 #تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش                                                                                    
                                                  #تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق                                                                             
                                                  #کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

کیمی نسبت قیلیم اول سروِ صنوبرقدّه؟
اوجالاردان اوجادیر قدرده، هم قیمتده.

اونا دوشمن ائله‌ین پیسلیگی، او یاخشی سانیر،
پیسه یاخشی دئمه‌سی، یاخشی اولور البتّه.

دئمه‌یه دردیمی مَهرولره حدّیم یوخدور.
دئییم حدسیز غمیمی بس کیمه بو حالتده؟

مسندِ عشقده قیمت یوخ ایدی مندن ازل،
گؤز یاشیم گؤیلره قالدیردی اونو شهرتده.

مشک‌خط‌لی، گوموش‌انداملی، آی‌اۆزلو سئوه‌لی،
قلبیمین تۆستوسو قویموش گۆنومو ظلمتده.

بیزه مقصد بو چمنده گول اۆزون گؤرمک ایدی،
لیک یۆز خارِ ملامت گؤرونور نیَّتده.

ای فضولی، بو قدر عشقه گرفتار اولما،
تئز خلاص ائت اؤزونو، قالمایاسان ذلّتده!

حکیم‌ ملا‌محمد‌ فضولی

https://t.me/Az_edebiyyat

🍎🏃📚✏️
 
آغاج دَلن :
 
 آد. وحش. آغاج جوجولریندن قیدالانان،
 
پوْمپولو قیرمیزی، چیل قانادلی،
 
کؤکسو آغ داها  اوزون دیمدییی برک اوْلان بیر جور قوش.
 
باشقا آدی : مئشه حکیمی. آغاج ائشن.
 
قاشقای توٌرکجه سی : بن‌دلن(bən dələn)
 
ت.ت. : آغاج کاکان. 
 
فا: دارکوب .  
 
لاتین :  Woodpeckers.
 
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
                                                 #تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش                                                                                    
                                                  #تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق                                                                             
                                                  #کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

🍎🏃📚✏️
 
دده گوٌلو :
 
اوت. قاسنیگیللردن، قزوینین یئرلی اوتلاریندان،
 
آزجا نملی تورپاقدا جؤجرن، سرت کؤکلو بیر بیتکی.
 
فا : جورینلا موکوس.
 
لاتین Jurinella moschus.
 
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
                                                 #تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش                                                                                    
                                                  #تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق                                                                             
                                                  #کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

🍎🏃📚✏️
 
ایلیشیم ilişim
 
اوت. یوْنجا، پازی، گیجی تیکانی کیمی بیتگیلرده
 
یوْخسا مؤو و آسما آغاجلارین اینجه شوٌولرینه
 
ساریلاراق آسالاق اوْلاراق اوْنلارین شیره لریندن
 
جانلانان بیر جور یارپاقسیز، کؤکسوز،
 
ساری بوْیالی، اینجه، اوزون، ایپلیکسی سارماشیق.
 
باشقا آدلاری : باغ بوْغان، شئیطان ساچی، ایریشیم، زینگ ده دئییلیر.
 
ق.آذ. قیزیل سارماشیق.
 
ت.ت. کو̌سکو̌ت. 
 
فا : سِس. افتیمون رومی.
 
لاتین آدی :  Cuscuta.
 
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
                                                 #تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش                                                                                    
                                                  #تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق                                                                             
                                                  #کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

🍎🏃📚✏️
 
✍️همت شهبازی
 
بیرینجی شاه‌عباس صفوی‌ (۱۵۷۰–۱۶۲۹)
 
توٌرکجه شعرلر
 
بیرینجی شاه عباس‌ین (حاکمیّت ایللری: ۱۵۸۷–۱۶۲۹) توٌرکجه شعرلری گؤرکملی ادبیّاتشناس عالیم #سلمان‌ممتاز ین شخصی آرشیویندن گؤتورولموشدور. س. ممتاز معلومات وئریر کی، بیرینجی شاه عباسین آذربایجان توٌرکجه‌سینده شعرلری عروض و هئجا وزنلرینده یازیلمیشدیر. شعرلرینده عباس و شاه‌عباس تخّلص‌لریندن استفاده ائتمیشدیر.
 
 
۱
دردی اوْلانین همیشە درمان بیله‌سینجە
کوٌفری‌اوْلانین نه گزه‌ر ایمان بیله‌سینجە
 
کافیر اوْلانین مسکنی فی‌النار سقر‌دیر
مؤمن اوْلانین جنت رضوان بیله‌سینجە
 
بوٌلبول‌لر اوْخور شام و سحر باغ آراسیندا
گوٌللر آچیلیر سوٌنبول و ریحان بیله‌سینجە
 
حوٌسنون کتابی نور تجلّا یازولوبدور
آچدیم اوْخودوم سوره‌‌ رحمان بیله‌سینجە
 
بغدادی آلور، بیل، اوْ شاه‌عباس‌حسینی
طوّافه گلور اوْل شه مردان بیله‌سینجە
 
 
۲
 
دلبَر، سنینله مئی‌لر ایچَه‌لوم،
بو دوٌنیا کیمسه‌یه قالماز، افندیم.
بو فانی دونیادا لذّت چکه‌لوم،
بو دوٌنیا کیمسه‌یه قالماز، افندیم.
 
دونیانین، بیل، آدی فانی‌دیر، فانی،
بئش‌گوٌن قوْناق ساخلار آنجاق اینسانی
تختیندن اَندیرمیش چوْخ سلیمانی،
بو دوٌنیا کیمسه‌یه قالماز، افندیم.
 
بایقوشلار مَسکَنی چؤلدور اَزَلدَن،
بوٌلبولین دلبَری گوٌلدور اَزَلدَن،
آتالاردان قالما یوْلدور اَزَلدَن،
بو دوٌنیا کیمسه‌یه قالماز، اَفَندیم.
 
دوٌنیانین بیر آدی قورو قَفَسدیر،
اوْنا کؤنول باغلاماق تام عبث‌دیر،
بو سؤزو سؤیله‌ین شاه عبّاس‌دیر،
بو دوٌنیا کیمسه‌یه قالماز، اَفَندیم
 
۳
 
تا بادَه‌یِ خؤشگُوار وار، ائی ساقی
بیر دَم مَنی قویما هُوشیار، ائی ساقی
دوْلدور قَدَحی کی، دَوری دؤنموش دؤوران
نَه بادَه قوْیار، نَه بادَه‌خور، ائی ساقی
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
                                                 #تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش                                                                                    
                                                  #تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق                                                                             
                                                  #کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

دمیر قازیق ایله یئتیکن داها کیچیک آیی هابئله قوْلتوق
🍎🏃📚✏️
 
 
💢 اوٌرگل Ürgel  داها آدلی-سانلی اولدوزلارین توٌرکجه آدی
 نام های ترکی  صورت های فلکی و ستاره های مشهور
 
 ستاره قطبی : ده میر قازیق dəmirqazıq
 
خوشه پروین(ثریا) : اوٌلکر Ülker
 
خوشه کندو : قووان Kovan
 
دب اکبر : یئتیکن   Yetikən
 
دب اصغر: Kiçik Ayı
 
اسد اصغر : کیچیک آسلانkiçik aslan
 
ذات الکرسی :  Koltuk takımyıldızı
 
جبار : اوْوچو اولدوزلار.
 
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
                                                 #تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش                                                                                    
                                                  #تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق                                                                             
                                                  #کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯

🍎🏃📚✏️
 
90-جى درس
 
فعللر (19)
فعللرده بيتيشن شخص تایلیقلاری (فعلده شخص آنلاييشى):
هر ايش و حركت بللى بير شخص و شئى طرفيندن ايجرا اوْلونماليدير. نئجه كى ايش زامانسيز اوْلماز, شخص سيز ده اوْلماز. هر فعل صرف اولاندا اونلارين سوْنوندا, شخصى بللنديرن, بللى شكيلچيلر واردير. مثلا "يازديم" فعلينده "ياز" فعلين كؤكو, "دى" شهودى كئچميش زامان اکی و "م" بيرينجى شخص تك علامتيدير و بيلديرير كى, ايش "منيم" طرفيمدن گؤرولموشدور.
صرف زامانى فعللرين سوْنونا قوْشولان و موختليف شخصلرى بيلديرن اکلره بيتيشن شخص تایلیقلاری دئييلير.
بيتيشن شخص تایلیقلاری آشاغيداكيلاردان عيبارتدير:
1. بيرينجى شخص تك:
بيرينجى شخص تكين اساس علامتى "م" دير كى,فعلين بوٌتون زامانلارى, نوعلارى و شكيللرينده ايشله نير.
1. بو علامت فعلين شهودى كئچميش(يازديم), شرطى (يازسام) و التزام-آرزى شكلينده (گرك يازام) يالنيز "م" حرفى اوْلار.
2. فعلين نقلى كئچميش, اينديكى زامان, قطعى و غير قطعى گلجه يينده, هابئله لازيم و واجيب فورمالاريندا, همين اک "آم-أم" شكلينده اوْلار: يازميشام, يازيرام, يازاجاغام, يازارام, يازاسييام, يازمالييام, ....
3. فعلين لازيم (يازاسى) و واجيب (يازمالى) شكيللرى سسلى ايله بيتر, بونا گؤره ده, ايكى سسلينى بيرى بيريندن آييرماق اوٌچون, "آم-أم" شكيلچيسى ايله فعلين آراسيندا بير "ى" سسسيزى ده آرتيريلار:يازاسييام, يازمالييام, گلمه لى يم, ...
4.امرين بيرينجى شخص تكينده:
الف) اگر فعلين كؤكو سسسيزله قورتارسا, دؤرد چئشيدلى "يم (im), يٌم (ιm), وم (um), وٌم (üm)" اکلرى ايشله نر: يازيم, گليم, سوروم, ...
ب) اگر فعلين كؤكو سسلى ايله قورتارسا, ايكى سسلينى بيرى- بيريندن آييرماق اوٌچون, كؤكله اکلر آراسيندا بير "ى" سسسيزى ده آرتيريلار: دئييم, آنلاييم, توخويوم, ...
قایناق : سس ، صرف کیتابی پروفسور زهتابی-تخلیص ائدن ، سارای خانیم
 
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
                                                 #تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش                                                                                    
                                                  #تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق                                                                             
                                                  #کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯