Azatlıq Radiosı | Азатлык Радиосы

Көн язмасы: Америкада беренче тапкыр узган башкорт җыенында сәяси тоткыннарны да искә алдылар

Американың Пенсильвания штатында башкортлар беренче тапкыр җыен уздырды. Аны бер ел елек оешкан "Урал" халыкара оешма үткәргән. Бу - оешманың беренче зур чарасы. Оешманың башында торучыларның берсе чыгышы белән Башкортстанның Күмертау якларыннан булган, әлеге вакытта АКШның Питтсбург шәһәрендә яшәүче Рафис Кунаккулов бу җыенны башыннан ахырына кадәр оештыруда иң актив катнашучыларның берсе. Кунаккулов вакытында Башкорстанда башкорт яшьләрен оештырып йөрүчеләрнең берсе дә. Җыенны оештыру да аның идеясе. Башкорт җыенына бер ел әзерлек барды һәм бу эштә бөтен гаиләм катнашты, дип сөйләде ул Азатлыкка.

Җыен узган җирдә мәйдан рәткә китерелгән, киртәләр куелган, эскәмияләр, туры һәм авышып торган баганалар куелган, бәдрәфләр урнаштырылган, хәтта мунча өлгертелгән. Махсус бу җыенга Кунаккуловлар гаиләсен башкорт тирмәсен ясаган. Аны башкортча бизәгән. Тирмә тирәли башкортларның җиде ыруының билгеләре, байраклары утыртылган, тирмә эче башкортлар турында белем алу үзәге кебек ясалаган. Эчендә Башкортстанның әлеге һәм иске хариталары урнашкан, ырулар турында мәгълүмат куелган. Һәр кеше үз ыруын табарга уңайлы булсын өчен эшләнде, ди оештыучылар.

Шулай ук биредә ике байрак та урнаштырылган, Зәки Вәлиди игълан иткән беренче республиканың байрагы да, әлеге Башкортстанның байрагы да булган. Шулай ук биредә башкорт шәхесләренең фотолары һәм алар турында мәгълүмат да урнаштырылган. Башкорт шәхесләре арасында әлеге вакытта Русия төрмәсендә утыручы, сәяси тоткын Айрат Дилмөхәммәтов та бар. Ул да искә алынган. Өч көн дәвам иткән җыен "Җиде ыру" дип аталган.

Җыен уздыру идеясы ничек барлыкка килгән, чарада нәрсәләр эшләгәннәр, бу хакта монда укыгыз.

@azatliqradiosi

Хәерле иртә, хөрмәтле укучыларыбыз! Бүген 7 июль, әлеге сәгатькә булган кайбер хәбәрләрне барлыйк:

🔸Белгород өлкәсенә ракетлар һөҗүме нәтиҗәсендә бер кеше һәлак булган, өч кеше яраланган. ASTRA язуынча, һөҗүм ителгән корылмаларның берсе — Белгород магистраль газүткәргечләренең линия җитештерү идарәсе (Белгород ЛПУМГ). «Пепел» басмасы хәбәр итүенчә, идарә өлкәнең тугыз бүлгесендәге шәһәрләрне, бистәләрне һәм сәнәгать ширкәтләрен газ белән тәэмин итә, шулай ук газны магистраль газүткәргечләр аша ташуны оештыра. Шәһәрнең бер өлешендә ут һәм су беткән.

🔸Төркия активист Ариадна Литвинованы Русиягә депортацияләгән. Русия хакимиятләре аны армияне «дискредитацияләү» турында ачылган җинаять эше нигезендә эзләүгә игълан иткән иде. «Төрмә адвокаты» Telegram-каналы хәбәр итүенчә, кызны 4 июльдә Русиягә биргәннәр. Фаразларга күрә, аны Внуково һава аланында ук тоткарлаганнар. Шул көннән бирле Литвинова белән элемтә югалган.

🔸Франция президенты Эммануэл Макрон рәсми сәфәр белән Димәшккә килде. Сүрия дәүләт телевидениесе хәбәр итүенчә, ул 2024 елның декабрендә илдә хакимият алышынганнан соң Сүриягә килгән беренче Көнбатыш дәүләте җитәкчесе.

🔸Түбән Новгород өлкәсенең бер районында ягулыкны QR-кодлар аша сатуны сынап караячаклар. Бу хакта өлкә губернаторы Глеб Никитин хәбәр итте. Аның сүзләренчә, әлеге чара ягулык салу станцияләренә төшкән йөкләнешне тигезләргә һәм машина йөртүчеләргә билгеләнгән вакытта конкрет ягулык салу станциясендә ягулык салырга мөмкинлек бирергә тиеш.

🔸Футбол дөнья беренчелегенең 1/8 финалында Испания Португалияне, ә Бельгия АКШны җиңде.

@azatliqradiosi

Төркиянең борынгы татар авылы Госманиядә узган Сабан туеннан фотолар

Татар милли бәйрәмдә якынча мең кеше катнашкан.

@azatliqradiosi

5 июльдә Париждагы Бастилия мәйданында Русиянең «Полярная Сова» колониясендә утыручы математик Азат Мифтахов һәм хокук яклаучы Бахром Хамроевны яклап пикет узган.

Чараны оештыручы Татар иҗтимагый үзәге рәисе Фәрит Зәкиев һәм Русиядән киткән оппозиция вәкиле Алексей: “Президент Путин “Полярная сова” колониясендә сәяси тоткыннарны җәзалауны туктатуны таләп итәбез” дигән шигарь тотып торган.

“Бүгенге пикетның максаты Франция җәмәгатьчелегенә Русиядә тоткыннарның җәзалауы турында белдерү. Шулай ук без Мифтахов һәм Хамроевны бу кеше үтерүчеләр колониясеннән башка җиргә күчерүне таләп итәбез”, ди Зәкиев.

▪️16 июнь көнне ул Русия илчелеге бинасы янында Мифтахов һәм Хамроевны яклап пикет уздырган иде.

@azatliqradiosi

Башкортстанда башкорт активистларына каршы лингвистик экспертизалар әзерләгән филология фәннәре кандидаты Айнур Хуҗахмәтов кыйналган.

@azatliqradiosi

5 июльдә Төркиянең Искешәһәргә якын Госмания авылында татарлар Сабан туен бәйрәм итте

Бәйрәм якынча мең кешене җыйган. Бу зур сан булып санала. Башлыча бирегә бу авылда туып-үскән яки нәсел тамырлары бу авылга караган кешеләр җыела, алар күпләп Искешәһәрдә көн күрә, шулай ук бәйрәмгә Төркиянең Истанбул, Әнкара, Бурса, Анталья, Конья кебек башка шәһәрләрендә яшәүче татарлар да җыела.

Сабан туе Госмания авылынының паркында узган, аны 1990нче еллар башында бу авыл кешеләре һәм Төркиягә Татарстаннан килеп белем алучы студентлар утырткан.

Бәйрәм ике телдә барган, татарча өлешен Татарстаннан килүче, "Татар радиосы" ди-джее Зөлфәт Зиннуровка йөкләнсә, төрекчәсен чыгышы белән шушы авылдан булган Әнәс Догу алып барган. Шулай ук Татарстаннан "Сәйяр" фольклор төркеме дә килгән, алар җырлаган да, биегән дә. Алып баручылар Госманиядә бүләк җыю гадәтен дә оештырганнар. Биредә бүләкләр урынына Сабан туе кунаклары түбәтәйгә акча сала.

Искешәһәрдәге татар оешмасы башлыгы Ведат Догу Азатлыкка әйтүенчә, сәхнәне кору, Татарстаннан артистларны китертү эшләрен Татарстан башкара, алар чыгымнарны каплый.

— Ел саен милли бәйрәмне уздырабыз, һәрвакыт Төркиядәге Татарстанның вәкаләтле вәкиллеге булыша, Татарстаннан килгән артистлар безнең бәйрәмне бизи. Быел да күңелле булды. Бергәләп уздырабыз бәйрәмне. Чифтчиләр районы хакимияте дә булышты, чатырлар куйды. Быел бәйрәмгә район башлыгы Зөһрә Конакчы килде. Ул чыгышында: "Безнең җирдә татарларның яшәвенә без сөенәбез, алар бердәмлек, тырышлык үрнәге, безнең республикага алар күп файда китерде", дип сөйләде.

Тулырак👉 монда укыгыз.

@azatliqradiosi

Хәерле иртә, хөрмәтле укучыларыбыз! Бүген 6 июль, әлеге сәгатькә булган кайбер хәбәрләрне барлыйк:

🔸Русия армиясенең Киевка дроннар белән һөҗүм итүе нәтиҗәсендә ким дигәндә 11 кеше һәлак булган, 50 кеше яраланган. Бу хакта хакимият вәкилләре хәбәр итә.

🔸Ярослауда дрон нефть эшкәртү корылмасына эләккән. Һөҗүм турында өлкә губернаторы Михаил Евраев белдерде

🔸Татарстанда Әлмәт, Зәй һәм Түбән Кама шәһәрләрендә һәм Башкортстанга дроннар һөҗүме куркынычы турында игълан ителде. Казан, Бөгелмә һәм Түбән Кама һава аланнары вакытлыча ябылып торды, хәзер алар эшли, әмма дистәдән артык очкычлар тоткарлана. Уфа аэропорты әле дә очкычларны кабул итми һәм җибәрми.

🔸Халыкара футбол федерациясе (ФИФА) АКШ җыелма такымы һөҗүмчесе Фоларин Балогунга карата дисквалификацияне Дөнья беренчелегенең 1/8 финалында Бельгиягә каршы уен алдыннан вакытлыча туктатты. The New York Times һәм The Hill хәбәр итүенчә, АКШ президенты Доналд Трамп ФИФА президенты Джанни Инфантино белән элемтәгә кереп, АКШ җыелма такымының иң нәтиҗәле һөҗүмчесе булган Балогунның дисквалификациясен яңадан карауны сораган.

@azatliqradiosi

🇲🇩🇷🇺4 июльдән Молдова башкаласы Кишиневта «Урыс йорты» эшчәнлеген туктатты

Бу хакта Россотрудничество җитәкчесе Игорь Чайка имзалаган белдерү оешманың рәсми сәхифәсендә чыкты. Анда оешма вәкиленең алга таба Молдовадагы Русия илчелегендә эшләячәге әйтелә.

Узган елның ноябрендә Молдова парламенты 1998 елда Русия белән төзелгән мәдәни үзәкләрне булдыру һәм эшчәнлеген җайга салу турында хөкүмәтара килешүне гамәлдән чыгарды. Нәкъ шул килешү нигезендә 2009 елда Кишиневта Русия фән һәм мәдәният үзәге («Урыс йорты») ачылган иде.

Бу карар Молдова хакимиятенең Русиянең парламент сайлауларында тыкшынуы турындагы белдерүләре, ике тарафның дипломатларны чыгарып җибәрүе һәм фетнәчел Днестр буе тирәсендәге киеренкелек фонында кабул ителде.

Европа Берлеге белән якынаю сәясәтен алып баручы хәзерге Молдова хакимияте «Урыс йортын» дәүләт иминлегенә янау тудыручы һәм какшату эшчәнлеге алып баручы оешма дип бәяләде. Парламент утырышында килешүне гамәлдән чыгару тәкъдимен тәкъдим иткән мәдәният министры Кристиан Жардан, әлеге үзәкнең урыс мәдәниятен түгел, ә Русия пропагандасын алга этәрү коралы буларак кулланылуын белдерде.

▪️2023 язында Молдовага сайлауда Мәскәү яклы намзәтне якларга килгән Татарстан президенты Рөстәм Миңнехановны кертмәделәр.

@azatliqradiosi