TGViewer
Channel Public Channel
Targum

Targum

@targumx

Targum: Judaism, Eastern Christianity & emerging Islam in Late Antiquity & the Middle Ages. Origins, interactions, identities & book introductions.
Twitter: https://x.com/Targum_
Contact: targum.2025@gmail.com
Subscribers
482
Photos
63
Videos
2
Links
31
Recent Posts 15 shown
Post #125 109
Targum بیشتر تصاویر شناخته‌شدهٔ طاق کسری یک زاویهٔ ثابت را تکرار می‌کنند: نمای روبه‌روی جبههٔ شرقی، با دهانهٔ عظیم ایوان و بقایای نمای آجری آن. این زاویه مقیاس یادمانی بنا را به‌خوبی نشان می‌دهد، اما پشت طاق، حجم‌های جانبی و نحوهٔ اتصال ایوان به جناح‌های پیرامونی…
پاسارگاد و تخت‌جمشید در یکی از نخستین مجموعه‌های عکاسی از آثار باستانی ایران. این تصاویر را لوئیجی پِشه، افسر ایتالیاییِ دربار قاجار ثبت کرد؛ زمانی که عکاسی در ایران هنوز پدیده‌ای تازه بود.
@Targum
  • 👏 5
  • 👍 4
Post #124 117
Targum 📣یهودیان میان روم و ساسانی؛ وفاداری یا اتهام سیمخا گروس، پژوهشگر تاریخ یهودیان در جهان رومی، ایرانی و اسلامی، روز ۱۵ اکتبر در دانشگاه مک‌گیل سخنرانی‌ای با عنوان «یهودیان در مرز روم و ساسانی: سیاست وفاداری» ارائه می‌کند. موضوع سخنرانی این است که چگونه رقابت…
پوستر سخنرانی
  • 👍 2
Post #123 117
📣یهودیان میان روم و ساسانی؛ وفاداری یا اتهام

سیمخا گروس، پژوهشگر تاریخ یهودیان در جهان رومی، ایرانی و اسلامی، روز ۱۵ اکتبر در دانشگاه مک‌گیل سخنرانی‌ای با عنوان «یهودیان در مرز روم و ساسانی: سیاست وفاداری» ارائه می‌کند. موضوع سخنرانی این است که چگونه رقابت دو شاهنشاهی، تعلق دینی جوامع مرزی را به مسئله‌ای سیاسی و امنیتی تبدیل کرد.
وقتی روم به امپراتوری‌ای مسیحی تبدیل شد، مسیحیان ساکن قلمرو ساسانی ممکن بود به همدستی با امپراتوری هم‌کیشِ آن سوی مرز متهم شوند. یهودیان نیز که در هر دو شاهنشاهی حضور داشتند، هنگام جنگ با این سوءظن روبه‌رو بودند که وفاداری آنان نه به دولت محل زندگی، بلکه به هم‌کیشانشان در قلمرو رقیب تعلق دارد.
این سخنرانی بخشی از پژوهش کتاب تازۀ گروس با عنوان Communities, Empires, and Loyalty on the Roman–Sasanian Frontier است که قرار است اوایل ۲۰۲۷ از انتشارات دانشگاه کمبریج منتشر شود. پرسش اصلی کتاب این است که از چه زمانی «وفاداری» به‌جای رفتار یک فرد، به صفتی برای یک جامعۀ دینی یا قومی تبدیل شد.
یکی از نمونه‌های مهم، آزار مسیحیان در روزگار شاپور دوم است. گروس در پژوهش‌های قبلی خود نشان داده که اتهام وابستگی به روم همیشه به سرکوب یکسان همۀ مسیحیان نمی‌انجامید: گاه خشونت انتخابی بود و گاه حکومت ساسانی با حمایت از برخی کلیساها می‌کوشید آن‌ها را از روم جدا کند.
نمونۀ دیگر به فتح اورشلیم به دست ساسانیان در سال ۶۱۴ میلادی بازمی‌گردد. بعضی منابع مسیحی، یهودیان را همدستان سپاه ایران و عامل خشونت علیه مسیحیان معرفی کرده‌اند. اما چه مقدار از این گزارش‌ها شرح واقعه است و چه مقدار محصول هراس از «دشمن درونی»؟ گروس می‌کوشد رخدادهای تاریخی را از شایعات و روایت‌هایی جدا کند که بعدها در متون مسیحی و سپس اسلامی تکرار شدند.
موضوع کتاب در نهایت تاریخ شکل‌گیری یکی از ماندگارترین اتهام‌های سیاسی است: «وفاداری دوگانه»؛ این تصور که پیوند دینی با مردمان آن سوی مرز، لزوماً به معنای خیانت به جامعۀ محل زندگی است.

اطلاعات سخنرانی در دانشگاه مک‌گیل
  • 👌 4
  • 👍 1
Post #120 146
Targum سوره سبأ، با ویرانی آن توسط «سَیل العَرِم» توصیف می‌شود. سلیمان دوست در کتاب تازهٔ خود اشاره می‌کند که ʿrm در کتیبه‌های عربستان جنوبی باستان واقعاً به معنی سد به کار رفته و به‌ویژه در ارتباط با سد بزرگ مأرب دیده می‌شود. برای او این یکی از موارد مهمی است که…
تعبیر «دو باغ، یکی در راست و دیگری در چپ» در همین آیات سبأ هم ممکن است به جغرافیای مأرب مربوط باشد. به توضیح سلیمان دوست، زمین‌هایی که سد مأرب آبیاری می‌کرد، دو واحۀ بزرگ شمالی و جنوبی را تشکیل می‌دادند که دره‌ای میان آنها بود. او احتمال می‌دهد توصیف قرآنیِ «دو باغ» از همین آرایش زمین‌ها آمده باشد. در این خوانش، هم واژۀ «عَرِم» و هم توصیف باغ‌ها نشانی از آشنایی با محیط محلی مأرب دارند.
@Targumx
  • 👏 2
  • 👌 1
Post #119 320
Targum 📚🆕 تازه‌های نشر: «پیش از قرآن: منابع مادی در آستانهٔ شکل‌گیری متن مقدس مسلمانان» نوشتهٔ سلیمان دوست، انتشارات دانشگاه ادینبرو، ۲۰۲۶. این کتاب با تکیه بر کتیبه‌ها، سکه‌ها، پاپیروس‌ها و نسخه‌های کهن، می‌کوشد زمینهٔ تاریخی پیدایش قرآن و اسلام نخستین را بر پایهٔ…
سوره سبأ، با ویرانی آن توسط «سَیل العَرِم» توصیف می‌شود. سلیمان دوست در کتاب تازهٔ خود اشاره می‌کند که ʿrm در کتیبه‌های عربستان جنوبی باستان واقعاً به معنی سد به کار رفته و به‌ویژه در ارتباط با سد بزرگ مأرب دیده می‌شود. برای او این یکی از موارد مهمی است که نشان می‌دهد قرآن در روایت سبأ فقط داستانی کلی نقل نمی‌کند بلکه از واژگانی استفاده می‌کند که با جغرافیا و زبان محلی جنوب عربستان همخوانی دارد.
@Targumx
  • 👏 4
  • 👍 2
Post #117 264
Targum سه بیت جنگی بر سنگی در بادیهٔ اردن در بهار ۲۰۱۵، گروه «پیکرهٔ برخطِ کتیبه‌های عربستان شمالی» یا OCIANA، به سرپرستی مایکل مک‌دونالد، حدود نه‌هزار سنگ‌نوشته را در چند نقطه از بادیهٔ شمال‌شرقی اردن ثبت کرد. احمد الجلاد هنگام بررسی عکس‌های این مجموعه به کتیبه‌ای…
ویدئوی خوانش کتیبه براساسِ پیشنهاد احمد الجلاد
  • 👍 3
  • 👏 2
Post #116 242
سه بیت جنگی بر سنگی در بادیهٔ اردن

در بهار ۲۰۱۵، گروه «پیکرهٔ برخطِ کتیبه‌های عربستان شمالی» یا OCIANA، به سرپرستی مایکل مک‌دونالد، حدود نه‌هزار سنگ‌نوشته را در چند نقطه از بادیهٔ شمال‌شرقی اردن ثبت کرد. احمد الجلاد هنگام بررسی عکس‌های این مجموعه به کتیبه‌ای برخورد که با نمونه‌های معمول صفایی فرق داشت: روایتش بلندتر بود، چند واژهٔ نادر داشت و در میانهٔ آن عبارتی سه بار تکرار می‌شد.
کتیبه روی قطعه‌سنگی بازالتی از مَرَبّ الشُّرَفاء در حَرّهٔ شمال‌شرقی اردن نوشته شده است. سنگ نزدیک به ۲۰ سانتی‌متر طول و در پهن‌ترین بخش حدود ۳۴ سانتی‌متر عرض دارد. خط آن صفایی است؛ یکی از خطوطی که بادیه‌نشینان جنوب سوریه و شمال اردن تقریباً دو هزار سال پیش برای نوشتن به کار می‌بردند.

نویسنده خود را غَیّارئل پسر غَوث معرفی می‌کند و می‌گوید از خانواده‌اش دور شده است. درست پس از این جمله سه بیت کوتاه می‌آید که همگی با یک عبارت پایان می‌گیرند:

«جز برای جنگ فرود نیاید؛
امروز، همین‌جا، واپسین منزل باشد.

در نام‌آوری پیشتاز؛
امروز، همین‌جا، واپسین منزل باشد.

آن‌که بازگردد، رنج می‌برد؛
امروز، همین‌جا، واپسین منزل باشد.»

عبارت سوم دشوار است و الجلاد احتمال دیگری را هم مطرح می‌کند: «آن‌که تعقیب شود، رنج می‌برد.» آوانویسی و حتی تقسیم‌بندی ابیات نیز بازسازی پژوهشگر است. در خود کتیبه نه نشانه‌گذاری وجود دارد و نه مرزی که شعر را صریحاً از نثر جدا کند.

پس از این سه بیت، غَیّارئل ادامه می‌دهد که به مرز سرزمین رفته، در مرغزاری فرود آمده و از دایی‌اش، سَکران، مراقبت کرده است. متن با آرزوی نیک‌بختی برای او و دعایی خطاب به لات پایان می‌یابد: «ای لات، بگذار در امان باشد.»

در
گزارشی که الیاس مهنا

"گزارش الیاس مهنا از پیدا‌کردن دوبارهٔ سنگ" (https://www.newyorker.com/culture/culture-desk/a-new-history-of-arabia-written-in-stone) بعدتر از این کشف نوشت،
احمد الجلاد

-Ahmad Al-Jallad, “Pre-Islamic ‘Ḥamāsah’ Verses from North-Eastern Jordan,” Proceedings of the Seminar for Arabian Studies 47 (2017): 117–129.
توضیح داد که هنگام بلندخواندن متن متوجه تکرار سه‌بارهٔ عبارت پایانی شد و احتمال داد با ترجیع‌بند روبه‌رو باشد. او در آوریل ۲۰۱۷، با استفاده از مختصات ثبت‌شدهٔ مک‌دونالد، همراه مهنا و علی المناصر به محل رفت و سنگ را بر فراز تپه دوباره پیدا کرد.

الجلاد این سه بیت را با شعرهای جنگیِ مجموعه‌های «حماسه» مقایسه می‌کند، نه از آن جهت که کتیبه به دوره یا قالب شعر کلاسیک عربی تعلق دارد بلکه به‌سبب لحن رزمی، ستایش نام‌آوری و تصمیم به عقب‌ننشستن. کتیبه تاریخ ندارد. او در نوشته‌های بعدی زمانی میان سدهٔ نخست پیش از میلاد و سدهٔ نخست میلادی را برای آن محتمل دانسته است.

در زمان انتشار مقاله، این دومین متنِ احتمالاً شاعرانه‌ای بود که به خط صفایی شناخته می‌شد. البته از سه بیت نمی‌توان وجود یک سنت گستردهٔ مکتوب برای شعر عربی را نتیجه گرفت. دادهٔ کتیبه محدودتر و دقیق‌تر است: دست‌کم یک بادیه‌نشین، نزدیک به دو هزار سال پیش، سخنی جنگی با ساختار تکرارشونده را روی سنگ ثبت کرده بود.



بازسازی صوتی بر پایۀ خوانش پیشنهادی الجلاد (https://www.youtube.com/watch?v=p5novX23K0A
@Targumx
The New Yorker A New History of Arabia, Written in Stone How strange rocks—and an obscure language—are changing a decades-old academic consensus.
  • 👍 3
  • 👏 2
Post #115 358
چهار سنگ‌قبر صندوقی اسلامی در کنار آرامگاه کورش، پاسارگاد، در عکس‌های ارنست هرتسفلد

هرتسفلد در سفر ۱۹۲۳ علاوه بر عکاسی از این سنگ‌ها، کتیبه‌های چهار نمونه را نیز در دفترهایش ثبت کرد و از کتیبهٔ یکی از آنها دو قالب کاغذی برداشت. در دفتر طرح‌هایش یکی از سنگ‌ها با تاریخ ۶۱۶ق / ۱۲۱۹–۱۲۲۰م ثبت شده است.

یادداشت‌های همان سفر تصویر گسترده‌تری از محوطه می‌دهند: بقایایی از سدهٔ هفتم هجری در اطراف آرامگاه، کاروانسرایی از سدهٔ هشتم و حمامی صفوی. در یکی از یادداشت‌های همان چند روز، هرتسفلد حتی از حجم انبوه مواد پژوهشی‌ای که تا آن زمان گرد آورده بود ابراز نگرانی می‌کند.

@Targumx
  • 👌 6
  • 👏 3
  • 👍 1
Post #114 279
Targum ثبت روایت فتح شام در یک وقایع‌نامهٔ سریانی برای مطالعه روی INSTANT VIEW کلیک کنید🔻
Rediscovering_al_Azdī_and_the_Futūḥ_al_Shām_Narrative_Manuscripts.pdf16.1 MB
دانلود کتاب بازکشف اَزدی و روایت فتوح الشام: نسخه‌های خطی، متون موازی و تاریخ پژوهش، انتشارات گورجیاس، ۲۰۲۲.
  • 👏 4
  • 👍 3
  • 👌 1
Post #113 470
Post #112 342
Targum روح‌القدس در متون سریانی چگونه از مؤنث به مذکر تغییر یافت؟ 🔻در سریانی، ܪܘܚܐ (rūḥā؛ روحا) واژه‌ای مؤنث است. سباستین براک در مقاله‌ای نشان داده است که در کهن‌ترین ادبیات سریانی تا حدود سال ۴۰۰ میلادی، صفات و افعال مربوط به روح‌القدس تقریباً همیشه مؤنث‌اند.…
🔸
در پاسخ به دوستی که در توییتر کامنتی در خصوص تطور مذکر نامیدن روح نوشته بودندhttps://x.com/shalman123123/status/2105093786632360146در مدارك اوليه مسيحيت تا قرن دوم حاملگى باكره ذكر نشده بود و بعدها وارد دين مسيحى شد بنابراين روح القدس مرد شد تا قدرت بارورى مريم را به او نسبت بدهند.

در مدارك اوليه مسيحيت تا قرن دوم حاملگى باكره ذكر نشده بود و بعدها وارد دين مسيحى شد بنابراين روح القدس مرد شد تا قدرت بارورى مريم را به او نسبت بدهند.
این روایت از نظر زمانی و زبانی دقیق نیست. درست است که نامه‌های پولس و انجیل مرقس از تولد از باکره سخن نمی‌گویند؛ اما متی ۱:۱۸–۲۰ و لوقا ۱:۳۵، که معمولاً متعلق به اواخر قرن اول دانسته می‌شوند، بارداری مریم را صریحاً به روح‌القدس نسبت می‌دهند. مهم‌تر اینکه در ترجمۀ سریانیِ کهن و حتی پِشیطتا، روح‌القدس در همین روایتِ بشارتِ لوقا همچنان مؤنث آمده است. پس اعتقاد به بارداری مریم باعث نشد که روح فوراً «مرد» شود. مذکرسازی دستوری از قرن پنجم رواج یافت و احتمالاً بیشتر با نفوذ زبان و الهیات یونانی و حساسیت نسبت به تصویر «روح به‌مثابۀ مادر» ارتباط داشت. خود براک نیز این را یک احتمال می‌داند، نه علت قطعی.

✴️ نکتۀ جالب این است که انجیل فیلیپ واقعاً می‌پرسد: «چه وقت زنی از زن آبستن شده است؟» اما وجود این اعتراض نشان‌دهندۀ یک مناقشۀ قدیمی است؛ نه مدرکی برای اینکه روح‌القدس را به‌منظور بارورکردن مریم مذکر کرده باشند.

@Targumx
  • 👏 5
  • 👌 4
Post #111 295
Targum روح‌القدس در متون سریانی چگونه از مؤنث به مذکر تغییر یافت؟ 🔻در سریانی، ܪܘܚܐ (rūḥā؛ روحا) واژه‌ای مؤنث است. سباستین براک در مقاله‌ای نشان داده است که در کهن‌ترین ادبیات سریانی تا حدود سال ۴۰۰ میلادی، صفات و افعال مربوط به روح‌القدس تقریباً همیشه مؤنث‌اند.…
دو صفحه از کتاب قرائات اناجیل به ترجمۀ هرقِلی، کتابت‌شده در اورشلیم در سال‌های ۱۱۴۳–۱۱۴۴ میلادی. متن عمدتاً به خط سِرتو نوشته شده و عنوان‌ها و نشانه‌های قرائت با جوهر سرخ مشخص شده‌اند. این دست‌نویس بر پایۀ بازنگری بسیار لفظ‌گرایانۀ توماسِ هرقِل از عهد جدید یونانی است؛ بازنگری‌ای که در سال ۶۱۶ میلادی تکمیل شد.
  • 👍 8
  • 🙏 1
Post #110 267
روح‌القدس در متون سریانی چگونه از مؤنث به مذکر تغییر یافت؟

🔻در سریانی، ܪܘܚܐ (rūḥā؛ روحا) واژه‌ای مؤنث است. سباستین براک در مقاله‌ای نشان داده است که در کهن‌ترین ادبیات سریانی تا حدود سال ۴۰۰ میلادی، صفات و افعال مربوط به روح‌القدس تقریباً همیشه مؤنث‌اند.
این ویژگی گاهی بر تصویرپردازی الهیاتی هم اثر گذاشته است. اَفرهات یا همان حکیم پارسی در سدۀ چهارم، در تفسیر پیدایش ۲:۲۴ از «خدای پدر و روح‌القدسِ مادر» سخن می‌گوید. در لایه‌ای کهن از اعمال توما نیز روح‌القدس «مادر مهربان» خوانده می‌شود. این تعبیر در ترجمۀ یونانی حفظ شده، اما از نسخۀ سریانیِ بازنگری‌شده حذف شده است.
از سدۀ پنجم به بعد کاربردها تغییر می‌کنند. در اناجیل سریانیِ کهن، روح‌القدس معمولاً مؤنث است. پِشیطا، یعنی ترجمۀ معیار کتاب مقدس سریانی، برخی صورت‌های مؤنث را حفظ می‌کند، اما در مواردی آنها را به مذکر تغییر می‌دهد. سرانجام در ترجمۀ هرقِلی، rūḥā هرجا به روح‌القدس اشاره دارد، به‌طور منظم مذکر می‌آید.
ترجمۀ هرقِلی بازنگری بسیار لفظ‌گرایانۀ عهد جدید سریانی است. توماسِ هرقِل آن را در سال ۶۱۶ میلادی با مراجعه‌ای دقیق به متن یونانی در دیری نزدیک اسکندریه به پایان رساند. این ترجمه به دلیل بازتاب‌دادن جزئیات نحوی متن یونانی، گاهی «ترجمۀ آینه‌ای» نامیده می‌شود.
اهمیت این روند در همین تغییر نحویِ ظاهراً کوچک است. نویسندگان متقدم از دستور طبیعی زبان خود پیروی می‌کردند و گاه برای روح‌القدس تصویر مادرانه به کار می‌بردند. اما از سدۀ پنجم احتمالاً با افزایش اعتبار یونانی و حساسیت‌های الهیاتی نسبت به این تصویر، برخی مترجمان حتی برخلاف دستور معمول سریانی، فعل‌ها و صفت‌های مذکر به کار بردند. مقایسۀ این ترجمه‌ها نشان می‌دهد که نگرش الهیاتی مترجمان می‌تواند در ظریف‌ترین لایه‌های متن حتی در جنس دستوری یک فعل یا صفت، اثر بگذارد.

📥لینک دانلود مقاله: https://womenpriests.org/theology/brock-the-holy-spirit-as-feminine-in-early-syriac-literature/
@Targumx
Women Priests The Holy Spirit as Feminine in Early Syriac Literature - Women Priests Sebastian BrockFirst published as Ch. 5, in After Eve,edited by Janet Martin Soskice.Collins Marshall Pickering, 1990Reproduced on our website with the necessary permissions In his Commentary on Isaiah.(1) Jerome quotes from a passage in the Gospel according…
  • 👍 4
  • 👏 1
Post #109 516
Targum کنیسه‌ای که دبیران ساسانی دیدند و پسندیدند. بخش اول 🔻در آستانۀ آخرین محاصرۀ دورا اوروپوس- شهری در سوریه‌ی امروزی- در حدود سال ۲۵۶ میلادی، مدافعان رومی برای استحکام دیوار غربی شهر، ساختمان‌های نزدیک به آن را با خاک و آوار پر کردند. کنیسۀ یهودیان هم زیر همین…
بخش دوم

وجود تعداد زیادی پیکره‌های انسانی در یک کنیسۀ باستانی هنگام کشف بنا قابل توجه بود. فرمان تورات صورت‌تراشی و پرستش آن را منع می‌کند اما یهودیان دورا ظاهراً میان بتِ مورد پرستش و تصویری که روایت‌های کتاب مقدس را بازگو می‌کرد تفاوت می‌گذاشتند.

کنیسه پیش از مدفون‌شدن بازدیدکنندگانی ایرانی نیز داشت. بر دیوارنگاره‌های آن دوازده یادداشت فارسی میانه با خط پهلوی و سه نوشتۀ پارتی پیدا شده است. برخی از آنها به سال‌های چهاردهم و پانزدهم فرمانروایی پادشاهی نام‌نبرده تاریخ دارند که معمولاً شاپور یکم تشخیص داده شده. تاریخ دقیق این بازدیدها محل اختلاف است و سال‌هایی میان ۲۵۳ تا ۲۵۶ میلادی پیشنهاد شده است.

در یکی از نوشته‌ها، دبیری ایرانی به نام هرمزد و همراهانش می‌گویند که به عبادتگاه یهودیان آمده‌اند، نقاشی را دیده‌اند و پسندیده‌اند. این یادداشت روی صحنۀ استر و مردخای نوشته شده؛ روایتی کتاب مقدسی که در دربار ایران هخامنشی می‌گذرد.

پوشاک شخصیت‌ها نیز از آمیختگی فرهنگی دورا خبر می‌دهد. در کنار جامه‌های یونانی‌ـ‌رومی، بسیاری از شاهان و درباریان شلوار، نیم‌تنۀ آستین‌بلند، کلاه و چکمه‌هایی ایرانی بر تن دارند. این پوشاک ریشه در سنت‌های اشکانی داشت، اما در آغاز دورۀ ساسانی نیز همچنان رواج داشت. دیوارنگاره‌های دورا محصول شهری مرزی‌اند که فرهنگ‌های یهودی، یونانی‌ـ‌رومی، سوری و ایرانی در آن به یکدیگر می‌رسیدند.
@Targumx
  • 👍 6
  • 👏 3
  • 👌 2
Post #106 551
کنیسه‌ای که دبیران ساسانی دیدند و پسندیدند.
بخش اول

🔻در آستانۀ آخرین محاصرۀ دورا اوروپوس- شهری در سوریه‌ی امروزی- در حدود سال ۲۵۶ میلادی، مدافعان رومی برای استحکام دیوار غربی شهر، ساختمان‌های نزدیک به آن را با خاک و آوار پر کردند. کنیسۀ یهودیان هم زیر همین خاکریز مدفون شد. مدتی بعد سپاه شاپور یکم شهر را تصرف کرد و حیات شهری دورا پایان یافت اما همان خاکریز دیوارنگاره‌های کنیسه را نزدیک به هفده قرن حفظ کرد.

این کنیسه در اصل خانه‌ای مسکونی بود که در اواخر سدۀ دوم میلادی به عبادتگاه تبدیل شد. در سال ۲۴۴ یا ۲۴۵ ساختمان را توسعه دادند و دیوارهای تالار اصلی را با تصاویر کتاب مقدس پوشاندند. بالای طاقچۀ نگهداری طومارهای تورات، معبد اورشلیم، شمعدان یا همان مِنورا و صحنۀ قربانی‌کردن اسحاق دیده می‌شد. بخش‌های دیگر دیوار نیز روایت‌هایی چون خروج بنی‌اسرائیل، عبور از دریای سرخ، انتقال صندوق عهد، مسح داوود، پیروزی مردخای و رؤیای حزقیال را نمایش می‌دادند.

@Targumx
  • 👍 3
  • 👏 2
  • 👌 2
Older posts →

About this channel

How can I read @targumx without a Telegram account?
TGViewer shows the public web preview Telegram publishes for Targum: recent posts, photos, videos and the subscriber count, with no app, login or account.
How many subscribers does Targum have?
Targum (@targumx) has 482 subscribers on Telegram, refreshed roughly every 30 minutes.
Does Targum know I viewed it here?
No. Public channel previews carry no viewer identity, and TGViewer has no accounts or tracking of what you look up.
Threads Profile ViewerView any public Threads profile without an account.Open ThreadLook →Writing with AI? Make it sound human.Metric37 rewrites AI drafts so they read naturally. Free AI detector, 1,500 words free.Try Metric37 →