Shahnoza Soatova blogi

Эркинлар фамилияси муҳокама бўляпти экан.

Чиндан ҳам жуда қизиқ ва ибратли ҳолат.

Ўзбекистон халқ шоири Эркин Воҳидовни ҳамма билади. Буюк шахс.

Унинг қудаси раҳматлик Эркин Йўлдошевич Қосимов ҳам буюк инсон эди. Машҳур гастроэнтеролог, профессор, ажойиб клиницист, тиббиёт илмининг билимдони, мулоқот санъати устаси, истеъдодли педагог эди. 2000 йилда АҚШ Биография институти томонидан "Йилнинг энг атоқли инсонлари" қаторига, Кембриж халқаро биография мактаби томонидан "ХХ аср интеллектуаллари" китобига киритилган инсон эди.

Ўзбекистонда "Ҳамширалик иши" йўналишининг асосчиларидан бири, ўша пайтлар ТошМИда "Ҳамширалик иши" факультети очилиб, олий маълумоли ҳамширалар тайёрланишининг бошланишига сабабчилардан бири бўлган. Мен у киши раҳбарлик қилган "Ҳамшира" журналида ўз фаолиятимни бошлаганман.

Раҳматли Эркин Йўлдошевич қудаси Эркин Воҳидов билан мулоқотлари ҳақида кўп ажойиб воқеаларни айтиб берар, эндигина филология факультетини битирган мен мазза қилиб эшитардим. Корпоратив тадбирларда эса ўринбосари раҳматлик Абдукарим Усмонхўжаев иков "Ўзбегим" қасидасини айтиб беришар эди.

Эркин Қосимовнинг ўғли Алишер Қосимов машҳур "Касмед" пластик жарроҳлик клиникаси асосчиси, юртимизда "Касмед"гача бирор шундай хусусий клиника бўлганини билмайман.

Шундай оилада дунёга келиб, Ўзбекистоннинг икки буюк Эркини исмини фамилия сифатида олиш - катта бахт, албатта. Ҳожиакбар Алишерович Эркинлар ота-бобосининг касбини эгаллаган – шифокор. Оиланинг яна бир фарзанди Шерзод Алишерович Эркинлар эса Шайхонтоҳур тумани ҳокими ўринбосари лавозимига тайинланибди. Чин дилдан қутлайман ва машҳур оиласи, фамилияси шаънига муносиб ўғлон эканига ишонаман.

Ирсият – буюк куч, тан олмай илож йўқ.

@shahnozxon

Зўравонликка учраган болаларга давлат томонидан бепул юридик ёрдам кўрсатилади

Олий Мажлис Қонунчилик палатасида болаларни зўравонликдан ҳимоя қилишни кучайтиришга қаратилган қонун лойиҳаси муҳокама қилинмоқда.

Лойиҳада нафақат жавобгарликни кучайтириш, балки зўравонликка учраган қурбонларга ҳуқуқий ёрдам кўрсатиш бўйича ҳам янгиликлар бор.

Чунки зўравонликдан кейин ҳаёт тўхтаб қолмайди. Аёл боласи билан қаерда яшаши, уни қандай таъминлаши, ўз ҳуқуқини қандай ҳимоя қилиши ҳақида ҳам ўйлашга мажбур бўлади.

Қонун лойиҳасида ана шундай вазиятда давлат ҳисобидан юридик ёрдам кўрсатиш доирасини кенгайтириш таклиф этилмоқда.

Жумладан, тазйиқ ва зўравонликдан жабрланган хотин-қизлар ҳамда уларнинг вояга етмаган фарзандлари учун алимент, бола таъминоти ва турар жойга оид айрим яхши ишлар назарда тутилган.

@shahnozxon

“Уч йил давомида 44 та ҳолатда жиноятлар яширилиб, маъмурий ҳуқуқбузарлик сифатида тақдим этилган”. (Газета.уз)

Каналимда аввал ҳам ёзганман бу муаммони.

Гап вояга етмаганларга нисбатан жинсий жиноятлар ҳақида кетмоқда.

Ким қайси терговчи ёки судья боланинг турли аъзоларига тегиниш, уни қучоқлаш ва ўпишга уринишни оддий “безорилик” деб малакалайди ва ажрим чиқаради? Мана шу 44 та ҳолат 44 та жиноятчининг муносиб жазо олмаганини ва бу ишнинг такрорланиши риски ортганини англатмайдими? Уни яна нечта одам кўриб “бу жиноят эмас, оддий шўхлик, қилса бўлаверади, барибир ҳеч нима қилмайди” деган?

Биз ҳали жинсий жиноят қилиб қамалиб, муддат охиригача ўтирмай озодликка чиққанлар статистикасини билмаймиз. Афсуски, қонунчилигимизда вояга етмаганларга нисбатан жинсий жиноят содир этган шахсларга амнистия қўллашни мутлақ истисно қилувчи умумий норма мавжуд эмас. Назарий жиҳатдан, уларда амнистияга тушиш имкони бор.

Жазони оғирлаштирганимиз билан унинг муқаррарлигини таъминламасак, нима фойдаси бор бу оғирлаштиришни?

Бизга ҳозир қуйидагилар жуда керак:

жинсий жиноятни маъмурий ҳуқуқбузарлик сифатида нотўғри квалификация қилиш ҳолатларини алоҳида назорат қилиш;

вояга етмаганларга қарши жинсий жиноятларда амнистия/афв ва жазони қисқартириш механизмларини қайта кўриб чиқиш;

бундай ишлар бўйича очиқ деперсонализация қилинган статистика юритиш;

рецидив ва жазонинг амалда қанча қисми ўталганини эълон қилиш;

жинсий жиноят содир этган шахсларнинг махсус реестрини юритиш ва уларнинг болалар билан ишлашига чекловларни кучайтириш;

жабрланган болани реабилитация қилиш, психологик ва ҳуқуқий ҳимоя қилишнинг узлуксиз тизимини таъминлаш.

Таъкидлаш жоизки, 2026 йилги давлат дастурида 14 ёшга тўлмаганларга нисбатан жинсий жиноятлар учун умрбод озодликдан маҳрум қилишгача бўлган жазони белгилаш ва вояга етмаганларга нисбатан жинсий ҳамда зўравонлик жиноятларини тергов қилишни прокуратура органлари ваколатига ўтказиш вазифаси ҳам қўйилган. Яъни тизимли назорат масаласи аллақачон муҳокама қилинмоқда. Буни охирига етказиш жуда муҳим.

Масалага ҳар томонлама ва тубдан ёндашиб ҳал қилиш керак. Шунчаки жазони кучайтирдик, ана бўлди энди бу жиноятлар камаяди деб хотиржам бўла олмаймиз.

@shahnozxon

Шавкат Мирзиёевнинг фармони билан шахматчиларимиз фахрий унвон ва мукофотлар билан тақдирланди:

➖“Ўзбекистон ифтихори” фахрий унвони билан

✅Мадаминов Мухиддин Баходиржон ўғли - Шахмат бўйича Ўзбекистон эркаклар миллий терма жамоаси аъзоси
 
➖“Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган спортчи” фахрий унвони билан

✅Абдусатторов Нодирбек Фазлиддин ўғли - Шахмат бўйича Ўзбекистон эркаклар миллий терма жамоаси аъзоси

✅Вохидов Шамсиддин Пулат ўғли - Шахмат бўйича Ўзбекистон эркаклар миллий терма жамоаси аъзоси

✅Якуббоев Нодирбек Муродбек ўғли - Шахмат бўйича Ўзбекистон эркаклар миллий терма жамоаси аъзоси
 
➖“Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган спорт устози” фахрий унвони билан

✅Касимжанов Рустам Машрукович - Шахмат бўйича Ўзбекистон эркаклар миллий терма жамоаси бош мураббийси

✅Шермуҳаммадов Самандар Нурулла ўғли - Парашахмат бўйича Ўзбекистон миллий терма жамоаси мураббийси
 
➖“Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган ёшлар мураббийси” фахрий унвони билан

✅Синдаров Комил Ойдинович - Ўзбекистон шахмат федерацияси раиси ўринбосари
 
➖“Фидокорона хизматлари учун” ордени билан

✅Синдаров Жавоҳир Санжарбекович - Шахмат бўйича Ўзбекистон эркаклар миллий терма жамоаси аъзоси
 
Фармон матни тўлиқ

Ўзимизнинг "темир" Муштарий

Муштарий Мадраҳимова юртимизда Оксфордни битирган кам сонли инсонлардан бири. Ҳозир у "Навоий Уран"нинг Юридик департаменти бошлиғи. Янги авлод аёл раҳбарларидан. Унинг "Давра" подкастдаги чиқишини албатта кўринглар. Бир билимли, синмас, кучли (пўлатдек мустаҳкам), айни пайтда назокатли ва юмшоқ таъсирли аёлни кўрасизлар.

Айниқса, ўқийман, ўсаман, муваффақиятли бўламан деяётан қизингизга, ўғлингизга албатта кўрсатинглар, илтимос. Улар бугунги имконятларни натижага қандай айлантириш мумкинлиги ҳақида қимматли сабоқ оладилар, мотивация ҳам. Муваффақиятга мана шундай эришадилар.

Баракалла, Муштарий Мадраҳимова!

"Давра подкаст"га қаҳрамон танлашда моҳир Азиза Қурбоновага алоҳида раҳмат.

@shahnozxon

Шўрлик зўравонликка учраган гўдакка ўша маҳлуқ педофилдан ортиқроқ зарарни энди ҳеч ким етказа олмаса керак деб ўйлагандим. Адашибман! Ёвузлар кўп экан ва улар қизнинг бундан кейинги ҳаётини заҳарлашмоқда.

Тармоқда қизчанинг суратини тарқатаётганлар, сизлар билибми-билмай ўша ифлосдан ҳам баттар ёвузлик қиляпсизлар у қизга. Бечора қизалоқ ҳозир ҳеч нимани тушунмайди, аммо эртага каттароқ бўлганида бу воқеага боғлиқ тарзда ўз номи ва қиёфасини эсламасликларини, ортидан гапирмасликларини, унга қайта-қайта турли жароҳатлар етказмасликларини истайди. Бунга ҳаққи бор. Сизлар эса унинг мана шу имкониятини олиб қўйяпсизлар, бу қизалоқнинг бир умр унутишни истайдиган қўрқинчли воқеани умуман унутмай, ҳаётининг исталган даврида эсига тушиши, кимдир таниб олиб эсига туширишига шароит яратяпсизлар. Ҳали ўсмирлик даври, вояга етиши, оила қуриши, фарзандлар катта қилиши бор. Сизлар у пайтда балки бу воқеани унутиб ҳам юборарсизлар. Аммо Интернет ҳеч нимани унутмайди. Бунчалар ҳам жоҳил ё ваҳший бўлмайдилар-ку.

Ҳатто қизга раҳмингиз келиб бу ишни қилаётган бўлсангиз ҳам, тўхтатинглар! Фаросатсизлик туфайли унга ёвузлик қиляпсизлар.

Қизалоқнинг суратини тарқатаётганларнинг бир-иккитасини топиб жавобгарликка тортиш ва буни эълон қилиш керак. Шундагина одамлар бунинг ёмон иш эканини тушунади . Шундагина бу қабиҳлик барҳам топар балки. Бошқача иложи йўқ.

Масъул ташкилотлардан, хусусан, Болалар омбудсмани ва Ижтимоий ҳимоя миллий агентлигидан шу ишда ташаббус кўрсатишларини жиддий ва жуда-жуда илтимос қиламан. Илтимос, Интернетдан шу қизчанинг сурати ўчиб кетишига ва тарқалиши тўхташига ёрдам беринглар.🙏🙏🙏

@shahnozxon

Bolalarga nisbatan qabih jinoyatlar uchun jazo amaldagi qonunchilik doirasida maksimal darajada og‘ir va ayovsiz bo‘lishi kerakligi borasida, menimcha, hamma yakdil. Bunda jazo nafaqat og‘ir, balki muqarrar ham bo‘lishi shart — jazodan (ehtimoliy jinoyatchilarni hali jazolamay ham turib) kutilgan samaraga faqat shundagina erishish mumkin.

Jamoatchilikdan: “Bunday jinoyatchilarni qanday jazolash kerak?”, deb so‘ralsa, ular xohlagan gapini aytishi mumkin va aytishga haqli ham. Jamoatchilik Konstitutsiya bilan taqiqlangan o‘lim jazosini ham qayta tiklash kerak, deyishi mumkin hatto. Albatta, bu fikrga qo‘shilib bo‘lmaydi — O‘zbekistonda o‘lim jazosi tiklanmasligi kerak, lekin jamoatchilik o‘z fikrini erkin aytishga haqli.

Shu bilan birga, O‘zbekiston sharoitida eng yuqori minbarlardan, eng yuqori darajada o‘lim jazosini qo‘llash borasida fikr bildirishda, nazarimda, ehtiyotkorroq yo‘l tutish maqsadga muvofiq bo‘lsa kerak. Ha, eng yuqori darajadagilar ham odam va ular ham o‘z fikrini jamoatchilikning qolgan vakillari kabi erkin bildirishga haqli, bu borada bahs yo‘q.

Lekin O‘zbekiston sharoitida eng yuqori darajada aytilgan o‘tkinchi bir fikr ham topshiriq sifatida qabul qilinib, o‘rinsiz amaliy harakatlar boshlanib ketishi va bu qudrat egalarining o‘zi tomonidan keyinchalik xato sifatida e’tirof etilishi mumkin bo‘lgan qarorlar qabul qilinishiga sabab bo‘lishini ham istisno qilib bo‘lmaydi. Ayniqsa, sud hokimiyatiga ishonch yo‘q bo‘lgan hozirgi sharoitda o‘lim jazosining — qancha istisnosi bo‘lishidan qat’i nazar — qayta tiklanishi ayanchli oqibatlar keltirib chiqarishi mumkin.

Ozgina qudrati bor va tarbiyasi jirkanch ishlarni qilishga yo‘l qo‘yadigan shaxs o‘zining ko‘ziga dushman ko‘ringan istalgan odamga bir lahzada “besoqolboz” degan tamg‘ani yopishtira olishiga va buning uchun jazolanmasligiga ishonadigan mamlakatda o‘lim jazosining qayta tiklanishi ertaga istalgan noqulay odamning “bolalarga uyatsiz-buzuq harakat qilgan” degan soxta ayb bilan qonuniy o‘ldirilishiga sabab bo‘lishi mumkin.

O‘zbekistonda bolalarni pedofillar va boshqa jirkanch shaxslardan muhofaza etish yo‘lida o‘lim jazosigacha ham qilish mumkin va qilish kerak bo‘lgan ancha-muncha ish bor, menimcha. Avvalo, hozir mavjud jazolarning o‘zi muqarrar bo‘lishi, jazo tayinlashda bunday jinoyatchilardan jamiyatga yetadigan zarar to‘g‘ri baholanishi kerak (masalan, bunday jinoyatchilarga amnistiya qo‘llash — qanchalik to‘g‘ri?). Bundan tashqari, tegishli idoralar bunday holatlar haqida tarqalayotgan xabarlarga avvalboshdan sezgir va hushyor bo‘lishi, bunday ishlarni eng yuqori darajada kimningdir qattiq jahli chiqquniga qadar o‘z nazoratiga olishni o‘rganishi kerak.

O‘lim jazosi esa, huquqshunoslar ko‘p marta ta’kidlaganidek, bu tur jinoyatchilarning tiyilishidan ko‘ra, ularning o‘ldirilgan qurbonlari (jinoyatlarining yo‘q qilingan yagona guvohlari) soni ko‘payishiga xizmat qilishi ehtimoli yuqoriroq.

Shuningdek, bunday jinoyatlarning oldini olish uchun ko‘zbo‘yamachi ishlarni haqiqiy, doimiy harakatga aylantirish kerak. Masalan, Namangandagi keysda bog‘chadagi kuzatuv kameralari ishlamagani, bu esa jinoyatda gumonlanayotgan shaxsning xatti-harakatlari uchun qulay sharoit yaratib bergani taxmin qilinyapti. Shu kameralar xo‘jako‘rsinga turmay, chindan ishlasa va ular to‘g‘ri kuzatilib borilsa, vaziyatni yaxshi tomonga o‘zgartirish, nafaqat bunday qabih, balki boshqa tur jinoyatlarning ham oldini olish mumkin bo‘lsa kerak.

Har qanday holatda ham, ayniqsa, davlat o‘z nazorati ostidagi bolalar bog‘chasida bolalarning xavfsizligini ta’minlay olmayotgan sharoitda, O‘zbekistonda o‘lim jazosi tiklanmasligi zarur. Eng kamida, hozir tiklanmasligi kerak. Zotan, o‘lim jazosi bugungi dardlarimizga malham bo‘ladigan universal yechim emas. Ungacha ham qilish mumkin va qilish kerak bo‘lgan ishlar bisyor.

Yo Xudo, bolalarimizni o‘zing asra!

Юридик фанлар бўйича фалсафа доктори, профессор в.б. Раззоқ Алтиев ёзмоқда:

Наманганда 5 ёшли мурғак қизча билан содир бўлган мудҳиш фожиа ҳеч биримизни бефарқ қолдирмади. Бундай ғайриинсоний ваҳшийликни эшитиб, кўнглимиздаги ғазабга тоқат қилиш қийин. Бутун халқимиз жиноятчига энг олий жазо — ўлим жазосини талаб қилаётгани тушунарли ва ҳақли ҳолат.

Шу билан бирга, жамиятда адолат ўрнатилишида ҳиссиётлар эмас, ҳуқуқий тамойиллар устувор бўлиши лозим. Бу ўринда иккита муҳим ҳақиқатни англаб етишимиз керак:

Биринчидан, ҳуқуқий тўсиқ. Жиноят ҳуқуқининг қатъий ва ўзгармас қоидаси бор: жавобгарликни оғирлаштирадиган қонун орқага қайтиш кучига эга эмас. Яъни, бугун жамият талаби билан қонунчиликка ўлим жазоси қайтарилган тақдирда ҳам у айнан шу жиноятчига нисбатан қўлланилмайди. Бутун дунёда қонун устуворлиги шу тамойилга асосланади.

Иккинчидан, ўлим жазосининг асл моҳияти. Ўлим жазоси — бир лаҳзалик жараён. Қилмиши билан инсон қиёфасини йўқотган ваҳший учун бу қилмишининг азобини тортмай, «осон қутулиш» йўли бўлиб қолиши мумкин.

Аслида, умрбод озодликдан маҳрум қилиш — жиноятчини тириклай гўрга тиқиш билан тенг. Қолган бутун умрини қамоқхонанинг энг оғир, кескин ва умидсиз шароитларида ўтказиш, ҳар куни ва ҳар дақиқада ўз қилмишининг юки билан яшашга маҳкум этиш — ўлимдан-да оғирроқ ва адолатлироқ жазодир.

Шуни барчамиз қатъий билиш керакки, давлатимиз раҳбарияти томонидан тегишли идораларга барча зарур кўрсатмалар берилган ва вазият назорат остига олинган. Жиноятчи амалдаги қонун доирасидаги энг оғир жазога тортилишига шубҳамиз йўқ. Қолаверса, бу қабоҳатга йўл очган, хизмат вазифасига лоқайд қараб, норасида гўдакни асрай олмаган барча масъуллар ҳам жазосиз қолмайди.

Шу ўринда, Президент Админстрацияси раҳбари шахсан мазкур ҳолатдан хабардор экани ва жавобгарлик максимал даражада кучайтириш ҳаракатлари бораётганини маълум қилгани тармоқларда айрим фойдаланувчилар томонидан янглиш талқин қилинмоқда. Назаримда, Админстрация раҳбари ҳар бир ҳолат назорат остидалигини, бундай жирканч ҳолатлар учун жавобгарлик кучайтирилиши ва одиллик принципи асосида айбдор шахслар ўз қилмишларига мутаносиб жазо олишларини жуда нозик тарзда барчамизга етказдилар. Шу билан бирга, қонунимизда олий жазо назарда тутилмаганини, лекин Жиноят қонунимизда бундай қабиҳ жиноятлар учун амалдаги жазоданда оғирроқ жазолар мавжудлиги ва айнан шу оғир жазолар қўлланилиши масаласи қонун доирасида қайта кўриб чиқилишига ишора қилганлар. Мазкур хабар ўз адресатларига етиб борганига шубҳамиз йўқ. Яқин келажакда, демократик қоидалар асосида жазо тизими ва жавобгарлик асослари қайта кўриб чиқилиши мумкин.

Бизнинг бош мақсадимиз — шунчаки қасос олиш эмас, балки жавобгарликнинг муқаррарлигини таъминлаш ва келгусида жавобгарликни максимал даражада кучайтириш орқали бундай даҳшатли жиноятларнинг олдини олишдир. Адолат албатта қарор топишига ишонамиз.

Учқўрғондаги фожиа ҳаммамизни ичдан титратди. Табиийки, жиноят содир бўлгач, жамият айбдорнинг максимал жазоланишини талаб қилади. Бу адолатли талаб. Жазони кучайтириш ва муқаррарлигини таьминлаш зарур.

Лекин бир хавфли нуқта бор, биз бундан аввал ўтганмиз — хулоса чиқармаслик ва кейинги эҳтимолли фожиаларнинг олдини олишга етарли эътибор қаратмаслик. Акс ҳолда бундан уч йил аввал Янги ҳаёт туманида 12 яшар Муслима қабиҳ педофилнинг қурбони бўлгани бизни нималарнидир тубдан ўзгартиришга мажбур қилиши керак эди. Ўшанда ҳам биз жиноятчига максимал жазо бериб, “адо этилган бурч” ҳисси билан мавзуни ёпдик. Афсуски, ўша максимал жазо бугунги фожианинг олдини олмади😢

Бугун биз бу педофилни омма сўраётганидек ўлим жазосини тиклаб жазоласак ҳам, бошқа педофиллар бундан хулоса чиқармайди. Чунки улар касал, уларни соғлом ақл эмас, ғайриинсоний ҳислар бошқаради. Одаммас, қутурган ҳайвон ҳуллас. Қутурган ҳайвонлардан эса, аввало, одамлар ўз эҳтиётини қилиши керак. Бизда ана шу эҳтиёт тизими яхши эмас. Асосий муаммоимиз шунда. Қолаверса, ўлим жазоси мавжуд бошқа мамлакатларда бу жиноят умуман бўлмаслиги керак эди. Афсуски, ундай эмас.

Биз ҳозир “жиноят содир бўлди, жазони кучайтириш керак” деган талаб билан бирга, балки ундан ҳам олдинроқ “Болалар муассасасида катта ёшли ходимнинг 5 ёшли бола билан назоратсиз қолишига тизим қандай қилиб йўл қўйди ва бундай имкониятни қандай йўқотамиз?” деган савол устида ўйлашимиз керак. Чунки ҳеч қандай жазо педофилия қурбони бўлган болажонларнинг ҳаётини тикламайди, жароҳатини битирмайди. Бу қувламачоқда биз ҳамиша кечикувчи бўламиз. Агар жиноятнинг олдини олувчи бехато ишлайдиган тизим яратмас эканмиз.

Аввало, жамоатчилик фаоллари талаб қилаётган болаларга қарши зўравонлик ва жинсий жиноятлар содир этганларнинг реестрини жорий қилишимиз шарт. Бу “қора рўйхат”га вояга етмаганларга жинсий шилқимлик қилганлардан тортиб номусга тегиш ишларида номи аралашган ҳаммани киритиш керак. Майли у рўйхат бошланишига “ёпиқ” бўлсин. Худди ҳозирги судданганлар рўйхати каби. Аммо вазифаси тақозосига кўра вояга етмайдиганлар билан ишлайдиган, ҳатто билвосита мулоқот қилиш эҳтимоли бўлганлар ҳам шу рўйхатдан текширишиб кейин ишга олиниши мажбурий бўлиши керак. У заахоз бўладими, ҳайдовчими, сантехникми, курьерми — фарқи йўқ.

Иккинчиси, бола билан ёлғиз қолиш имконияти нолга тенгланиши керак. Ҳеч ким вояга етмаган бола билан ҳеч қандай шароитда ёлғиз қолмасин.

Боғча ва мактабларда болаларнинг ёлғиз қолиш эҳтимолини йўққа чиқарадиган тизим қилайлик. Ҳожатга чиқса ҳам, ташқарига эмас, ичкарига чиқсин (ҳожатхоналарни ва кийим алмаштириш хоналарининг ташқаридан кираверишга эмас, хонадан ичкаридаги хоналарга қуриш). Болаларни қаровсиз қолдирган масъулларга жавобгарликни кучайтирайлик, токи бир дақиқага телефонда гаплашиш учун ҳам болани қолдириб кетиш мумкин эмас бўлсин!

Номусга тегишга уриниш бўйича иш очтириш нақадар қийинлигини биламиз. Қурбонлар экспертизага ҳам етиб бора олишмайди. Очилмаган жиноят иши, жазосиз юрган зўравонлар эса бизнинг “қора рўйхатимиз”дан ташқарида, яъни потенциал хавф бўлиб қолаверади. Бу борада аҳволни ўзгартириш вақти келди. Чунки зўравон фақат вояга етганларга зўравонлик қилади деб бўлмайди. Ҳар қандай жинсий зўравонлик даъвоси албатта ўрганилиши керак.

Ва ниҳоят, 3–6 ёшли болалар учун жуда содда “менинг танам — менинг ҳудудим” дастури керак. Бу жинсий тарбия дарси эмас! Болага ёшига мос равишда тананинг шахсий қисмлари борлиги, катта одам тегса “йўқ” дейиши кераклиги, катта одам “бу сир” деса ҳам онаси, отаси ёки бошқа каттага айтиши кераклиги, буни айтгани учун жазоланмаслиги тушунтирилади.

Муҳими, бунда “ўзингни ўзинг ҳимоя қил” деб масъулият боланинг зиммасига юкланмайди. Асосий масъулият барибир катталар ва муассасада қолади.

Муслима
Ангрен воқеаси
Фарғона
Учқўрғон…
Яна неча шундай ҳолатлар…

Жиддий тизимли профилактика даври аллақачон етган!

@shahnozxon

Bugun, 25-sentyabr — Mutolaa ilovasida “Omadli kun”. Bu kun kitobxonlarni taqdirlash va ularga quvonch ulashish maqsadida tashkil etilibdi. Shartlari oddiy: bugun ilovaga kirib 5 daqiqa kitob o‘qisangiz, bir haftalik Premium obunani qo‘lga kiritasiz.

Shuningdek, bugun 5 daqiqa vaqtini kitobga ajratganlar orasidan bir kishiga yangi iPhone 17 Pro Max sovg‘a qilinadi. Kitobxonlarni xursand qilish va kitob o‘qishga qiziqishni oshirish uchun yaxshi imkoniyat. Balki bugungi 5 daqiqa sizda doimiy mutolaa qilish odatini boshlab berar.

Shuning uchun ham bugunoq ilovaga kirib, kitob o‘qishni tavsiya qilaman.

Ilovani yuklab olish uchun havola: https://me-qr.com/E8U1zNFP

@shahnozxon

Shu yerga tegmanglar. Yashil hududlarni "chopmanglar"

Har kuni tushlik vaqti shu maydonda piyoda yuraman. Ko'plab davlat xizmatchilari bu yerda piyoda yurishadi, chunki ishga mashinada kelgan, kuni bo'yi o'tirib ishlaydi va tushlik payti yurib vijdonini tinchlantiradi – sog'lom turmush tarzi qilyapman deydi. Ota-onalar yosh bolalarini olib sayr qiladi, keksalar tengqurlari bilan suhbat qurib ko‘ngil yozadi, katta tadbirlar o‘tkaziladi. Asosiysi, hech kim bu odamlarni ko‘chaga chiq, piyoda yur, sog‘lom turmush tarzi bilan yasha demaydi, majbur qilmaydi, shunchaki so‘lim maydon va yaxshi ob-havo odamlarni chorlaydi.

Davlatimiz ham sog'lom turmush tarziga targ‘ib qiladi, rag‘bat uyg‘otishni istab "10 ming qadam", "Avtomobilsiz kun" tadbirlarini joriy etadi.

Aytgancha, bugun ham avtomobilsiz kun. Ayni kunda shahar markazidagi ko'pchilik piyoda sayr qiladigan yerning avtoturargoh uchun sotuvga chiqarilishi haqida xabar tarqashi bir tasodif bo‘lsa-da, juda xunuk tasodifdir.

Bu yerga tegmanglar. Asfalt ko‘p poytaxtimizda yozda issiqda yashab bo‘lmay qolyapti. Undan ko‘ra avtomobildan voz kechishga chindan rag‘bat beradigan choralar ko‘paytirilishi kerak. Aks holda "Avtomobilsiz kun" larimiz mohiyatan "Avtomobilni ofisdan nariroqqa qo‘yib kelish kuni" bo‘lib qolaveradi.

Yashil makonlar va veloyo‘laklar ko‘p qurishimiz kerak bo‘lgan zamonda bunday qarorlarning ramzi va tashigan "mujda"si yomon(

@shahnozxon

ANORBANK mijozlarga xizmat ko‘rsatishni odatdagi rejimda davom ettirmoqda

ANORBANK aksiyadorlaridan biri bilan bog‘liq vaziyat faqat uning shaxsiy masalasi bo‘lib, bank muassasasiga aloqador emas. Buni Markaziy bank rasman tasdiqlab, tarqalayotgan turli axborotlar bankning operatsion jarayonlari va boshqaruviga ta’sir qilmasligini izohladi.

Barcha bank operatsiyalari va mijozlarga xizmat ko‘rsatish tizimlari uzluksiz ishlamoqda. ANORBANK o‘z faoliyatining uzluksizligini to‘liq ta’minlab, mijozlar oldidagi majburiyatlarini o‘z vaqtida bajarayotganini ta’kidlaydi hamda tasdiqlanmagan anonim xabarlarga tayanmaslikni so‘raydi.

#Yil_oʻqituvchisi
#Gʻoliblar_aniqlandi

📣 DIQQAT!!!

Pedagoglar oʻrtasida yilning eng katta bellashuvi — Prezident tashabbusi bilan joriy etilgan “Yil oʻqituvchisi” tanlovi gʻoliblari aniqlandi!

💰Tanlovda 208 ta tuman (shahar) boʻyicha birinchi oʻrinni egallagan gʻoliblarning har biri 616 mln soʻm (bazaviy hisoblash miqdorining 1 400 baravari) pul mukofoti bilan mukofotlanadi.

✅ Joriy yilda ilk bor oʻtkazilgan “Yil oʻqituvchisi” tanlovi sohada olib borilayotgan islohotlarning yuksak eʼtirofi, pedagoglarga koʻrsatilgan munosib ragʻbatdir.

➖ Tanlov nafaqat oʻqituvchilarni moddiy ragʻbatlantiradi, balki ularning kasbiy mahoratini oshirish barobarida taʼlim sifatini yuksaltirishga ham katta xizmat qiladi.

📊 Ma'lumot oʻrnida: joriy yilgi tanlovda Respublika bo‘ylab 46 ming nafardan ortiq pedagoglar ishtirok etishdi. Ulardan 208 nafar pedagog g’oliblikni qo‘lga kiritishdi.

📍Gʻoliblar roʻyxati

👏 Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi “Yil oʻqituvchisi” tanlovi gʻoliblarini samimiy tabriklaydi hamda ularga kelgusi kasbiy faoliyatida yanada katta zafarlar tilaydi.

🌍🌍🌍🌍🌍🌍

Bizni kuzating
❤ Telegram          🌐 Facebook
🌐 Youtube           🌐 Instagram
🔎 Veb-sayt          😄 Linkedin

Shu intervyuni ko‘ring. Gapirayotgan odam Dana Reizniece, xalqaro darajadagi grossmeyster, FIDE rasmiysi.

Shu suhbatda ko‘pchilik e’tibor bermaydigan bitta gap bor: “Tashkilotchilik darajasi meni unchalik hayratlantirmadi.”

Birinchi qarashda g‘alati eshitiladi. Lekin, davomini eshiting. Bu O‘zbekiston mezbonlik qilayotgan uchinchi yirik FIDE tadbiri ekan. Ya’ni, ular biz bu tadbirni yuqori saviyada o‘tkazishimizni allaqachon bilishgan.

Olimpiada 27-sentabrgacha davom etadi. Ochilishni o‘tkazib yuborgan bo‘lsangiz, videosini tarmoqda bir ko‘ring. Keyin Dananing gapini eslaysiz.

@shahnozxon

“9 soat”ning siri nimada?

“…Men mashinada ko‘p yuraman, ko‘chada bir-biri bilan muloqot qilib ketayotgan yoshlarni ko‘rib o‘ylayman: qani endi ular eng baxtli kunlari shu ekanini bilsalar…

Bilasizlarmi, Prezident bo‘lib meni nima qiynaydi? Menga vaqt yetmaydi!”

Seulda davlat rahbarining vatandoshlarimiz bilan muloqotida shu so‘zlarini eshitib, ta’sirlandim.

Biz O‘zbekiston Prezidentining davlat tashrifini yoritish uchun kelgan jurnalistlarga ham, butun delegatsiyamizga ham, va mana bildikki, Prezidentimizga ham vaqt yetmayapti.

Tasavvur qiling, Seul 4 soat oldinda. 15-sentabr O‘zbekistonda tonggi 6 bo‘lganida davlat rahbarining Koreya Milliy assambleyasida uchrashuvi bo‘layotgandi.

Prezidentimiz parlament spikeri bilan xayrlashayotganida aytgan gaplari qulog‘imga chalindi: “Ishlarimiz juda ko‘p, soat 4 da uyg‘onishga to‘g‘ri kelyapti”.

“Ishlarimiz juda ko‘p”ning ma’nosi, menimcha, shunday: Prezidentning ish dasturida tushga qadar 1 ta uchrashuv, 1 ta qabul, yana 200 kishilik O‘zbekiston-Koreya biznes forumida nutq, hujjatlarni imzolash marosimi, O‘zbekiston viloyatlarida 5 ta qo‘shma yangi loyihaga start marosimi, Koreyaning 10 ta chebol kompaniyasi (ko‘p tarmoqli ulkan oilaviy biznes) bilan tet-a-tetlar. Bu vaqtda esa yana bir zalga odamlar to‘plandi, Koreyada yashayotgan, o‘qiyotgan 50 ga yaqin vatandoshlar mahtal turibdi. Bu ishlarni boshida turish tugul, shunchaki o‘qib ko‘rsangiz ham “ehhe” devorasiz.

Kostyum-shim kiygan jiddiy odamlarning gaplarini eshitib qolaman: “balki vatandoshlar bilan uchrashuv “otmen” bo‘lar? Uchrashuvga kirmang, deb ayta qolamiz, sammitga tayyorgarlik ko‘rishlari kerak, hali “obed” ham qilmadilar”.

Tushlik qilmay ishlashlariga biz ham guvohmiz, ayniqsa, xorijda tadbir-tadbirga ulanib ketaveradi. Ko‘proq odam bilan gaplashishga harakat qiladi prezident. Ko‘proq foyda olib ketay yurtimga, deydi prezident.

Bir kun ichida nihoyatda ko‘p odam bilan gaplashib, topshiriqlar bergani, nutq o‘qigani —“non-stop” rejimi o‘z ta’sirini ko‘rsatadi: Prezident ba’zan tomog‘i qirilayotgani uchun uzr so‘raydi, “bular menga suv ham bermaydi” deb yarmi hazil, yarmi chin aytadi.

Auditoriya yoshlardan iborat. “El-yurt umidi” jamg‘armasining stipendiatlari, yoki “allaqachon tup qo‘yib palak yozganlar” — 50 $dan biznes boshlab, bugun O‘zbekistondan import qilayotganlar, yoki universitetda 7 koreys talabaga o‘zbek tilini o‘rgatishdan boshlab, hozir yiliga 70 dan ortiq talaba o’qitayotgan olimalar ham bor.

Prezident ularga tashrif tafsilotlarini tushuntiradi, nega Koreyaga kelgani, munosabatlarimiz qanday rivojlanib borayotgani, shu yerdagi fuqarolarga qanday ko‘mak berish mumkinligi haqida suhbatlashadi. 10 ga yaqin yoshlarning takliflarini tinglaydi.

Protokol xizmati bir necha bor rahbar oldiga kelib eslatadi: “9 soat bo‘ldi”.

Davlat rahbari esa muloqotda davom etadi. Jurnalistlar mag‘zini chaqishga urinamiz. To‘xtovsiz ishlayotganlariga 9 soat bo‘ldimi yoki muhim tadbir boshlanishiga 9 soat qoldimi?

Uchrashuvda Koreyada tadqiqot qilayotgan Yelena Chuyanova “tez-tez, shoshilinch madaniyat”ni eslatadi: 빨리빨리 문화 (ppalli-ppalli munhwa). Ya’ni, taraqqiyotdan orqada qolmaslik sharti – vaqtni yengish, nafaqat «jisman», balki «ma’nan yengish».

Koreyani rivojlantirgan bu madaniyat Prezidentimizning “shoshilmasdan shoshilish” prinsipiga o‘xshaydi. Zamondan orqada qolmaydigan O‘zbekiston qurish orzusi bu.

"Bir daqiqa ham vaqtlaringni bekorga o‘tkazmanglar. 5 yil o‘tadi, 10-15 yil o‘tadi. Kim boshqaradi O‘zbekistonni? Sizlar. To‘g‘ri, sog‘inch qiynaydi. Vatan sog‘inchi alamida ko‘proq ilm olinglar, vatanga sadoqat bilan xizmat qilinglar".

9 soat “tik oyoqda” o‘tgan kun baribir yakunlanmaydi. 16-sentabrda Markaziy Osiyo beshligi va Koreya sammiti bo‘ladi, hozir borib prezident o‘z nutqini, tashabbuslarni tayyorlaydi.

Qachon rahbar dam oladi—bu savolga javob topish butun delegatsiya uchun hozircha jumboq.

“O‘zimniyam qiynayman, sizlarniyam,
ishlamagunlaringcha qo‘ymayman, bizga 40 million xalq qarab turibdi. Ularni rozi qilishimiz kerak”.

9 soatlik “non stop”ning sirini bilmaymanu, maqsadi lekin aniq shu.

Самарқандда тўмарислар юриши

Тарихий олимпиадада Ўзбекистон аёллар шахмат терма жамоасиям ўз сўзини айтяпти.

Охирги йил ичида қизларимиз FIDE рейтингида нақд 6 поғона кўтарилиб, дунёда 21-ўрнини эгаллашди! Бу осонликча келмагани аниқ.

Гулруҳбегим Тохиржонова рейтингда кучли саксонликдан жой олган бўлса, ёш ва умидли Афруза Хамдамова эса дунё миқёсида 26-ўринни банд этиб, ўзбек қизларининг салоҳияти қанчалик баланд эканини бутун дунёга намойиш этяпти.

Терма жамоамиз сафида илк бор ёшлардан иборат таркиблар қатнашаётгани қувонарли. Жумладан, атиги 16 ёшли Имомкузиева Нилуфархон ҳам бу йилги Олимпиадада илк бор дебют қилиб, юртимиз шарафини ҳимоя қиляпти.

Аёллар терма жамоамизга Ўзбекистоннинг тарихдаги биринчи аёл гроссмейстери Нафиса Мўминова капитан ва мураббий сифатида устозлик қиляпти. Тажриба ва ёшлик уйғунлиги мана шундай бўлади!

@shahnozxon

Hozirgina dugonam Dilrabo Mingboyevaning oldidan keldim. Farzand dog’idek achchiq dard bo’lmasa kerak.

Shoir Nosirjon Jo’rayev va shoira Dilrabo Mingboyevalarga farzandining bevaqt vafoti munosabati bilan chuqur hamdardlik izhor qilaman😢😢😢

Iste’dodli, 16 yoshida
IELTS 8 ga qoniqmay yanada yuksakroq marralarga intilayotgan, dunyoning TOP-5 universitetiga kiraman deb tinmay o’qiyotgan, yutuqlarini aytib ado qilib bo’lmaydigan iste’dodli bir o’g’lonimizdan ayrildik😢😢😢

Joyi jannatda bo’lsin. Ota-onasi va yaqinlariga sabr bersin. Ularni yupatishga so’z topib bo’lmayapti…

@shahnozxon

Qanday qilib odam odamga shunday vahshiylik qilishi mumkin?

Qanday qilib ayol ayolga shunday vahshiylik qilishi mumkin?

Shunchaki dahshat.

“Sukut saqlama” loyihasi yozishicha, Jizzahda 5 oylik chaqalog'i bor kelinni erining qarindoshlari ikki oy davomida qiynab, ustidan qaynoq suv (ichiga tuz va soda qo'shilgan qaynoq suv!) quyib kuydirib, suvaraklarga qarshi dori yedirishibdi. Kelin sho’rlikning kuygan joylari yiringlab ketibdi 😢😢😢 Bolasidan voz kechdirishga urinib qiynashibdi. Kunda bir burda non berib, bir mahal hojatga chiqarishibdi. Bu vahshiyliklarni qilish uchun qarindoshlar o'zaro uyushib, kvartira ijaraga ham olishgan. Navbat bilan tutqunni qo'riqlashgan ham.

Endi buning uchun bor-yo'g'i 5 yilgacha qamalishi mumkin ekan bu "inson"lar!

Bunday bo'lmasligi kerak.

Tarmoqlarda jamoatchilik bu vahshiyliklarni qilganlar qattiq jazolanishini so'ramoqda. Qo'shilaman!

Ular jiddiy va qat'iy jazolanishini so'rayman. Chunki boshqalar - kelinga g'ayriinsoniy munosabatda bo'ladiganlarga jiddiy signal berish kerak.

@shahnozxon

Bugun bizning “Marra” marafonimiz boshlandi. Hozircha 51 kishi chorlovimizga qo’shiibdi.

Bu jaxshi, ammo yanada yaxshiroq bo’lishimiz mumkin. Shunga ko’ra, men marramizga qo’shilib, chorlov so’ngida 21-o’rinni egallagan ishtirokchiga o’z sоvg’amni qo’yaman. Nima sovg’a ekanini keyinroq aytaman.

Hozir esa “Marra”ga qo’shiling va har kuni kamida 18 daqiqa Toni Blerning “Yetakchilik san’ati” kitobini o’qing yoki tinglang. Hammaga yutuq bo’ladi — bilim va ma’rifat shaklida.

“Marra”ga qanday qo’shilish haqida batafsil avvalroq yozgan edim.

@shahnozxon