Science Updates Persian

ادامه...

پژوهش‌های جدید نشان می‌دهند که مغز و استخوان‌ها از طریق شبکه‌ای پیچیده از هورمون‌ها، پیام‌های سیستم ایمنی، اعصاب و مولکول‌های پیام‌رسان با یکدیگر در ارتباط هستند. این ارتباط دوطرفه با عنوان «محور مغز–استخوان» (Brain–Bone Axis) شناخته می‌شود.

این ارتباط می‌تواند تا حدی توضیح دهد که چرا افسردگی و پوکی استخوان، به‌ویژه در سالمندان، اغلب هم‌زمان دیده می‌شوند. مطالعات نشان داده‌اند افراد مبتلا به افسردگی بیشتر در معرض کاهش تراکم استخوان قرار دارند و افراد مبتلا به پوکی استخوان نیز بیشتر با علائم افسردگی روبه‌رو می‌شوند. البته این یافته‌ها به معنای آن نیست که یکی لزوماً باعث دیگری می‌شود، بلکه نشان می‌دهد این دو بیماری ممکن است مسیرهای زیستی مشترکی داشته باشند.

امروزه دانشمندان می‌دانند که استخوان‌ها تنها نقش ساختاری ندارند، بلکه مانند یک اندام فعال، مولکول‌های پیام‌رسانی تولید می‌کنند. برای مثال، هورمون استئوکلسین (Osteocalcin) و پروتئین‌هایی مانند استئوپونتین (Osteopontin) و لیپوکالین-۲ (Lipocalin-2) می‌توانند بر عملکرد مغز، حافظه، خلق‌وخو، التهاب و برخی فرایندهای عصبی اثر بگذارند.

از سوی دیگر، استرس مزمن و افسردگی می‌توانند با افزایش هورمون کورتیزول، فعال شدن سیستم عصبی سمپاتیک و تشدید التهاب مزمن، روند تحلیل استخوان را تسریع کرده و خطر پوکی استخوان را افزایش دهند.
این نتایج بر پایه یک مقاله مروری منتشرشده در سال ۲۰۲۶ به دست آمده است که پژوهش‌های متعدد پیشین را بررسی و جمع‌بندی کرده است. این مقاله رابطه علت و معلولی قطعی میان افسردگی و پوکی استخوان را اثبات نمی‌کند، اما شواهد فزاینده‌ای را درباره وجود یک ارتباط زیستی دوطرفه میان مغز و استخوان ارائه می‌دهد.

شناخت بهتر محور مغز–استخوان می‌تواند در آینده به توسعه درمان‌هایی کمک کند که به‌طور هم‌زمان سلامت مغز و سلامت استخوان‌ها را هدف قرار دهند.

✍:علی روستایی

📄 منبع

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41750283/

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

🧠🦴 ارتباط شگفت‌انگیز میان مغز و استخوان‌ها
⬇️

🔬 محققان آکادمی علوم چین در یک دستاورد مهم، موفق به ساخت مدل آزمایشگاهی جدیدی از رشد اولیه جنین انسان به نام «disc-Gastruloid» شده‌اند که می‌تواند برخی از مراحل کلیدی تکوین جنینی را بازسازی کند. این مدل، جنین واقعی نیست، اما توانسته از مرحله‌ای معادل حدود روز چهاردهم رشد عبور کرده و فرایندهای مهم سازمان‌یابی سلول‌ها را که زمینه‌ساز شکل‌گیری اندام‌ها هستند، شبیه‌سازی کند.

در بیش از ۸۰ درصد این مدل‌های آزمایشگاهی، سلول‌ها به‌صورت هماهنگ و منظم مهاجرت کرده و ساختارهایی شبیه لوله عصبی، روده اولیه و پیش‌سازهای کبد، ریه، پانکراس و قلب را ایجاد کردند. در برخی نمونه‌ها نیز نواحی دارای پیش‌سازهای قلب، انقباضات خودبه‌خودی (ضربان‌مانند) نشان دادند.

این دستاورد که نتایج آن در سال ۲۰۲۶ در مجله Cell منتشر شد، می‌تواند به درک بهتر مراحل اولیه رشد انسان، مطالعه بیماری‌های مادرزادی و توسعه روش‌های نوین پزشکی ترمیمی و مهندسی بافت کمک کند. با این حال، این فناوری هنوز در مراحل پژوهشی قرار دارد و تا کاربردهای درمانی گسترده، به تحقیقات بیشتری نیاز است.

✍ :علی روستایی
منبع
┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

ادامه...

دانشمندان تاکنون علت واحدی برای گرایش جنسی شناسایی نکرده‌اند. شواهد موجود نشان می‌دهد که گرایش جنسی احتمالاً حاصل تعامل پیچیدهٔ عوامل ژنتیکی، فرایندهای رشد مغز، عوامل هورمونی دوران جنینی و دیگر عوامل زیستی است.

یکی از فرضیه‌های مهم علمی به نقش هورمون‌های دوران بارداری در رشد مغز جنین اشاره می‌کند. در دورهٔ رشد جنینی، هورمون‌های جنسی مانند تستوسترون و استروژن در شکل‌گیری بخش‌هایی از مغز که با رفتارهای جنسی و اجتماعی مرتبط هستند، نقش دارند. تفاوت‌های طبیعی در میزان یا زمان اثر این هورمون‌ها ممکن است یکی از عوامل مؤثر بر شکل‌گیری گرایش جنسی در آینده باشد.

پژوهش‌ها همچنین پدیده‌ای به نام «اثر برادران بزرگ‌تر» (Fraternal Birth Order Effect) را توصیف کرده‌اند. بر اساس این یافته‌ها، در برخی مردان، داشتن برادران تنیِ بزرگ‌تر با افزایش اندک احتمال همجنس‌گرایی ارتباط دارد. یکی از توضیحات پیشنهادی، «فرضیهٔ ایمنی مادر» است که بر اساس آن، سیستم ایمنی مادر در برخی بارداری‌های پیاپی ممکن است نسبت به برخی پروتئین‌های مرتبط با رشد جنسی جنین واکنش نشان دهد و این موضوع بر رشد مغز جنین‌های پسر بعدی اثر بگذارد. با این حال، این فرضیه تنها یکی از عوامل احتمالی است و همهٔ موارد را توضیح نمی‌دهد.

از دیدگاه فرگشت، یک ویژگی لزوماً نباید مستقیماً باعث افزایش تولیدمثل فرد شود تا در جمعیت باقی بماند. بسیاری از ویژگی‌های انسانی حاصل تعامل پیچیدهٔ ژن‌ها، رشد بدن، مغز و رفتارهای اجتماعی هستند. افزون بر این، انسان‌ها موجوداتی اجتماعی‌اند و نقش افراد در خانواده و جامعه تنها به فرزندآوری محدود نمی‌شود.

بنابراین، بر اساس شواهد علمی موجود، همجنس‌گرایی نه یک انتخاب ساده است و نه یک بیماری؛ بلکه یکی از شکل‌های طبیعی تنوع در زیست‌شناسی انسان به شمار می‌رود که همچنان موضوع پژوهش‌های علمی است.

طبیعت همیشه از یک الگوی واحد پیروی نمی‌کند؛ تنوع یکی از ویژگی‌های بنیادین فرگشت است.

✍: علی روستایی
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21315103/

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

❤️ در نگاه فرگشتی، وجود افراد همجنس‌گرا «اشتباه طبیعت» محسوب نمی‌شود، بلکه بخشی از تنوع طبیعی زیستی در انسان است. همچنین رفتارهای جنسی میان افراد هم‌جنس در صدها گونهٔ جانوری نیز مشاهده شده است، هرچند نمی‌توان مفهوم «گرایش جنسی» را در حیوانات دقیقاً معادل آنچه در انسان مطرح است، دانست.
⬇️

ادامه...

پارانتروپوس بویزی فک‌هایی بسیار نیرومند، استخوان‌های گونه برجسته و دندان‌های آسیاب بسیار بزرگ و ضخیم داشت که امکان جویدن طولانی‌مدت غذاهای سفت و پرفیبر را فراهم می‌کرد. اگرچه لقب «مرد فندق‌شکن» این تصور را ایجاد می‌کند که غذای اصلی او دانه‌ها و مغزهای سخت بوده است، پژوهش‌های جدید نشان می‌دهد رژیم غذایی‌اش احتمالاً بیشتر شامل علف‌ها، ساقه‌های گیاهان، ریشه‌ها، غده‌های زیرزمینی و دیگر گیاهان پرفیبر بوده است.
حجم مغز این گونه حدود ۴۸۸ سانتی‌متر مکعب بود که در مقایسه با انسان امروزی بسیار کوچک‌تر است، اما ویژگی‌های بدنی و دندانی آن نشان‌دهنده سازگاری بالای این گونه با محیط زندگی‌اش بود. شواهد فسیلی نشان می‌دهد که پارانتروپوس بویزی در زیستگاه‌های موزاییکی شامل ساوانا، بوته‌زار و جنگل‌های پراکنده، معمولاً در نزدیکی رودخانه‌ها و دیگر منابع آب، زندگی می‌کرد.
در برخی محوطه‌های باستان‌شناسی، بقایای این گونه در کنار ابزارهای سنگی کشف شده است، اما تاکنون شواهد قطعی وجود ندارد که نشان دهد این ابزارها را خود پارانتروپوس بویزی ساخته یا به‌طور منظم از آن‌ها استفاده می‌کرده است. ازاین‌رو، نقش این گونه در فناوری ابزارسازی همچنان موضوع پژوهش و بحث میان دیرین‌مردم‌شناسان است.
با وجود انقراض این گونه حدود ۱.۲ میلیون سال پیش، مطالعه فسیل‌های آن اطلاعات ارزشمندی درباره تنوع انسان‌تباران و مسیرهای گوناگون تکامل در دوران پیش از پیدایش انسان امروزی در اختیار دانشمندان قرار داده است.

✍:علی روستایی
#فرگشت #هوموساپینس
┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

پارانتروپوس بویزی (Paranthropus boisei) که با لقب «مرد فندق‌شکن» نیز شناخته می‌شود، یکی از گونه‌های منقرض‌شده انسان‌تباران بود که حدود ۲.۳ تا ۱.۲ میلیون سال پیش در شرق آفریقا زندگی می‌کرد. این گونه به دلیل ساختار منحصربه‌فرد جمجمه و دستگاه جونده، یکی از تخصص‌یافته‌ترین انسان‌تباران از نظر تغذیه به شمار می‌رود.
⬇️

☕️ محققان آکادمی علوم کشاورزی چین گزارش کرده‌اند که مصرف منظم چای، به‌ویژه به دلیل ترکیبات پلی‌فنولی و خواص آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی آن، با کاهش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲، چاقی، بیماری‌های قلبی و برخی از انواع سرطان ارتباط دارد. با این حال، آن‌ها تأکید می‌کنند که میزان این فواید تا حدی به نوع چای، کیفیت آن و نحوه مصرف بستگی دارد.

پژوهشگران همچنین هشدار می‌دهند که برخی محصولات چای ممکن است حاوی مقادیر اندکی از بقایای سموم دفع آفات، فلزات سنگین یا میکروپلاستیک‌ها باشند. اگرچه این آلاینده‌ها در مصرف معمول معمولاً در سطوحی نیستند که برای بیشتر افراد خطر قابل‌توجهی ایجاد کنند، اما در مصرف بسیار زیاد و طولانی‌مدت، به‌ویژه در صورت استفاده از محصولات بی‌کیفیت، می‌توانند موضوعی قابل توجه باشند.

به گفته پژوهشگران، بهتر است مصرف نوشیدنی‌های آماده بر پایه چای و چای‌های بسیار فرآوری‌شده که حاوی شکر، شیرین‌کننده‌های مصنوعی، طعم‌دهنده‌ها یا مواد نگهدارنده هستند، محدود شود؛ زیرا این افزودنی‌ها ممکن است بخشی از مزایای بالقوه چای برای سلامتی را کاهش دهند.
✍:علی روستایی
┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

⭕️ سرطان سینهٔ سه‌گانه‌منفی (Triple-Negative Breast Cancer یا TNBC) یکی از تهاجمی‌ترین انواع سرطان سینه است. این نوع سرطان گیرنده‌هایی را که بسیاری از داروهای رایج روی آن‌ها اثر می‌کنند، ندارد؛ به همین دلیل درمان آن دشوارتر است.

در یک پژوهش روی موش‌های مبتلا به این نوع سرطان، دانشمندان به نتیجه‌ای جالب رسیدند. آن‌ها دریافتند که آغوز یا پیله الاغ (اولین شیری که پس از زایمان تولید می‌شود) و همچنین شیر معمولی الاغ توانستند اندازهٔ تومور و گسترش سرطان به بخش‌های دیگر بدن را به‌طور قابل توجهی کاهش دهند.

بررسی‌ها نشان داد که این شیرها باعث فعال شدن مرگ برنامه‌ریزی‌شدهٔ سلول‌ها (آپوپتوز) شدند؛ یعنی سلول‌های سرطانی را وادار کردند خودشان از بین بروند. همچنین تولید رگ‌های خونی جدیدی را که تومور برای رشد به آن‌ها نیاز دارد، کاهش دادند و در نتیجه رشد تومور محدود شد.

نکتهٔ مهم این بود که وزن بدن موش‌ها در طول آزمایش تقریباً ثابت ماند؛ موضوعی که نشان می‌دهد این اثرها احتمالاً بدون ایجاد سمیت شدید رخ داده‌اند.

البته باید توجه داشت که این پژوهش فقط روی موش‌ها انجام شده است و به این معنا نیست که شیر یا پیله الاغ درمان سرطان سینه در انسان است. با این حال، این یافته‌ها می‌تواند به دانشمندان کمک کند تا در آینده از ترکیبات طبیعی موجود در این شیر برای توسعهٔ روش‌های جدید درمانی استفاده کنند.

این مطلب فقط برای آگاهی عمومی است و توصیهٔ پزشکی محسوب نمی‌شود.

✍:علی روستایی
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32191229/

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

ادامه...

🦴 ۱. زرافه و انسان، هر دو فقط ۷ مهره گردن دارند!
شاید عجیب به نظر برسد، اما زرافه و انسان هر دو تنها ۷ مهره گردنی دارند. تفاوت در اندازه آن‌هاست؛ هر مهره گردن زرافه می‌تواند بیش از ۲۵ سانتی‌متر طول داشته باشد و در مجموع گردنی نزدیک به ۲ متر ایجاد کند.

👅 ۲. زبان ۵۰ سانتی‌متری؛ مقاوم در برابر خار و آفتاب
زبان زرافه حدود ۴۵ تا ۵۰ سانتی‌متر طول دارد و با آن به‌راحتی برگ‌های درخت اقاقیا را از میان خارهای تیز بیرون می‌کشد و زبانش آن‌قدر انعطاف‌پذیر است که حتی می‌تواند گوش‌های خودش را تمیز کند!

رنگ تیره و مایل به بنفش زبان نیز احتمالاً به دلیل وجود رنگدانه‌های بیشتر است که به محافظت از آن در برابر تابش شدید خورشید آفریقا کمک می‌کند.

❤️ ۳. قلبی قدرتمند برای رساندن خون به مغز
قلب یک زرافه بالغ حدود ۱۱ کیلوگرم وزن دارد و فشار خون آن تقریباً دو برابر انسان است.

اما با وجود این فشار بالا، هنگام خم کردن سر برای نوشیدن آب دچار آسیب مغزی نمی‌شود؛ زیرا رگ‌ها و دریچه‌های ویژه‌ای در گردن و مغز، جریان خون را به‌دقت تنظیم می‌کنند.

👶 ۴. تولدی همراه با یک سقوط بزرگ!
زرافه ماده معمولاً ایستاده زایمان می‌کند؛ بنابراین نوزاد هنگام تولد از ارتفاعی حدود ۱.۵ تا ۲ متر روی زمین می‌افتد.

با وجود این، بیشتر نوزادان سالم هستند و معمولاً در کمتر از یک ساعت می‌توانند روی پاهای خود بایستند و راه بروند؛ زیرا باید خیلی زود از خود در برابر شکارچیان محافظت کنند.

😴 ۵. از کم‌خواب‌ترین پستانداران جهان
زرافه‌ها در طول شبانه‌روز معمولاً حدود ۳۰ دقیقه تا ۲ ساعت می‌خوابند و بیشتر خواب آن‌ها به صورت چرت‌های بسیار کوتاه چند دقیقه‌ای است که این عادت به آن‌ها کمک می‌کند همیشه مراقب شکارچیان باشند.

✍:علی روستایی
┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

🦒 زرافه، بلندترین پستاندار روی زمین، تنها به خاطر گردن بلندش مشهور نیست؛ بلکه بدن او پر از ویژگی‌های خارق‌العاده‌ای است که حاصل میلیون‌ها سال تکامل هستند.
⬇️

🔬 دانشمندان دریافته‌اند که سولاریوم (دستگاه برنزه‌کننده) به پوست آسیب‌هایی وارد می‌کند که فراتر از برنزه شدن یا آفتاب‌سوختگی است. در یک پژوهش تازه، مشخص شد که اشعه فرابنفش (UV) این دستگاه‌ها باعث ایجاد تغییرات زیان‌آور در DNA سلول‌های پوست می‌شود؛ حتی در قسمت‌هایی از پوست که کاملاً سالم به نظر می‌رسند. این تغییرات به‌مرور زمان انباشته می‌شوند و می‌توانند خطر ابتلا به ملانوما، خطرناک‌ترین نوع سرطان پوست، را افزایش دهند. همچنین، مطالعات پیشین نیز نشان داده‌اند که استفاده از سولاریوم با افزایش خطر ابتلا به ملانوما، به‌ویژه در افرادی که از سنین پایین یا به‌طور مکرر از آن استفاده می‌کنند، همراه است.

اشعه فرابنفش وارد سلول‌های پوست شده و مستقیماً به DNA آن‌ها آسیب می‌رساند. بدن می‌تواند بخش زیادی از این آسیب‌ها را ترمیم کند، اما برخی از تغییرات برای همیشه باقی می‌مانند. با گذشت زمان، این تغییرات در ژن‌هایی که رشد و ترمیم سلول‌ها را کنترل می‌کنند، انباشته می‌شوند. اگر این ژن‌ها آسیب ببینند، ممکن است سلول‌های پوست به‌صورت غیرطبیعی رشد کنند و در نهایت به سرطان تبدیل شوند. پژوهشگران این تغییرات را حتی در پوستی که از نظر ظاهری کاملاً طبیعی بود نیز مشاهده کردند؛ موضوعی که نشان می‌دهد آسیب‌های زمینه‌ای می‌توانند سال‌ها پیش از ظاهر شدن سرطان آغاز شوند.

این یافته‌ها نشان می‌دهد که سولاریوم روش ایمنی برای برنزه کردن پوست نیست. پرهیز از دستگاه‌های برنزه‌کننده و محافظت از پوست در برابر اشعه فرابنفش، از مؤثرترین راه‌های کاهش خطر ملانوما و دیگر سرطان‌های پوست به شمار می‌رود.

✍:علی روستایی
https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.ady4878

⭕️ پژوهش‌های علمی نشان می‌دهد کودکانی که از دوران خردسالی دسترسی بیشتری به طبیعت، مانند پارک‌ها، جنگل‌ها و فضاهای سبز دارند، معمولاً رشد مغزی و سلامت روانی بهتری را تجربه می‌کنند. بررسی‌های انجام‌شده روی گروه‌های بزرگ کودکان نشان داده است که زندگی در نزدیکی فضاهای سبز با بهبود یادگیری، تمرکز، کنترل احساسات و رشد بهتر برخی بخش‌های مغز ارتباط دارد. این ارتباط حتی پس از در نظر گرفتن عواملی مانند وضعیت اقتصادی خانواده و شلوغی شهر نیز مشاهده شده است، که نشان می‌دهد دسترسی به طبیعت می‌تواند یکی از عوامل مؤثر بر رشد سالم مغز در دوران کودکی باشد.

فضاهای سبز محیطی آرام‌تر و سالم‌تر فراهم می‌کنند. کودکان در این محیط‌ها معمولاً فعالیت بدنی بیشتری دارند، هوای پاک‌تری تنفس می‌کنند و کمتر در معرض آلودگی هوا و سروصدای شهر قرار می‌گیرند. پژوهشگران معتقدند این شرایط می‌تواند با رشد بهتر بخش‌هایی از مغز که در تمرکز، حافظه، تصمیم‌گیری و تنظیم احساسات نقش دارند، مرتبط باشد. همچنین، مطالعات تصویربرداری مغزی نشان داده‌اند کودکانی که ارتباط بیشتری با طبیعت دارند، در برخی از این نواحی مغز تفاوت‌های مثبتی نشان می‌دهند.

این یافته‌ها نشان می‌دهد محیط زندگی در سال‌های نخست کودکی می‌تواند نقش مهمی در رشد مغز داشته باشد. تشویق کودکان به بازی، یادگیری و گذراندن وقت در پارک‌ها و دیگر فضاهای سبز، علاوه بر کمک به سلامت جسمی، ممکن است به تقویت توانایی‌های ذهنی، یادگیری و سلامت روان آن‌ها نیز کمک کند. به همین دلیل، فراهم کردن فضاهای سبز در دسترس برای خانواده‌ها و کودکان از دیدگاه سلامت عمومی اهمیت زیادی دارد.
✍:علی روستایی

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0160412025004179?via%3Dihub

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

#نقل_قول

«هرچه میوه‌های دانش بیش‌تر در دسترس انسان‌ها قرار گیرد، افولِ باورهای دینی گسترده‌تر خواهد شد.»
#زیگموند_فروید

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

🔸 داروهای کاهش وزن به‌تنهایی کافی نیستند؛ ورزش همچنان نقش مهمی دارد

داروهای GLP-1 مانند سماگلوتاید (Semaglutide) و تیرزپاتاید (Tirzepatide) با کاهش اشتها و کند کردن تخلیه معده، به کاهش وزن کمک می‌کنند. برخی پژوهش‌ها نشان داده‌اند که تعدادی از افرادی که این داروها را مصرف می‌کنند، پس از شروع درمان فعالیت بدنی کمتری نسبت به گذشته دارند. برای مثال، در یک مطالعه که با استفاده از دستبندهای هوشمند انجام شد، پژوهشگران مشاهده کردند که برخی شرکت‌کنندگان، با وجود کاهش وزن، روزانه قدم‌های کمتری برمی‌داشتند و میزان فعالیت بدنی متوسط تا شدید آن‌ها نیز کاهش یافته بود.

این موضوع اهمیت دارد، زیرا کاهش وزن با این داروها علاوه بر کاهش چربی بدن، معمولاً با مقداری کاهش توده بدون چربی، از جمله عضلات، نیز همراه است. فعالیت بدنی، به‌ویژه تمرینات قدرتی (مقاومتی)، به حفظ توده عضلانی، افزایش قدرت، بهبود تعادل، حفظ سوخت‌وساز بدن و ارتقای سلامت در بلندمدت کمک می‌کند. در همان مطالعه، کاهش فعالیت بدنی در مردان و افرادی که از درد مفاصل یا عضلات رنج می‌بردند، بیشتر مشاهده شد.

این یافته‌ها به معنای ناکارآمد بودن داروهای GLP-1 نیست، بلکه نشان می‌دهد برای دستیابی به بهترین نتایج، مصرف این داروها بهتر است با ورزش منظم، به‌ویژه تمرینات مقاومتی، و دریافت پروتئین کافی همراه باشد. این رویکرد می‌تواند ضمن کمک به کاهش وزن، به حفظ عضلات و بهبود سلامت عمومی بدن نیز کمک کند.

✍:علی روستایی
┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

🦠 باکتری‌های طبیعی حیوانات؛ امیدی تازه برای درمان سرطان؟

پژوهشگران باکتری‌های طبیعی موجود در روده قورباغه‌ها، سمندرها و مارمولک‌ها را بررسی کردند و دریافتند که برخی از آن‌ها در مدل‌های موشی سرطان روده، اثر ضدسرطانی قابل‌توجهی دارند. در میان ۹ گونه باکتری آزمایش‌شده، باکتری Ewingella americana که از روده یک قورباغه درختی ژاپنی جدا شده بود، در این مطالعه با یک بار تزریق توانست تومورها را در موش‌ها به‌طور کامل از بین ببرد. همچنین در همین مدل حیوانی، عملکرد آن از برخی روش‌های شیمی‌درمانی و ایمنی‌درمانی که در پژوهش با آن‌ها مقایسه شده بود، بهتر گزارش شد. البته این نتایج فقط در موش‌ها به دست آمده و هنوز برای درمان انسان قابل استفاده نیست.

این باکتری‌ها به‌طور طبیعی درون تومورها، که اکسیژن کمی دارند، تجمع می‌کنند و در همان‌جا تکثیر می‌شوند، اما به اندام‌های سالم آسیب نمی‌رسانند. آن‌ها پس از ورود به تومور، هم مستقیماً سلول‌های سرطانی را از بین می‌برند و هم سیستم ایمنی بدن، از جمله سلول‌های T، نوتروفیل‌ها و سلول‌های B را فعال می‌کنند. این عملکرد دوگانه باعث نابودی تومور و تقویت پاسخ ایمنی بدن در برابر سرطان می‌شود.

پژوهشگران همچنین مشاهده کردند که این باکتری‌ها چند روز پس از درمان به‌طور طبیعی از بدن موش‌ها پاک شدند و در طول این مطالعه، عوارض سمی قابل‌توجه و طولانی‌مدتی مشاهده نشد.

این فناوری هنوز در مراحل اولیه پژوهش قرار دارد و تا استفاده از آن برای انسان، به آزمایش‌های بیشتر، از جمله کارآزمایی‌های بالینی، نیاز است. با این حال، این یافته‌ها نشان می‌دهد که در آینده شاید بتوان از برخی باکتری‌های مفید برای توسعه روش‌های جدید درمان سرطان استفاده کرد.

✍:علی روستایی
https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/19490976.2025.2599562

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

ادامه...

در بیشتر کشورهای جهان، امید به زندگی مردان کمتر از زنان است و این اختلاف در بسیاری از کشورها حدود چند سال گزارش می‌شود. این تفاوت تنها به یک عامل محدود نمی‌شود، بلکه نتیجه ترکیبی از زیست‌شناسی، سبک زندگی، عوامل اجتماعی و رفتارهای مرتبط با سلامت است.

از نظر زیستی، تفاوت‌های میان زنان و مردان در ژن‌ها، هورمون‌ها و عملکرد سیستم ایمنی می‌تواند بر روند پیری و خطر ابتلا به برخی بیماری‌ها تأثیر بگذارد. برای مثال، برخی ویژگی‌های زیستی زنان ممکن است در برابر بعضی بیماری‌ها نقش محافظتی داشته باشد؛ هرچند این اثرها پیچیده هستند و تنها عامل تعیین‌کننده طول عمر نیستند.

بخش مهمی از این اختلاف به عوامل قابل تغییر در سبک زندگی مربوط است. مردان در بسیاری از جوامع بیشتر در معرض مصرف دخانیات، الکل، رفتارهای پرخطر، مشاغل خطرناک و حوادث مرگبار قرار می‌گیرند. همچنین بیماری‌های قلبی–عروقی، فشار خون بالا و برخی عوامل خطر مرتبط با آن‌ها سهم مهمی در کاهش طول عمر مردان دارند.

پژوهش‌ها نشان می‌دهد که در بسیاری از کشورها، مردان کمتر از خدمات پیشگیرانه سلامت استفاده می‌کنند و ممکن است مراجعه به پزشک یا دریافت کمک برای مشکلات جسمی و روانی را به تأخیر بیندازند. این تأخیر می‌تواند باعث شود برخی بیماری‌ها دیرتر تشخیص داده شوند. همچنین در بسیاری از نقاط جهان، نرخ خودکشی در مردان بالاتر از زنان است؛ موضوعی که اهمیت توجه بیشتر به سلامت روان مردان را نشان می‌دهد.

دانشمندان تأکید می‌کنند که طول عمر فقط به ژن‌ها وابسته نیست. ترک سیگار، فعالیت بدنی منظم، تغذیه سالم، کنترل فشار خون و کلسترول، خواب کافی، کاهش مصرف مواد آسیب‌زا و مراجعه به‌موقع برای مراقبت‌های پزشکی می‌تواند خطر بسیاری از بیماری‌ها را کاهش دهد و به افزایش طول عمر و کیفیت زندگی کمک کند.

در نهایت، تفاوت طول عمر زنان و مردان نتیجه تعامل پیچیده میان بدن، محیط و رفتار است؛ و بسیاری از عوامل مؤثر بر آن، با انتخاب‌های سالم و دسترسی بهتر به مراقبت‌های بهداشتی قابل تغییر هستند.

✍:علی روستایی
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4932837/?utm_source=chatgpt.com

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

❓❗️ چرا مردان معمولاً عمر کوتاه‌تری نسبت به زنان دارند؟
⬇️

ادامه...

قاطر تنها یک حیوان بارکش نیست؛ بلکه یکی از جالب‌ترین نمونه‌های ژنتیک در دنیای جانوران است. این حیوان باهوش، نیرومند و مقاوم، حاصل دورگه‌گیری میان اسب و خر است.

🧬 ۱. قاطر چگونه به وجود می‌آید؟

قاطر از جفت‌گیری خر نر با اسب ماده (مادیان) به وجود می‌آید.

اما اگر اسب نر با خر ماده جفت‌گیری کند، حیوانی به نام یابو (Hinny) متولد می‌شود که معمولاً کوچک‌تر است و نسبت به قاطر بسیار کمتر دیده می‌شود.

🚫 ۲. چرا قاطرها معمولاً بچه‌دار نمی‌شوند؟

دلیل اصلی، تفاوت در تعداد و آرایش کروموزوم‌های والدین است:

🐎 اسب: ۶۴ کروموزوم
🫏 خر: ۶۲ کروموزوم
🧬 قاطر: ۶۳ کروموزوم

به دلیل این تفاوت، کروموزوم‌ها هنگام تولید سلول‌های جنسی (میوز) معمولاً نمی‌توانند به‌درستی با یکدیگر جفت شوند. در نتیجه، بیشتر قاطرها قادر به تولید سلول‌های جنسی سالم نیستند و تقریباً همیشه نابارور هستند. با این حال، در تاریخ موارد بسیار نادری از قاطرهای ماده بارور نیز ثبت شده است.

💪 ۳. ترکیبی از قدرت و استقامت

قاطرها اغلب ویژگی‌های مطلوب هر دو والد را با هم ترکیب می‌کنند؛ پدیده‌ای که معمولاً با برتری دورگه (Hybrid Vigor یا Heterosis) مرتبط دانسته می‌شود.

آن‌ها معمولاً:

- قدرت و جثه مناسب را از اسب به ارث می‌برند.
- استقامت، تحمل و مقاومت را از خر دریافت می‌کنند.

به همین دلیل، در بسیاری از مناطق کوهستانی و صعب‌العبور، هنوز هم از قاطر برای حمل بار استفاده می‌شود.

🧠 ۴. آیا قاطر واقعاً لجباز است؟

برخلاف باور رایج، بسیاری از پژوهشگران رفتار قاطر را نشانه هوش و احتیاط می‌دانند. اگر احساس کند مسیری خطرناک است یا احتمال آسیب وجود دارد، معمولاً از حرکت خودداری می‌کند. این رفتار بیشتر یک راهبرد بقا است تا لجبازی.

🏔️ ۵. استاد حرکت در مسیرهای سخت

قاطرها تعادل فوق‌العاده‌ای دارند و سم‌های آن‌ها برای حرکت در مسیرهای سنگی و کوهستانی بسیار مناسب است. به همین دلیل، در بسیاری از نقاط جهان که خودروها امکان عبور ندارند، قاطرها همچنان یکی از بهترین حیوانات برای حمل بار و جابه‌جایی هستند.

⏳ قاطرها معمولاً ۳۰ تا ۴۰ سال عمر می‌کنند و در صورت نگهداری مناسب، برخی از آن‌ها حتی بیش از ۵۰ سال نیز زندگی کرده‌اند.

قاطر نمونه‌ای شگفت‌انگیز از تنوع زیستی و ژنتیک است و نشان می‌دهد که ترکیب دو گونه نزدیک به هم می‌تواند جانوری با ویژگی‌هایی منحصربه‌فرد و سازگاری بالا ایجاد کند.

✍:علی روستایی

#قاطر #اسب #خر #ژنتیک #فرگشت
┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

🫏 قاطر؛ شاهکار ژنتیک در دنیای حیوانات
⬇️