ادامه...

پژوهش‌های جدید نشان می‌دهند که مغز و استخوان‌ها از طریق شبکه‌ای پیچیده از هورمون‌ها، پیام‌های سیستم ایمنی، اعصاب و مولکول‌های پیام‌رسان با یکدیگر در ارتباط هستند. این ارتباط دوطرفه با عنوان «محور مغز–استخوان» (Brain–Bone Axis) شناخته می‌شود.

این ارتباط می‌تواند تا حدی توضیح دهد که چرا افسردگی و پوکی استخوان، به‌ویژه در سالمندان، اغلب هم‌زمان دیده می‌شوند. مطالعات نشان داده‌اند افراد مبتلا به افسردگی بیشتر در معرض کاهش تراکم استخوان قرار دارند و افراد مبتلا به پوکی استخوان نیز بیشتر با علائم افسردگی روبه‌رو می‌شوند. البته این یافته‌ها به معنای آن نیست که یکی لزوماً باعث دیگری می‌شود، بلکه نشان می‌دهد این دو بیماری ممکن است مسیرهای زیستی مشترکی داشته باشند.

امروزه دانشمندان می‌دانند که استخوان‌ها تنها نقش ساختاری ندارند، بلکه مانند یک اندام فعال، مولکول‌های پیام‌رسانی تولید می‌کنند. برای مثال، هورمون استئوکلسین (Osteocalcin) و پروتئین‌هایی مانند استئوپونتین (Osteopontin) و لیپوکالین-۲ (Lipocalin-2) می‌توانند بر عملکرد مغز، حافظه، خلق‌وخو، التهاب و برخی فرایندهای عصبی اثر بگذارند.

از سوی دیگر، استرس مزمن و افسردگی می‌توانند با افزایش هورمون کورتیزول، فعال شدن سیستم عصبی سمپاتیک و تشدید التهاب مزمن، روند تحلیل استخوان را تسریع کرده و خطر پوکی استخوان را افزایش دهند.
این نتایج بر پایه یک مقاله مروری منتشرشده در سال ۲۰۲۶ به دست آمده است که پژوهش‌های متعدد پیشین را بررسی و جمع‌بندی کرده است. این مقاله رابطه علت و معلولی قطعی میان افسردگی و پوکی استخوان را اثبات نمی‌کند، اما شواهد فزاینده‌ای را درباره وجود یک ارتباط زیستی دوطرفه میان مغز و استخوان ارائه می‌دهد.

شناخت بهتر محور مغز–استخوان می‌تواند در آینده به توسعه درمان‌هایی کمک کند که به‌طور هم‌زمان سلامت مغز و سلامت استخوان‌ها را هدف قرار دهند.

✍:علی روستایی

📄 منبع

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41750283/

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates