TGViewer
Channel Public Channel
دستنویس‌ها و متون کهن فارسی

دستنویس‌ها و متون کهن فارسی

@persianmanuscripts

گردانندهٔ کانال:
@ali_ashayeri_1998
Subscribers
1.25K
Photos
83
Videos
0
Links
58
Recent Posts 13 shown
Post #201 320
مولانا قطب‌الدّین عتیقی
میان و دهان تو تا بوده‌اند
چنان می‌نماید که نابوده‌اند
از آن هر دو نابودنی‌های خلق
ز هستیِّ خود در بلا بوده‌اند
بگو تا تو هستی، ز لب‌های تو
که را بوده‌ای و که را بوده‌اند
دو زلف تو را از خدا بوی نیست
که پیوسته دور از خدا بوده‌اند
ز سختی راه امیدت به تو
همه ره‌رُوان مبتلا بوده‌اند
به عهد تو خوبان همه عاشق‌اند
ربوده‌دل و دل‌ربا بوده‌اند
تو تا دستبردی نمودی به حُسن
همه خلق بی‌ دست‌ و‌ پا بوده‌اند
تو تا مالکُ‌المُلک جان‌ها شدی
همه پادشاهان گدا بوده‌اند
تو تا برقع از چهره بگشوده‌ای
همه روی‌ها با قفا بوده‌اند
ز مشغولی جان و تن‌ها به تو
خراباتیان پارسا بوده‌اند
لبت تا می بی‌قدح عرضه کرد
می و میکده بی‌نوا بوده‌اند
من اندر ازل بر تو عاشق شدم
دل و جانم آن‌جا کجا بوده‌اند
(دستنویس جُنگ لالااسماعیل: ۲۰۵پ)

جناب آقای مسعود راستی‌پور برای تصحیح دو مصراع این غزل پیشنهادهایی داده‌اند که ضمن سپاسگزاری از ایشان، آن‌ها را نقل می‌کنم:
«از آن هر دو نابودنی‌های خلق (؟)؛ ظاهراً: از آن هر دو نابوده، تن‌های خلق
بگو تا تو هستی ز لب‌های تو (؟)؛ ظاهراً: بگو تا تو هستی و لب‌های تو».
https://t.me/PersianManuscripts
Post #199 977
قطعه

ستاره‌شناسانِ دوران و عصر
که از چرخِ هفتم نشان می‌دهند
گهی حکمِ شمس و قمر می‌کنند
گهی شرحِ دریا و کان می‌دهند
زنانْشان علی‌رغمِ آن احمقان
به مردانِ بیگانه گان می‌دهند
چو از خانهٔ خود ندارند خبر
چه‌گونه خبر ز آسمان می‌دهند؟

سفینهٔ اشعار، دستنویس شمارهٔ ۳۴۳۲ کتابخانهٔ اسعد افندی، کتابت ۸۲۷ق، هامش برگ ۳۴۶ر.
https://t.me/PersianManuscripts
Post #198 1.06K
کاتبان افیونی

طبیبِ روزگار افسون‌فروش است
چو زرّاقان از آن ده‌رنگ‌پوش است
(خسرو و شیرین، تصحیح وحید دستگردی، ص ۴۴۱).
حسن‌ وحید دستگردی در حاشیه: «در بعضِ نسخ به جای افسون، افیون، تصحیح کاتبان افیونی است.»
ابیات زیر از خاقانی، احتمال صحیح بودن ضبط «افسون» را، نظر به تناسب زرّاق با زهر (و نه افیون و پادزهر)، بیشتر می‌کند:

دمِ نوشینِ عیسوی داری
زهرِ زرّاقِ مفتعل چه خوری؟
(دیوان، ص ۸۰۱)

ایا شهانِ زمانه عیالِ شفْقت تو
به حالِ من نظری کن ز دیدهٔ اشفاق
که خیره شد دلم از جورِ گنبدِ ازرق
چو طبعِ محرور از فعلِ دارویِ زرّاق
(دیوان، ص ۲۳۶)

ضمناً این بیت در تصحیح زنجانی با «افسون» (چاپ دانشگاه، ص ۲۶۸)، و در تصحیح ثروتیان با «افیون» (چاپ امیرکبیر، ص ۵۰۳) آمده است.
https://t.me/PersianManuscripts
Telegram دستنویس‌ها و متون کهن فارسی گردانندهٔ کانال: @ali_ashayeri_1998
Post #196 1.31K

Forwarded from تنیده ز دل، بافته ز جان (سیاوش بیگی)

دل چیست درون سینه؟ سوزیّ و تفی
جان چیست؟ غم و درد و بلا را هدفی

القصّه پی شکست ما بسته صفی
مرگ از طرفیّ و زندگی از طرف
مؤمن یزدی

تقیّ‌الدّین کاشی، محمّدبن علی حسینی. خلاصة‌الاشعار و زبدة‌الافکار (نسخهٔ خطّی)، دست‌‌نویس شمارهٔ ۴۰۷۸ کتابخانهٔ ملک، نستعلیق محمّدشرف شریف‌بن میرزانظام، کتابت ۱۰۱۳ ه‌ق، ص۴۳۱.
@Tanideh_ze_del
Post #195 1.82K
مرد باید...

مرد باید به هر کجا باشد
عزّتِ خویشتن نگه دارد
(ابن یمین)

مرد باید که در کشاکشِ دهر
سنگِ زیرینِ آسیا باشد
(سعدی)

مرد باید که گیرد اندر گوش
ور نوشته‌ست پند بر دیوار
(سعدی)

مرد باید که راست‌گو باشد
ور ببارد بلا بر او چو تگرگ
(جمال‌الدّین عبدالرّزاق)

مرد باید که قوتِ جان جوید
هر چه گوید همه ز جان گوید
(سنایی)

مرد باید که مارِ گَرزه بُوَد
نه نگار آورد چو ماهیِ شیم
(اسکافی: تاریخ بیهقی)

مرد باید که ده‌دِله باشد
تا بُوَد سرخ‌روی چون نارنگ
(مسعود سعد)
https://t.me/PersianManuscripts
Post #194 1.99K
مهر جالب کتابخانهٔ سلیمان‌جاه، از جُنگی متأخر که اکنون با شمارهٔ MS 645 در کتابخانهٔ دانشگاه منچستر نگهداری می‌شود:
خوش است مُهرِ کتبخانهٔ سلیمان‌جاه
به هر کتاب مزیّن چو نقشِ بسم الله
https://t.me/PersianManuscripts
Post #193 1.31K
Post #191 10.7K
نغمه کردن

آوازِ خوش از کام و دهان و لبِ شیرین
گر نغمه کند ور نکند، دل بفریبد
ور پردهٔ عشّاق و حسینیّ و حجاز است
از حنجرهٔ مطرب مکروه نزیبد
(گلستان، تصحیح دکتر یوسفی، ص ۹۵)

مرحوم دکتر یوسفی در توضیح «گر نغمه کند ور نکند» نوشته‌اند: «نغمه‌گری کند و اگر نکند؛ آواز بخواند یا نخواند.» (همان، ص ۳۴۵).
سال‌ها پیش که گلستان می‌خواندم به نظرم رسید که این معنی درست و دقیق نباشد. از روی تنبلی یا خامی یا اعتماد کامل به دکتر یوسفی، به شرح‌های دیگر گلستان که پیش از دکتر یوسفی تألیف شده بودند نیز مراجعه نکردم، چون فکر می‌کردم که ایشان برای رعایت پیشینهٔ کار، آن شرح‌‌ها را دیده‌اند. چندی پیش مقاله‌ای از مرحوم محمدجواد شریعت خواندم که در آن نویسنده ضمن نقد دکتر یوسفی، به معنی عبارت مورد نظر اشاره کرده بود که دقیق می‌نماید: «نغمه کردن یعنی در مقامی از مقامات موسیقی و بر طبق ضوابط و اصول این علم بودن.» (سیری در گلستان، محمدجواد شریعت، ص ۴۰۳). بر آن شدم که شرح مرحوم خطیب رهبر را هم ببینم. جالب بود که مرحوم شریعت نیز پیشینهٔ پژوهش را رعایت نکرده بودند و پیش از ایشان و دکتر یوسفی، مرحوم خطیب رهبر تا حدودی به معنی «نغمه کردن» اشاره کرده بوده است: «آوای دلپذیر از دهان مطرب خوش‌خوان چه زیر بخواند چه بم، دل می‌برد، ولی اگر نوای عشّاق و خراسان و حجاز از نای خنیاگری ناخوش‌آواز و زشت‌دیدار برآید، نیکو نمی‌نماید.» (گلستان، شرح خطیب رهبر، ص ۱۸۴-۱۸۵). گفتنی است که مرحوم خزائلی نیز به نام این گوشه‌ها و مقامات اشاره کرده اما معنی را به احتمال اینکه کاملاً روشن است ارائه نکرده است (ص ۳۷۶). و کاملاً روشن است که فاعل بیت که «آواز» است و صدای مطلق است، نمی‌تواند چنانکه مرحوم یوسفی نوشته بودند به سکوت تعبیر شود.
پس سعدی «نغمه کردن» را به معنی «در پرده و طبق موازین علم موسیقی خواندن» و «نغمه نکردن» را به معنی «خارج از پرده و به قول امروزی‌ها فالش خواندن» در نظر داشته است.
روان هر چهار استاد شاد و یادشان گرامی باد.
https://t.me/PersianManuscripts
Telegram دستنویس‌ها و متون کهن فارسی گردانندهٔ کانال: @ali_ashayeri_1998
Post #190 1.38K
کاتب بازی‌گوش
(یادی از زنده‌یاد دکتر خالقی مطلق)


ز زین برگرفتش به خمّ کمند
ببستند بی‌مایه‌ دستش به بند
(شاهنامه، ۸: ۱۵۴)
«در این مصراع و برخی بیت‌هایی که پس از این می‌آید، نمونه‌های دیگری از بی‌دقّتی کاتب ل۲ [= دستنویس کتابخانهٔ بریتانیا، ۸۹۱ق] دیده می‌شود. برای مثال، در بیت ۲۰۲۱ به جای خمّ کمند، نوشته است تخم کمند. این کاتب بازی‌گوش را می‌بایست به جای دادن مزد، فلک می‌کردند!» (جلال خالقی مطلق، یادداشت‌های شاهنامه، بخش چهارم، ص ۸۶).
https://t.me/PersianManuscripts
Telegram دستنویس‌ها و متون کهن فارسی گردانندهٔ کانال: @ali_ashayeri_1998
Post #178 2.87K
پس از نمونه‌خوانی جلد هشتم تصحیح و گزارش مرحوم عزیزالله جوینی توسط این‌جانب، به پیشنهاد معاون محترم انتشارات دانشگاه تهران، جناب آقای دکتر منصور نظام‌آبادی، کار تدوین بیت‌یاب برای ۸ جلد آن را از ابتدای تیر ۱۴۰۴ آغاز کردم. مهم‌ترین انگیزۀ تدوین بیت‌یاب برای این تصحیح را برخی توضیحات گره‌گشای مرحوم دکتر جوینی بر ابیات شاهنامه می‌دانستم. پس از این، بر آن شدم تا علاوه بر ارائۀ نشانی ابیات در دورۀ هشت‌جلدی، نشانی ابیات در خود دستنویس را نیز بیاورم تا پژوهشگران برای دیدن ابیات در اصل نسخه کار آسان‌تری داشته باشند. پیشنهاد می‌شود برای دستیابی آسان به صفحه‌های دستنویس طبق شمارهٔ صفحات چاپ عکسی، از فایلی که مؤسسۀ انتشارات دانشگاه تهران آن را در سایت خود به نشانی https://press.ut.ac.ir/book_4027.html منتشر کرده است استفاده شود.
در پایان بر خود لازم می‌دانم که از دوست ارجمندم، جناب آقای علی گودرزی، که در مقابلۀ همۀ مصراع‌ها با اصل دستنویس یاریگر بنده بودند، صمیمانه سپاسگزاری کنم.
https://t.me/PersianManuscripts
Older posts →

About this channel

How can I read @persianmanuscripts without a Telegram account?
TGViewer shows the public web preview Telegram publishes for دستنویس‌ها و متون کهن فارسی: recent posts, photos, videos and the subscriber count, with no app, login or account.
How many subscribers does دستنویس‌ها و متون کهن فارسی have?
دستنویس‌ها و متون کهن فارسی (@persianmanuscripts) has 1.25K subscribers on Telegram, refreshed roughly every 30 minutes.
Does دستنویس‌ها و متون کهن فارسی know I viewed it here?
No. Public channel previews carry no viewer identity, and TGViewer has no accounts or tracking of what you look up.
Threads Profile ViewerView any public Threads profile without an account.Open ThreadLook →Writing with AI? Make it sound human.Metric37 rewrites AI drafts so they read naturally. Free AI detector, 1,500 words free.Try Metric37 →