🔘 از همه جنایت‌ها، جنایت‌تر کدام است؟ آیا جنایت کم و زیاد دارد؟ جنایتِ کوچک و جنایتِ بزرگ می‌شود؟ اگر باورمند به شدت و ضعف جنایت، یا بزرگ و کوچک بودن آن باشیم، بزرگ‌ترین جنایت کدام است؟ فساد است؟ فتنه‌گری است؟ آیا جنایتِ آدم‌ربایی از جنایتِ قتلِ انسان‌ها کوچک‌تر است؟ چرا روزنامه‌ها می‌نویسند «قتل‌عام»؟ مگر قتلِ خاص هم داریم؟ میان این همه جنحه و جنایت، کدام‌یک کریه‌تر و کثیف‌تر است؟
🔘 به نظر من، بزرگ‌ترین جنایت، قتل و آدم‌ربایی و حتا نسل‌کشی نیست. از این‌ها بزرگ‌تر و موهن‌تر هم جنایت وجود دارد. چه جنایتی؟ جنایتِ عادی کردنِ جنایت! جنایتِ به فراموشی سپردنِ جنایت، از نسل‌کشی و قتل‌عام خطرناک‌تر و بزرگ‌تر است. جنایت جان‌ها را می‌گیرد عادی کردن جنایت وجدان‌ها را به قتل می‌رساند.  فراموشی‌ جنایت، کراهتِ آن را کتمان می‌کند. عادی جلوه دادنِ جنایت، مانند بیهوشیِ کنترل‌شده، پیوستگیِ جنایت را از بین می‌برد. فراموشیِ جنایت مثل پوشاندنِ روی زخم است؛ زخم معلوم نیست، اما جسم و جان از درد و داغِ آن به فغان و فریاد است.
🔘 برای جنایتکاران، روزِ ارتکابِ جنایت مهم نیست؛ روزِ بعد از جنایت مهم است. جانی‌ها روزِ بعد از جنایت، عوامل و ایادیِ خود را جمع می‌کنند. کسانی را پیدا می‌کنند که توضیح بدهند، اطمینان ببخشند؛ کسانی که تواناییِ توجیهِ بالایی داشته باشند؛ کسانی که زود فراموش می‌کنند و دیگران را هم در فراموشی غرق می‌کنند. فراموشی فرشتهٔ نجاتِ جنایتکاران است.
🔘 هر جنایت فقط یک بار رخ می‌دهد، اما هزاران بار روایت می‌شود؛ یعنی هزاران بار می‌توان آن را روایت کرد. روایت، قدرتِ تغییرِ جنایت را دارد. به همین دلیل است که جنایتکاران بیش از آن‌که نگرانِ صحنهٔ جرم باشند، نگرانِ روایتِ صحنهٔ جرم هستند. چاقو همیشه در دستِ قاتل نیست. جنایتکار هم همیشه چاقوکش و هفت‌تیرکش نیست. جنایت گاهی در ورای واژه‌ها و تیترها پنهان می‌شود. گاهی به شکلِ سرمقالهٔ روزنامه درمی‌آید. گاهی صدای جنایت از پشتِ تریبونِ سخنرانی به گوش می‌رسد.
جنایتکار فقط کسی نیست که جنایت می‌کند. رسانه‌ای که زخم را می‌پوشاند، دوشادوش جنایکاری که زخم را زده است حرکت می‌کند. قلمی که تلاش می‌کند جنایت را از حافظه جمعی پاک کند، وظیفه کارد و کُلت را بر عهده دارد. تریبونی که روزهای پس از جنایت را عادی ترجمه می‌کند، آخرین حلقهٔ زنجیرهٔ جنایت است. جنایتکار جنایت را انجام می‌دهد اما جنایتکارتر از او پادو و پیرامونی است که حقیقت جنایت را مخدوش می‌کند. کار جنایتکار وقتی کامل می‌شود که حقیقت وارونه و جنایت به حاشیه برود. 
🔘 فراموشیِ جنایت، نخستین گام برای انجامِ جنایتِ بعدی است. حافظه جمعی دشمن جنایتکار است. جامعه‌ای که حافظه خود را از دست بدهد گور خود را با دست‌های خودش کنده است. هرچه زودتر جنایت فراموش شود، جنایتکار، جنایتِ بعدی را جسورانه‌تر مرتکب می‌شود.

@Khapuorah
#ماشااکبری