تمرکز اصلی اسرائیل در آن زمان بر کرانه باختری بود. سال ۲۰۲۳ بهدلیل عملیات ارتش اسرائیل، حملات فلسطینیان و خشونت شهرکنشینان، خونینترین سال طی چند دهه برای فلسطینیان کرانه باختری شده بود. اسرائیل نیروها و منابع بیشتری به این منطقه منتقل کرد و مقامهای دولت بایدن نیز برای کاهش تنش در کرانه باختری تلاش میکردند.
اسرائیل همزمان با عمیقترین بحران داخلی خود در چند دهه اخیر مواجه بود. تلاش نتانیاهو برای تغییر ساختار قضایی، اعتراضات صدها هزار نفری به راه انداخته و شکافهایی جدی در ارتش و جامعه ایجاد کرده بود. این بحران داخلی و تمرکز بر کرانه باختری باعث شد تهدید غزه در اولویت پایینتری قرار گیرد.
هرزی هالوی، رئیس وقت ستاد ارتش اسرائیل، بعداً در جلساتی که فایل صوتی آنها افشا شد، گفت ساختار نظامی پیش از حمله «به خواب رفته بود» و او غزه را «آخرین مرزی» میدانست که به توجه نیاز داشت.
حمله هفتم اکتبر و پیامدهای آن
حماس ۱۱ روز پس از سفر عباس کامل، حمله هماهنگ خود را علیه شهرها، پایگاههای نظامی و یک جشنواره موسیقی آغاز کرد. حدود ۱۲۰۰ نفر، عمدتاً غیرنظامی، کشته و ۲۵۱ نفر به غزه منتقل شدند.
حمله اسرائیل به غزه که پس از آن آغاز شد، بنا بر آمار وزارت بهداشت غزه، بیش از ۷۳ هزار فلسطینی را کشت که بیشتر آنان غیرنظامی معرفی شدهاند. رهبران حماس و هزاران نیروی آن نیز کشته شدند. جنگ یکی از بزرگترین فجایع انسانی قرن بیستویکم را به وجود آورد.
نیروهای ذخیره اسرائیل در ساعات نخست آماده نبودند. پس از آغاز حمله در ساعت ۶:۳۰ صبح، کیبوتصها عمدتاً بهوسیله نیروهای داوطلب محلی و سبکمسلح دفاع شدند و نیروهای قابلتوجه ارتش تا حدود ساعت ۱:۳۰ بعدازظهر نرسیدند.
پس از حمله، اسرائیل علاوه بر غزه، جبهههایی علیه حزبالله لبنان و سپس ایران گشود. غزه همچنان ویران است و خشونت ادامه دارد. برآورد مشترک سازمان ملل، بانک جهانی و اتحادیه اروپا در آوریل نشان داد بازسازی غزه طی دهه آینده حدود ۷۱.۴ میلیارد دلار هزینه خواهد داشت و اکثریت جمعیت آن همچنان آوارهاند.
اختلاف بر سر مسئولیت نتانیاهو
دفتر نتانیاهو دو روز پس از حمله اعلام کرد نخستوزیر از زمان تشکیل دولت نه مستقیم و نه غیرمستقیم با عباس کامل گفتوگو یا ملاقات نکرده است. اما اختلاف اصلی این است که آیا هشدارهای مصر از طریق مشاوران و مقامهای دیگر به او منتقل شده بود یا خیر.
مایکل مککال، رئیس وقت کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان آمریکا، پس از یک جلسه محرمانه در ۱۱ اکتبر گفت مصر سه روز پیش از حمله به اسرائیل هشدار داده بود و پرسش اصلی این بود که هشدار در چه سطحی دریافت شده است.
نتانیاهو اخیراً گفته است مقامهای امنیتی اسرائیل صبح هفتم اکتبر بلافاصله او را بیدار نکردند و اگر چنین کرده بودند، همهچیز متفاوت میشد. او همچنین اذعان کرده که پیش از حمله نشانهها و هشدارهای زیادی وجود داشت، اما جزئیات مشخصی ارائه نکرده است.
بسیاری از اسرائیلیها، از جمله گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد ارتش و رقیب اصلی نتانیاهو، خواهان تشکیل کمیسیون مستقل دولتی برای بررسی شکستهای اطلاعاتی و نظامی هستند. نتانیاهو از تشکیل چنین کمیسیونی خودداری کرده و در عوض خواهان هیئتی با اعضای منصوب سیاسی شده است. مخالفان این پیشنهاد را رد کردهاند، زیرا معتقدند چنین نهادی ممکن است به سود دولت عمل کند.
هرزی هالوی در مارس ۲۰۲۵ و رونن بار، رئیس شاباک، در ژوئن همان سال بهدلیل شکستهای مرتبط با هفتم اکتبر استعفا کردند. تساخی هانگبی نیز در اکتبر ۲۰۲۵ از ریاست شورای امنیت ملی کنار گذاشته شد. عباس کامل در اکتبر ۲۰۲۴ دستگاه اطلاعات مصر را ترک کرد و اکنون مشاور و فرستاده ویژه عبدالفتاح السیسی است.
استدلال اصلی سالاما این است که مشکل فقط کمبود اطلاعات نبود، بلکه ناتوانی اسرائیل در تفسیر درست هشدارها و کنارگذاشتن این فرض بود که حماس مهار شده و علاقهای به جنگ ندارد. حتی اگر توجه به هشدارها نمیتوانست حمله را کاملاً متوقف کند، احتمالاً اسرائیل میتوانست نیروهای بیشتری آماده کند و از شدت فاجعه بکاهد.
سه سال بعد، خانوادههای قربانیان همچنان میخواهند بدانند چرا دولت و دستگاههای امنیتی اسرائیل با وجود این حجم از علائم هشداردهنده غافلگیر شدند. خودداری نتانیاهو از تشکیل کمیسیون مستقل نیز باعث شده پاسخ این پرسش همچنان روشن نباشد.
Post #1551
339
