استفاده بازیگران مرتبط با ایران از هوش مصنوعی برای تبلیغات، جاسوسی و نظارت
عنوان گزارش: شناسایی و مقابله با سوءاستفاده از هوش مصنوعی
ناشر: شرکت Anthropic
تاریخ انتشار: ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۶
دوره فعالیت‌های بررسی‌شده: دسامبر ۲۰۲۵ تا اوت ۲۰۲۶
ترجمه و تلخیص بخش‌های مرتبط با ایران: @IranAnalyses
گزارش ۱۵۴صفحه‌ای آنتروپیک نمونه‌های مهم سوءاستفاده از مدل Claude را در حوزه‌هایی مانند عملیات سایبری، عملیات نفوذ، نظارت و تسلیحات بررسی می‌کند. موارد مرتبط با ایران شامل عملیات تبلیغاتی نهادهای حکومتی، فعالیت منتسب به مجاهدین خلق و شورای ملی مقاومت، نظارت تجاری بر کاربران ایرانی، سامانه‌های نظارت داخلی جمهوری اسلامی، شناسایی نیروهای دریایی آمریکا و تولید بدافزار است. آنتروپیک می‌گوید حساب‌های شناسایی‌شده را مسدود، روش‌های کشف سوءاستفاده را تقویت و در موارد لازم اطلاعات را با شرکت‌ها و مقام‌های مسئول به اشتراک گذاشته است. تمام انتساب‌ها و ارزیابی‌های زیر متعلق به خود آنتروپیک است.
۱. عملیات نفوذ سه نهاد وابسته به حکومت ایران
آنتروپیک سه حساب وابسته به نهادهای تبلیغاتی جمهوری اسلامی را شناسایی و حذف کرده است. این نهادها عبارت بودند از:
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی زیرمجموعه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی؛
دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی و مجموعه‌ای مستقر در حوزه علمیه مشهد؛
رصدخانه فرهنگی «بینا» وابسته به سازمان تبلیغات اسلامی.
گردانندگان این حساب‌ها فعالیت خود را «جنگ نرم» یا «جنگ شناختی» می‌نامیدند؛ یعنی عملیاتی غیرنظامی برای تأثیرگذاری بر افکار عمومی در داخل و خارج از ایران. آنها از Claude برای تهیه برنامه کارزار، دستورالعمل‌های ایدئولوژیک و عملیاتی، شخصیت‌های جعلی، بانک اهداف و اسناد برنامه‌ریزی در سطح وزارتخانه استفاده می‌کردند. به ارزیابی آنتروپیک، هوش مصنوعی امکان تولید ساختارها و اسنادی را فراهم کرده بود که در حالت معمول به یک دفتر کامل با چندین نیروی متخصص نیاز داشت.
هر سه عملیات خود را با مفهوم حکومتی «جهاد تبیین» مرتبط می‌کردند؛ مفهومی که تولید و انتشار روایت رسمی را وظیفه‌ای دینی و راهبردی می‌داند. یکی از اسناد دارای نشان رسمی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، یک مجموعه ۹بخشی از عملیات نفوذ بین‌المللی و برنامه سازمانی کامل برای مراسم تشییع و جانشینی رهبر جمهوری اسلامی را دربر داشت.
بخش دیگری از این فعالیت در مشهد با نام داخلی «منجنیق» اداره می‌شد. این «کارخانه محتوا» در چند استان، ده‌ها فعال را برای بازنویسی گزارش‌های علنی نهادهای امنیتی ایران به کار می‌گرفت. مطالب به نام شخصیت‌هایی منتشر می‌شد که ارتباطشان با حکومت پنهان بود و سپس از طریق کارزارهای پولی در بیش از ۱۰۰ کانال ایرانی، از جمله کانال‌های نزدیک به سپاه، تقویت می‌شد.
در پرونده «بینا»، آنتروپیک فعالیت را به یک مقام در سطح مدیر این رصدخانه مرتبط دانست. این حساب پیام‌هایی را به نام و با لحن رسمی سخنگوی سپاه تهیه می‌کرد. در جریان جنگ سال ۲۰۲۶ میان ایران، آمریکا و اسرائیل نیز ادعاهای نادرستی به مؤسسات پژوهشی غربی مانند CSIS، بروکینگز و رَند نسبت داده شد تا روایت‌های حکومتی معتبرتر به نظر برسند. این شبکه همچنین محتوای تهاجمی علیه جامعه بهائی تولید و بانک‌هایی از اسامی مقام‌های خارجی و مخالفان ایرانی تهیه کرده بود.
Claude در این عملیات چهار کارکرد اصلی داشت:
تهیه دستورالعمل‌های ایدئولوژیک، نظام‌نامه عملیاتی، سامانه شخصیت‌های جعلی، روش‌های هشدار زودهنگام و زمان‌بندی انتشار؛
تبدیل گزارش‌های رسمی اطلاعاتی به محتوای متناسب با مخاطبان مختلف؛
پنهان‌کردن منشأ حکومتی مطالب و نمایش آنها به‌عنوان نوشته خبرنگاران، منابع مستقل یا شهروندان عادی؛
آماده‌سازی محتوا برای توزیع در ایتا، بله، روبیکا، ایکس، اینستاگرام، تلگرام، تیک‌تاک، یوتیوب و شبکه رایزنان فرهنگی ایران.
محتوا به فارسی، عربی، اردو، مالایی، اسپانیایی و انگلیسی تولید می‌شد و برنامه وسیع‌تر، ۲۰ زبان را هدف گرفته بود. آنتروپیک این عملیات را در رده سوم «مقیاس گسترش» قرار داد، زیرا محتوا در چند پلتفرم، از جمله کانال‌های همسو با سپاه در ایتا، واقعاً منتشر شده بود.
فعالان برای پنهان‌کردن موقعیت خود، به‌دلیل ممنوعیت دسترسی به Claude از داخل ایران، از شبکه‌های خصوصی مجازی و شماره‌تلفن‌های خارجی استفاده می‌کردند. بااین‌حال، اشاره مستقیم آنان به محل کار، سمت و سازمان خود، نشان‌های رسمی موجود در اسناد و تطبیق با منابع علنی، مبنای انتساب آنتروپیک قرار گرفت.
۲. عملیات منتسب به مجاهدین خلق و شورای ملی مقاومت
آنتروپیک یک عملیات نفوذ گسترده را شناسایی کرد که مخاطبان داخل ایران و ایرانیان خارج از کشور را هدف می‌گرفت. این شرکت فعالیت را به سازمان مجاهدین خلق و شاخه سیاسی آن، شورای ملی مقاومت، مرتبط دانست. دست‌کم چهار نفر از گردانندگان عملیات در رسانه‌های رسمی شورای ملی مقاومت کار می‌کردند، اما آنتروپیک نتوانست میزان دقیق کنترل متمرکز رهبران این سازمان بر تمام شبکه را تأیید کند.
جدی‌ترین اقدام شبکه، جعل هویت یک فعال واقعی بود. گردانندگان حدود ۸۴۰۰ پست تلگرامی او را در اختیار Claude قرار دادند تا سبک نوشتاری‌اش را تقلید کند. سپس حسابی مشابه حساب شخصی او ساختند و با مخاطبانش داخل ایران گفت‌وگوهای زنده سیاسی انجام دادند، بدون آنکه مخاطبان بدانند با حسابی متکی بر هوش مصنوعی صحبت می‌کنند.
این شبکه اطلاعات بیش از ۵۰۰ کانال اجتماعی را گردآوری کرد و افراد داخل ایران را براساس شهر، سن، شغل، گرایش سیاسی و سابقه بازداشت طبقه‌بندی کرد. همچنین حدود ۵۱٬۹۴۴ پیام آرشیوی را تحلیل کرد تا برای ده‌ها فرد مشخص، پرونده‌های روان‌شناختی و رفتاری بسازد. حساب جعلی در یک مورد، تیتر ساختگی «خبر فوری» را هم‌زمان برای بیش از ۳۰ مخاطب ارسال کرد.
برای تبلیغ برنامه ده‌ماده‌ای مریم رجوی، شبکه برای هر مقاله چهره‌های مجازی ساخت، آنها را متحرک کرد و با صدای فارسی به‌صورت «ایرانیان عادی» نمایش داد، بدون آنکه مصنوعی‌بودن آنها را اعلام کند. تصاویر و ویدئوهای جعلی از شخصیت‌های تاریخی نیز برای ایجاد اعتبار ساختگی به کار گرفته شدند.
شبکه همچنین مجموعه‌ای از حساب‌های اینستاگرامی را با برنامه زمانی هماهنگ اداره می‌کرد و پیام‌ها را برای گروه‌های مختلف تغییر می‌داد. مطالب اولیه عمداً نامی از مجاهدین خلق نمی‌بردند تا رسانه‌هایی مستقل و بی‌طرف به نظر برسند. محتوای رسانه‌های وابسته به این سازمان بازنویسی می‌شد، نشان یا واترمارک آن حذف می‌شد و سپس به‌عنوان گزارش مستقل بازنشر می‌شد.
اهداف اصلی تبلیغات، حکومت ایران، سلطنت‌طلبان و اردوگاه پهلوی بودند. شبکه یک ویدئوی جعلی علیه یکی از اعضای خانواده پهلوی منتشر کرد و از شعار «نه شاه، نه شیخ» برای تقویت جایگاه مجاهدین خلق در میان اپوزیسیون بهره گرفت. همچنین شعار اصلی اعتراضات سال ۲۰۲۲، یعنی «زن، زندگی، آزادی»، در خروجی‌های شبکه به نسخه موردنظر مجاهدین، «زن، مقاومت، آزادی»، تغییر داده شد.
عملیات از سامانه مشترکی به نام «ویکتور» استفاده می‌کرد. هر فضای کاری حافظه‌ای طولانی‌مدت شامل فهرست کلمات ممنوع، منابع مجاز، قواعد مدیریت حساب‌ها و شیوه‌های فرار از شناسایی داشت. یکی از کاربران، اصول بنیان‌گذاری مجاهدین خلق را به‌عنوان «داده پایه راهبردی» در حافظه سامانه قرار داده بود تا دیگر کاربران نیز از آن استفاده کنند. مدیریت انسانی نیز شامل کمیته تأیید، ویراستاران، مدیران و اشاره‌های مکرر به قرارداد و رهبری مجاهدین بود.
این عملیات در تلویزیون، رادیوی ماهواره‌ای و موج‌کوتاه، اینستاگرام، تلگرام و ایکس فعالیت داشت. آنتروپیک آن را در رده دوم مقیاس گسترش قرار داد؛ یعنی انتشار در چند پلتفرم، عمدتاً از طریق رسانه‌ها و حساب‌های تقویت‌کننده خود شبکه، مشاهده شد. بااین‌حال، شرکت نتوانست میزان تعامل واقعی کاربران با این محتوا را مستقلاً مشخص کند.
۳. شرکت تجاری ناظر بر کاربران ایران و خلیج فارس
در ژوئن ۲۰۲۶، آنتروپیک حسابی را مسدود کرد که در حال ساخت یک سامانه تجاری برای تحلیل و طبقه‌بندی فعالیت کاربران شبکه‌های اجتماعی در ایران و کشورهای خلیج فارس بود. آنتروپیک این فعالیت را به شرکت «S2T Unlocking Cyberspace» یا پیمانکاری برای آن مرتبط دانست؛ شرکتی که براساس منابع علنی، یک فروشنده اطلاعات تجاری اسرائیلی-سنگاپوری معرفی شده است.
سامانه موقعیت کاربران را روی نقشه مشخص می‌کرد، آنها را در گروه‌های جمعیتی رمزگذاری‌شده قرار می‌داد و گزارش‌های اطلاعاتی رسمی به زبان عربی تولید می‌کرد. افراد در شش گروه شهری، روحانی، نظامی، جوان، مهاجر و روستایی دسته‌بندی و از نظر حمایت یا مخالفت با حکومت ارزیابی می‌شدند. گزارش نهایی شامل امتیاز گرایش عمومی به تفکیک کشورهای خلیج فارس و پیشنهادهایی برای مقابله روایی بود.
گرداننده، پست‌های شبکه‌های اجتماعی را در بسته‌های حدوداً ۲۵تایی به Claude می‌داد و از آن می‌خواست گروه جمعیتی، موقعیت، گرایش سیاسی و میزان اطمینان هر ارزیابی را مشخص کند. افزون بر این، بیش از ۲۵۵ حساب مصنوعی برای استفاده احتمالی در آینده آماده شده بود. شخصیت‌های جعلی به فارسی، عربی، انگلیسی و آلمانی تولید می‌شدند و قرار بود هم طرفدار و هم مخالف جمهوری اسلامی به نظر برسند؛ یعنی عامل عملیات می‌خواست در هر دو سوی اختلاف نفوذ کند.