«توافق یا عدم توافق؟ پیمان هسته‌ای عربستان در بحبوحه گسترش درگیری منطقه‌ای در هاله‌ای از ابهام»
منبع: The Soufan Center (مرکز سوفان)، اندیشکده‌ای آمریکایی در حوزه امنیت بین‌الملل، تروریسم، اطلاعات راهبردی و منازعات منطقه‌ای که توسط علی سوفان، مأمور پیشین اف‌بی‌آی، تأسیس شده است.



به ارزیابی مرکز سوفان، مذاکرات این توافق احتمالاً از پیش از آغاز جنگ با ایران در جریان بوده است، اما ترامپ اکنون آن را اعلام کرد زیرا جنگ چندماهه به مرحله‌ای حساس و تا حد زیادی بن‌بست‌گونه رسیده است. واشنگتن به یک ابزار تازه برای افزایش فشار راهبردی بر تهران نیاز داشت و اعلام همکاری هسته‌ای با اصلی‌ترین رقیب عرب ایران، پیامی سیاسی و امنیتی مستقیم به جمهوری اسلامی محسوب می‌شود.

ترامپ احتمالاً می‌خواهد به تهران نشان دهد که ادامه جنگ نه تنها برنامه هسته‌ای ایران را محدود می‌کند، بلکه می‌تواند به تقویت توان هسته‌ای رقبای منطقه‌ای آن منجر شود. این توافق همچنین می‌تواند عربستان را بیشتر به آمریکا وابسته کند، جبهه ضدایرانی منطقه را تقویت کند و در داخل آمریکا به ترامپ امکان دهد پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای، از یک دستاورد بزرگ در سیاست خارجی سخن بگوید.

اعلام توافق در این مقطع همچنین تلاشی برای افزودن یک عنصر جدید به جنگی است که هیچ‌یک از طرفین نتوانسته‌اند در آن به پیروزی قاطع برسند. همان‌طور که آمریکا با توافق هسته‌ای عربستان سطح فشار را بالا برده، ایران نیز با فعال کردن حوثی‌ها و تهدید مسیرهای انرژی جهانی تلاش کرده اهرم تازه‌ای وارد درگیری کند. هر طرف اقدام دیگری را نشانه تلاش برای تغییر موازنه پیش از مذاکرات احتمالی می‌داند.

در پایان، مرکز سوفان می‌گوید ایران تصور می‌کند به دلیل توانایی ایجاد اختلال در تنگه هرمز و فشار بر اقتصاد جهانی، در مذاکرات دست بالا را دارد. اما ماه‌ها حمله به زیرساخت‌ها و فرماندهی نظامی این کشور هزینه‌های داخلی سنگینی ایجاد کرده است. تهران شاید بتواند به مقاومت ادامه دهد، اما هزینه این راهبرد روزبه‌روز افزایش می‌یابد. در مقابل، ترامپ نیز با افزایش قیمت نفت، فشار انتخاباتی و محدودیت قدرت نظامی برای تحمیل خواسته‌هایش روبه‌رو است. اعلام توافق هسته‌ای با عربستان را باید بخشی از تلاش واشنگتن برای شکستن این بن‌بست و تغییر محاسبات ایران دانست.
https://thesoufancenter.org/intelbrief-2026-july-24/