پیشروی حوثی‌ها چگونه با تسلیحات ایران و تجهیزات چینی ممکن شد؟
حمله سریع حوثی‌ها در یمن، این گروه را به بازیگری مهم در جنگ گسترده‌تر ایران و آمریکا تبدیل کرده است
نویسندگان: اندرو بارنت، دانیل کیس و بنوا فوکن
منبع: وال‌استریت ژورنال
تاریخ: ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶
ترجمه و تلخیص: @irananalyses
حوثی‌های مورد حمایت تهران ظرف چند هفته جایگاه خود را در منازعه خاورمیانه به‌شدت گسترش داده‌اند. آنها حملات در دریای سرخ را افزایش داده، مناطق بیشتری از ساحل یمن و چند جزیره را تصرف کرده و کنترل خود بر تنگه باب‌المندب، یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال انرژی جهان، را تثبیت کرده‌اند. این پیشروی با آماده‌سازی چندماهه، استفاده از فناوری اطلاعاتی، تسلیحات مبتنی بر فناوری ایران و قطعات دارای کاربرد دوگانه چینی امکان‌پذیر شده است.
گسترش سریع قلمرو حوثی‌ها
حوثی‌ها که حدود ۳۵۰ هزار نیروی مسلح در اختیار دارند، از مناطقی که بیش از یک دهه در غرب یمن کنترل می‌کردند خارج شدند و در حمله‌ای سریع چند جزیره دریای سرخ و بخش‌های جدیدی از سرزمین اصلی، از جمله شهر بندری مخا، را تصرف کردند.
این عملیات از ماه‌ها قبل آماده شده بود. حوثی‌ها در اواسط اوت هزاران نیرو و مقدار زیادی سلاح را به اطراف مخا منتقل کردند و مسیرهای تدارکاتی دشمنان خود را تحت فشار قرار دادند. آنها همچنین با استفاده از کنترل بر شبکه مخابراتی یمن، مکالمات نیروهای رقیب را شنود کردند و با انتشار اطلاعات گمراه‌کننده و ایجاد رعب، برخی مخالفان را به تسلیم واداشتند.
نیروی دریایی نامتعارف
حوثی‌ها نیروی دریایی متعارف ندارند، اما در امتداد سواحل یمن یک نیروی دریایی نامتقارن و اخلالگر ایجاد کرده‌اند. این نیرو از موشک‌های مستقر در خشکی با طراحی ایرانی، پهپادهای انفجاری، مین‌های دریایی، قایق‌های تندرو مسلح و قایق‌های بدون سرنشین استفاده می‌کند.
این مجموعه به حوثی‌ها اجازه داده بدون داشتن ناوگان کلاسیک، تردد کشتی‌ها در دریای سرخ و باب‌المندب را تهدید و بر یکی از مهم‌ترین آبراه‌های جهان اعمال قدرت کنند.
حملات به کشتیرانی و زیرساخت‌های عربستان
از زمان اعلام محاصره کشتی‌رانی عربستان در ۲۰ ژوئیه، حوثی‌ها هفت کشتی را در دریای سرخ و یک کشتی را در خلیج عدن هدف قرار داده‌اند. چهار کشتی از این هشت مورد با پرچم عربستان حرکت می‌کردند.
حوثی‌ها همچنین تأسیسات انرژی آرامکو را با موشک و پهپاد هدف قرار داده‌اند، هرچند ریاض اعلام نکرده که این حملات خسارتی وارد کرده باشد.
زرادخانه موشکی و پهپادی آنها امکان حمله به اهدافی در فاصله بیش از ۱۵۰۰ مایل را فراهم می‌کند. بنابراین، نه‌تنها بخش‌های گسترده‌ای از عربستان، بلکه امارات، اسرائیل و نیروهای آمریکایی نیز در محدوده تهدید قرار دارند.
نقش ایران در ساخت زرادخانه حوثی‌ها
زرادخانه حوثی‌ها شامل موشک‌های بالستیک و کروز، سلاح‌های ضدکشتی و انواع پهپاد است و به‌شدت بر فناوری و قطعات ایرانی متکی است. این گروه می‌تواند برخی سلاح‌ها را در یمن تولید یا اصلاح کند، اما برای سامانه‌های پیشرفته‌تر و پشتیبانی فنی همچنان به ایران نیاز دارد. براساس ارزیابی وزارت دفاع آمریکا، بخش مهمی از این تسلیحات در تأسیسات زیرزمینی نگهداری می‌شود.
از حدود سال ۲۰۱۵، نیروی قدس سپاه پاسداران ارسال قطعات موردنیاز برای مونتاژ موشک‌ها و پهپادهای طراحی‌شده در ایران را آغاز کرد. ایران همچنین مربیانی به یمن فرستاد تا ساخت این تجهیزات را به نیروهای حوثی آموزش دهند. این حمایت، یک گروه چریکی نامنظم را به ارتشی مجهز به فناوری‌های پیشرفته تبدیل کرد که قادر است تأسیسات نفتی عربستان، کشتیرانی دریای سرخ و حتی ارتش آمریکا را تهدید کند.
مهم‌ترین سلاح‌های حوثی‌ها
حوثی‌ها به‌طور گسترده از پهپادهای انتحاری «وعید» استفاده می‌کنند که نسخه‌های محلی پهپادهای شاهد ایران هستند:
وعید-۱، نسخه شاهد-۱۳۱: برد حدود ۶۲۰ مایل، ظرفیت حمل ۴۴ پوند مواد انفجاری و سرعت ۱۱۲ مایل در ساعت.
وعید-۲، نسخه شاهد-۱۳۶: برد حدود ۱۵۵۰ مایل، ظرفیت حمل ۱۱۰ پوند و سرعت ۱۱۲ مایل در ساعت.
صماد-۳: پهپاد شناسایی و مهمات سرگردان با برد ۹۳۰ مایل، ظرفیت حمل ۸۸ پوند و سرعت ۱۵۵ مایل در ساعت.
قدس-۴: موشک کروز حمله زمینی با برد تقریبی ۱۲۴۰ مایل و سرعت زیرصوت.
صیاد: موشک ضدکشتی با برد حدود ۵۰۰ مایل و کلاهک ۴۴۰ پوندی که می‌تواند با استفاده از بازتاب راداری، کشتی‌ها را جست‌وجو و روی آنها قفل کند.
حوثی‌ها نخستین بازیگر غیردولتی‌اند که موشک‌های بالستیک ضدکشتی را در عملیات واقعی به کار گرفته‌اند. این سلاح‌ها به‌طور ویژه برای حمله به اهداف دریایی در دریای سرخ تطبیق داده شده‌اند.
چین؛ منبع جدید تجهیزات
به نوشته وال‌استریت ژورنال، حوثی‌ها اکنون منبع تازه‌ای برای تأمین نیازهای نظامی خود دارند: چین. براساس گزارش‌های سازمان ملل و داده‌های کارشناسان تسلیحاتی، شرکت‌های چینی کالاهای دارای کاربرد دوگانه در اختیار این گروه قرار می‌دهند؛ محصولاتی که می‌توانند هم استفاده غیرنظامی و هم نظامی داشته باشند.
این تجهیزات برای ساخت و توسعه پهپادها اهمیت ویژه‌ای دارند. گزارش، این تأمین را به شرکت‌های چینی نسبت می‌دهد و نمی‌گوید که دولت چین مستقیماً در انتقال سلاح به حوثی‌ها مشارکت دارد.
مسیرهای قاچاق تسلیحات
سپاه پاسداران طی یک دهه از قایق‌های ماهیگیری سنتی موسوم به «لنج» برای قاچاق سلاح‌های سبک، قطعات پهپاد و موشک از ایران به یمن استفاده کرده است. بسیاری از این محموله‌ها توسط آمریکا یا نیروهای یمنی مخالف حوثی‌ها توقیف شده‌اند.
براساس گزارش‌های سازمان ملل، حوثی‌ها همچنین از جیبوتی، واقع در ساحل مقابل دریای سرخ، برای انتقال تسلیحات استفاده می‌کنند. آنها علاوه بر این با الشباب، شاخه القاعده در سومالی، به تجارت سلاح‌های سبک پرداخته‌اند.
نتیجه‌گیری
پیشروی اخیر حوثی‌ها صرفاً نتیجه تعداد زیاد نیروهای آنها نیست. ترکیب برنامه‌ریزی چندماهه، شنود مخابراتی، عملیات روانی، کنترل جغرافیای ساحلی، فناوری و آموزش ایران، قطعات دارای کاربرد دوگانه چینی و شبکه‌های قاچاق در دو سوی دریای سرخ، توان این گروه را به‌شدت افزایش داده است.
حوثی‌ها اکنون از یک نیروی محلی یمنی به بازیگری منطقه‌ای تبدیل شده‌اند که می‌تواند امنیت عربستان، اسرائیل، نیروهای آمریکا و جریان تجارت و انرژی در باب‌المندب را تحت تأثیر قرار دهد. این تحول همچنین به ایران امکان می‌دهد هم‌زمان با فشار آمریکا در تنگه هرمز، جبهه‌ای موازی در دریای سرخ ایجاد کند و دامنه جنگ را فراتر از خلیج فارس گسترش دهد.https://www.wsj.com/world/middle-east/see-how-the-houthi-advance-was-powered-by-arms-from-iran-and-china-3637f097?mod=hp_featst_pos4