**توماس ال. فریدمن**، ستون‌نویس *نیویورک تایمز*، در مقاله‌ای استدلال می‌کند که دونالد ترامپ، بنیامین نتانیاهو و ولادیمیر پوتین با وجود تفاوت‌هایشان، یک ویژگی مشترک دارند: هر سه خود را داناترین فرد می‌دانند، با افراد چاپلوس احاطه شده‌اند و بر اساس اعتماد به نفس بیش از حد، وارد جنگ‌هایی شده‌اند که اکنون خروج از آن‌ها بسیار دشوار است. به اعتقاد او، هر سه بر پایه تحلیل‌های نادرست و اطلاعاتی که مطابق میلشان بوده، تصمیم‌های راهبردی اشتباه گرفته‌اند.

فریدمن می‌گوید بزرگ‌ترین اشتباه نتانیاهو این بود که تصور کرد با حملات هوایی می‌تواند جمهوری اسلامی را سرنگون کرده و حتی رهبر بعدی ایران را تعیین کند. به گفته او، موساد هرچند در عملیات ترور موفق است، اما در تحلیل سیاسی و اجتماعی ایران ضعیف عمل کرده و بیش از حد به مخالفانی تکیه کرده که برای جلب حمایت اسرائیل، ضعف حکومت را بزرگ‌نمایی کرده‌اند. او می‌نویسد نتانیاهو و رئیس وقت موساد، ترامپ را متقاعد کردند که با حذف رهبران جمهوری اسلامی، حکومت فرو می‌پاشد؛ در حالی که رئیس سیا این سناریو را «مضحک» توصیف کرده بود، اما ترامپ هشدارها را نادیده گرفت. همچنین به گزارش نیویورک تایمز اشاره می‌کند که موساد برای دوران پس از سقوط حکومت، روی محمود احمدی‌نژاد به‌عنوان گزینه احتمالی رهبری حساب باز کرده بود؛ طرحی که فریدمن آن را نشانه غرور و بی‌اطلاعی از تاریخ ایران می‌داند. او یادآوری می‌کند که خاطره کودتای ۱۳۳۲ علیه محمد مصدق همچنان در حافظه ایرانیان زنده است و حتی مخالفان جمهوری اسلامی نیز رهبری تحمیل‌شده از سوی اسرائیل را نخواهند پذیرفت. به نوشته او، این تصور که حدود ۸ میلیون یهودی اسرائیل بتوانند برای بیش از ۹۰ میلیون ایرانی رهبر تعیین کنند، نمونه‌ای آشکار از غرور، زیاده‌روی و درک نادرست از ملی‌گرایی ایرانی است.

درباره ترامپ، فریدمن معتقد است او بدون همراهی متحدان، مشروعیت بین‌المللی یا برنامه‌ای برای «روز بعد»، وارد جنگ با ایران شد و در نتیجه، ایران به ابزارهای کم‌هزینه اما مؤثری مانند تهدید تنگه هرمز و حمله به متحدان آمریکا در خلیج فارس روی آورد. او درباره پوتین نیز می‌نویسد که همانند نتانیاهو، بر اساس اطلاعات نادرست تصور کرده بود اوکراینی‌ها از نیروهای روس استقبال خواهند کرد.

فریدمن در عین حال، جمهوری اسلامی را نیز مسئول وضعیت کنونی ایران می‌داند و می‌نویسد که رهبران آن طی ۴۷ سال گذشته به جای توسعه کشور، با سرکوب مخالفان، تحمیل قرائتی سختگیرانه از اسلام و صرف میلیاردها دلار برای مقابله با اسرائیل، ایران را به بن‌بست رسانده‌اند. او ابراز امیدواری می‌کند که در نهایت مردم ایران خود این حکومت را تغییر دهند، نه از طریق مداخله خارجی. به اعتقاد او، بزرگ‌ترین تهدید آینده ایران نه جنگ و نه برنامه هسته‌ای، بلکه بحران شدید آب است؛ بحرانی که بر اساس گزارشی از *Bulletin of the Atomic Scientists* می‌تواند حتی تهران را با خطر تخلیه مواجه کند و تهدیدی جدی‌تر از حملات نظامی آمریکا و اسرائیل برای بقای حکومت باشد. در پایان، فریدمن نتیجه می‌گیرد که هیچ‌یک از این جنگ‌ها راه‌حل نظامی ندارد و همه طرف‌ها سرانجام ناچار به مذاکره خواهند شد؛ تنها پرسش این است که چه زمانی رهبران درگیر، شکست راهبردهای خود را خواهند پذیرفت.
https://www.nytimes.com/2026/07/21/opinion/trump-netanyahu-putin-war.html?searchResultPosition=2