محمدجواد ظریف، در مقالهای در *Foreign Affairs* استدلال میکند که جنگ اخیر میان ایران، آمریکا و اسرائیل نقطه عطفی در موازنه قدرت منطقهای بوده است. به باور او، این جنگ نشان داد که راهبرد آمریکا و اسرائیل برای وادار کردن ایران به تسلیم یا فروپاشی جمهوری اسلامی شکست خورده و هیچ راهحل نظامی برای مسئله ایران وجود ندارد. از نظر ظریف، همانطور که ایران قادر به حذف آمریکا از معادلات نیست، آمریکا نیز قادر به حذف ایران نیست؛ بنابراین تنها راه پایان بحران، ایجاد یک چارچوب امنیتی جدید است که بر همکاری منطقهای و دیپلماسی استوار باشد، نه بر بازدارندگی نظامی و تغییر رژیم.
* **ایجاد یک توافق امنیتی جامع میان ایران و آمریکا بر پایه «عدم تجاوز متقابل»**؛ به اعتقاد ظریف، هدف این توافق نباید ایجاد روابط دوستانه باشد، بلکه باید مانع از تبدیل اختلافات سیاسی و ایدئولوژیک به درگیری نظامی شود. او تأکید میکند که دو کشور باید اختلافات بنیادین خود را بپذیرند و تنها بر مدیریت آنها تمرکز کنند. همچنین تهران و واشنگتن میتوانند در موضوعاتی که منافع مشترک دارند، از جمله ثبات افغانستان، مبارزه با قاچاق مواد مخدر، مقابله با مهاجرت غیرقانونی و سایر تهدیدهای فرامرزی، همکاری عملی داشته باشند.
* بازنگری کامل در سیاست آمریکا نسبت به ایران**؛ ظریف معتقد است واشنگتن باید بپذیرد که جمهوری اسلامی با جنگ، تحریم یا فشار اقتصادی از بین نخواهد رفت. از این رو آمریکا باید حاکمیت و تمامیت ارضی ایران را به رسمیت بشناسد، همه تحریمها را بهطور دائمی لغو کند، ایران و نهادهایش را از فهرست سازمانهای تروریستی خارج سازد و خسارتهای ناشی از جنگ را جبران کند. او به تفاهمنامه سوئیس اشاره کرده و میگوید آمریکا متعهد شده بود صندوقی **۳۰۰ میلیارد دلاری برای سرمایهگذاری و بازسازی ایران ایجاد کند که باید اجرا شود.
* **ارائه تضمینهای دائمی درباره برنامه هستهای ایران در ازای عادیسازی روابط اقتصادی**؛ ظریف پیشنهاد میکند ایران برای همیشه تضمین دهد که به دنبال سلاح هستهای نخواهد رفت. از جمله، پروتکل الحاقی آژانس بینالمللی انرژی اتمی را تصویب کند، دسترسیهای گستردهتر به بازرسان آژانس بدهد و حتی فتوای آیتالله خامنهای درباره حرمت سلاح هستهای را به قانون تبدیل کند تا این تعهد جنبه حقوقی پیدا کند. او معتقد است در مقابل، آمریکا باید همه تحریمها را لغو کند و به سیاست فشار حداکثری پایان دهد.
* **تعریف یک نظام امنیتی جدید برای تنگه هرمز و خلیج فارس**؛ ظریف میگوید جنگ باعث شده ایران دیگر نتواند تنگه هرمز را صرفاً یک مسیر تجاری بیطرف بداند، زیرا از همین مسیر تسلیحات، تجهیزات، اطلاعات و پشتیبانی لجستیکی برای حمله به ایران منتقل شده است. او پیشنهاد میکند مدیریت آینده هرمز به ایران، عمان و سایر کشورهای ساحلی خلیج فارس سپرده شود و حضور و نقش قدرتهای خارجی در این آبراه کاهش یابد. در عین حال، تأکید میکند که ایران نیز نباید از بستن هرمز بهعنوان یک ابزار دائمی استفاده کند، زیرا این اقدام کشورها را به سمت ایجاد خطوط لوله، بنادر و کریدورهای جایگزین سوق داده و در نهایت مهمترین اهرم راهبردی ایران را از بین خواهد برد.
* **پایان دادن به نقش اسرائیل بهعنوان عامل تشدید بحران**؛ ظریف اسرائیل را اصلیترین مانع هرگونه توافق میان ایران و آمریکا معرفی میکند. او مدعی است اسرائیل نه تنها آغازگر جنگ ۲۰۲۵ بوده، بلکه دولت ترامپ را نیز به آغاز جنگ دوم علیه ایران ترغیب کرده و در گذشته نیز با برجام و تفاهمنامه اخیر مخالفت کرده است. به اعتقاد او، آمریکا اگر واقعاً خواهان صلح است، باید به جای فشار بر ایران، اسرائیل را وادار به توقف اقداماتش در غزه، لبنان، کرانه باختری و علیه ایران کند، به تعهدات خود درباره حفظ حاکمیت لبنان عمل کند و از حمایت بیقیدوشرط از اسرائیل دست بردارد.
* **ایجاد یک معماری امنیتی منطقهای بدون حضور تعیینکننده قدرتهای خارجی**؛ ظریف معتقد است تجربه چند دهه گذشته، از جنگ ایران و عراق تا بحرانهای اخیر، نشان داده که اتکا به آمریکا یا سایر قدرتهای خارجی امنیت پایدار ایجاد نکرده است. او پیشنهاد میکند کشورهای منطقه گفتوگوهای نهادمند و دائمی برقرار کنند، توافقهای عدم مداخله و عدم تجاوز امضا کنند و از طریق اقدامات اعتمادساز مانند همکاریهای بشردوستانه، مبارزه مشترک با تروریسم، همکاری رسانهای و سازوکارهای حل اختلاف، امنیت خود را تأمین کنند.
Post #1287
691