### انزوای تهران؛ راه پایان جنگ از نگاه دنیس راس

دنیس راس از برجسته‌ترین دیپلمات‌ها و استراتژیست‌های سیاست خارجی آمریکا در حوزه خاورمیانه است. او در دولت‌های رونالد ریگان، جورج بوش پدر، بیل کلینتون و باراک اوباما در سمت‌های ارشد امنیت ملی فعالیت کرده و سال‌ها مسئول پرونده‌های خاورمیانه و روند صلح اعراب و اسرائیل بوده است.

به اعتقاد او، اشتباه راهبردی ترامپ این بود که به جای تمرکز بر تضعیف توان نظامی ایران، تصمیم گرفت رهبری جمهوری اسلامی را هدف قرار دهد. راس می‌نویسد آیت‌الله علی خامنه‌ای از سال ۱۹۸۸ هرگز تنگه هرمز را نبست، زیرا معتقد بود چنین اقدامی آمریکا را وارد جنگی می‌کند که بقای جمهوری اسلامی را تهدید خواهد کرد. اما پس از تلاش آمریکا و اسرائیل برای حذف رهبر ایران، رهبران جدید جمهوری اسلامی به این نتیجه رسیدند که دیگر چیزی برای از دست دادن ندارند و کنترل هرمز را به مهم‌ترین اهرم فشار خود تبدیل کردند. به گفته او، مقامات سپاه اکنون تنگه هرمز را «ارزشمندتر از ده‌ها بمب اتمی» می‌دانند.

### سه گزینه پیش روی ترامپ

۱. ادامه مسیر کنونی؛ جنگ فرسایشی و محاصره اقتصادی

* ادامه حملات محدود نظامی همراه با حفظ محاصره دریایی و فشار اقتصادی.
* افزایش تدریجی هزینه‌های اقتصادی برای ایران و تضعیف توان نظامی آن.
* احتمال بازگشت ایران به مذاکرات در صورت تشدید فشارهای اقتصادی.
* در مقابل، ادامه ناامنی در هرمز، افزایش قیمت نفت، رشد تورم جهانی و ادامه درگیری‌های محدود میان دو طرف.
* راس معتقد است ایران امیدوار است بیش از ترامپ توان تحمل یک جنگ طولانی را داشته باشد.

۲. بازپس‌گیری عملی کنترل تنگه هرمز

* احیای عملیات اسکورت کشتی‌های تجاری و تضمین آزادی کشتیرانی.
* تصرف برخی جزایر راهبردی در تنگه هرمز و نابودی بخش بزرگی از موشک‌ها، پهپادها و سکوهای پرتاب ایران.
* هدف قرار دادن تونل‌های زیرزمینی و انبارهای موشکی که در حملات قبلی سالم مانده‌اند.
* حذف اهرم اصلی فشار ایران بر اقتصاد جهانی و کاهش توان سپاه برای تهدید همسایگان.
* اما این گزینه مستلزم عملیات زمینی، تلفات قابل توجه نیروهای آمریکایی و احتمال حمله ایران به زیرساخت‌های انرژی عربستان، امارات و دیگر کشورهای خلیج فارس است.

۳. تشدید گسترده جنگ

* اجرای چندین روز حملات سنگین علیه تأسیسات نظامی ایران و اعلام «پیروزی» پس از آن.
* پیشنهاد پایان جنگ و لغو محاصره در ازای بازگشایی تنگه هرمز.
* تهدید به حملات بیشتر در صورت تلاش ایران برای بازیابی برنامه هسته‌ای یا انتقال اورانیوم غنی‌شده از سایت‌هایی مانند فردو و اصفهان.
* حتی احتمال حمله به تأسیسات زیرزمینی جدید در نزدیکی نطنز (کوه پیک‌اکس) نیز مطرح شده است.
* با این حال، راس معتقد است رهبران جدید ایران که تحت سلطه سپاه هستند، پس از تحمل چنین حملاتی حاضر نخواهند شد بدون دریافت امتیاز عقب‌نشینی کنند و تمایل ترامپ برای پایان سریع جنگ را به‌عنوان یک نقطه ضعف خواهند دید.

### پیشنهاد دنیس راس

راس معتقد است بهترین و کم‌هزینه‌ترین گزینه، ترکیب فشار نظامی، محاصره اقتصادی و دیپلماسی فعال چندجانبه است.

او پیشنهاد می‌کند آمریکا:

* محاصره اقتصادی ایران را ادامه دهد تا هزینه جنگ برای تهران افزایش یابد.
* اروپا و کشورهای عربی را برای ارائه قطعنامه‌ای در شورای امنیت سازمان ملل متحد بسیج کند که تنگه هرمز را یک آبراه بین‌المللی اعلام کرده و هرگونه کنترل، دریافت عوارض یا مدیریت آن توسط ایران را رد کند.
* از عربستان سعودی و امارات بخواهد چین را تحت فشار قرار دهند تا از چنین قطعنامه‌ای حمایت کند یا دست‌کم مانع تصویب آن نشود.
* به جای اتکا به فشار یک‌جانبه آمریکا، اجماعی بین‌المللی علیه ایران ایجاد کند تا تهران احساس انزوای سیاسی و دیپلماتیک کند.

راس تأکید می‌کند جمهوری اسلامی برخلاف کره شمالی، برای جایگاه تاریخی و اعتبار بین‌المللی خود اهمیت قائل است؛ بنابراین اگر احساس کند در موضوع هرمز حتی از سوی چین، اروپا و کشورهای عربی نیز منزوی شده است، احتمال بازگشت آن به مذاکرات بیشتر خواهد شد.

راس نتیجه می‌گیرد که قدرت نظامی به‌تنهایی نمی‌تواند پایان مطلوبی برای این جنگ ایجاد کند. از نگاه او، هنر سیاست خارجی در هماهنگ کردن اهداف با ابزارهاست؛ یعنی استفاده هم‌زمان از ابزارهای سیاسی، اقتصادی، دیپلماتیک، اطلاعاتی و نظامی برای افزایش هزینه‌های ایران و محروم کردن آن از اهرم تنگه هرمز. او معتقد است اگر ترامپ واقعاً می‌خواهد جنگ را با ایرانی ضعیف‌تر و بدون کنترل بر هرمز به پایان برساند، تنها راه، ترکیب دیپلماسی مؤثر با فشار نظامی و اقتصادی است، نه اتکا صرف به بمباران.
https://foreignpolicy.com/2026/07/17/tehran-iran-trump-hormuz-diplomacy-force-strikes/