پل هوایی جدید ایران به یمن؛ تلاش تهران برای تثبیت دسترسی مستقیم به حوثی‌ها
نوشته: نادوا الدوسری
در ۱۳ ژوئیه، ایران تلاش کرد یک هیئت حوثی را با هواپیمای شرکت ماهان ایر از تهران به صنعا بازگرداند؛ اقدامی که با مخالفت دولت قانونی یمن روبه‌رو شد. دولت یمن اعلام کرد برای جلوگیری از فرود این هواپیما، باند فرودگاه صنعا را هدف قرار داده است. در نهایت، هواپیما مسیر خود را تغییر داد و در الحدیده، تحت کنترل حوثی‌ها، به زمین نشست. نویسنده معتقد است این اقدام صرفاً یک پرواز عادی نبود، بلکه آزمونی از سوی ایران برای سنجش واکنش کشورهای منطقه و ایجاد یک واقعیت جدید در یمن بود.
به گفته نویسنده، تهران بر این باور است که عربستان سعودی و کشورهای خلیج فارس تمایلی به تشدید درگیری ندارند. این ارزیابی بر اساس واکنش محتاطانه آنها به حملات گسترده ایران و گروه‌های نیابتی‌اش بین فوریه تا ژوئن ۲۰۲۶ شکل گرفته است؛ دوره‌ای که بیش از ۷ هزار موشک و پهپاد به اهداف نظامی، فرودگاه‌ها، بنادر، زیرساخت‌های انرژی و مناطق غیرنظامی در کشورهای خلیج فارس شلیک شد، اما پاسخ این کشورها عمدتاً به محکومیت سیاسی، دیپلماسی و میانجی‌گری عمان محدود ماند.
نویسنده تأکید می‌کند اختلاف اصلی بر سر بازگشت هیئت حوثی نبود، زیرا دولت یمن آمادگی داشت این هیئت را با هواپیمای یمنیه به صنعا بازگرداند. مسئله اصلی، استفاده از ماهان ایر بود؛ شرکتی که از سال ۲۰۱۱ توسط وزارت خزانه‌داری آمریکا به دلیل همکاری با سپاه پاسداران و انتقال نیرو، تجهیزات و تسلیحات به گروه‌های هم‌پیمان ایران تحریم شده است. از نگاه نویسنده، اصرار تهران بر استفاده از ماهان ایر تلاشی برای عادی‌سازی مسیر هوایی مستقیم میان ایران و مناطق تحت کنترل حوثی‌ها و ایجاد یک کانال دائمی برای حمایت سیاسی، لجستیکی و احتمالاً نظامی از این گروه است.
حوثی‌ها نیز پس از این حادثه، عربستان سعودی را مسئول حمله به فرودگاه صنعا دانستند، آن را نقض آتش‌بس سال ۲۰۲۲ توصیف کردند و هشدار دادند که این اقدام «بی‌پاسخ نخواهد ماند». نویسنده این موضع را بخشی از تلاش مشترک تهران و حوثی‌ها برای بازدارندگی و تحمیل هزینه بر مخالفان این روند می‌داند.
مقاله این رویداد را در چارچوب تنش‌های گسترده‌تر میان ایران و آمریکا تحلیل می‌کند. به اعتقاد نویسنده، تهران از طریق اقداماتی مانند این پرواز، همان راهبردی را دنبال می‌کند که پیش‌تر در تنگه هرمز به کار گرفته بود؛ یعنی استفاده از فشار نظامی و ایجاد واقعیت‌های جدید برای افزایش قدرت چانه‌زنی. نویسنده مدعی است که این راهبرد در نهایت به توافق اخیر میان آمریکا و ایران درباره تنگه هرمز نیز کمک کرده و جایگاه ایران را در مدیریت آینده این آبراه تقویت کرده است.
به گفته نویسنده، گزارش‌هایی نیز وجود دارد که نشان می‌دهد پرواز دوم ژوئیه ماهان ایر تنها حامل هیئت حوثی نبوده، بلکه تعدادی از افسران و کارشناسان سپاه پاسداران، همراه با تجهیزات حساس و حتی خانواده‌های برخی از آنان نیز با این هواپیما وارد یمن شده‌اند. اگر این گزارش‌ها درست باشد، هدف ایران صرفاً حفظ ارتباط سیاسی با حوثی‌ها نیست، بلکه انتقال توانمندی‌های عملیاتی و ایجاد زیرساخت‌های جدید در یمن است.
در جمع‌بندی، نویسنده استدلال می‌کند که با افزایش فشارهای نظامی آمریکا و اسرائیل بر ایران، یمن و حوثی‌ها به عمق راهبردی مهم‌تری برای تهران تبدیل شده‌اند. از دید او، استقرار نیروها، تجهیزات و زیرساخت‌های ایران در یمن، امکان گسترش نفوذ تهران در دریای سرخ، خلیج فارس و شاخ آفریقا را فراهم می‌کند و در عین حال، این دارایی‌ها را نسبت به اهداف داخل ایران، برای آمریکا و متحدانش دشوارتر برای شناسایی و هدف قرار دادن می‌سازد.https://nadwaaldawsari.substack.com/p/irans-new-air-bridge-to-yemen?r=16v79