هوشنگ و جمشید و فریدون در کنار تهمینه و رودابه و کتایون، فرد را به یک روایت جمعی از ایران پیوند میدادند.
ابوذر و مقداد و میثم در کنار زینب و سمیه و زهرا، فرد را به یک روایت جمعی از دین، انقلاب و شهادت متصل میکردند.
اما لیام و رایان در کنار آرنیکا و نورا و پرنسا الزاماً قرار نیست کودک را به یک روایت بزرگ تاریخی متصل کنند. یکی از کارکردهای اصلی آنها درست برعکس است: متمایز کردن او از دیگران.
به همین دلیل کمیابی خود به ارزش تبدیل میشود.
یکی از پرسشهای رایج والدین امروز درباره نام این است: «زیاد شده؟»
پرسشی ساده، اما از نظر اجتماعی بسیار معنادار.
در منطق نامگذاری سنتی، فراوانی نام لزوماً عیب نبود. خانوادهای که نام فرزندش را علی، حسین، محمد، فاطمه یا زهرا میگذاشت، از اینکه هزاران یا میلیونها نفر دیگر نیز همین نام را داشتند ناراحت نبود. اتفاقاً قدرت نام از اشتراک آن با یک اجتماع بزرگتر میآمد.
در منطق جدید، رابطه تا اندازهای معکوس شده است: ارزش نام میتواند از نایاب بودن آن ناشی شود.
این همان حرکت از «تعلق» به سوی «تمایز» است.
البته تعلق از بین نرفته است. فقط موضوع تعلق تغییر کرده است. والدین هنوز میخواهند نام فرزندشان نشانه عضویت در یک جهان فرهنگی باشد، اما آن جهان دیگر الزاماً «امت»، «ملت تاریخی» یا «سنت خانوادگی» نیست. میتواند جهان طبقه متوسط شهری، تحصیلکرده، جهانیشده و دیجیتال باشد.
رسانههای اجتماعی نیز این روند را تشدید کردهاند.
نام امروز فقط در خانواده، مدرسه و محله شنیده نمیشود. باید روی پروفایل اینستاگرام دیده شود، با حروف لاتین نوشته شود، در گذرنامه قرار گیرد، در دانشگاه خارجی خوانده شود و اگر کودک روزی مهاجرت کرد، تلفظ آن برای دیگران دشوار نباشد.
در چنین فضایی، لیام امتیازی دارد که مثلاً غلامرضا ندارد. نورا در برلین و تهران تقریباً با یک صورت تلفظ میشود. رایان را میتوان بدون تغییر جدی در فارسی و انگلیسی به کار برد. نامی مانند آرنیکا نیز هم برای گوش ایرانی قابل بومیسازی است و هم ظاهری بینالمللی دارد.
به این ترتیب، بازار جدید نام به یک مسئله بسیار بزرگتر متصل میشود: تصور خانواده ایرانی از آینده فرزند.
نام فقط نشان نمیدهد که والدین از کجا آمدهاند. نشان میدهد تصور میکنند فرزندشان ممکن است روزی کجا زندگی کند.
در این معنا، برخی از این نامها را میتوان نامهای «ایرانی جهانیشده» دانست. نام باید به اندازه کافی با فضای فرهنگی ایران هماهنگ باشد که خانواده آن را متعلق به خود احساس کند، اما در عین حال چنان محلی نباشد که در جهان بیرون غریب یا دشوار جلوه کند.
Post #1124
932
- ❤ 17
- 👍 13
- 👏 2
- 👎 1
- 💔 1