دارالافتاء مدرسه احیاءالعلوم هرات

السلام علیکم ورحمة الله و برکاته

#سؤال_ ۵۴۳

موضوع: تا چه حد سرنوشت ما به دست ما است؟ 🤲✨

سوال: انسان مجبور محض است یا دارای اختیار کامل؟ کدام بخش از زندگی‌مان در دست خودمان است؟ 🤔⚖️

الجواب:
این مسئله ذهن بسیاری از دانشمندان را به خود مشغول کرده و تفاسیر و تأویلات گوناگونی درباره آن ارائه شده است. 📚🧠

و روش صحیح برای فهمیدن اینکه آیا انسان مجبور است یا مختار، چیست؟ 🔍
برای یافتن پاسخ درست، ابتدا باید بفهمیم مسئله چگونه به وجود آمده تا راه حلی برای آن و پاسخی برای سؤال بیابیم. 🛤️💡

انسان متوجه می‌شود که برخی افعال علی‌رغم میل او رخ می‌دهند، برخی از او سر می‌زند و برخی بر او تحمیل می‌شوند؛ از همین جا این سؤال مطرح شده:
«آیا انسان مختار است یا مجبور؟» ❓🤷‍♂️

اگر انسان در همه چیز مختار بود، این سؤال پدید نمی‌آمد و اگر در همه چیز مجبور بود، نیز این سؤال مطرح نمی‌شد. ⚖️

اما در واقعیت، اموری در زندگی انسان وجود دارد که در آنها مختار است و اموری دیگر که در آنها مجبور است…
به همین دلیل این سؤال به وجود آمده است. 🔄

بهترین کسی که به این سؤال پاسخ داده، شیخ محمد متولی الشعراوی – رحمه الله تعالی – است. 🌿📖
او گفته:

انسان در این زندگی میان سه گونه فعل قرار دارد:
۱. افعالی که بر او واقع می‌شود ☔🌧️
۲. افعالی که در او واقع می‌شود ❤️🫀
۳. افعالی که از او سر می‌زند 🧑‍🏃‍♂️📝

· افعالی که بر انسان واقع می‌شود:
مانند وقتی که از خانه خارج می‌شود و هوا را گرم یا بارانی یا نظیر آن می‌یابد. اینها افعالی هستند که بر او تحمیل می‌شوند و او در آنها مجبور است، زیرا هیچ اختیاری در آنها ندارد. 🌦️🚶‍♂️

· افعالی که در انسان واقع می‌شود:
مانند گردش خون در بدنش و ضربان قلبش و نظیر آن، که او هیچ نقشی در به حرکت درآوردن آنها ندارد و در اینجا نیز انسان مجبور است. 🩸🔄💓

از رحمت خداوند بر ماست که ما در چنین افعالی مختار نبوده‌ایم؛ زیرا اگر انسان خود مسئول گردش خون در بدنش بود، پیوسته به آن مشغول می‌شد و وقت کافی برای کارهای دیگر نمی‌یافت، و اگر یک بار فراموشش کند خواهد مرد… 😮‍💨🙏
تصور کنید مسئول هضم غذا یا ضربان قلب باشید؛ این برای شما خسته‌کننده خواهد بود و زود خواهید مرد. 😵‍💫🍽️
همچنین پدر و مادرتان و شکل فرزندانتان را خود انتخاب نکرده‌اید. 👨‍👩‍👧✨

پس اینها افعالی هستند که در شما رخ می‌دهند و شما در آنها مجبور هستید، نه مختار. 🔒

شعراوی رحمه الله اضافه می‌کند:
افعالی که «در شما» رخ می‌دهد و افعالی که «بر شما» تحمیل می‌شوند، در آنها مجبور هستید نه مختار؛
اما افعالی که «از شما» سر می‌زند، در آنها مختار هستید نه مجبور. 👐🧠

بنابراین، انسان در اموری که از او سر می‌زند (اعمالت، تصمیمات، اینکه نماز بخوانی یا نخوانی، انتخاب مسیر زندگی‌ات مانند پزشک، مهندس یا خلبان شدن و…) مختار است.
اینها را تو خود انتخاب می‌کنی و در آنها مختاری. 🕌📿✈️👨‍⚕️👨‍🏫

پس انسان در این زندگی میان اجبار و اختیار قرار دارد… و این مشیت خداوند در آفرینش است. ⚖️✨🕊️
👤 کتبه: محمد امینی هروی

📩 سؤالات شرعی خویش را ارسال نمایید:
📱 @Mofti_mohammad_Amini
📱 مفتی عبدالجلیل محمدی: @Mohammady363

🌐 کانال رسمی دارالإفتاء مدرسه احیاء العلوم – هرات
➡️ @DaruleftaaAehyaa

ای مؤمنان ! در شب وروز جمعه برمحمد ﷺ درود بفرستید!

اللَّهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ وَبَارِكَ عَلَى نَبيِّنَا مُحَمَّدٍ❤️

السلام علیکم ورحمة الله و برکاته

#سؤال_ ۵۴۲

📌 موضوع: حکم برتری امامت بر اذان و دلالت گفتار حضرت عمر رضی‌الله‌عنه

❓ سؤال:
آیا در فقه حنفی، امامت از اذان افضل شمرده می‌شود؟ و آیا سخن حضرت عمر رضی‌الله‌عنه که فرموده: «لولا الخليفي لأذنت» بر فضیلت اذان نسبت به امامت دلالت دارد؟

📝 الجواب:
بر اساس تصریح علامه کمال بن الهمام رحمه‌الله در فتح القدیر (ج ۱، ص ۲۵۵)، در فقه حنفی امامت بر اذان افضل است؛ زیرا پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وسلم بر امامت مداومت داشتند 💠 و خلفای راشدین نیز پس از ایشان بر آن استمرار ورزیدند.

اما گفتار حضرت عمر رضی‌الله‌عنه: «لولا الخليفي لأذنت» به معنای ترجیح اذان بر امامت نیست، بلکه مقصود ایشان این است که اگر مشاغل خلافت مانع نمی‌شد، در کنار امامت، اذان نیز می‌گفت.
🔹 از این تعبیر ترجیح دیگری فهمیده می‌شود و آن اینکه:
افضل آن است که خودِ امام، اذان‌گو نیز باشد.

این قول مطابق با مذهب امام اعظم ابوحنیفه رحمه‌الله است ✨ چنان‌که از سیره و اقوال ایشان دانسته می‌شود.
و الله سبحانه وتعالى أعلم بالصواب.

📚[الإمامة أفضل من الأذان لمواظبته - عليه الصلاة والسلام - عليها، وكذا الخلفاء الراشدون بعده، وقول عمر - رضي الله عنه -: لولا الخليفي لأذنت لا يستلزم تفضيله عليها، بل مراده لأذنت مع الإمامة لا مع تركها فيفيد أن الأفضل كون الإمام هو المؤذن، وهذا مذهبنا وعليه كان أبو حنيفة كما يعلم من أخباره، والله سبحانه المسئول في إتمام السؤال.📘 [الكمال بن الهمام ,فتح القدير للكمال ابن الهمام ,۱/۲۵۵]

👤 کتبه: محمد امینی هروی

📩 سؤالات شرعی خویش را ارسال نمایید:
📱 @Mofti_mohammad_Amini
📱 مفتی عبدالجلیل محمدی: @Mohammady363

🌐 کانال رسمی دارالإفتاء مدرسه احیاء العلوم – هرات
➡️ @DaruleftaaAehyaa

و از بعضی از صحابه نقل شده که گفت:
«هر که دخترش را به کسی که شراب می‌نوشد شوهر دهد، گویا او را به زنا کشانده است».

معنای آن: این‌که شارب خمر (شراب‌نوش) ممکن است طلاق از همسرش صادر شود، بی‌آن‌که خود بداند یا آگاه باشد.

لذا آنچه بر عهده ولیّ دختر است این است که دختر یا خواهرش را به فرد فاسق و کسی که در معاصی و منکرات غوطه‌ور است (مثل شرب خمر)، شوهر ندهد.
وعن بعض الصحابة انه قال
من زوج ابنته لشارب الخمر فكأنما ساقها الى الزنى
معناه
أن شارب الخمر يقع منه الطلاق وهو لا يشعر.
فالذى يجب على الولي أن لا يزوج ابنته ولا أخته من فاسق ولا ممن يتعاطى المنكرات.

روح البيان 📚.

السلام علیکم ورحمة الله و برکاته

#سؤال_ ۵۴۱

📌 موضوع: بوسیدن قرآن شریف

❓ سؤال: آیا بوسیدن مصحف شریف جایز است؟ آیا در متون فقهی این عمل بدعت شمرده می‌شود یا خیر؟ و آیا از برخی صحابه مانند ابن عمر و عثمان رضی‌الله عنهما روایت شده است که مصحف را می‌بوسیدند؟

📗 الجواب: بر اساس آنچه در منابع معتبر فقهی آمده، بوسیدن مصحف شریف جایز است و مشکل شرعی ندارد. بلکه از برخی صحابهٔ بزرگ؛ همچون ابن عمر و عثمان رضی‌الله عنهما، رفتار و سیره‌ای نقل شده که این عمل را تأیید می‌کند. بنابراین، گرچه بعضی آن را «بدعت» دانسته‌اند، اما وجود آثار صحابه باعث می‌شود که این قول پذیرفتنی نباشد. 🕌💚

▪️ «وَكَذَا لَا بَأْسَ بِقُبْلَةِ الْمُصْحَفِ لِأَنَّ ابْنَ عُمَرَ – رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا – كَانَ يَأْخُذُ الْمُصْحَفَ كُلَّ غَدَاةٍ وَيُقَبِّلُهُ وَيَقُولُ: عَهْدُ رَبِّي وَمَنْشُورُ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ.»
📕 مجمع الأنهر شرح ملتقى الأبحر، للإمام شيخزادۀ داماد افندی (م 1078هـ)، 2/554 🙏📘


▪️ «تَقْبِيلُ الْمُصْحَفِ قِيلَ بِدْعَةٌ، لَكِنْ رُوِيَ عَنْ عُمَرَ – رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ – أَنَّهُ كَانَ يَأْخُذُ الْمُصْحَفَ كُلَّ غَدَاةٍ وَيُقَبِّلُهُ وَيَقُولُ: عَهْدُ رَبِّي وَمَنْشُورُ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ. وَكَانَ عُثْمَانُ – رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ – يُقَبِّلُ الْمُصْحَفَ وَيَمْسَحُهُ عَلَى وَجْهِهِ.»
📕 حاشیة ابن عابدین (م 1252هـ)، 6/384 📖💞

👤 کتبه: محمد امینی هروی

📩 سؤالات شرعی خویش را ارسال نمایید:
📱 @Mofti_mohammad_Amini
📱 مفتی عبدالجلیل محمدی: @Mohammady363

🌐 کانال رسمی دارالإفتاء مدرسه احیاء العلوم – هرات
➡️ @DaruleftaaAehyaa

ای مؤمنان ! در شب وروز جمعه برمحمد ﷺ درود بفرستید!

اللَّهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ وَبَارِكَ عَلَى نَبيِّنَا مُحَمَّدٍ❤️

السلام علیکم ورحمة الله و برکاته

#سؤال_ ۵۴۰

🕌⚠️ روایت تکان‌دهنده نسبت به کسی که پیش از امام ارکان نماز را انجام می‌دهد!

در کتاب مرقاة المفاتيح شرح مشکاة المصابیح 📘 آمده است:

پیامبر خدا ﷺ فرمودند:
«آیا آن کسی که سر خود را پیش از امام از رکوع یا سجده برمی‌دارد، نمی‌ترسد که خداوند سر او را به سرِ الاغی تبدیل کند؟» ⚠️😨

و نقل شده است که برخی از محدّثان 📖 برای گرفتن حدیث، به دمشق نزد شیخی مشهور رفتند. چند حدیث را بر او قرائت کرد، امّا آن شیخ همیشه میان خود و شاگرد پرده‌ای قرار می‌داد و شاگرد هرگز چهرۀ او را نمی‌دید.

وقتی ملازمت شاگرد طولانی شد و شیخ شوق و حرص او را نسبت به حدیث دید، پرده را برداشت. شاگرد با دیدن چهرۀ او، مشاهده کرد که صورتش صورتِ الاغ است! 😨😢

شیخ به او گفت:
«فرزندم! از این بترس که پیش از امام سرت را برداری. من وقتی این حدیث را می‌خواندم، وقوع آن را بعید شمردم و آن را سبک گرفتم، سپس در نماز از امام جلو افتادم، و صورتم همان شد که می‌بینی»⚠️
📘(3/879)
👤 کتبه: محمد امینی هروی

📩 سؤالات شرعی خویش را ارسال نمایید:
📱 @Mofti_mohammad_Amini
📱 مفتی عبدالجلیل محمدی: @Mohammady363

🌐 کانال رسمی دارالإفتاء مدرسه احیاء العلوم – هرات
➡️ @DaruleftaaAehyaa

السلام علیکم ورحمة الله و برکاته

#سؤال_ ۵۳۹

📖 موضوع: حكم لعنت کردن شخص معین

✍🏻 سؤال:
آیا لعنت شخصِ معیَّن جایز است؟

✍🏻 الجواب: حقیقت لعنت، دور ساختن از رحمت الهی است و این معنا تنها در حق کافر ثابت می‌شود.
بنابراین، لعنت شخصِ معیَّن جایز نیست؛ مگر آن‌که با دلیل قطعی معلوم باشد که او بر کفر مرده است، هرچند فاسق و ظالم باشد.

اما لعنت کسانی که کفرشان قطعی است، مانند ابلیس و ابوجهل، جایز می‌باشد.
همچنین لعنت به‌صورت کلی و غیرمعیَّن، مانند لعن ظالمان و دروغ‌گویان، جایز است؛ زیرا مقصود، هشدار و بازداشتن از این اوصاف است، نه لعنت تک‌تک افراد به‌صورت شخصی.

حَقِيقَةُ اللَّعْنِ الْمَشْهُورَةُ هِيَ الطَّرْدُ عَنْ الرَّحْمَةِ، وَهِيَ لَا تَكُونُ إلَّا لِكَافِرٍ، وَلِذَا لَمْ تَجُزْ عَلَى مُعَيَّنٍ لَمْ يُعْلَمْ مَوْتُهُ عَلَى الْكُفْرِ بِدَلِيلٍ وَإِنْ كَانَ فَاسِقًا مُتَهَوِّرًا كَيَزِيدَ عَلَى الْمُعْتَمَدِ،

بِخِلَافِ نَحْوِ إبْلِيسَ وَأَبِي جَهْلٍ فَيَجُوزُ وَبِخِلَافِ غَيْرِ الْمُعَيَّنِ كَالظَّالِمِينَ وَالْكَاذِبِينَ فَيَجُوزُ أَيْضًا لِأَنَّ الْمُرَادَ جِنْسُ الظَّالِمِينَ وَفِيهِمْ مَنْ يَمُوتُ كَافِرًا، فَيَكُونُ اللَّعْنُ لِبَيَانِ أَنَّ هَذَا الْوَصْفَ وَصْفُ الْكَافِرِينَ لِلتَّنْفِيرِ عَنْهُ وَالتَّحْذِيرِ مِنْهُ لَا لِقَصْدِ اللَّعْنِ عَلَى كُلِّ فَرْدٍ مِنْ هَذَا الْجِنْسِ لِأَنَّ لَعْنَ الْوَاحِدِ الْمُعَيَّنِ كَهَذَا الظَّالِمِ لَا يَجُوزُ فَكَيْفَ كُلُّ فَرْدٍ مِنْ أَفْرَادِ الظَّالِمِينَ… 📕 كذا في حاشية الإمام ابن عابدين تـ 1252 هـ ص (3/416) دار الفکر
👤 کتبه: محمد امینی هروی

📩 سؤالات شرعی خویش را ارسال نمایید:
📱 @Mofti_mohammad_Amini
📱 مفتی عبدالجلیل محمدی: @Mohammady363

🌐 کانال رسمی دارالإفتاء مدرسه احیاء العلوم – هرات
➡️ @DaruleftaaAehyaa

السلام علیکم ورحمة الله و برکاته

#سؤال_ ۵۳۸

موضوع: حکم شب‌ماندن و رعایت نوبت میان همسران

مقدار «بیتوته» (شب‌ماندن) در تقسیم نوبت میان همسران چه اندازه است؟
آیا تمام شب لازم است یا مقدارى از شب (مثلاً یک ساعت) کفایت می‌کند؟

اگر شوهری چهار همسر داشته باشد و نزد هر یک نیمه‌شب بیاید و بعد از نماز صبح برود، حکم شرعی عمل او چیست؟
و آیا تقسیم نوبت در روز نیز بر او لازم است یا نه؟

الجواب: در کتاب الدر المختار آمده است:
«شوهر باید نزد هر یک از همسرانش یک شب و یک روز اقامت کند».
ولی آنچه به‌صورت الزامى بر شوهر واجب است، رعایت مساوات در شب‌ها است.

بنابراین اگر نزد همسر اول بعد از غروب آفتاب بیاید و نزد همسر دوم بعد از نماز عشا، در این صورت تقسیم نوبت را رعایت نکرده و مرتکب ترکِ نوبت شده است.

همچنین برای شوهر جایز نیست با همسری در غیر نوبت او هم‌بستر شود و نیز نباید در غیر نوبت وارد خانه همسر دیگر شود، مگر برای عیادت و رسیدگی.

در کتاب الجوهرة آمده است:
اگر همسرى بیمار باشد و کسی نباشد که با او انس بگیرد، اشکالی ندارد که شوهر نزد او بماند تا بهبود یابد یا حتی تا وفات او؛ مشروط بر این‌که در آن خانه کسی برای مراقبت و همدمی وجود نداشته باشد.


📚(ﻭﻳﻘﻴﻢ ﻋﻨﺪ ﻛﻞ ﻭاﺣﺪﺓ ﻣﻨﻬﻦ ﻳﻮﻣﺎ ﻭﻟﻴﻠﺔ) ﻟﻜﻦ ﺇﻧﻤﺎ ﺗﻠﺰﻣﻪ اﻟﺘﺴﻮﻳﺔ ﻓﻲ اﻟﻠﻴﻞ، ﺣﺘﻰ ﻟﻮ ﺟﺎء ﻟﻷﻭﻟﻰ ﺑﻌﺪ اﻟﻐﺮﻭﺏ ﻭﻟﻠﺜﺎﻧﻴﺔ ﺑﻌﺪ اﻟﻌﺸﺎء ﻓﻘﺪ ﺗﺮﻙ اﻟﻘﺴﻢ، ﻭﻻ ﻳﺠﺎﻣﻌﻬﺎ ﻓﻲ ﻏﻴﺮ ﻧﻮﺑﺘﻬﺎ، ﻭﻛﺬا ﻻ ﻳﺪﺧﻞ ﻋﻠﻴﻬﺎ ﺇﻻ ﻟﻌﻴﺎﺩﺗﻬﺎ ﻭﻟﻮ اﺷﺘﺪ: ﻓﻔﻲ اﻟﺠﻮﻫﺮﺓ: ﻻ ﺑﺄﺱ ﺃﻥ ﻳﻘﻴﻢ ﻋﻨﺪﻫﺎ ﺣﺘﻰ ﺗﺸﻔﻰ ﺃﻭ ﺗﻤﻮﺕ اﻧﺘﻬﻰ، ﻳﻌﻨﻲ ﺇﺫا ﻟﻢ ﻳﻜﻦ ﻋﻨﺪﻫﺎ ﻣﻦ ﻳﺆﻧﺴﻬﺎ.
ﻭﻟﻮ ﻣﺮﺽ ﻫﻮ ﻓﻲ ﺑﻴﺘﻪ ﺩﻋﺎ ﻛﻼ ﻓﻲ ﻧﻮﺑﺘﻬﺎ ﻷﻧﻪ ﻟﻮ ﻛﺎﻥ ﺻﺤﻴﺤﺎ ﻭﺃﺭاﺩ ﺫﻟﻚ ﻳﻨﺒﻐﻲ ﺃﻥ ﻳﻘﺒﻞ. ﻧﻬﺮ
رد المحتار: (ﻗﻮﻟﻪ ﻟﻜﻦ ﺇﻟﺦ) ﻗﺎﻝ ﻓﻲ اﻟﻔﺘﺢ: ﻻ ﻧﻌﻠﻢ ﺧﻼﻓﺎ ﻓﻲ ﺃﻥ اﻟﻌﺪﻝ اﻟﻮاﺟﺐ ﻓﻲ اﻟﺒﻴﺘﻮﺗﺔ ﻭاﻟﺘﺄﻧﻴﺲ ﻓﻲ اﻟﻴﻮﻡ ﻭاﻟﻠﻴﻠﺔ، ﻭﻟﻴﺲ اﻟﻤﺮاﺩ ﺃﻥ ﻳﻀﺒﻂ ﺯﻣﺎﻥ اﻟﻨﻬﺎﺭ، ﻓﺒﻘﺪﺭ ﻣﺎ ﻋﺎﺷﺮ ﻓﻴﻪ ﺇﺣﺪاﻫﻤﺎ ﻳﻌﺎﺷﺮ اﻷﺧﺮﻯ ﺑﻞ ﺫﻟﻚ ﻓﻲ اﻟﺒﻴﺘﻮﺗﺔ ﻭﺃﻣﺎ اﻟﻨﻬﺎﺭ ﻓﻔﻲ اﻟﺠﻤﻠﺔ اﻩـ ﻳﻌﻨﻲ ﻟﻮ ﻣﻜﺚ ﻋﻨﺪ ﻭاﺣﺪﺓ ﺃﻛﺜﺮ اﻟﻨﻬﺎﺭ ﻛﻔﺎﻩ ﺃﻥ ﻳﻤﻜﺚ ﻋﻨﺪ اﻟﺜﺎﻧﻴﺔ ﻭﻟﻮ ﺃﻗﻞ ﻣﻨﻪ ﺑﺨﻼﻓﻪ ﻓﻲ اﻟﻠﻴﻞ ﻧﻬﺮ (ﻗﻮﻟﻪ ﻭﻻ ﻳﺠﺎﻣﻌﻬﺎ ﻓﻲ ﻏﻴﺮ ﻧﻮﺑﺘﻬﺎ) ﺃﻱ ﻭﻟﻮ ﻧﻬﺎﺭا ﻃ.
(ﻗﻮﻟﻪ ﻳﻌﻨﻲ ﺇﺫا ﻟﻢ ﻳﻜﻦ ﺇﻟﺦ) ﻫﺬا اﻟﺘﻘﻴﻴﺪ ﻟﺼﺎﺣﺐ اﻟﻨﻬﺮ ﺑﺤﺜﺎ ﻭﻫﻮ ﻇﺎﻫﺮ، ﻭﺃﻃﻠﻘﻪ ﻓﻲ اﻟﺸﺮﻧﺒﻼﻟﻴﺔ ﻃ (ﻗﻮﻟﻪ ﻭﻟﻮ ﻣﺮﺽ ﻫﻮ ﻓﻲ ﺑﻴﺘﻪ) ﻫﺬا ﺇﺫا ﻛﺎﻥ ﻟﻪ ﺑﻴﺖ ﻟﻴﺲ ﻓﻴﻪ ﻭاﺣﺪﺓ ﻣﻨﻬﻦ، ﻭﺇﻻ ﻓﺈﻥ ﻟﻢ ﻳﻘﺪﺭ ﻋﻠﻰ اﻟﺘﺤﻮﻝ ﺇﻟﻰ ﺑﻴﺖ اﻷﺧﺮﻯ ﻳﻘﻴﻢ ﺑﻌﺪ اﻟﺼﺤﺔ ﻋﻨﺪ اﻷﺧﺮﻯ ﺑﻘﺪﺭ ﻣﺎ ﺃﻗﺎﻡ ﻋﻨﺪ اﻷﻭﻟﻰ ﻣﺮﻳﻀﺎ ﻛﻤﺎ ﻗﺪﻣﻨﺎﻩ ﻋﻦ اﻟﺒﺤﺮ. رد المحتار (۳/۲۰۸) دار الفکر
👤 کتبه: محمد امینی هروی

📩 سؤالات شرعی خویش را ارسال نمایید:
📱 @Mofti_mohammad_Amini
📱 مفتی عبدالجلیل محمدی: @Mohammady363

🌐 کانال رسمی دارالإفتاء مدرسه احیاء العلوم – هرات
➡️ @DaruleftaaAehyaa

ای مؤمنان ! در شب وروز جمعه برمحمد ﷺ درود بفرستید!

اللَّهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ وَبَارِكَ عَلَى نَبيِّنَا مُحَمَّدٍ❤️

السلام علیکم ورحمة الله و برکاته

#سؤال_ ۵۳۷

📝پوشاندن دهان و بینی در نماز

❓سؤال: پوشاندن دهان و بینی (تلثُّم) در هنگام نماز چه حکمی دارد؟

📜الجواب وبالله التوفیق:
تلثُّم؛ یعنی پوشاندن دهان و بینی در نماز، مکروه است؛ زیرا این عمل با هیئت و خشوع مطلوب نماز منافات دارد و شبیه رفتار مجوس در هنگام عبادت آتش می‌باشد؛ از همین‌رو فقهای مذهب حنفی آن را مکروه دانسته‌اند.✍️ والله أعلم بالصواب


📚 :«وَيُكْرَهُ التَّلَثُّمُ، وَهُوَ تَغْطِيَةُ الْأَنْفِ وَالْفَمِ فِي الصَّلَاةِ». (الفتاوى الهندية، ج ۱، ص ۱۰۷)

📚 «وَيُكْرَهُ التَّلَثُّمُ، وَهُوَ تَغْطِيَةُ الْأَنْفِ وَالْفَمِ فِي الصَّلَاةِ؛ لِأَنَّهُ يُشْبِهُ فِعْلَ الْمَجُوسِ حَالَ عِبَادَتِهِمُ النِّيرَانَ»
(الزيلعي، فخرالدين، تبيين الحقائق شرح كنز الدقائق وحاشية الشلبي، ج ۱، ص ۱۶۴)

👤 کتبه: محمد امینی هروی

📩 سؤالات شرعی خویش را ارسال نمایید:
📱 @Mofti_mohammad_Amini
📱 مفتی عبدالجلیل محمدی: @Mohammady363

🌐 کانال رسمی دارالإفتاء مدرسه احیاء العلوم – هرات
➡️ @DaruleftaaAehyaa

السلام علیکم ورحمة الله و برکاته

#سؤال_ ۵۳۶

📝 موضوع: حکم قضای سنت نماز صبح

❓ سؤال: اگر سنت نماز صبح از شخصی فوت شود، آیا می‌تواند آن را بعد از ادای فرض نماز صبح بجا آورد؟ و در چه صورتی قضای آن مشروع است؟

📜 الجواب باسم ملهم الصواب:
در فقه حنفی، قضای سنت نماز صبح به طور مستقل لازم نیست؛ بنابراین اگر سنت صبح از کسی فوت شد:

❌ نه بعد از نماز فرض صبح،

❌ و نه بعد از طلوع آفتاب، قضای آن بر او واجب یا لازم نمی‌باشد.

🔹 البته اگر شخص بعد از طلوع آفتاب سنت صبح را بخواند، اشکال شرعی ندارد، ولی الزام و تأکدی بر آن نیست.

🔸 اما یک صورت استثنایی وجود دارد:
اگر هم نماز فرض صبح و هم سنت آن از شخص فوت شده باشد، و او قبل از زوال (ظهر) بخواهد قضای نماز صبح را ادا کند،
➡️ در این حالت سنت صبح را نیز همراه با فرض، به صورت قضایی می‌خواند؛ زیرا سنت تابع فرض قرار می‌گیرد.

➡️ بنابراین: قضای تنها سنت صبح مشروع و لازم نیست؛ ولی در صورت فوت شدن فرض و سنت باهم، و ادای قضا قبل از زوال، خواندن سنت نیز مشروع است. ✅ والله أعلم بالصواب

📚 منابع:
1⃣ 📖 رد المحتار، ج 2، ص 619
2⃣ 📖 البحر الرائق، ج 2، ص 131

👤 کتبه: محمد امینی هروی

📩 سؤالات شرعی خویش را ارسال نمایید:
📱 @Mofti_mohammad_Amini
📱 مفتی عبدالجلیل محمدی: @Mohammady363

🌐 کانال رسمی دارالإفتاء مدرسه احیاء العلوم – هرات
➡️ @DaruleftaaAehyaa

💓حضور برادران بزرگوار، مایه افتخار ما است. (از طرف ضیاءاحمد فاضلی، مسئول مدرسه)

السلام علیکم ورحمة الله و برکاته

#سؤال_ ۵۳۵

📝 موضوع: حکم استفراغ کودک شیرخوار بر لباس و صحت نماز
❓ سؤال:
اگر کودک شیرخوار استفراغ کند و استفراغ او بر لباس یا بدن نمازگزار بریزد، تا چه اندازه نجس محسوب می‌شود؟ و در چه صورتی شستن آن واجب یا مستحب است؟ و آیا نماز با چنین لباسی صحیح است یا خیر؟
📜 الجواب باسم ملهم الصواب:
در فقه حنفی، حکم استفراغ کودک شیرخوار بر اساس مقدار آن و نیز بر اساس پر شدن یا نشدن دهان کودک، تفاوت می‌کند؛ و تفصیل آن چنین است:
اگر استفراغ کودک به اندازه‌ای باشد که دهان او را پر کند (قیء ملء الفم)، این استفراغ نجاست غلیظه است؛
در این صورت، اگر مقدار آن بیش از اندازه یک سکه (درهم) بر لباس یا بدن اصابت کند، نماز با آن باطل بوده و شستن آن فرض است.
و اگر مقدار آن به اندازه درهم یا کمتر از آن باشد، نماز از حیث صحت درست است، اما شستن آن واجب یا مؤکد بوده و ترک شستن آن مکروه می‌باشد.
اگر استفراغ کودک کمتر از پر شدن دهان او باشد (قیء غير ملء الفم)، چنین استفراغی پاک (طاهر) است؛
در این حالت، وضو نمی‌شکند،
نجاست محسوب نمی‌شود،
و نماز با آن مطلقاً صحیح و بدون کراهت است.
حکم فوق، شامل کودک شیرخوار نیز می‌شود؛ هرچند در حال ارتضاع باشد؛ زیرا در صورت پر شدن دهان، استفراغ به سبب اختلاط با نجاست معده، نجس شمرده می‌شود.
➡️ بنا بر این، ملاک شرعی در نجاست یا طهارت استفراغ کودک، پر شدن دهان یا نشدن آن و سپس مقدار اصابت کرده بر لباس یا بدن است.✅ والله أعلم بالصواب
📚 قال العلامة ابن عابدين الحنفي رحمه الله:
«(و) ينقضه (قيء ملأ فاه)… وهو نجس مغلظ، ولو من صبي ساعة ارتضاعه، هو الصحيح لمخالطة النجاسة»
📘 رد المحتار مع الدر المختار، كتاب الصلاة، مطلب نواقض الوضوء، 1/289، دار المعرفة بيروت
📚 وفي رد المحتار أيضاً:
«صبي ارتضع ثم قاء فأصاب ثياب الأم، إن كان ملء الفم فنجس، فإذا زاد على قدر الدرهم منع»
📘 رد المحتار، كتاب الطهارة، باب الأنجاس، 1/561–571
📚 وقال صاحب مراقي الفلاح:
«والقيء ملء الفم نجس غليظ بالاتفاق»
📘 مراقي الفلاح، باب الأنجاس، ص 141
📘 مع حاشية الطحطاوي، 1/363، دار الكتب العلمية
»

🖋 تهیه و ترتیب:
👤 کتبه: محمد امینی هروی
📩 سؤالات شرعی خویش را ارسال نمایید:
📱 @Mofti_mohammad_Amini
📱 مفتی عبدالجلیل محمدی: @Mohammady363
🌐 کانال رسمی دارالإفتاء مدرسه احیاء العلوم – هرات
➡️ @DaruleftaaAehyaa

رسول خدا ﷺ مکه را نه به‌خاطر ابو‌لهب‌ها ترک گفت و نه در برابر ابو‌جهل‌ها میدان را خالی کرد؛ بلکه در همان شهرِ آکنده از جهل و دشمنی ایستاد، صبر کرد، رنج کشید و با ایمان و دوراندیشی، آینده‌ای را رقم زد که همان مکه، قلب تپنده اسلام و قبله جهانیان شد.

همیشه راهِ درست، ترک میدان نیست؛ گاهی نباید به‌خاطر مشتی بهانه‌گیر، ناسازگار، دل‌سنگ و نافرمان، از خاک و مردم خویش برید. گاهی رسالت در ماندن است؛ در تحمل، در ایستادگی، و در مجاهدتی خاموش تا اندیشه‌ها بیدار گردد و عقل‌ها به جای خویش بازگردد.
#محمد امینی هروی

السلام علیکم ورحمة الله و برکاته

#سؤال_ ۵۳۴

📝 استفتاء: اقسام رشوه و حکم شرعی آن‌ها ⚖️
❓ سؤال:
رشوه در فقه اسلامی چند قسم دارد و حکم هر یک برای دهنده و گیرنده چیست؟ همچنین حکم هدیه به قاضی، حاکم و کارگزاران چگونه است؟ 🎁
📜 الجواب وبالله التوفیق:
فقهای اسلام رشوه را به چهار قسم تقسیم کرده‌اند:
1️⃣ قسم اول:
رشوه برای به‌دست آوردن منصب قضاوت یا امارت (حکومت).
این نوع رشوه بر دهنده و گیرنده هر دو حرام است ❌؛ زیرا مناصب شرعی با رشوه مشروع نمی‌شود.
2️⃣ قسم دوم:
رشوه گرفتن قاضی برای این‌که حکم صادر کند.
این نیز حرام است، حتی اگر حکم مطابق حق باشد ⚠️؛ چون قضاوت وظیفه واجب است و گرفتن مال در برابر انجام واجب جایز نیست.
3️⃣ قسم سوم:
پرداخت مال برای پی‌گیری کار نزد سلطان یا حاکم، چه برای دفع ضرر و چه برای جلب منفعت.
در این حالت، حرمت متوجه گیرنده است و بر دهنده گناهی نیست.
راه احتیاط آن است که شخص را به‌صورت اجرت (مثلاً یک یا دو روز) استخدام کنند 💼 تا مال در برابر کار مشروع قرار گیرد.
این حکم در باب هدیه نیز جاری است 🎁؛ زیرا:
گاهی هدیه از هر دو طرف حلال است (برای اظهار محبت ❤️)،
گاهی از هر دو طرف حرام است (برای کمک بر ظلم 🚫)،
و گاهی فقط بر گیرنده حرام است، مانند هدیه‌ای که برای دفع ظلم داده می‌شود.
در این صورت نیز راه حل، اجیر گرفتن است.
اگر کاری بدون شرط و بدون طمع انجام شود و پس از آن هدیه‌ای داده شود، آن هدیه حلال است و اشکالی ندارد ✅. آنچه از کراهت نقل شده، از باب ورع و احتیاط است.
4️⃣ قسم چهارم:
مالی که برای دفع ترس و جلوگیری از آسیب به جان یا مال پرداخت می‌شود.
این مال برای دهنده حلال و بر گیرنده حرام است ⚖️؛ زیرا دفع ضرر از مسلمان واجب بوده و گرفتن پول در برابر انجام واجب جایز نیست.
📌 همچنین در منابع فقهی آمده است که رشوه ملک نمی‌شود و باید بازگردانده شود 🔄؛ و اگر کسی مالی برای اصلاح کاری به قاضی یا غیر او بدهد و سپس پشیمان شود، واجب است آن مال را بازپس گیرد.
📖 والله أعلم بالصواب 🤲
نکته:👈👈 قاضی در این جا بطور مثال نوشته شده است ولی اگر به هر ارگانی چنین موردی حکم به شکل فوق است.

اﻟﺮاﺑﻊ: ﻣﺎ ﻳﺪﻓﻊ ﻟﺪﻓﻊ اﻟﺨﻮﻑ ﻣﻦ اﻟﻤﺪﻓﻮﻉ ﺇﻟﻴﻪ ﻋﻠﻰ ﻧﻔﺴﻪ ﺃﻭ ﻣﺎﻟﻪ ﺣﻼﻝ ﻟﻠﺪاﻓﻊ ﺣﺮاﻡ ﻋﻠﻰ اﻵﺧﺬ؛ ﻷﻥ ﺩﻓﻊ اﻟﻀﺮﺭ ﻋﻦ اﻟﻤﺴﻠﻢ ﻭاﺟﺐ ﻭﻻ ﻳﺠﻮﺯ ﺃﺧﺬ اﻟﻤﺎﻝ ﻟﻴﻔﻌﻞ اﻟﻮاﺟﺐ، اﻩـ ﻣﺎ ﻓﻲ اﻟﻔﺘﺢ ﻣﻠﺨﺼﺎ. ﻭﻓﻲ اﻟﻘﻨﻴﺔ اﻝﺭﺷﻮﺓ ﻳﺠﺐ ﺭﺩﻫﺎ ﻭﻻ ﺗﻤﻠﻚ ﻭﻓﻴﻬﺎ ﺩﻓﻊ ﻟﻠﻘﺎﺿﻲ ﺃﻭ ﻟﻐﻴﺮﻩ ﺳﺤﺘﺎ ﻹﺻﻼﺡ اﻟﻤﻬﻢ ﻓﺄﺻﻠﺢ ﺛﻢ ﻧﺪﻡ ﻳﺮﺩ ﻣﺎ ﺩﻓﻊ ﺇﻟﻴﻪ اﻩـ، ﻭﺗﻤﺎﻡ اﻟﻜﻼﻡ ﻋﻠﻴﻬﺎ ﻓﻲ اﻟﺒﺤﺮ ﻭﻳﺄﺗﻲ اﻟﻜﻼﻡ ﻋﻠﻰ اﻟﻬﺪﻳﺔ ﻟﻠﻘﺎﺿﻲ ﻭاﻟﻤﻔﺘﻲ ﻭاﻟﻌﻤﺎﻝ. 📘 رد المحتار (۵/۳۶۳) دار الفکر

🖋 ارائه:
👤 مفتی محمد امینی

📩 سؤال‌های شرعی خود را ارسال فرمایید به:
📱 @Mofti_mohammad_Amini
📱 مفتی عبدالجلیل محمدی: @Mohammady363

🌐 کانال رسمی: دارالإفتاء مدرسه احیاء العلوم – هرات
➡️ @DaruleftaaAehyaa

السلام علیکم ورحمة الله و برکاته

#سؤال_ ۵۳۳

📝 موضوع: حکم اذکار بعد از نماز فرض و خواندن آن میان فرض و سنت

❓ سؤال: برخی می‌گویند خواندن اذکار و اوراد میان نماز فرض و سنت جایز نیست و باید فوراً برای سنت برخاست.
از دیدگاه فقه حنفی، حکم این مسئله چیست؟ و نکات متن عربیِ واردشده در کتب فقهی در این باره چگونه توضیح داده می‌شود؟

📜 الجواب وبالله التوفيق:
در فقه حنفی، اصل آن است که برخاستن برای نماز سنت به‌گونه‌ای که به نماز فرض متصل باشد، مسنون و افضل است؛ یعنی بهتر و مطابق سنت است که فاصله‌ی طولانی میان فرض و سنت ایجاد نشود.
از همین اصل، برخی چنین پنداشته‌اند که پرداختن به اذکار در این فاصله جایز نیست.

اما با دقت در تصریحات فقهای حنفی روشن می‌شود که این برداشت ناظر به افضلیت و اولویت است، نه به منع یا حرمت؛ زیرا فقهای این مذهب به‌صراحت، جواز خواندن اذکار میان فرض و سنت را بیان کرده‌اند.

بر این اساس، نکات فقهی مستفاد از متون عربی چنین است:

1. اتصال سنت به فرض مسنون است
یعنی بهتر آن است که انسان بی‌درنگ پس از فرض به سنت برخیزد؛ اما این استحباب، به معنای بطلان یا حرمت انجام ذکر در این فاصله نیست.


2. جواز صریح ذکر میان فرض و سنت
تصریح شمس‌الأئمه حلوانی رحمه‌الله با تعبیر «لا بأس» دلالت روشن بر جواز دارد؛ و این تعبیر در اصطلاح فقهی، نفی کراهت و منع می‌کند.


3. اذکار واردشده بعد از فرض، مشروع و مستحب‌اند
استغفار سه‌باره، قرائت آیةالکرسی و معوذات، تسبیح، تحمید و تکبیر هر یک سی‌وسه بار، و ذکر «لا إله إلا الله وحده لا شريك له…» همگی از اذکار ثابت و مشروع‌اند.


4. اعمال امام پس از سلام
چرخیدن امام به سمت چپ برای نافله و سپس رو به مردم نشستن، بیانگر نظم و آداب جماعت است و دلالت بر وجوب یا منع ذکر ندارد.


5. دعا پس از اذکار
دعا کردن برای خود و همه مسلمانان با بلند کردن دست‌ها و مسح صورت در پایان، از آداب دعاست و در این مقام مستحب شمرده شده است.
بطور خلاصه:

تعجیل در سنت، افضل و مسنون است؛

خواندن اذکار کوتاه میان فرض و سنت، جایز و مشروع است؛

اختلاف موجود، اختلاف در اولویت و افضلیت است، نه در جواز و عدم جواز؛

ازاین‌رو، انکار یا بدعت شمردن اذکار مشروع در این فاصله، پایه‌ی فقهی محکمی ندارد. ✅ والله أعلم بالصواب

📖📚 فصل [الأذكار الواردة بعد الفرض]
القيام إلى السنة متصلا بالفرض مسنون،
وعن شمس الأئمة الحلواني: لا بأس بقراءة الأوراد بين الفريضة والسنة. ويستحب للإمام بعد سلامه:
1- أن يتحول إلى يساره لتطوع بعد الفرض.
2- وأن يستقبل بعده الناس.
3- ويستغفرون الله ثلاثا.
4- ويقرءون آية الكرسي والمعوذات.
5- ويسبحون الله ثلاثا وثلاثين، ويحمدونه كذلك، ويكبرونه كذلك.
6- ثم يقولون: لا إله إلا الله وحده لا شريك له، له الملك وله الحمد، وهو على كل شيء قدير.
7- ثم يدعون لأنفسهم وللمسلمين رافعي أيديهم، ثم يمسحون بها وجوههم في آخره. 📘[الطحطاوي ,حاشية الطحطاوي على مراقي الفلاح شرح نور الإيضاح , ۳۱۸]

🖋 ارائه:
👤 مفتی محمد امینی

📩 سؤال‌های شرعی خود را ارسال فرمایید به:
📱 @Mofti_mohammad_Amini
📱 مفتی عبدالجلیل محمدی: @Mohammady363

🌐 کانال رسمی: دارالإفتاء مدرسه احیاء العلوم – هرات
➡️ @DaruleftaaAehyaa

السلام علیکم ورحمة الله و برکاته

#سؤال_ ۵۳۲

📝 موضوع: حکم کاشت و استفاده از مژه

❓ سؤال: حکم شرعی کاشت مژه یا استفاده از مژه مصنوعی چیست؟ و آیا در صورت استفاده، وضو و غسل صحیح است یا خیر؟

📜 الجواب: در فقه اسلامی، اصل در باب زینت و تصرف در بدن، رعایت حدود شرعی و پرهیز از تغییر ناپسند در خلقت الهی و فریب دیگران است؛ و هرگاه زینت به قصد درمان و رفع عیب باشد، شریعت اسلامی در آن رخصت قرار داده است.

بر این اساس:

1. کاشت مژه یا استفاده از مژه مصنوعی اگر صرفاً به قصد زیبایی و به‌گونه‌ای باشد که مشتمل بر تغییر دائمی در خلقت الهی، تشبّه یا فریب دیگران گردد، جایز نیست.


2. اگر مژه‌های شخص (زن یا مرد) به سبب بیماری، سوختگی، حادثه یا عیب ظاهری از بین رفته باشد، کاشت یا استفاده از مژه به قصد درمان و رفع عیب جایز است.


3. در این حالت، استفاده از موی خود شخص یا موی و پشم حیوانات غیر انسان و غیر خوک و نیز مژه‌های مصنوعی جایز است، به شرط آن‌که قصد فریب در میان نباشد.


4. حکم وضو و غسل:

اگر مژه‌ها قابل جدا شدن باشند و مانع رسیدن آب به پوست شوند، رساندن آب به پوست زیر آن‌ها واجب است.

اگر مژه‌ها کاملاً به پلک چسبیده باشند یا جدا کردن آن‌ها دشوار و موجب حرج باشد، رساندن آب به پوست زیر آن‌ها لازم نیست و وضو و غسل صحیح است.

5. در همه حالات، هرگاه استفاده از مژه موجب ضرر پزشکی ثابت گردد، استعمال آن جایز نخواهد بود.✅ والله أعلم بالصواب

📚 قال النبي ﷺ:
«لَعَنَ اللهُ الواصِلَةَ وَالْمُسْتَوْصِلَةَ، وَالْوَاشِمَةَ وَالْمُسْتَوْشِمَةَ».📘 صحيح البخاري، كتاب اللباس، باب الوصل في الشعر، رقم: ٥٩٣٣

📚 وفي سنن الترمذي:
عن عرفجة بن أسعد رضي الله عنه قال:
«أُصيب أنفي… فأمرني رسول الله ﷺ أن أتخذ أنفًا من ذهب».📘 سنن الترمذي، باب شدّ الأسنان بالذهب، رقم: ١٧٧٠
📚 وفي رد المحتار على الدر المختار:
«ووصل الشعر بشعر الآدمي حرام… والرخصة في غير شعر بني آدم».📘 رد المحتار، كتاب الحظر والإباحة، ج ٩، ص ٦١٤–٦١٥، دار المعرفة

📚 وفي فتاوى دارالعلوم كراتشي:
جواز استعمال الرموش الصناعية عند سقوطها بسبب المرض، مع التفصيل في الوضوء والغسل.📘 فتوی نمبر: ٢٠١٣/٧١

🖋 ارائه:
👤 مفتی محمد امینی

📩 سؤال‌های شرعی خود را ارسال فرمایید به:
📱 @Mofti_mohammad_Amini
📱 مفتی عبدالجلیل محمدی: @Mohammady363

🌐 کانال رسمی: دارالإفتاء مدرسه احیاء العلوم – هرات
➡️ @DaruleftaaAehyaa

السلام علیکم ورحمة الله و برکاته

#سؤال_ ۵۳۱

📝 موضوع: بررسی تاریخی و حکم شرعی شب یلدا

❓ سؤال: آیا برگزاری مراسمی که به نام «شب یلدا» شناخته می‌شود، از نظر تاریخی و از دیدگاه شریعت اسلام جایز است یا خیر؟


📜 الجواب وبالله التوفيق:

۱️⃣ بررسی تاریخی و ریشه‌های اعتقادی شب یلدا

واژه «یلدا» ریشه در زبان سُریانی دارد و به معنای «تولد» است. این نام‌گذاری به باورهای ایران باستان و آیین‌های خورشیدپرستان بازمی‌گردد؛ جایی که شب یلدا به‌عنوان زمان تولد خدای خورشید (میترا) در بلندترین شب سال تلقی می‌شد.

در آن اعتقادات، تاریکی نماد اهریمن (شیطان) و روشنایی نماد خیر دانسته می‌شد و چون شب یلدا طولانی‌ترین شب سال است، آن را شوم و نامبارک می‌پنداشتند. به همین سبب، مردم با گردهمایی، افروختن آتش و برپایی سفره‌هایی موسوم به «میَزد» (شامل میوه و خشکبار) به جشن و پایکوبی می‌پرداختند تا به‌گمان خود شاهد پیروزی روشنایی بر تاریکی باشند.

📚 منابع تاریخی:

لغت‌نامه دهخدا

فرهنگ برهان قاطع

پژوهش‌های مهرداد بهار


۲️⃣ حکم شرعی برگزاری شب یلدا از دیدگاه اسلام

با توجه به پیشینه یادشده، برگزاری مراسم شب یلدا از منظر شریعت اسلام جایز نیست و دلایل آن به شرح زیر است:

🔹 الف) تعارض با اصل توحید و مبارزه با شرک

اسلام به‌شدت با هرگونه شرک، دوگانگی و خرافه مقابله می‌کند. باور به قداست ذاتی زمان‌ها، شوم یا مبارک بودن ذاتی شب‌ها، یا نسبت دادن تولد و مقام خدایی به خورشید، همگی با اصل توحید در تضاد آشکار است.
قرآن کریم شب و روز را مخلوق و تحت تدبیر خدای یگانه می‌داند، نه دارای اثر مستقل.

🔹 ب) نهی از تشبه به غیرمسلمانان

رسول اکرم ﷺ به‌صراحت فرمودند:

> «مَنْ تَشَبَّهَ بِقَوْمٍ فَهُوَ مِنْهُمْ»
(هر کس خود را شبیه قومی کند، از آنان محسوب می‌شود).
📘 رواه أبو داود

برگزاری آیین‌هایی که ریشه در باورهای غیرتوحیدی دارد، حتی با نیت تفریح، با هویت اسلامی سازگار نیست و نوعی تشبه به غیرمسلمانان به شمار می‌آید.

🔹 ج) بدعت بودن این‌گونه مراسم

اسلام دینی کامل است و اعیاد مشروع خود را (مانند عید فطر و عید قربان) بر پایه عبادت تشریع کرده است. وارد کردن آیین‌هایی که منشأ دینی ندارند و از فرهنگ‌های غیر اسلامی گرفته شده‌اند، بدعت محسوب می‌شود.

📖 قال الله تعالى: ﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ﴾
(البقرة: 208)


📌 فتوای اللجنة الدائمة للبحوث العلمية والإفتاء:

> «لا يجوز الاحتفال بما يسمى عيد الأم، ولا نحوه من الأعياد المبتدعة… وإنما هو بدعة وتشبه بالكفار».

📌 قال الفقيه أبو الليث السمرقندي رحمه الله:
تعظیم شعائر کفار، مانند بزرگداشت نوروز مجوس و همراهی عملی با آنان در آن روز، اگر به قصد تعظیم آن روز باشد، از مصادیق خطرناک تشبه و تقویت کفر شمرده شده است.
📘 البحر الرائق – باب أحكام المرتدين

✅ نتیجه‌گیری نهایی:

با توجه به پیشینه مشرکانه، ترویج خرافات و تشبه به غیرمسلمانان، برگزاری جشن شب یلدا از نظر فقهی غیرمجاز است.
مسلمان آگاه موظف است میان صله‌رحم و دیدار خویشاوندان (در روزهای عادی) و سنت‌های ساختگی و بدعت‌آمیز تفکیک قائل شود و تنها از آنچه در کتاب الله و سنت رسول الله ﷺ آمده است پیروی نماید.

همچنین شایسته است از تحلیل‌های سطحی افراد غیرمتخصص که بدون فقاهت در دین، موجب تشویش اذهان و تضعیف هویت اسلامی می‌شوند، تأثیر نپذیرد.

🖋 ارائه:
👤 مفتی محمد امینی

📩 سؤال‌های شرعی خود را ارسال فرمایید به:
📱 @Mofti_mohammad_Amini
📱 مفتی عبدالجلیل محمدی: @Mohammady363

🌐 کانال رسمی: دارالإفتاء مدرسه احیاء العلوم – هرات
➡️ @DaruleftaaAehyaa

السلام علیکم ورحمة الله و برکاته

#سؤال_ ۵۳۰

📝 موضوع: حکم نماز خواندن در خانه هنگام باران شدید

❓ سؤال: اگر شخصی عادت به نماز جماعت در مسجد دارد، اما در فصل زمستان به‌سبب بارش شدید باران، لغزندگی راه‌ها و دشواری رفت‌وآمد، رفتن به مسجد برای او سخت و همراه با مشقت باشد، آیا جایز است که در چنین حالتی نماز را در خانه بخواند؟ و آیا نماز او از نظر شرعی مجزی است؟

📜 الجواب وبالله التوفيق: در فقه اسلامی، اصل در تکالیف شرعی، رفع حرج و مشقت از مکلف است؛ و هرگاه انجام عبادت به شکل کامل آن، موجب سختی غیرمتعارف گردد، شریعت اسلامی رخصت و آسانی را مقرر نموده است.

بر این اساس:
1. اگر بارش باران شدید باشد و رفتن به مسجد با مشقت، لغزندگی راه‌ها یا خوف ضرر همراه گردد، جایز است نماز در خانه خوانده شود و ترک جماعت در این حالت اشکالی ندارد.
2. نماز خواندن در خانه در چنین وضعیتی صحیح و مجزی است و گناهی بر نمازگزار مترتب نمی‌شود؛ زیرا این ترک جماعت به سبب عذر شرعی صورت گرفته است.
3. اگر نمازگزار در خانه همراهانی مانند همسر، فرزندان یا دیگران داشته باشد، بهتر و اولی آن است که نماز را به جماعت در خانه ادا کند؛ و اگر تنها باشد، نماز فرادی نیز جایز است.
4. در هر دو صورت، اگر شخص عادت‌مند به نماز جماعت در مسجد بوده و تنها عذرِ باران شدید مانع حضور او شده باشد، ثواب کامل جماعت برای او نوشته می‌شود.
5. اما هرگاه عذر برطرف گردد؛ یعنی باران قطع شود و راه‌ها هموار گردد، بازگشت به نماز جماعت در مسجد لازم است و ترک آن بدون عذر، محرومیت از فضیلت و اجر عظیم خواهد بود. ✅ والله أعلم بالصواب


📚 قال الإمام الشُّرُنبُلَالِي الحنفي رحمه الله:
«(يَسْقُطُ حُضُورُ الْجَمَاعَةِ بِوَاحِدٍ مِنْ ثَمَانِيَةَ عَشَرَ شَيْئًا) مِنْهَا: (مَطَرٌ وَبَرْدٌ) شَدِيدٌ، وَوَحْلٌ بَعْدَ انْقِطَاعِ مَطَر».

📚 وقال الإمام الطَّحْطَاوِي رحمه الله:
«ظَاهِرُهُ يَعُمُّ جَمَاعَةَ الْجُمُعَةِ وَالْعِيدَيْنِ»📘 حاشية الطحطاوي على مراقي الفلاح
📘 مراقي الفلاح، ص: 297، مع حاشية الطحطاوي، دار الكتب العلمية
📚 وقال الإمام ابن بطّال رحمه الله:
«مَن مَنَعَهُ اللَّهُ وَحَبَسَهُ عَنْ عَمَلِهِ بِعُذْرٍ كُتِبَ لَهُ أَجْرُهُ كَامِلًا»📘 شرح صحيح البخاري، ج 3، ص 102

📚 وقال الإمام الشُّرُنبُلَالِي رحمه الله:
«وَإِذَا انْقَطَعَ عَنِ الْجَمَاعَةِ لِعُذْرٍ… يَحْصُلُ لَهُ ثَوَابُهَا» 📘 مراقي الفلاح، ص: 113، المكتبة العصرية
🖋 ارائه:
👤 مفتی محمد امینی

📩 سؤال‌های شرعی خود را ارسال فرمایید به:
📱 @Mofti_mohammad_Amini
📱 مفتی عبدالجلیل محمدی: @Mohammady363

🌐 کانال رسمی: دارالإفتاء مدرسه احیاء العلوم – هرات
➡️ @DaruleftaaAehyaa