دارالافتاء مدرسه احیاءالعلوم هرات

السلام علیکم ورحمة الله و برکاته

#سؤال_ ۵۲۹

📝 موضوع: حکم کاشت مو از نظر شرعی

❓ سؤال: آیا کاشت مو از نگاه شریعت اسلام جایز است یا خیر؟ و آیا تفاوتی میان کاشت موی خود شخص، موی دیگران یا موی مصنوعی وجود دارد؟

📜 الجواب: در فقه اسلامي، اصل در باب زینت و معالجه، اباحت است؛ مشروط بر آن‌که مشتمل بر محذور شرعی نباشد.
بر این اساس:

کاشت موی خود شخص (مانند انتقال مو از یک قسمت سر به قسمت دیگر) جایز است.

کاشت موی حیوانات پاک یا موهای مصنوعی و پلاستیکی نیز اشکالی ندارد؛ زیرا داخل در باب تداوی و زینت مباح است و عنوان وصل موی انسان به انسان را ندارد.

اما کاشت موی انسانِ دیگر بر انسان دیگر جایز نیست؛ چون داخل در نهیِ واردشده در باب وصل الشعر بالشعر (پیوند موی انسان به انسان) می‌باشد که در احادیث از آن منع شده است.

بنابراین، معیار حرمت، استفاده از موی انسان دیگر است؛ و غیر از آن، در صورت نبودِ ضرر و محذور شرعی، جایز می‌باشد. ✅ والله أعلم بالصواب

📚 وقال ابن عابدين رحمه الله:
«ﻭﻓﻲ اﺧﺘﻴﺎﺭ ﻭﻭﺻﻞ اﻝﺷﻌﺮ ﺑﺷﻌﺮ اﻵﺩﻣﻲ ﺣﺮاﻡ ﺳﻮاء ﻛﺎﻥ ﺷﻌﺮﻫﺎ ﺃﻭ ﺷﻌﺮ ﻏﻴﺮﻫﺎ ﻟﻘﻮﻟﻪ - ﺻﻠﻰ اﻟﻠﻪ ﻋﻠﻴﻪ ﻭﺳﻠﻢ - «ﻟﻌﻦ اﻟﻠﻪ اﻟﻮاﺻﻠﺔ ﻭاﻟﻤﺴﺖﻭﺻﻞﺓ ﻭاﻟﻮاﺷﻤﺔ ﻭاﻟﻤﺴﺘﻮﺷﻤﺔ ﻭاﻟﻮاﺷﺮﺓ ﻭاﻟﻤﺴﺘﻮﺷﺮﺓ ﻭاﻟﻨﺎﻣﺼﺔ ﻭاﻟﻤﺘﻨﻤﺼﺔ» اﻟﻨﺎﻣﺼﺔ اﻟﺘﻲ ﺗﻨﺘﻒ اﻝﺷﻌﺮ ﻣﻦ اﻟﻮﺟﻪ ﻭاﻟﻤﺘﻨﻤﺼﺔ اﻟﺘﻲ ﻳﻔﻌﻞ ﺑﻬﺎ ﺫﻟﻚ...ﻟﻤﺎ ﻓﻴﻪ ﻣﻦ اﻟﺘﺰﻭﻳﺮ ﻛﻤﺎ ﻳﻈﻬﺮ ﻣﻤﺎ ﻳﺄﺗﻲ ﻭﻓﻲ ﺷﻌﺮ ﻏﻴﺮﻫﺎ اﻧﺘﻔﺎﻉ ﺑﺠﺰء اﻵﺩﻣﻲ ﺃﻳﻀﺎ: ﻟﻜﻦ ﻓﻲ اﻟﺘﺘﺎﺭﺧﺎﻧﻴﺔ، ﻭﺇﺫا ﻭﺻﻞﺗ اﻟﻤﺮﺃﺓ ﺷﻌﺮ ﻏﻴﺮﻫﺎ ﺑﺷﻌﺮﻫﺎ ﻓﻬﻮ ﻣﻜﺮﻭﻩ، ﻭﺇﻧﻤﺎ اﻟﺮﺧﺼﺔ ﻓﻲ ﻏﻴﺮ ﺷﻌﺮ ﺑﻨﻲ ﺁﺩﻡ ﺗﺘﺨﺬﻩ اﻟﻤﺮﺃﺓ ﻟﺘﺰﻳﺪ ﻓﻲ ﻗﺮﻭﻧﻬﺎ، ﻭﻫﻮ ﻣﺮﻭﻱ ﻋﻦ ﺃﺑﻲ ﻳﻮﺳﻒ، ﻭﻓﻲ اﻟﺨﺎﻧﻴﺔ ﻭﻻ ﺑﺄﺱ ﻟﻠﻤﺮﺃﺓ ﺃﻥ ﺗﺠﻌﻞ ﻓﻲ ﻗﺮﻭﻧﻬﺎ ﻭﺫﻭاﺋﺒﻬﺎ ﺷﻴﺌﺎ ﻣﻦ اﻟﻮﺑﺮ». 📘 رد المحتار على الدر المختار
كتاب الحظر والإباحة جلد: ٩ | صفحه: ٦١٤ المكتبة الحقانية

🖋 ارائه:
👤 مفتی محمد امینی

📩 سؤال‌های شرعی خود را ارسال فرمایید به:
📱 @Mofti_mohammad_Amini
📱 مفتی عبدالجلیل محمدی: @Mohammady363

🌐 کانال رسمی: دارالإفتاء مدرسه احیاء العلوم – هرات
➡️ @DaruleftaaAehyaa

السلام علیکم ورحمة الله و برکاته

#سؤال_ ۵۲۸

📝 موضوع: کیفیت قرار دادن آرنج‌ها در سجده برای زنان

❓ سؤال: آیا زن در حال سجده باید آرنج‌های دست را بر زمین بگذارد یا مانند مردان آن را از زمین بلند نگه دارد؟

📜 الجواب وبالله التوفيق:
در فقه حنفی، زن در کیفیت نماز با مرد تفاوت دارد و مأمور است که در رکوع و سجده، خود را جمع‌تر و پایین‌تر نگه دارد؛ زیرا این حالت برای او پوشیده‌تر و موافق با اصل ستر و حیاست.
بنابراین، زن در هنگام سجده، آرنج‌های خود را بر زمین می‌گذارد، بازوها را به پهلو می‌چسباند و شکم را به ران‌ها نزدیک می‌کند، و مانند مردان بدن خود را کشیده و باز قرار نمی‌دهد.

این کیفیت نزد فقهای احناف مستحب بوده و ترک آن موجب فساد نماز نمی‌گردد، اما رعایت آن شایسته‌تر و مطابق سنت فقهی احناف است.

📚 قال ابن عابدين رحمه الله:
«وتخالف المرأة الرجل في الهيئة، فتضم بعضها إلى بعض في الركوع والسجود، فإذا سجدت تفتَرِشُ ذراعيها، وتُلزِقُ بطنها بفخذيها؛ لأن ذلك أستر لها».

📘 رد المحتار على الدر المختار
باب: صفة الصلاة
جلد: ١ | صفحه: ٥٠٤
دار الفكر، بيروت

📚 وقال الإمام الكاساني رحمه الله:
«والمرأة تؤمر بالانخفاض في الركوع والسجود، وأن تضم بعضها إلى بعض، وأن تفتَرِشَ ذراعيها في السجود؛ لأنه أستر لها».

📘 بدائع الصنائع في ترتيب الشرائع
كتاب الصلاة
جلد: ١ | صفحه: ٢١٣
دار الكتب العلمية، بيروت

🖋 ارائه:
👤 مفتی محمد امینی

📩 سؤال‌های شرعی خود را ارسال فرمایید به:
📱 @Mofti_mohammad_Amini
📱 مفتی عبدالجلیل محمدی: @Mohammady363

🌐 کانال رسمی: دارالإفتاء مدرسه احیاء العلوم – هرات
➡️ @DaruleftaaAehyaa

🔰جدیدترین فتوای علامه مفتی محمد تقی عثمانی حفظه الله درباره ارز دیجیتال

✍این روزها گرایش خیلی از جوانان و نوجوانان متاسفانه به سمت این ارزها هست و از حکمش بی خبر هستند

💠این پبام را تا میتوانید به کانال ها و گروه ها ارسال کنید تا همگان از حکمش مطلع شوند.
۶ژوئن ۲۰۲۴
مطابق
۱۷ خرداد ۱۴۰۳

https://t.me/MuftiTaqiUsmani_farsi

السلام علیکم ورحمة الله و برکاته

#سؤال_ ۵۲۷

📝 موضوع: حکم معامله، خرید و فروش تلویزیون، ویدیو، ماهواره و ابزار مشابه از نگاه شرعی

❓ سؤال: السلام علیکم و رحمة الله و برکاته
برادری سؤال نمودند: حکم معامله، خرید و فروش ویدیو، تلویزیون، ماهواره و دیش و ابزار از این نوع از نگاه شرعی چیست؟

📜 الجواب باسم العلیم الوهاب:
در این شکی نیست که این وسایل و ابزار از جمله اشیایی هستند که برای اهداف عمومی و کلی ساخته و تولید شده‌اند و امکان استفاده‌ی آن‌ها هم برای امور مباح و هم برای امور غیرمباح وجود دارد؛ بناءً معامله‌ی آن‌ها صحیح و منعقد می‌شود.
و اگر فروشنده از قصد و نیت خریدار مبنی بر استفاده‌ی آن‌ها برای گناه و معصیت آگاه نباشد، کراهتی در انجام معامله‌ی آن‌ها نیست.

اما چون در زمان ما متأسفانه بیشتر در برنامه‌های غیرمشروع (دیدن فیلم‌ها و برنامه‌های مبتذل) از این ابزار استفاده صورت می‌گیرد، خالی از کراهیت نیست؛ و احتیاط در این است که فروش چنین ابزارهایی را به عنوان حرفه و شغل به خود اختیار نکند، تا مبادا ناخواسته از جانب وی تعاون بر گناه و معصیت صورت گیرد؛ و برای تغییر این حالت در حد توانش تلاش کند، تا زمانی که خداوند شرایطی را فراهم آورد که استفاده‌ی آن‌ها مختص برنامه‌های مفید و مباح گردد، یا دست‌کم بیشترین استفاده‌ی آن‌ها برای امور مباح مهیا شود. والله أعلم بالصواب

چنانچه علامه مفتی محمد تقی عثمانی در کتاب📘 فقه البیوع نوشته‌اند:
«ولکن معظم استعمال التلفزیون فی عصرنا فی برامج لا تخلو من محظور شرعی، و عامة المشترين يشترونه لهذه الأغراض المحظورة من مشاهدة الأفلام والبرامج الممنوعة، و إن كان هناك من لا يقصد به ذلك. فبما أن استعماله في مباح ممكن، فلا نحكم بالكراهة التحريمية في بيعه مطلقًا، إلا إذا تعين بيعه لمحظور، و لكن نظرًا إلى معظم استعماله لا يخلو من كراهة تنزيهية. و على هذا، فينبغي أن يتحوط المسلم في اتخاذ تجارته مهنة له في الحالة الراهنة، إلا إذا هيأ الله سبحانه جوًا يتمحض أو يكثر فيه استعماله المباح».فقه البیوع جلد: ۱ | صفحه: ۳۲۵–۳۲۶ چاپ: تربت جام

🖋 ارائه:
👤 مفتی عبدالجلیل محمدی
📩 سؤال‌های شرعی خود را ارسال فرمایید به:
📱 @Mofti_mohammad_Amini
📱 مفتی عبدالجلیل محمدی: @Mohammady363
🌐 کانال رسمی: دارالإفتاء مدرسه احیاء العلوم – هرات
➡️ @DaruleftaaAehyaa

السلام علیکم ورحمة الله و برکاته

#سؤال_ ۵۲۶

📝 موضوع: حکم بلند گفتن تکبیر یا ذکر برای آگاه‌ساختن دیگران در حال نماز

❓ سؤال: اگر شخصی در حال نماز، برای آن‌که همسر خود را متوجه سازد تا جلو کودک را بگیرد و مانع عبور او از مقابل نماز نشود، یا برای آگاه‌کردن کسی که در می‌زند تا بداند او در حال نماز است، تکبیر نماز یا ذکر را با صدای بلند بگوید؛
آیا در این صورت نماز او فاسد می‌شود یا خیر؟

📜 الجواب: بلند گفتن تکبیر یا ذکر در حال نماز، به قصد آگاه‌ساختن دیگران از این‌که شخص در حال نماز است، موجب فساد نماز نمی‌شود؛ زیرا این عمل در حکم سخن گفتن عرفی با مردم نیست، بلکه برای حفظ و اصلاح حالت نماز انجام می‌گیرد.

با این حال، اولی و بهتر آن است که مردان در چنین مواردی به تسبیح (سبحان‌الله) اکتفا کنند و زنان به تصفيق؛ چنان‌که در سنت نبوی وارد شده است.
پس هرچند نماز فاسد نمی‌شود، ترک این عمل و عمل به روش مسنون، شایسته‌تر است.

قال في الفتاوی التاتارخانیة:
المصلي إذا كبر بنية أن يعلم غيره أنه في الصلاة لا تفسد صلاته، والأولى التسبيح، لقوله عليه السلام:
«التسبيح للرجال والتصفيق للنساء، ولو صفّق الرجل وسبّحت المرأة لا تفسد صلاتهما وقد تركا السنة».

📘 الفتاوی التاتارخانیة، كتاب الصلاة، فصل ما يفسد الصلاة وما لا يفسد، ج ٢، ص ٢٢٠، مكتبة رشيدية، كويته.

وفي الأصل (المبسوط للشيباني):
قلت: أرأيت رجلاً صلى فمرت خادمه بين يديه فقال سبحان الله أو أومأ بيده ليصرفها، هل يقطع ذلك صلاته؟
قال: لا، وأحبّ إليّ أن لا يفعل.
قلت: أرأيت رجلاً صلى فاستأذن عليه رجل فسبح يريد إعلامه أنه في الصلاة، هل يقطع صلاته؟
قال: لا.

📘 الأصل (المبسوط للشيباني)، باب الإشارة في الصلاة، ج ١، ص ٢٠٥، إدارة القرآن والعلوم الإسلامية، كراتشي.

وفي البحر الرائق:
إذا كان التنحنح أو الذكر بغير عذر ولا لغرض صحيح فهو مفسد، أما إن كان لغرض صحيح كالإعلام أنه في الصلاة أو لإصلاح الصلاة فلا تفسد صلاته؛ لأن ما كان لإصلاح الصلاة أُلحق بها.

📘 البحر الرائق، باب ما يفسد الصلاة وما يكره فيها، ج ٢، ص ٧–١٢، دار الكتب العلمية، بيروت.

وفي جواهر الفتاوی:
المصلي جهر بالقراءة ليعلم القارع أنه في الصلاة لا تفسد صلاته،
لما روي عن علقمة أنه قرع باب ابن مسعود وهو يصلي فرفع صوته بالقراءة فعلم بذلك ودخل.

📘 جواهر الفتاوی للإمام الكرماني، ص ١١٦، دار المعراج، دمشق.

🖋 ارائه:
👤 مفتی محمد امینی
📩 سؤال‌های شرعی خود را ارسال فرمایید به:
📱 @Mofti_mohammad_Amini
📱 مفتی عبدالجلیل محمدی: @Mohammady363
🌐 کانال رسمی: دارالإفتاء مدرسه احیاء العلوم – هرات
➡️ @DaruleftaaAehyaa

السلام علیکم ورحمة الله و برکاته

#سؤال_ ۵۲۵

موضوع: حکم‌‌استفاده الکل در داروها، عطر و ... و مواد خام آن

🔰 حکم الکل از دیدگاه شریعت شریعت اسلامی چـيست‌؟ بعنوان مثال اگر در داروها، عطر و ادکلن وجود داشته باشد یا اینکه بر لباس یا بدن‌ بریزد حکم آن چیست‌؟
✅الجواب باسم ملهم الصواب
الکل از اشیاء زیادی تهیه می‌شود بطور مثال از انگور، خرما‌، شراب‌، چوب‌، جو، عـسل، آب آناناس‌، نمک‌، جوهر گوگرد، سولفات‌، تفاله‌ها، حبوبات و....
حال اگر الکل از انگور خام وخرما درست مي‌شود معامله ‌و استفاده از آن به اتفاق درست نیست ولی اگر از غیر این ‌دو تهیه شود جهت مقاصد مشروع در صنائع شیمیایی‌، پـزشکی‌، داروی و صنعتی استفاده ازآن طبق ‌نظر فقهی احناف ‌جایز است‌.
حضرت علامه مفتی محمد تقی ‌عثـمانی مدظله در جلد اول [تکملة فتح‌ الـملهم ‌:1/551] به نقل‌، از کتاب[دائرة الـمعارف] برطانیا آورده است که‌:
«‌در این ‌کتاب جدولی از مواد اساسی منبع تهيٌه الکل‌ها یافتم‌ که از مواد اساسی الکل‌: عسل‌، شیره انگور و خرما، دانه‌ها، جو،‌آب آناناس‌، ‌جوهر گوگرد، سولفات‌، را نام برده است‌ و نامی از انگور و خرما ذکر نکرده است‌»‌.
و نیز بعد از توضیح‌، حکم ‌نجاست مشروبات وغیره در جلد سوم تکمله ص 608 می‌نویسد: «‌با این توضیح حکم الکل‌های نشه کننده alcohols که امروزه ابتلای عام گـردیده‌اند واضح می‌شود زیرا از این الکل‌ها در ترکيب و ساخت بسیاری از داروها، عطرها و فراورده‌های ترکیبی دیگر استفاده می‌شود (‌حال‌) اگر این الکل‌ها از انگور و خرمای خام تهیه مـی‌شوند هیچ راهی برای حلال بودن و پاکی‌شان وجود ندارد و اگر از غیر انگور و خرما تهیه می‌شوند برای تهیه دارو و اغراض مباح دیگـر بشــرطی‌کـه بــه حـد اسکار نـرسند حکــم آنها مطابق مـذهب امـام ابوحنیفه/ سهل است چون با موارد دیگر ترکیب می‌شوند و بنا به قول امـام ابـوحنیفه/ه بـه نجاست آنها حکـم نمی‌شود.
و بیشتر الکل‌هایی‌که امروزه در داروها، عطرها و غیره بکار برده می‌شوند از انگور و خرما تهیه نمی‌گردند، بلکه از حبوبات‌، پوسته‌، تفاله‌ها یا نفت و غیره تهیه می‌شود چـنانکه در «‌بـاب بـیع الخمر»‌کتاب البیوع‌: 1/551 ذکر کردیم (‌که در بالا ذکر شد) پس در صورت ابتلای عام‌، ‌گنجایش عمل به قول امام ابوحنیفه/ وجود دارد. والله سبحانه اعلم‌»‌. [تكمله فتح الـملهم: 3/608 كذا في احسن الفتاوي: 2/95 8/484 كتاب الاشربة].
والله أعلم بالصواب

🖋 ارائه:
👤 مفتی محمد امینی
📩 سؤال‌های شرعی خود را ارسال فرمایید به:
📱 @Mofti_mohammad_Amini
📱 مفتی عبدالجلیل محمدی: @Mohammady363
🌐 کانال رسمی: دارالإفتاء مدرسه احیاء العلوم – هرات
➡️ @DaruleftaaAehyaa

السلام علیکم ورحمة الله و برکاته

#سؤال_ ۵۲۴

📜 موضوع: درباره حکم سقط جنین

❓ سؤال: با توجه به شرایط مختلف دوران بارداری حکم شرعی سقط جنین در هر مرحله از بارداری چیست؟

🟦 الجواب: بر اساس مصوبه‌ی رسمی مجمع فقهی اهل‌سنت ایران و به استناد نصوص معتبر فقه حنفی، احکام سقط جنین به شرح زیر بیان می‌گردد:

الف) پیش از ۴۰ روز نخست بارداری

سقط جنین بدون وجود عذر شرعی، عملی قبیح، ناپسند و مخالف مقاصد شریعت به شمار می‌آید؛ زیرا حفظ نسل از ضروریات پنج‌گانهٔ شریعت است.

ب) از روز ۴۱ تا ۱۲۰ بارداری

در این مرحله ـ که هنوز روح در جنین دمیده نشده ـ سقط جنین تنها در صورت وجود عذر معتبر جایز است. از جمله:

اگر کمیته‌ای از پزشکان متخصص و مورد اعتماد به‌صورت قطعی تشخیص دهند که جنین:

مبتلا به بیماری لاعلاج و غیر قابل تحمّل بوده، و ادامهٔ حیات او موجب عُسر و حَرَج شدید برای جنین و والدین در آینده خواهد بود؛

در این صورت سقط جنین جایز است.

این حکم مطابق با فقه حنفی است، چنان‌که آمده است: «یجوز للمرأة أن تتداوى لإسقاط الدم ما دام الحمل نطفة أو علقة أو مضغة لم یُخلق له عضو، وقد قُدِّرت هذه المدة بمائة وعشرین یوماً».(رد المحتار ۹/۶۱۵)
و نیز:
«یُباح لها أن تتداوى لإسقاط الدم ما دام نطفة أو علقة أو مضغة لم یُخلق له عضو، وخلق الأعضاء لا یستبین إلا بعد مائة وعشرین یوماً».
(الفتاوى الهندیة ۵/۳۵۶)


ج) پس از ۱۲۰ روز بارداری (پس از دمیده شدن روح)

در این مرحله، جنین در حکم نفس انسانی است و:

سقط جنین مطلقاً حرام

و در حکم قتل نفس می‌باشد؛
حتی اگر جنین دچار نقص یا عیب باشد.


❗ استثنا:
اگر کمیتهٔ پزشکان متخصص و مورد اعتماد، به‌طور یقینی تشخیص دهند که ادامهٔ بارداری موجب مرگ مادر می‌شود، در این صورت:

به نظر اکثریت اعضای مجمع فقهی، سقط جنین جایز است؛
زیرا حفظ نفس مادر مقدم است. والله اعلم بالصواب

🖋 ارائه:
👤 مفتی محمد امینی
📩 سؤال‌های شرعی خود را ارسال فرمایید به:
📱 @Mofti_mohammad_Amini
📱 مفتی عبدالجلیل محمدی: @Mohammady363
🌐 کانال رسمی: دارالإفتاء مدرسه احیاء العلوم – هرات
➡️ @DaruleftaaAehyaa

السلام علیکم ورحمة الله و برکاته

#سؤال_ ۵۲۳

📌 موضوع: حکم پیوند اعضاء

❓ سؤال: حكم پيوند اعضاء و اهدای آن از نظر شرع چه حکمی دارد؟

🟦 الجواب: در هفدهمین نشست مجمع فقه اهل سنت که در تاریخ
۳۰ بهمن و ۱ اسفند ۱۳۸۹ش مطابق با ۱۵ و ۱۶ ربیع‌الأول ۱۴۳۲ق برگزار شد، پس از بحث، گزینه‌های ذیل به تصویب رسید:

1⃣ اگر عضو انسان زنده از اعضایی باشد که حیات او به آن وابسته است مثل:
❤️ قلب،
🟤 کبد،
👁 قرنیه دو چشم
و یا با نقل آن، وظیفه اساسی عضو از بین برود؛ نقل و پیوند آن شرعاً حرام است.

2⃣ عضو، از اعضاء مؤثر در نسل یا منتقل‌کننده ویژگی‌های ژنتیکی نباشد. 🧬

3⃣ انتقال قسمتی از بدن انسان به خودش مانند:
🩹 پوست،
🦴 استخوان،
🧵 مو،
🩸 رگ
به قسمت دیگر بدن خودش جایز است.

4⃣ انتقال عضو از میت به زنده با شرایط زیر جایز است:
✳️ الف: حیات فرد زنده یا وظیفه اساسی عضوی از اعضای وی وابسته به آن باشد.
✳️ ب: میت قبل از مرگ اجازه دهد، یا ورثه بعد از مرگ اجازه دهند.

5⃣ اعضایی که در بدن خود به‌خود ایجاد می‌شوند؛ مثل:
🩸 خون
انتقال آن از فردی به دیگری جایز است.

6⃣ پیوند اعضاء فقط زمانی جایز است که هیچ راه درمانی دیگری جز پیوند وجود نداشته باشد؛ طبق نظر متخصصین. ⚕️

7⃣ موارد مجاز، مشروط بر این هستند که هدف از جابه‌جایی خرید و فروش نباشد؛
❌ فروش اعضای انسان تحت هیچ شرایطی جایز نیست.

📚 منابع:

1️⃣ هفدهمین مصوبات مجمع فقه اسلامی اهل‌سنت ایران
2️⃣ الفقه الإسلامی و أدلته، الدورة الرابعة، قرار رقم 1، ج 7، ص 5124–5125، مکتبه رشیدیه.

✅ والله أعلم بالصواب ✅

🖋 ارائه:
👤 مفتی محمد امینی
📩 سؤال‌های شرعی خود را ارسال فرمایید به:
📱 @Mofti_mohammad_Amini
📱 مفتی عبدالجلیل محمدی: @Mohammady363
🌐 کانال رسمی: دارالإفتاء مدرسه احیاء العلوم – هرات
➡️ @DaruleftaaAehyaa

السلام علیکم ورحمة الله و برکاته

#سؤال_ ۵۲۲

موضوع: حکم شرعی پر کردن دندان و ایمپلنت

❓ سؤال:
🤔 پر کردن دندان، نصب ایمپلنت و داشتن دندان مصنوعی در وقت غسل چه حکمی دارد؟ آیا باید برای غسل دندان مصنوعی را بیرون کنیم؟

📜 الجواب: از نظر شرعی، پر کردن دندان و همچنان ایمپلنت (کاشت دندان مصنوعی) در صورت نیاز جایز و بدون کدام مانع است. 🦷

🔸 حکم دندان مصنوعی در غسل:

1️⃣ دندان مصنوعی ثابت (غیر متحرک):
✔️ حکم دندان اصلی را دارد.
✔️ با شستن دهان، غسل کامل می‌شود.
😊 هیچ کار اضافه لازم نیست.

2️⃣ دندان مصنوعی متحرک که آب زیرش می‌رود:
✔️ اگر با غرغره، آب به زیر دندان نفوذ کند →
👉 بیرون آوردن دندان لازم نیست و غسل صحیح است.

3️⃣ دندان مصنوعی متحرک که آب زیرش نمی‌رسد:
⚠️ اگر آب به زیر دندان نمی‌رسد →
👉 باید دندان برای غسل بیرون آورده شود تا غسل کامل گردد. 🌿 والله أعلم بالصواب


🖋 ارائه:
👤 مفتی محمد امینی
📩 سؤال‌های شرعی خود را ارسال فرمایید به:
📱 @Mofti_mohammad_Amini
📱 مفتی عبدالجلیل محمدی: @Mohammady363
🌐 کانال رسمی: دارالإفتاء مدرسه احیاء العلوم – هرات
➡️ @DaruleftaaAehyaa

السلام علیکم ورحمة الله و برکاته

#سؤال_ ۵۲۱

📜 موضوع: حکم شرعی خندیدن در نماز و تأثیر آن بر وضو و نماز
❓ سؤال: خندیدن در نماز چه حکمی دارد؟
🟦 الجواب:
خنده در نماز سه حالت دارد و هر حالت حکمی جداگانه دارد. معیار اصلی، وجود صدا و میزان شنیده‌شدن آن است.
🙂 ۱. تبسّم (خنده بی‌صدا):
اگر نمازگزار بخندد و دندان‌ها نمایان شود اما هیچ صدایی شنیده نشود:
✔️ نه نماز فاسد می‌شود
✔️ نه وضو باطل می‌گردد
➡️ این نوع خنده در حکم تبسم است و مبطل هیچ‌کدام نیست.
😅 ۲. ضِحْک (صدای خفیف که فقط خودش یا نزدیکش بشنود):
اگر خنده دارای صدا باشد اما تنها خودش یا فرد بسیار نزدیکش آن را بشنود:
❌ نماز باطل می‌شود
✔️ وضو برقرار می‌ماند
😆 ۳. قهقهه (صدای بلند و قابل‌شنیدن برای حاضرین):
اگر صدای خنده به حدی باشد که اهل مجلس یا حاضرین مسجد آن را بشنوند:
👤 بالغ:
❌ نماز باطل
❌ وضو هم باطل
🧒 صبی (کودک):
❌ نماز باطل
✔️ وضو باقی است
➡️ چون کودک اهل زجر و عقوبت نیست.
📌 خلاصه حکم:
🙂 تبسّم: نه نماز را می‌شکند، نه وضو را
😅 ضحک: نماز را باطل می‌کند، نه وضو را
😆 قهقهه: نماز و وضوی بالغ را باطل می‌کند.
و الله اعلم بالصواب
📚 🔸 ۱.

«التبسم لا يبطل شيئًا… والضحك ما يسمعه هو دون جيرانه فيبطل الصلاة خاصة… وقهقهة الصبي لا تبطل وضوءه لأنه ليس من أهل الزجر.» — حاشیة الطحطاوی على مراقی الفلاح (۱/۹۲)
🔸 ۲. «التبسم ما لا صوت فيه… والضحك ما كان مسموعًا له فقط فيبطل الصلاة… والقهقهة ما يسمعها غیره من أهل مجلسه… والنقض للبالغ دون الصبي.» — رد المحتار على الدر المختار (۱/۱۹۴)

توضیح ابن عابدین:
قهقهه در نماز برای بالغ، حکم «کلام» را دارد و موجب فساد نماز و نقض وضو است؛ اما کودک چون مورد زجر نیست، وضویش باطل نمی‌شود.

🖋 ارائه:
👤 مفتی محمد امینی
📩 سؤال‌های شرعی خود را ارسال فرمایید به:
📱 @Mofti_mohammad_Amini
📱 مفتی عبدالجلیل محمدی: @Mohammady363
🌐 کانال رسمی: دارالإفتاء مدرسه احیاء العلوم – هرات
➡️ @DaruleftaaAehyaa

السلام علیکم ورحمة الله و برکاته

#سؤال ۵۲۰

💞 آیا شیاف کردن موجب بطلان وضو می‌شود یا خیر؟

🔹 الجواب: شیاف کردن ناقض وضو نیست؛
❗ مشروط بر این‌که هنگام شیاف نمودن، خودِ شیاف یا چیز دیگری از مقعد خارج نشود.

📚 منابع:
1⃣ الفتاوی الهندیة (1/61)
2⃣ تاتارخانیة (1/246)

🖋 ارائه:
مفتی محمد امینی
📩 سؤال‌های شرعی خود را ارسال فرمایید به:
📱 @Mofti_mohammad_Amini
📱 مفتی عبدالجلیل محمدی: @Mohammady363
🌐 کانال رسمی:
دارالإفتاء مدرسه احیاء العلوم – هرات
➡️ @DaruleftaaAehyaa

السلام علیکم ورحمة الله و برکاته

#سؤال ۵۱۹

موضوع: لعنت فرستادن

امام نووی رحمه‌الله فرمودند: «علما اتفاق دارند که لعن (دعای بد کردن) حرام است ❌🚫

چون لعن در لغت یعنی دور کردن و طرد کردن
و در شریعت یعنی دور کردن از رحمت خداوند متعال 😱

پس جایز نیست کسی را که حالش و سرانجامش را به‌طور قطعی نمی‌دانیم از رحمت خدا دور کنیم 🤲✨

به همین دلیل علما گفتند: لعن کردن فرد معینی (به اسم) جایز نیست؛ چه مسلمان باشد 👳‍♂️، چه کافر 👹، و حتی حیوان 🐪
مگر اینکه با نص صریح شرعی بدانیم او بر کفر مرده یا خواهد مرد، مثل ابوجهل 🔥 و ابلیس 😈

اما لعن کردن با «وصف» (نه شخص خاص) حرام نیست 👍 مثلاً لعن کردن:
- زنانی که وصل مو می‌کنند و کسانی که برایشان وصل می‌کنند 💇‍♀️❌
- خالکوبی‌کننده و خالکوبی‌شونده tattoo ❌
- ربا خوار و ربا دهنده 💰⚠️
- تصویرسازان (نقاشان مجسمه و عکس‌های جاندار) 🖼️🚫
- ظالمان 👑⚔️
- فاسقان 🍷🎰
- کافران به‌طور کلی ☪️
- کسی که مرز زمین دیگران را تغییر دهد 🌾🚜
- کسی که از غیر ولیّ خودش پیروی کند
- کسی که به غیر پدر واقعی‌اش انتصاب کند 👨‍👦❌
- کسی که در اسلام بدعت ایجاد کند یا به بدعت‌گذار پناه دهد 🕌🚫

و چیزهای دیگری که در نصوص شرعی به‌صورت مطلق بر «اوصاف» آمده، نه بر «اشخاص خاص» 👌

والله أعلم بالصواب 🤲»

منبع: شرح الإمام النووی على صحيح مسلم 📚✨

🖋 ارائه:
مفتی محمد امینی
📩 سؤال‌های شرعی خود را ارسال فرمایید به:
📱 @Mofti_mohammad_Amini
📱 مفتی عبدالجلیل محمدی: @Mohammady363
🌐 کانال رسمی:
دارالإفتاء مدرسه احیاء العلوم – هرات
➡️ @DaruleftaaAehyaa

🔹 نکتهٔ فقهی امروز

در فقه حنفی، نیت در وضو و غسل شرط نیست؛ بنابراین:

💧 اگر شخصِ جُنُب برای خنک‌شدن در آب جاری یا حوض بزرگ فرو رود،
🌧 یا زیر باران شدید بایستد،
😮‍💨 و در همان حال مضمضه و استنشاق هم انجام دهد،

✨ بدون قصد غسل هم از جنابت خارج می‌شود.

📘 المتانة في مرمة الخزانة، ص 261

السلام علیکم ورحمة الله و برکاته

#سؤال_ ۵۱۸

موضوع استفتاء: 💉✨ حکم عمل زیبایی

❓ سؤال:
حکم شرعی انجام عمل‌های زیبایی چیست؟ آیا تفاوتی میان عمل‌هایی که برای درمان انجام می‌شود و عمل‌هایی که صرفاً برای زیبایی و افزایش جمال هستند وجود دارد؟ همچنین اگر بینی فرد بزرگ‌تر از حدّ معمول باشد و موجب بدشکلی چهره شود، آیا اصلاح آن جایز است؟

📖 الجواب: عمل‌های زیبایی بر دو نوع‌اند:

1️⃣ نوع اول: عمل برای رفع عیب ✅
مقصود، برطرف کردن نقص و عیبی است که بر اثر حادثه‌ای ایجاد شده یا از ابتدا به صورت غیرطبیعی وجود داشته است؛ مانند انگشت اضافه یا عضو زائد. این نوع عمل‌ها جایز است؛ زیرا پیامبر اکرم ﷺ به شخصی که بینی‌اش در جنگ بریده شده بود اجازه داد بینی‌ای از طلا بسازد.
«فاتخذ أنفا من ورق، فأنتن عليه، فأمره النبي ﷺ أن يتخذ أنفا من ذهب» و به‌همین دلیل، فقها انجام این نوع اصلاحات را جایز دانسته‌اند.


2️⃣ نوع دوم: عمل برای افزایش زیبایی ❌
این نوع عمل‌ها برای رفع عیب نیست، بلکه تنها با هدف افزایش زیبایی و جلوه بیشتر انجام می‌شود. چنین عمل‌هایی جایز نیست؛ زیرا پیامبر اکرم ﷺ فرموده‌اند:
"لعن الله الواشمات والمستوشمات والمتنمصات والمتفلجات للحسن المغيرات خلق الله"
که نشان می‌دهد اعمالی که صرفاً برای زیبایی و بدون وجود عیب انجام می‌شود، از مصادیق تغییر در آفرینش الهی است و ممنوع می‌باشد.
خداوند نیز می‌فرماید: «وَلَآمُرَنَّهُمْ فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ اللّٰهِ».

⚠️ اما:
اگر اندازه بینی فرد بیش از حد معمول و موجب بدشکلی و آزار او باشد و امکان اصلاح آن بدون ایجاد ضرر جدی وجود داشته باشد، انجام عمل جراحی ✅ جایز است؛ زیرا در این حالت در حکم رفع عیب خواهد بود، نه زیبایی زائد..
📚

: فاتخذ أنفا من ورق، فأنتن عليه، فأمره النبي - صلى الله عليه وسلم - أن يتخذ أنفا من ذهب» ) : وبه أباح العلماء اتخاذ الأنف ذهبا، وكذا ربطه الأسنان بالذهب (رواه الترمذي، وأبو داود، والنسائي) .
[الملا على القاري، مرقاة المفاتيح شرح مشكاة المصابيح، ٢٨٠٥/٧]

[2125] قوله (لعن الله الواشمات والمستوشمات والنامصات والمتنمصات والمتفلجات للحسن المغيرات خلق الله) أما الواشمة بالشين المعجمة ففاعلة الوشم وهي أن تغرز إبرة أو مسلة أو نحوهما في ظهر الكف أو المعصم أو الشفة أو غير ذلك من بدن المرأة حتى يسيل الدم ثم تحشو ذلك الموضع بالكحل أو النورة فيخضر وقد يفعل ذلك بدارات ونقوش وقد تكثره وقد تقلله وفاعلة هذا واشمة وقد وشمت تشم وشما والمفعول بها موشومة فإن طلبت فعل ذلك بها فهي مستوشمة وهو حرام على الفاعلة والمفعول بها باختيارها والطالبة له وقد يفعل بالبنت وهي طفلة فتأثم الفاعلة ولاتأثم البنت لعدم تكليفها حينئذ قال أصحابنا هذا الموضع الذي وشم يصير نجسا فإن أمكن إزالته بالعلاج وجبت إزالته وإن لم يمكن الابالجرح فإن خاف منه التلف أو فوات عضو أومنفعة عضو أو شيئا فاحشا في عضو ظاهر لم تجب إزالته فإذا بان لم يبق عليه إثم وإن لم يخف شيئا من ذلك ونحوه لزمه إزالته ويعصي بتأخيره وسواء في هذا كله الرجل والمرأة والله أعلم وأما النامصة بالصاد المهملة فهي التي تزيل الشعر من الوجه والمتنمصة
[النووي، شرح النووي على مسلم، ١٠٦/١٤]

🖋 ارائه:
مفتی محمد امینی
📩 سؤال‌های شرعی خود را ارسال فرمایید به:
📱 @Mofti_mohammad_Amini
📱 مفتی عبدالجلیل محمدی: @Mohammady363
🌐 کانال رسمی:
دارالإفتاء مدرسه احیاء العلوم – هرات
➡️ @DaruleftaaAehyaa

السلام علیکم ورحمة الله و برکاته

#سؤال_ ۵۱۷

موضوع استفتاء: حکم نماز خواندن پشت جای نمازی که زیر آن زمین نجس است

❓ سؤال:
با توجه به اینکه زمین زیر جای نماز نجس است، آیا نماز خواندن روی آن جای نماز صحیح است؟ و در صورت خشک بودن زمین نجس، حکم چیست؟

📖 الجواب:
اگر زمین زیر جای نماز نجس باشد ولی خشک باشد، نماز خواندن روی جای نماز صحیح است، زیرا شرط صحت نماز این است که سجده نمازگزار بر چیزی پاک انجام شود.


کما فی فقه العبادات على المذهب الحنفي: «لا يضر وقوع ثياب المصلي على أرضة نجسة جافة أثناء الصلاة ما دام يسجد على طاهر». (ص77)

🖋 ارائه:
مفتی محمد امینی
📩 سؤال‌های شرعی خود را ارسال فرمایید به:
📱 @Mofti_mohammad_Amini
📱 مفتی عبدالجلیل محمدی: @Mohammady363
🌐 کانال رسمی:
دارالإفتاء مدرسه احیاء العلوم – هرات
➡️ @DaruleftaaAehyaa

السلام علیکم ورحمة الله و برکاته

#سؤال_ ۵۱۶

🌺 موضوع: حکمت تفاوت مدت عِدّه زنِ شوهر‌مرده و زنِ مطلّقه در اسلام

❓ سؤال:

چرا زنی که شوهرش از دنیا رفته باید چهار ماه و ده روز عدّه نگه دارد، در حالی که زنی که طلاق بائن (طلاقی که بازگشتی در آن نیست) گرفته، سه قرء (سه پاکی یا سه ماه) عدّه نگه می‌دارد؟

🕊️ الجواب: نخست باید بدانیم که هیچ حکمی از احکام الهی نیست مگر آنکه پشت آن حکمتی بزرگ نهفته است؛ کسانی آن را درمی‌یابند و کسانی نیز ممکن است درک نکنند.
ندانستن ما از حکمت حکمی از احکام خدا، دلیل بر بی‌حکمتی آن نیست، بلکه نشانه‌ی محدودیت و ناتوانی عقل و درک ماست. 🌿

عدّه، در هر نوعی که باشد، دارای حکمتی روشن است: هدف نخست آن اطمینان از پاک بودن رحم زن از بارداری است تا اختلاط نسب و تداخل نسل‌ها پیش نیاید.
در عین حال، در عدّه جنبه‌ی تعبدی نیز وجود دارد که باید در برابر فرمان خداوند تسلیم شد، حتی اگر حکمت آن را به‌طور کامل ندانیم. 🌸


اکنون اگر بخواهیم بدانیم چرا زنِ شوهر‌مرده باید چهار ماه و ده روز عدّه نگه دارد، پاسخ ـ و خدا داناتر است ـ چنین است:

خداوند بر زن واجب کرده است که پس از جدایی از شوهرش (خواه به سبب مرگ یا طلاق)، مدتی را انتظار بکشد که در آن مدت، ازدواج نکند و خواستگار نپذیرد؛
این کار هم نشانه‌ی احترام به حق شوهر است 💔، و هم برای اطمینان از خالی بودن رحم از بارداری.

اما چون جدایی گاه به‌سبب مرگ شوهر است و شوهر دیگر در قید حیات نیست تا حقی از او مطالبه شود یا وضع همسرش را بررسی کند،
حکمت الهی اقتضا کرده است که مدت عدّه در چنین حالتی طولانی‌تر و آشکارتر باشد،
به گونه‌ای که همه بتوانند از آن آگاه شوند و نشانه‌های پاکی رحم (مانند گذشت چند دوره‌ی حیض) آشکار گردد.

مدت چهار ماه و ده روز از این جهت تعیین شده که چهار ماه تقریباً معادل سه دوره‌ی چهل‌روزه است،
و بر پایه‌ی آنچه در آفرینش انسان آمده، در پایان این مدت روح در جنین دمیده می‌شود و حرکت او آشکار می‌گردد.
افزوده شدن ده روز نیز برای آن است که این نشانه (در صورت وجود بارداری) کاملاً روشن شود. 🤰🏻

از سوی دیگر، این مدت تقریباً نیمی از زمان معمول بارداری است، و در چنین مدتی اگر زن باردار باشد، آثار آن بر او به‌روشنی دیده می‌شود.

اما در مورد طلاق، چون شوهر زنده است و می‌تواند در صورت لزوم از حق خود آگاه شود و پیگیر امور باشد،
خداوند مدت عدّه را کوتاه‌تر قرار داده و آن را بر اساس سه قرء (سه پاکی یا سه حیض) تعیین کرده است؛
امری که زن خود از آن آگاه می‌شود و مورد اعتماد اوست. 🌿 🌸 و الله أعلم بالصواب 🌸

📖(وَالَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُونَ أَزْوَاجاً يَتَرَبَّصْنَ بِأَنْفُسِهِنَّ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْراً ۖ فَإِذَا بَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيمَا فَعَلْنَ فِي أَنْفُسِهِنَّ بِالْمَعْرُوفِ ۗ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ)
(سوره البقرة، آیه ۲۳۴)

قال ابن كثير رحمه الله في تفسيره: "وقد ذكر سعيد بن المسيب، وأبو العالية وغيرهما، أن الحكمة في جعل عدة الوفاة أربعة أشهر وعشراً، لاحتمال اشتمال الرحم على حمل، فإذا انتُظر به هذه المدة، ظهر إن كان موجوداً، كما جاء في حديث ابن مسعود الذي في الصحيحين وغيرهما:
(إن خلق أحدكم يُجمع في بطن أمه أربعين يوماً نطفة، ثم يكون علقة مثل ذلك، ثم يكون مضغة مثل ذلك، ثم يُبعث إليه الملك فينفخ فيه الروح).
فهذه ثلاث أربعينات بأربعة أشهر، والاحتياط بعشر بعدها لما قد ينقص بعض الشهور، ثم لظهور الحركة بعد نفخ الروح فيه، والله أعلم."
(تفسير ابن كثير، 1/481، دار الكتب العلمية)

📖 همچنان نگاه شود به:
🔹 زاد المسير لابن الجوزي (1/275)
🔹 إعلام الموقعين لابن القيم (2/52)

🖋 ارائه:
مفتی محمد امینی
📩 سؤال‌های شرعی خود را ارسال فرمایید به:
📱 @Mofti_mohammad_Amini
📱 مفتی عبدالجلیل محمدی: @Mohammady363
🌐 کانال رسمی:
دارالإفتاء مدرسه احیاء العلوم – هرات
➡️ @DaruleftaaAehyaa
━━━━━━━━━━━━━━━

💓ده راهکار، جهت درمان آفتِ بی مهریِ یک دختر به نامزدش

🤲به نام پیوند دهنده دلها.
برای ازدیاد محبت از نظر شرع و عقل، اجراءات زیر لازم است:

1- این که برای گرمی دل و استواری پیمان زوجیت با تضرع و مدام دعا کند.

2-این که بیشتر محاسن و نیکی های شوهر را جلو نظرش آورد؛ تا عیب ها و نقایصش را. و از خود، بیشتر عیبهایش را تا خوبی هایش را.

3- این که کوشش کند او را به خود بیشتر دلگرم سازد تا شوهرش به وی علاقه بیشتر نشان دهد که گفته اند: «مهر از مهر بر می خیزد».

4- این که اگر به کدام اموری حساس است و طبیعتش ناخواسته از آن نفرت نشان می دهد و از آن امور چیزی در وجود شوهر می بیند، به صورت حکیمانه شوهر را به دوری از آن و رعایت حال خود متوجه کند.

5- این که حالت زنان بیوه و یا شوهرنادیده را در نظرآورد و خود را به جای ایشان تصور کند؛ و نیز وضعیت اسفبار زنانی را به یاد آورد که شوهران شان، فاسد یا معتاد و باردوش اند تا قدر این نعمت را بیشتر بداند.

6- این که احساس بی مهری را موقتی و گذرا نزد خود تفسیر کند؛ نه این که آن را حالت اصلی، به خود تلقین کند. (محبت، یک عاطفه هست و عواطف، مانند: ابر آسمان، حالت متغیر دارد).

7- این که اگر هم در دل نسبت به شوهر بی مهری را احساس می کند، آن را مدیریت کرده به هیچ وجه نگذارد که در رفتارش تاثیر گذاشته و شوهر، از آن متوجه شود که در آن صورت، ممکن است این حالتش دو چندان به شوهر سرایت کرده و مشکل چند برابر شود.

8- این که سطح توقعش را پایین آورده و مثل انسان های آرمان گرا که همیشه در عالم تخیلات و رویاهای دست نیافتنی زندگی می کنند نباشد.

9- این که به دوستان دانا، دلسوز و همرازش توصیه کند تا وی را مورد نصیحت و تلقین قرار داده و در کشش دل به شوهرش، وی را کمک کنند.

10- این که عوامل و اسباب این بی مهری را با دقت بررسی و پیدا کرده و -تا جای ممکن- در رفع آنها تلاش ورزد.

✍️ضیاء احمد فاضلی، مسئول مدرسة احیاء العلوم هرات.

السلام علیکم ورحمة الله و برکاته

#سؤال_ ۵۱۵

موضوع: گرفتن پول و وسائل غیر از مهر در عقد نکاح

سوال:
پسری برای خواستگاری دختری میرود. پدر عروس، پدربزرگش را وکیل میکند که ۳۰ سکه به عنوان مهریه و دو لک افغانی به عنوان "پیشکش" تعیین کند تا با آن برای عروس وسایل عروسی بخرد. اما پدربزرگ در جلسه از کلمه "شیربها" استفاده میکند. آیا گرفتن این پول برای خانواده عروس و خرج کردن آن برای عروس و داماد جایز است؟

الجواب: در شریعت اسلام بر اساس فقه حنفی، تنها چیزی که در عقد نکاح به عنوان بدل لازم است، مهر میباشد. مهر حق زن است و پرداخت آن بر شوهر واجب است. گرفتن هر پول یا مالی غیر از مهر (مانند پیشکش، شیربها یا وسائل) از خانواده داماد جایز نیست و این عمل در حکم رشوه است.

· اگر خانواده عروس علاوه بر مهر، پول یا وسائل دیگری درخواست کنند، گرفتن آن حلال نیست.
· اگر این وسائل به عنوان بخشی از مهر و با رضایت طرفین تعیین شود، جایز است.
· شریعت اسلام از زیاد کردن مهر ناخوشنود است و نکاح با مهر کم را با برکت میداند.

نتیجه:
گرفتن پول و وسائل غیر از مهر شرعاً جایز نیست، مگر اینکه به عنوان بخشی از مهر و با رضایت کامل داماد تعیین شود.

عن بن عباس أن رسول الله صلى الله عليه و سلم خطب الناس في حجة الوداع فذكر الحديث وفيه لا يحل لامرىء من مال أخيه إلا ما أعطاه من طيب نفس ولا تظلموا ولا ترجعوا بعدي كفارا يضرب بعضكم رقاب بعض.سنن البيهقي الكبرى (6/ 96):

(أخذ أهل المرأة شيئا عند التسليم فللزوج أن يسترده) لأنه رشوة. (قوله عند التسليم) أي بأن أبى أن يسلمها أخوها أو نحوه حتى يأخذ شيئا، وكذا لو أبى أن يزوجها فللزوج الاسترداد قائما أو هالكا لأنه رشوة بزازية. الدر المختار وحاشية ابن عابدين (رد المحتار) (3/ 156)
ما هو معروف بين الناس في زماننا من أن البكر لها أشياء زائدة على المهر.....وأنت خبير بأن هذه المذكورات تعتبر في العرف على وجه اللزوم على أنها من جملة المهر، غير أن المهر منه ما يصرح بكونه مهرا ومنه ما يسكت عنه بناء على أنه معروف لا بد من تسليمه، بدليل أنه عند عدم إرادة تسليمه لا بد من اشتراط نفيه أو تسمية ما يقابله كما مر، فهو بمنزلة المشروط لفظا فلا يصح جعله عدة وتبرعا. الدر المختار وحاشية ابن عابدين (رد المحتار) (3/ 130)

🖋 ارائه:
مفتی محمد امینی
📩 سؤال‌های شرعی خود را ارسال فرمایید به:
📱 @Mofti_mohammad_Amini
📱 مفتی عبدالجلیل محمدی: @Mohammady363
🌐 کانال رسمی:
دارالإفتاء مدرسه احیاء العلوم – هرات
➡️ @DaruleftaaAehyaa
━━━━━━━━━━━━━━━
🔹🔷🔹
والله أعلم بالصواب

📘 موضوع: حکم تحصیل، زندگی یا کار در کشورهای غیراسلامی (مانند انگلیس و کشورهای اروپایی)
❓ سؤال: آیا از دیدگاه فقه حنفی، اقامت، تحصیل، کار یا گرفتن تابعیت کشورهای غیراسلامی مانند انگلیس و اروپا جایز است یا خیر؟ در چه شرایطی جایز، ناپسند یا حرام شمرده می‌شود؟
🔹 الجواب: علامه مفتی محمد تقی عثمانی (حفظه‌الله) در کتاب «بحوث في قضايا فقهية معاصرة» در این‌باره بحثی مفصل آورده‌اند که خلاصه آن در پنج صورت زیر بیان می‌شود:
1️⃣ حالت اول:
اگر مسلمانی در کشور خود بدون ارتکاب جرم یا گناه، مورد ظلم، شکنجه یا مصادره اموال قرار گیرد و برای رهایی از این مظالم چاره‌ای جز پناه بردن به کشور غیر اسلامی نداشته باشد،
در این صورت:
✅ اقامت و حتی گرفتن تابعیت آن کشور جایز است،
به شرطی که در آن‌جا بر انجام احکام دین و اجتناب از منکرات پایبند بماند.
📖 زیرا حفظ جان و مال از ظلم، از حقوق شرعی انسان است.
2️⃣ حالت دوم:
اگر در سرزمین اسلامی خود امکانات زندگی و کسب معاش حلال برایش میسر نباشد و برای تأمین رزق ناچار به مهاجرت شود،
در این حالت نیز:
✅ اقامت و تابعیت کشور غیر اسلامی جایز است،
به شرط رعایت حدود و احکام شرع؛
چراکه طلب رزق حلال پس از فرائض، خود فریضه‌ای شرعی است.
3️⃣ حالت سوم:
اگر مسلمان با نیت تبلیغ اسلام، دعوت به دین یا ارشاد مسلمانان مقیم آن کشور به تابعیت کشور غیر اسلامی درآید،
در این صورت:
🌟 این کار نه تنها جایز بلکه موجب اجر و ثواب عظیم است؛
چنان‌که بسیاری از صحابه و تابعین نیز به همین نیت هجرت کردند.
4️⃣ حالت چهارم:
اگر کسی بدون ضرورت، تنها برای رفاه‌طلبی و خوش‌گذرانی به کشور غیر اسلامی مهاجرت کند،
در این حالت:
⚠️ این عمل مکروه و ناپسند است؛
زیرا خود را بی‌جهت در معرض خطر انحراف دینی و اخلاقی قرار داده است.
🔸 تجربه نشان داده که چنین افرادی غالباً در ایمان و غیرت دینی دچار ضعف می‌شوند،
و ازاین‌رو در احادیث نبوی از اقامت نزد مشرکان بدون نیاز شدید نهی شده است.
5️⃣ حالت پنجم:
اگر هدف از مهاجرت یا گرفتن تابعیت کشورهای غیر اسلامی،
🎖 تفاخر، خودنمایی یا ترجیح ملیت غیر اسلامی بر ملیت اسلامی باشد،
در این صورت:
❌ این کار حرام قطعی است و هیچ نیازی به استدلال ندارد.
📚 ماخذ:
بحوث في قضايا فقهية معاصرة – علامه مفتی محمد تقی عثمانی
ترجمه: محمدرضا رخشانی، صص ۴۲۰ تا ۴۲۴
🖋 ارائه:
مفتی محمد امینی
📩 سؤال‌های شرعی خود را ارسال فرمایید به:
📱 @Mofti_mohammad_Amini
📱 مفتی عبدالجلیل محمدی: @Mohammady363
🌐 کانال رسمی:
دارالإفتاء مدرسه احیاء العلوم – هرات
➡️ @DaruleftaaAehyaa
━━━━━━━━━━━━━━━
🔹🔷🔹
والله أعلم بالصواب

♦️پاسخ به یک شبهه‌ی جالب:
پرسیده اند:

من یک شبهه دینی دارم
کسی هست که بتونه جوابم رو بده؟؟
طرح شبهه:
از نظر علم جدید: در ترکیب یک کودک پدر و مادر به طور مساوی سهم دارند، چنان‌که ۲۳ کروموزوم‌ از پدر و ۲۳ تا از مادر است. نیز کودک توی بدن مادر بزرگ میشه و درد زایمان و مشکلات دیگر را هم مادر تحمل می‌کنه با این حال، چرا بچه به اسم پدر میشه؟
حتی بعد از طلاق هم به مادرش نمیرسه؟

سوال دوم: چرا اگه پدر بچه‌اش‌رو بکشه اعدام نمیشه؟

🔸الجواب:
حل این شبهه، نیاز به توضیحات زیر دارد:

باید گفت که خلط دو چیز متفاوت به هم، باعث این شبهه شده است:
اول: این که نسبت شدن کودک به پدر و این که او بیش از مادر، مسوول و اختیاردار کودک باشد که موقف اسلام نیز -با حفظ شرایط خاصی- همین است.
دوم: این که نسبت شدن کودک به پدر و واگذاری مسوولیت وی تا بزرگسالی به پدر به معنای سلب حق مادری و نفی سهم ژنتیکی مادر بر کودک باشد که هرگز چنین نیست؛ بلکه از نظر اسلام -ولو مادر طلاق شود- ذره ای بر رابطه انسانی، عاطفی و حقوقی میان مادر و کودک تاثیر نمی گذارد؛ بلکه مادر تا ابد مادر است با همان جایگاه معنوی و حقوقی اش بر قلب و جان فرزندش.
در حقیقت نسبت شدن کودک به پدر و عهده دارسازی پدر به جای مادر، بیشتر به مصلحت خود کودک و نیز مادر وی است؛ به دلایل زیر:

1- تصور کنید مادر بعد از طلاق، نمی تواند -ومناسب هم نیست- که به پای فرزندش بنشیند؛ بلکه ناچار باید ازدواج کرده و زندگی جدیدی را برای خود سرهم کند. لذا، آیا واگذاری کودک بر وی به زیان خود آن مادر نیست؟

2- نیز: مادری که بعد از طلاق خانم مرد دیگری می شود چگونه به صلاح کودک باشد که بعد از ازدواج مجدد مادرش، باز هم به او نسبت شود و آیا چنین چیزی را شوهر دوم تحمل می کند. و اگر اسلام اسم کودک را به نام مادر قید می کرد -نه پدر- آیا میان کودکش از شوهر قبلی تا شوهر فعلی در نسب و نسبت شدن، خلط به میان نمی آمد و آیا این خلطیت به صلاح کودک و جامعه بوده می توانست؟

3- نکته دیگر این که نظام اجتماعی اسلام طوری طراحی شده است که بار اقتصادی زندگی به دوش مردان است؛ و خانم ها در حالات عادی، بیشتر رسیدگی به تربیت اولاد و سروسامان دادن به منزل، از ایشان خواسته شده است، لذا اسلام مرد را مسوول تامین تمامی مخارج کودک تا رسیدن به بلوغت -وحتی تا زمان ایستادشدنش بر سرپای خود- قرار داده و مادر را به تمامی معاف کرده است. و مادر بعد از طلاق -و لو شوهر نگرفته باشد- به هیچ وجه مکلف به شیردهی و نگهداری کودک نیست واگر به رضایت خود کفالت او را بر دوش گیرد از نظر اسلام باید شوهر تمام مخارج کودک و مزد نگهداری وی را نیز بپردازد. و البته اسلام مرد را مجبور کرده است که اگر مادر بخواهد کودکِ پسر تا هفت سالگی و دختر تا 9 سالگی باید نزد مادر باشد -با تامین شدن تمام هزینه های وی و نیز مزد مادر از جانب پدر. و بعد از بزرگ شدن، در این که کودک آیا نزد مادر می ماند یا به پدر تسلیم داده می شود؟ فقها دو دیدگاه دارند: اکثر بر آنند که به پدر سپرده می شود؛ به ویژه اگر مادر ازدواج مجدد نماید. دوم:
برخی بر اینند که محکمه کودک را مخیر می گذارد که هر کدام از پدر و مادر را که انتخاب نمود با وی ادامه زندگی دهد. این امر، توضیحات دیگری نیز دارد که مجال بیشتر از آن نیست.

اما این که چرا پدر در کشتن فرزندش کشته (قصاص) نمی شود؟ باید گفت که در این مساله، مادر نیز مانند پدر است. و مساله قصاص شدن، اولاً این امر نظر همه فقها نیست؛ زیرا امام مالک بر آنست که قصاص می شود. و قول عدم قصاص، راجحتر و پرطرفدارتر است.
حکمت عقلی آن این است که با وجود شفقت و محبت شدید فطری که پدر بر فرزندش دارد نمی توان یقین کرد که پدر با عزم و استقلالیت ارادی، فرزندش را کشته باشد؛ بلکه حتماً دگرگونی عقلی و شعوری و یا عذر دیگری مثل آن در میان بوده است که با وجود هر کدام، جنایت کامل نیست ومواجه شدن با سزای کامل که قصاص باشد انصاف نیست.

البته عدم قصاص شدن به معنای مجازات نشدنش نیست؛ بلکه قانون / محکمه می تواند برای وی سزای دیگری غیر از قتل در نظر بگیرد؛ مانند: حبس یا تبعید یا سلب شدن برخی از حقوق اجتماعی و یا سایر مجازاتهای تعزیری..این موضوع، پاسخهای دیگری نیز دارد که مجال بیشتر نیست.

✍ضیاءاحمد فاضلی، مسئول مدرسه احیاءالعلوم هرات.