#سؤال_ ۵۲۶
📝 موضوع: حکم بلند گفتن تکبیر یا ذکر برای آگاه‌ساختن دیگران در حال نماز
❓ سؤال: اگر شخصی در حال نماز، برای آن‌که همسر خود را متوجه سازد تا جلو کودک را بگیرد و مانع عبور او از مقابل نماز نشود، یا برای آگاه‌کردن کسی که در می‌زند تا بداند او در حال نماز است، تکبیر نماز یا ذکر را با صدای بلند بگوید؛
آیا در این صورت نماز او فاسد می‌شود یا خیر؟
📜 الجواب: بلند گفتن تکبیر یا ذکر در حال نماز، به قصد آگاه‌ساختن دیگران از این‌که شخص در حال نماز است، موجب فساد نماز نمی‌شود؛ زیرا این عمل در حکم سخن گفتن عرفی با مردم نیست، بلکه برای حفظ و اصلاح حالت نماز انجام می‌گیرد.
با این حال، اولی و بهتر آن است که مردان در چنین مواردی به تسبیح (سبحان‌الله) اکتفا کنند و زنان به تصفيق؛ چنان‌که در سنت نبوی وارد شده است.
پس هرچند نماز فاسد نمی‌شود، ترک این عمل و عمل به روش مسنون، شایسته‌تر است.
قال في الفتاوی التاتارخانیة:🖋 ارائه:
المصلي إذا كبر بنية أن يعلم غيره أنه في الصلاة لا تفسد صلاته، والأولى التسبيح، لقوله عليه السلام:
«التسبيح للرجال والتصفيق للنساء، ولو صفّق الرجل وسبّحت المرأة لا تفسد صلاتهما وقد تركا السنة».
📘 الفتاوی التاتارخانیة، كتاب الصلاة، فصل ما يفسد الصلاة وما لا يفسد، ج ٢، ص ٢٢٠، مكتبة رشيدية، كويته.
وفي الأصل (المبسوط للشيباني):
قلت: أرأيت رجلاً صلى فمرت خادمه بين يديه فقال سبحان الله أو أومأ بيده ليصرفها، هل يقطع ذلك صلاته؟
قال: لا، وأحبّ إليّ أن لا يفعل.
قلت: أرأيت رجلاً صلى فاستأذن عليه رجل فسبح يريد إعلامه أنه في الصلاة، هل يقطع صلاته؟
قال: لا.
📘 الأصل (المبسوط للشيباني)، باب الإشارة في الصلاة، ج ١، ص ٢٠٥، إدارة القرآن والعلوم الإسلامية، كراتشي.
وفي البحر الرائق:
إذا كان التنحنح أو الذكر بغير عذر ولا لغرض صحيح فهو مفسد، أما إن كان لغرض صحيح كالإعلام أنه في الصلاة أو لإصلاح الصلاة فلا تفسد صلاته؛ لأن ما كان لإصلاح الصلاة أُلحق بها.
📘 البحر الرائق، باب ما يفسد الصلاة وما يكره فيها، ج ٢، ص ٧–١٢، دار الكتب العلمية، بيروت.
وفي جواهر الفتاوی:
المصلي جهر بالقراءة ليعلم القارع أنه في الصلاة لا تفسد صلاته،
لما روي عن علقمة أنه قرع باب ابن مسعود وهو يصلي فرفع صوته بالقراءة فعلم بذلك ودخل.
📘 جواهر الفتاوی للإمام الكرماني، ص ١١٦، دار المعراج، دمشق.
👤 مفتی محمد امینی
📩 سؤال‌های شرعی خود را ارسال فرمایید به:
📱 @Mofti_mohammad_Amini
📱 مفتی عبدالجلیل محمدی: @Mohammady363
🌐 کانال رسمی: دارالإفتاء مدرسه احیاء العلوم – هرات
➡️ @DaruleftaaAehyaa