السلام علیکم ورحمة الله و برکاته

#سؤال_ ۵۱۵

موضوع: گرفتن پول و وسائل غیر از مهر در عقد نکاح

سوال:
پسری برای خواستگاری دختری میرود. پدر عروس، پدربزرگش را وکیل میکند که ۳۰ سکه به عنوان مهریه و دو لک افغانی به عنوان "پیشکش" تعیین کند تا با آن برای عروس وسایل عروسی بخرد. اما پدربزرگ در جلسه از کلمه "شیربها" استفاده میکند. آیا گرفتن این پول برای خانواده عروس و خرج کردن آن برای عروس و داماد جایز است؟

الجواب: در شریعت اسلام بر اساس فقه حنفی، تنها چیزی که در عقد نکاح به عنوان بدل لازم است، مهر میباشد. مهر حق زن است و پرداخت آن بر شوهر واجب است. گرفتن هر پول یا مالی غیر از مهر (مانند پیشکش، شیربها یا وسائل) از خانواده داماد جایز نیست و این عمل در حکم رشوه است.

· اگر خانواده عروس علاوه بر مهر، پول یا وسائل دیگری درخواست کنند، گرفتن آن حلال نیست.
· اگر این وسائل به عنوان بخشی از مهر و با رضایت طرفین تعیین شود، جایز است.
· شریعت اسلام از زیاد کردن مهر ناخوشنود است و نکاح با مهر کم را با برکت میداند.

نتیجه:
گرفتن پول و وسائل غیر از مهر شرعاً جایز نیست، مگر اینکه به عنوان بخشی از مهر و با رضایت کامل داماد تعیین شود.

عن بن عباس أن رسول الله صلى الله عليه و سلم خطب الناس في حجة الوداع فذكر الحديث وفيه لا يحل لامرىء من مال أخيه إلا ما أعطاه من طيب نفس ولا تظلموا ولا ترجعوا بعدي كفارا يضرب بعضكم رقاب بعض.سنن البيهقي الكبرى (6/ 96):

(أخذ أهل المرأة شيئا عند التسليم فللزوج أن يسترده) لأنه رشوة. (قوله عند التسليم) أي بأن أبى أن يسلمها أخوها أو نحوه حتى يأخذ شيئا، وكذا لو أبى أن يزوجها فللزوج الاسترداد قائما أو هالكا لأنه رشوة بزازية. الدر المختار وحاشية ابن عابدين (رد المحتار) (3/ 156)
ما هو معروف بين الناس في زماننا من أن البكر لها أشياء زائدة على المهر.....وأنت خبير بأن هذه المذكورات تعتبر في العرف على وجه اللزوم على أنها من جملة المهر، غير أن المهر منه ما يصرح بكونه مهرا ومنه ما يسكت عنه بناء على أنه معروف لا بد من تسليمه، بدليل أنه عند عدم إرادة تسليمه لا بد من اشتراط نفيه أو تسمية ما يقابله كما مر، فهو بمنزلة المشروط لفظا فلا يصح جعله عدة وتبرعا. الدر المختار وحاشية ابن عابدين (رد المحتار) (3/ 130)

🖋 ارائه:
مفتی محمد امینی
📩 سؤال‌های شرعی خود را ارسال فرمایید به:
📱 @Mofti_mohammad_Amini
📱 مفتی عبدالجلیل محمدی: @Mohammady363
🌐 کانال رسمی:
دارالإفتاء مدرسه احیاء العلوم – هرات
➡️ @DaruleftaaAehyaa
━━━━━━━━━━━━━━━
🔹🔷🔹
والله أعلم بالصواب