السلام علیکم ورحمة الله و برکاته

#سؤال_ ۵۳۰

📝 موضوع: حکم نماز خواندن در خانه هنگام باران شدید

❓ سؤال: اگر شخصی عادت به نماز جماعت در مسجد دارد، اما در فصل زمستان به‌سبب بارش شدید باران، لغزندگی راه‌ها و دشواری رفت‌وآمد، رفتن به مسجد برای او سخت و همراه با مشقت باشد، آیا جایز است که در چنین حالتی نماز را در خانه بخواند؟ و آیا نماز او از نظر شرعی مجزی است؟

📜 الجواب وبالله التوفيق: در فقه اسلامی، اصل در تکالیف شرعی، رفع حرج و مشقت از مکلف است؛ و هرگاه انجام عبادت به شکل کامل آن، موجب سختی غیرمتعارف گردد، شریعت اسلامی رخصت و آسانی را مقرر نموده است.

بر این اساس:
1. اگر بارش باران شدید باشد و رفتن به مسجد با مشقت، لغزندگی راه‌ها یا خوف ضرر همراه گردد، جایز است نماز در خانه خوانده شود و ترک جماعت در این حالت اشکالی ندارد.
2. نماز خواندن در خانه در چنین وضعیتی صحیح و مجزی است و گناهی بر نمازگزار مترتب نمی‌شود؛ زیرا این ترک جماعت به سبب عذر شرعی صورت گرفته است.
3. اگر نمازگزار در خانه همراهانی مانند همسر، فرزندان یا دیگران داشته باشد، بهتر و اولی آن است که نماز را به جماعت در خانه ادا کند؛ و اگر تنها باشد، نماز فرادی نیز جایز است.
4. در هر دو صورت، اگر شخص عادت‌مند به نماز جماعت در مسجد بوده و تنها عذرِ باران شدید مانع حضور او شده باشد، ثواب کامل جماعت برای او نوشته می‌شود.
5. اما هرگاه عذر برطرف گردد؛ یعنی باران قطع شود و راه‌ها هموار گردد، بازگشت به نماز جماعت در مسجد لازم است و ترک آن بدون عذر، محرومیت از فضیلت و اجر عظیم خواهد بود. ✅ والله أعلم بالصواب


📚 قال الإمام الشُّرُنبُلَالِي الحنفي رحمه الله:
«(يَسْقُطُ حُضُورُ الْجَمَاعَةِ بِوَاحِدٍ مِنْ ثَمَانِيَةَ عَشَرَ شَيْئًا) مِنْهَا: (مَطَرٌ وَبَرْدٌ) شَدِيدٌ، وَوَحْلٌ بَعْدَ انْقِطَاعِ مَطَر».

📚 وقال الإمام الطَّحْطَاوِي رحمه الله:
«ظَاهِرُهُ يَعُمُّ جَمَاعَةَ الْجُمُعَةِ وَالْعِيدَيْنِ»📘 حاشية الطحطاوي على مراقي الفلاح
📘 مراقي الفلاح، ص: 297، مع حاشية الطحطاوي، دار الكتب العلمية
📚 وقال الإمام ابن بطّال رحمه الله:
«مَن مَنَعَهُ اللَّهُ وَحَبَسَهُ عَنْ عَمَلِهِ بِعُذْرٍ كُتِبَ لَهُ أَجْرُهُ كَامِلًا»📘 شرح صحيح البخاري، ج 3، ص 102

📚 وقال الإمام الشُّرُنبُلَالِي رحمه الله:
«وَإِذَا انْقَطَعَ عَنِ الْجَمَاعَةِ لِعُذْرٍ… يَحْصُلُ لَهُ ثَوَابُهَا» 📘 مراقي الفلاح، ص: 113، المكتبة العصرية
🖋 ارائه:
👤 مفتی محمد امینی

📩 سؤال‌های شرعی خود را ارسال فرمایید به:
📱 @Mofti_mohammad_Amini
📱 مفتی عبدالجلیل محمدی: @Mohammady363

🌐 کانال رسمی: دارالإفتاء مدرسه احیاء العلوم – هرات
➡️ @DaruleftaaAehyaa