ادبیات سئونلر

اوشاق ادبیاتی

رشید شفق
« صولح نغمه سی »

نفرین_به_جنگ

کاش بچه ها نمی‌مردند..
کاش برای مدتی کوتاه به آسمان می‌رفتند؛
و آنگاه که جنگ تمام شد
سلامت به خانه باز می گشتند،
و وقتی پدر و مادرشان می‌پرسیدند
کجا رفته بودید؟
می‌گفتند رفته بودیم با ابرها بازی کنیم...!

#غسان_کنفانی



ترجمه: علی آغ گونئیلی - ابرازی

« لعنته گلسین موحاریبه »


کئشکه اوشاقلار اولمه یَیدیلر...
کئشکه قیصصا بیر موددت گؤیه گئدیدیلر؛
موحاریبه قورتاراندان سونرا
ساغ - سالامات ائوه قاییدایدیلار،
و والیدئین‌لری سوروشاندا:
– هارا گئتمیشدینیز؟
دئیردیلر:
– بولودلارلا اویناماغا گئتمیشدیک...!
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی
شهرام گلكار
خانيم فتحى

اوخولونا يولا دوشور
خانيم فتحی...خانيم فتحى
قالديريملار
داش-دووارلار
         سالاملاييب
آيغين اؤپور
قوش جيغازلار
آغاجلار
خول-بوداقلار
          توراجلار
قاريشقالار
بؤجوكلر
قيزيل گوللر
چيچكلر
اوتوبوسلار
ماشينلار
بولوارداكى چمنلر
هارايلاييب
        قييلاييرلار
خانيم فتحی...خانيم فتحى
بيرآزدان سا كلاسدا
آنلاداجاق خانيم فتحى
      هارايلايان وارليقلارى
اوشاقلارا

اوخولو ترك ائدنده سه
حياتين اؤیرتمنینی
هارايلايار مينی‌بوسدان
ميليون-ميليون
      مينی اؤپوش
      مينی انسان
      مينی نفس
كؤرپه-كؤرپه یاشام سسى
خانيم فتحى
خانيم فتحى

       
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی
قارتال قوروپو

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی

سلیمان ثالث
وطـــــن

باشدان باشا بو وطـن
بیزیمكی دیر اوشاقلار
وطنســـیزی همیشـه
یولـــدان اوتن آیاقـــلار
 
بولاقلاری، چایلاری
قانیمیـزدیر، قانیمیز
دنیــزلری، چوللری
اوره ییمیز، جانیمیز
 
دشمن هجوم گتیرسه
داغــــــــلارینا دایاننیق
بیـــــر آجی زهر اولوب
خوره یینه جالاننیـــــق
 
حیات بویو وطنســیز
اولماسین بیر آنیمیز
اونو عزیز سانمـــاغا
حكم ائدیر وجدانیمیز

 https://t.me/Adabiyyatsevanlar

گلنده دا یاتماق اولماز. قیزیشماق اوچون آیاقلاریم اوسته آتیلیب دوشه‌رم. 
آداملار منـی گؤرونجه دئیرلر: نـه گــوزل سئرچه دیر، کئشـگه تئـز قیزیشسـین. 
بامبولی‌بََـی گئنـه یاتدیـن؟   
یایین دا سیخینتی‌لاری واریدی. بیرگون بیر قیزیل قوش بامبولی‌بَیی
قووالادی. بیر آغاج بویو قوودو، سونوندا بامبولی چایین قیراغین دا قمیشلرین ایچینده گیزلندی. گئنه ده ال چکمه‌دی. بامبولی بَیین نفسی چیخمیــردی. دوستونا دئییردی: جانیمی موفته قورتاردیم. گیرینه دوشسه‌یدیم، فاتحه‌م اوخونموشـدو. 
هوشـلو- باشـلی بالیق یولداشینا اوره‌ک وئرمـک ایسـته‌ییب، دئـدی: قیزیـل قوش، چایدا کـی "اردک بالیغی" نین تاییدیر. نئچه گون قاباق آز قالا منی توتاجاقدیر. ایشـیق کیمی دالیمجا گلیردی. دوستلارین نئچه‌سیله سـویون اوزونه یئنی چیخمیشـدیم.
سویون اوزون ده بیر آغاج کوتویو گؤردوم. بیـردن کوتـوک منـه سـاری 
یومولـدو. "اردک بالیغی" نین نه فایداسـی اولدوغونو بیلمیـرم.  
ـ من ده. سانیرام بیر زمان قیزیل قــوش، اردک‌بالیغــی ایمیــش، اردک 
بالیغــی، قیزیــل قــوش، ایکیســی‌ده جنایــتکاردیلـار.
آردی وار...

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی

"زیرک بامبولی سئرچه،
هوشلو-باشلی گؤزل بالیق، سوینجک بخاری‌سیلن یاشا" ناغیلی

یازار: مامین سیبیریاک
چئویرمه: صمد بهرنگی
چئویرمه: منیژه جم‌نژاد( صمدین ترجمه لری کتابیندان)
 
زیرک، بامبولی ســئرچه، هوشلو-باشــلی گــؤزل بالیــق، یاخشــی دوست ایدیلر. یای گونلری زیـرک، بامبولـی یولداش ایله دانیشـماق اوچـون  چاییــن قیراغینــا گئــدردی. دوســتونو چاغیریــب دئیــردی: 
ـ آهای هوشلو- باشلی گؤزل، سلام، حالین نئجه دیر؟ 
گوزل هوشلو-باشـلی جـواب وئـرردی: یاخشـی دیـر، پیـس دئییـل. هردن منی گؤرمه‌یـه گل. بـورا دوغرودان- دوغروسو چوخ یاخشی دیر. چــای اینانیلماز درین، ســرین، آرام دیـر. کیمسـه‌نین عاقلینـا چاتمایاجـاق قـدر سـو بیتگیسی وار؛ سنـه لذتلـی قورباغـا توخومـو، قـورد، سـو بوجه‌یـی وئـررم. 
-چوخ ممنونام، زیرک بَی. گلمه یی چوخ سئویرم، آما سودان قورخورام. منی گورمک  اوچون اؤزون نیـه بـورا، دامـا، اوچمورسـان؟ اؤز توتلاریمـدان سـنه وئـررم. بیرعالـم واریمـدی. سـونرا گئدیـب بیرتیکه چـؤرک، نئچه دنـه آرپا، بیـرآز شـکر، بیر ایکـی بوجـک توتاریق. سن شـکر سئورسـن، ائلـه دئییـل؟ 
ـ شکر نه جور اولار؟ 
ـ آغ، باالجا، ...
ـ چایین تکینده قوملار کیمی؟ 
َرینـر. گل داما 
ـ هـه، آمـا قومـو یئمـک اولمـاز کـی. شـکر آغ دیـر، آغزینـدا ارینَر. گل داما
گئدک. گلیرسـن؟ 
ـ یوخ، من اوچا بیلمـرم. سودان ائشیکده نفس چکه بیلمــرم. ســنین 
گلیــب بیرلیکـده اوزمه‌میــز یاخشی اولار. سنــی چایین هر یئرینــه آپــارارام. 
بامبولـی سئـرچه سویا گیرر، اؤزونو سویا ووراردی، دیزلرینه‌جــه 
سویا باتاردی. آمـا داها قاباغا گئتمزدی. هئچ بوغولماق ایسته‌مزدیر. 
بیرآز چاییــن دورو ســویوندان ایچــردی، ایســتی گونلــرده دایــاز چوخــورلاردا یویونـاردی، سـونرا توکـون، قانادیـن تمیزلـر، دامـا قاییـداردی. بونلار ایکیسـی 
یاخشــی یولــداش ایدیلــر، اوردان بــوردان دانیشــماغی چــوخ ســئوردیلر. 
ســئرچه تعجــب‌لــه دئیــردی: ســودان یورولماســان؟ هــاوا ســویوقدور، ســویوق دیه بیلر.
آمــا هوشــلو باشــلی بالیــق یولداشــی قــدر، اوبیرینیــن یاشــامیندان بــاش تاپمیردی. سوروشوردو: بامبولی بیَ، اوچماقــدان یورلمادین؟ هاوا ایستی دیر. بیلمیرم نئجه نفس چکیرسن. اینـدی چـای سـریندیر. ایستــه‌دییین قدر اوزه بیلرســن. یــای دا هامی اوزمه‌یــه گئــدر. دامــا گئمــک اوچون اؤزونه تای بیرینی تاپ. 
َ

- بالیق بَی، چوخلاری گئدر. بیری بخاری سیلیجی "یاشا". اونونلا چوخ یاخینیق. چوخ واقت منیم گوروشمه گلر. چوخ گولر او٘زدور. همشه ده اوخویار. بورولاری سیلر، زومزومه ائلر. هردن یورغونلوق آلماق اوچون دامدا اوتورار. اونـدا بیـرآز چـؤره‌ک چیخاریـب، یئیـر. مـن ده خیردالاریـن یئیه‌رم. منیملــه یاشا بیرلیکــده چوخ خوش اولوروق. مــن اؤزوم همشه گولـر اؤزلویــم.
بامبولی‌بَی‌له‌‌َ هوشلو- باشلی اورتـاق یانلاری چـوخ ایدیر. سورونلاری 
دا بیر ایدیـر. مثــلا بیری قیــش. هاوا چــوخ سویویوردو، یازیق بامبولی‌بَـی چوخ اوشوردو! اوره یی دایاناجاق قدر اوشوردو. توکلری پیتلاشــیردی. 
قیچلارین قاتلییـب، ترپشـمه‌دن بیـر یئـرده قالیـردی. یالنیـز اؤزونـو بیـر بورویـا یاپیشدیریب، قیزیشا بیلردی. آما بو ایش خطرلی ایدیر. بیر یـول آز قـالا اؤلوردو، اونودا مهربان یولداشی یاشانین الی‌لــه: 
بامبولی‌بَـی بیـر بورونـون ایچینـده اؤزونـو یئربـه یئـر ائدیرکـن بیـردن یاشـا یئتیشدی، سوپورگه‌نی بورونـون ایچینـه سـالدی. آز قـالا بامبولـی بَییـن بؤیـرو سیناجاقدیر. باشدان آیاغا هیس، ائشـییه آتیلدی. لاپ بخاری ســیلیجی کیمـی. چـوخ بـرزاق اولـدو. سـینیرلی دئـدی: یاشـا نـه ائدیرسـن؟ آز قالیردیـن 
منــی اؤلدوره‌ســن! 
یاشا جواب وئردی: اووجومو اییله‌مه‌میشــدیم، ســنین اوردا اولدوغونــو نـه بیلیـم! بونـدان بئلـه موغایـات اولمـان یاخشـی اولار.
بیلیرسن او سوپورگه‌یله سنی ووراجاغیم هئچ خوش اولمازدیر! 
هوشـلو- باشلـی بالیـق دا قیشـدا یاخشـی دورومـدا اولمـازدی. دریـن بیـر گؤلون تکینه زویوب یاتاردی. سویون ایچی سویوق، قارانلیق ایدی. هوشلو- باشلی ساعاتالارجا ترپشمـزدی. یالنیز بامبولی‌بَی سو ایچمه‌یه گلیرکن اونو سسـلردی، بوزتوتمـوش باجـادان چیخـاردی
- آهـای، حالیـن نئجـه دیـر؟ 
هوشـلو- باشلی یوخولو سـسله جـواب وئـرردی: یاخشـیام، آمـا همشـه یوخوم گلیـر. قیش زهله گئتمیش دیر. بـوردا هامـی یاتیـب.
ـ بیزده ده دوروم بئله‌دیر. چاره‌میـز یوخدور. سـازاق نه بتر چالار! یئـل 

مباریز شاعیر ،یانغین لارین آتاسی، اوستاد سلیمان جودی"ثالث "ادبیات سئونلر گوروشونده1405/5/21


https://t.me/Adabiyyatsevanlar

مباریز شاعیر ،یانغین لارین آتاسی، اوستاد سلیمان جودی"ثالث "ادبیات سئونلر گوروشونده3


https://t.me/Adabiyyatsevanlar

مباریز شاعیر ،یانغین لارین آتاسی، اوستاد سلیمان جودی"ثالث "ادبیات سئونلر گوروشونده1405/5/21

2
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

مباریز شاعیر ،یانغین لارین آتاسی، اوستاد سلیمان جودی"ثالث "ادبیات سئونلر گوروشونده1405/5/21
1

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

مباریز شاعیر ،یانغین لارین آتاسی، اوستاد سلیمان جودی"ثالث "ادبیات سئونلر گوروشونده
زمان :چرشنبه گونو1405/5/21 ادبیات سئونلر کانالیندا

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

«ایشیق» درگیسی‌نین PDF آرشیوی یاییملاندی
«ایشیق» درگیسی آذربایجان تورکجه‌سینده نشر اولونان مد‌نی و اجتماعی یؤنوملو اوچ‌آیلیق درگی ایدی. درگی ۱۳۹۷-جی ایلین یاز فصلیندن اعتباراً اؤلکه اوزره گئنیش یاییم شبکه‌سی ایله نشر ائدیلمه‌یه باشلادی. مسئول مدیری «روشن نوروزی» اولان بو درگی ایران آذربایجانی‌نین و اؤلکه‌نین دیگر تورک دیللی بؤلگه‌لرینین اجتماعی، تاریخی، ادبی و مدنی مسئله‌لرینه دقت یئتیره‌رک فورمالاشمیش، بو ساحه‌نین مسئله‌لرینی، مد‌نی کیملییینی و ادبی یارادیجیلیغینی عکس ائتدیره‌ن بیر پلاتفورما یاراتماغا چالیشمیشدیر. «ایشیق» چاپ اولوندوغو دؤورده مطبوعات دککه‌لرینده و کیتاب ماغازالاریندا اوخوجولار اوچون ساتیشدا ایدی.
بو درگینین اساس خصوصیتلریندن بیری علمی-تدقیقات، ادبی و اجتماعی مضمونا عینی زاماندا یئر وئرمه‌سی ایدی. درگینین ایلک سایی«آذربایجان معلم‌لری و تحصیل مسئله‌سی» موضوعسونا حصر اولونموش خصوصی دوسیه ایله نشر ائدیلمیش، سونراکی نومره‌لرده ایسه«آذربایجان قفه‌خانالاری»، «آذربایجان و مهاجرت مسئله‌سی»و«آذربایجان توی‌لاری» موضوعلارینا حصر اولونموش خصوصی بوراخیلیشلار درج اولونموشدور.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

ویدا حشمتی

قارا وللیلر کیتابیندا بیر ناغیل


فیل حکیمی

گۆنلرین بیر گۆنو، شاه اوْغلو شاه عباس-لا اوْنون وزیری الله‌وئردی خان وزیر، اؤلکه‌نی سیاحته چؽخارلار کی، گؤرک نه قدر ایشسیز آدام وار. گئده-گئده بیر شهره چاتارلار. گؤررلر، آلتی-یئددی نفر ایشسیز دایانیب صحبت ائدیرلر. آداملار شاه عباس-ی تانییارلار. شاه عباس اوْنلارا یاخینلاشیب سوْروشار «سیزین صنعتیز ندیر؟» بیری جواب وئرر «من زنگسازام»، بیری دئیر «من نجّارام»، صنعتی اوْلمایان تنبلین بیری ده بیلیر کی، بۇ اؤلکه‌ده فیل یوْخدور، یالاندان دئیر «شاه ساغ اوْلسون! من فیل حکیمی‌یم.» شاه بۇنون صنعتیندن چوْخ راضی قالار. اۆزونو وزیره تۇتاراق دئیر:
— بۇنلار صنعتکاردیرلار، اؤزلرینه ایش تاپیب ایشله‎یه‌جکلر، آنجاق بۇ فیل حکیمی اۆچون آیدا یۆز مانات معاش وئرمک لازمدیر. وقت گلر بیزه لازم اوْلار. شاهین امری یئرینه یئتیریلر.
دۆز دؤرد ایل، فیل حکیمی هئچ ایشه باخمادان، یۆز مانات پول آلیب، یئیر. دؤرد ایلدن سوْنرا هندوستان شاهزاده‌سی شاه عباس-ا بیر فیل باغیشلایار. فیل بیر ایلدن سوْنرا برک خسته‌لنر. شاه ال-آیاغا دۆشر. بیردن وزیرین یادینا دۆشوب، دئیر:
— شاه‌عباس ساغ اوْلسون! بیزده بیر فیل حکیمی وار، اؤزو ده دؤرد ایلدیر بیزدن بۇ صنعته گؤره مفته اوْلاراق معاش آلیر.
شاهین امری ایله فیل حکیمینی چاغیرارلار؛ آنجاق بۇ یالانچی تنبل هئچ عمرونده فیلین اۆزونو گؤرمه‌میش ایدی.
شاه دئیر:
— فیل حکیمی! فیل اوْ طویله‌یه سالینیب. باخ گؤر، حیوانین خسته‌لیگی ندیر؟
فیل حکیمی قاپینین آستاناسینا سؤیکنیب چوْخ مراق و حیرت‌له باخار. شاه گؤرر کی فیل حکیمی هئچ دینمه‌ییر. دئیر:
— حکیم سن ایچری کئچ، قؽراقدان باخماق‌لا اوْنون خسته‌لیگینی بیلمک اوْلماز.
حکیم یئنه دینمه‌ییر. غضبلنن شاه اوْنون قوْلوندان دارتیب، ایچری سالیب، قاپینی اؤرتر. دئیر:
— سنه یاریم ساعت زمان وئریرم. حیوانین خسته‌لیگینی معیّن ائت!
یاریم ساعتدان سوْنرا قاپینی آچار گؤرر کی، حکیم فیلین دؤره‌سینه دوْلانا-دوْلانا اوْ قدر قاچیب کی، قان-تر ایچینده‌دیر. گاه فیله قاباقدان باخیر، گاه آرخادان. شاه باغیرار:
— اده ظالم اوْغلو! سن بۇ فیلین دوره‌سینه نه‌دن دوْلانیرسان؟
حکیم جواب وئرر:
— شاه ساغ اوْلسون! من هله بۇ بدهیبت حیوانین دالی-قاباغین تاپا بیلمه‌میشم. بۇ حیوانین باشی یوْخدور. هر ایکی طرفدن قۇیروغو وار. من نه ائدیم؟
شاهی هم گۆلمک تۇتار، هم غضبلنر. دئیر:
— نئجه یعنی حیوانین باشی یوْخدور؟ اده ظالم اوْغلو، باشسیز دا حیوان اوْلار می؟ بس سن نئجه طبیبسن؟ هله سن حیوانین دال-قاباغینی تانیمیرسان؟
شاه امر ائدر کیشینی طبیبلیکدن قوْوارلار.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

— آها، یئنه گوناهکار من اولدوم؟ — آتامین حیددتلی سسی ائشیدیلدی.
— یوخ، رسول. دئمک ایسته‌ییردیم کی، او قویونو بلوم دوشوب اوردا بوغولسون دئیه قازمامیشدین. کاش کی، واختیندا دولدورایدین دئییرم.
جومعه گونو ایدی. یئنه ده آوتوبوسلا مکتبدن ائوه دؤنوردوک. آتام منی دیزلرینه یاخین توتوب چانتامی دا اؤزو گوتورموشدو. آوتوبوس بوش ایدی. آلتدان یوخاری آتاما باخدیم. آنامین گؤزلریندن فرقلی اولاراق آتامین کیچیک، بیر آز دا حیله‌گر گؤزلری واردی، قیرمیزی دامارلار گؤزونون آغینی آز قالا تام اؤرتموشدو. دوداقلاری بیر-بیرینه سیخیلمیشدی، ساغ طرفدن آلت دوداغی آزجا آشاغی دارتیلمیشدی. او آن منه ائله گلدی کی، کیمسه‌یه تله قوروب پیسلیک ائتمه‌یین یوللارینی فیکیرلشیر.
— نه باخیرسان؟ — آتام اوزونو چئویریب سوروشدو.
میزیلدانیب باشیمی آشاغی سالدیم. ائوه گئدن کیمی گوزگوده دیقّتله اؤزومه باخاجاقدیم، منیم گؤزلریم اونونکولارا بنزه‌میرمی؟- دئیه.
آتامین تلفونو زنگ چالدی. دوستو ایدی، آدینی دئیه‌نده تانیدیم. آمما آتام ندنسه منیمله اولدوغونو، ائوه گئتدیییمیزی دئمه‌دی.
— گنجلیک طرفده‌یم، — دئدی.
من کاریخیب آتامین اوزونه باخدیم. بیز یاشادیغیمیز قصبه‌نین ایچینده، آتامین گنجلیک دئدییی یئردن خئیلی اوزاق‌دا ایدیک.
10
آردی وار

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

همَن ایل قیش سویوق کئچیردی. بیر سحر چؤرک آلماغا گئدن آتام ائوه ساری رنگلی بیر کوچوکله قایتدی. کوچه‌ده گؤروب گتیرمیشدی. آدینی بلوم قویدوم. بلوم اوچون آیریلمیش قوتونو قاپینین آغزیندا قویدوق. گئجه‌لر زینگیلدَه‌ییب بیزی یاتماغا قویماسا دا، هامیمیز اونا آلیشماغا باشلامیشدیق. بیر گون یئنه مؤحکم قار یاغدی. بلوم همَن...
8

گئجه داها چوخ زینگیلده‌مه‌یه باشلایاندا آتامین یاخشی آدام اولماغا صبری چاتمادی. گئجه یاری بلومو چؤله چیخارتدی.

— سویوغا آتاجاقدینسا، ائله گتیرمزدین ده، — آنام ناراضیلیق ائتدی.

— اونو ائوه گتیرن، خلاص ائدن منم. کوچه‌ده قالسایدی، ایندییه قدر چوخدان اؤلموشدو. ایندی سن یاخشی آدام اولدون، من پیس؟ — آتام آجیقلا دیللندی.

— دئدیییمدن بو نتیجه‌نی چیخاردین، رسول؟ یاخشی و یا پیس آدام اولماقلا نه علاقه‌سی وار بونون؟

من او سحر آنلادیم کی، بیر‌باشا علاقه‌سی وار. آتامین یاخشی آدام اولماق ادّعاسی بوشا چیخاندا اونون نئجه غضبلندییینی، اؤزونه نظارتی ایتیردییینی سونرالار داها چوخ، اَن آمانسیز فورمالاردا گؤردوم.

بیلیرسیز بو نئجه اولور؟ اینسان اؤزونه اولدوغوندان فرقلی بیر کیملیک دوزلدیر. او قدر یالان دانیشار کی، گرچک کیملییینی اونودار، اویدوردوغونا اینانماغا باشلایار... دئدیییم کیمی، بئیین مؤحتشم اورقاندی.

او بیردن دایاندی. نسه یئمک ایسته‌ییب-ایسته‌مه‌دیییمی سوروشدو.

— اولار، — آجدیغیمی ایندی حیس ائتدیم. مِکزیک سالادی سیفاریش ائتدیم. دنیز اؤز ایسته‌دییینی دئییب یئنه ویسکی ایسته‌دی. من بو دفعه آغ شرابلا دوام ائده‌جه‌ییمی دئدیم. گارسون یئمکلری گتیرنده دنیز کافه‌نین نه واخت باغلاناجاغینی سوروشدو. اوغلان گولومسه‌ییب سحره قدر ایشله‌دیکلرینی دئدی.

— ساده‌جه بیر شرط وار، سحره قدر اوتوراجاقسیزسا، هر‌دن سیفاریشلری یئنیله‌مه‌لی‌سینیز.

— آجماساق نئجه اولاجاق؟ — دنیز کنایه ایله سوروشدو.

— منلیک دئییل، مودیریّت بئله تعلیمات وئریب. ماسا بوشونا توتولماسین دئیه.

— بوش ماسا چوخدو، آمما نَیسه. بیز بیر آزدان یئنه نسه سیفاریش وئرریک، ائله دئییل؟ — او اوزومه باخدی. خاطیرلادیم کی، هله ده اونا آدیمی بئله دئمه‌میشم.

— اورخان، آدیم اورخاندی.

-بلوم بیر هفته سونرا اؤلدو. قار هله ده یاغیردی. درسدن ائوه دؤنَنده بلومو حیاطدا گؤرمه‌دیم. سون واختلار یوپیومرو اولموشدو، آنام اونا یاخشی باخیردی. آتامین ماراغی ایتسه ده، اَن کیچیک ضدییتی ده آنامین گؤزونه سوخوردو.

آنامدان بلومون هاردا اولدوغونو سوروشدوم. اوزومه باخیب دوروخدو، سونرا:

— یقین، حیاطدا داریخدی. چیخیب گئدیب! — دئدی.

آتاما آستا سسله نه‌لرسه دئدییینی دویسام دا، صحبتین نه‌دن گئتدییینی آنلامادیم. آتام سسینی اوجالتدی.

— من یازیغی خلاص ائتدیم، سن اؤلدوردون. بیر ایتە ده باخا بیلمه‌دین، — دئییب گیلئیلندی و من بلومون اؤلدویونو آنلادیم. سونرالار اؤیرندیم کی، بلوم حیاطین آشاغیسیندا آتامین قازدیغی، آنامین دفعه‌لرله «قاپات» دئدییی، اَریمیش قار سویویلا دولموش قویویا...
9

دوشوب بوغولوب...
آنام کدرلی و سولغون ایدی. اؤزونو گوناهکار ساییردی، آتامسا سوسماق بیلمیردی. داواملی شکلده آنامی گوناهلاندیریب، سونرا دا بوتون بونلاری دئیین او دئییلمیش کیمی اونو ساکیتلشدیریردی. آتامی دینله‌دیکجه اونا داها چوخ نفرت ائدیردیم. آنامی اوّل دانلاییب سونرا خلاصکار رولونو اویناماسی، اؤزونو گوناهکار حیس ائتدیریب داها سونرا تسلّی وئرمه‌سی منی نه قدر غضبلندیریردی‌سه، آنامین بونلارا سوسماسینی ایزله‌مک ده او قدر عصبیمه توخونوردو. باش وئرنلره شاهد اولدوقجا، آنامدان دا اییرنمه‌یه باشلامیشدیم.
آمما بو اوزون سورمه‌دی. من باشا دوشنده کی، آنام آتامین نه ائتمک ایسته‌دییینی آنلاییر، خئیلی یونگوللشدیم. چونکی من آتاما بنزه‌مکدن نئجه قورخوردومسا، ایندی ده آنام کیمی آخماق و آغیلسیز اولاجاغیمدان قورخوب آناما نفرت ائده‌جکدیم.
— رسول، من دنیز حیس ائتمه‌سین دئیه سوسورام، سنین اؤزونـو ییغیشدیراجاغین گونو گؤزله‌ییرم. منی آغیلسیز، گوناهکار اولدوغوما ایناندیرماغا چالیشیرسان. اؤزونو ایناندیرمیسان کی، نیتّینی آنلامیرام.
بو سؤزلری ائشیدن گون سئوینجیمدن اوره‌ییم یئریندن اوینادی، یاتاغیمدا یورغانیمین کونجونو دیشلریم آراسیندا سیخیب یئللنمه‌یه باشلادیم.
— بَس سن نییه داواملی ثبوت ائتمه‌یه چالیشیرسان کی، من پیس آدامام؟
— من بئله بیر شئیی ثبوت ائتمه‌یه چالیشمیرام، بو موضوعنو دایانمادان اورتایا آتان سنسن. ایتی ائوه گتیرمه‌یینی سنین یاخشی آدام اولماغینا، اونون سویا دوشوب اؤلمه‌یینی منیم پیس آدام اولماغیما باغلایان دا سنسن. بونلارین ایکیسی ده حیات حادثه‌سیدیر. هه، او قویو اوردا اولماسایدی، واختیندا دولدورولسایدی، اؤلمه‌یه‌جکدی، آمما...

من اونون آغزیندان گلن سوغان قوخوسوندان اییرندیییم واختلاردا دا بیلیردیم کی، اساس سبب او اییی دئییل.

— سیز آنانیزا اوخشامیشسیز آمما، — من بو بیر آز یئرسیز مداخله‌یله اونو ساکیتلشدیره بیله‌جه‌ییمی دوشونوب آغلیمدان کئچه‌نی اوجادان سؤیله‌دیم.

— **مکتب یاشیم چاتاندا بیر آز ساکیتلشدیم. هر سحر منی مکتبه آتام آپاریردی. آنامین تٵکیدیله قصبه‌میزده‌کی یوخ، بیزه نسبتاً یاخین اولان شهر مکتبینه گئتمه‌لی اولدوم. اؤزومله باشقا اوشاقلار آراسینداکی فرقی ائله ایلک صینیفدن حیس ائتمه‌یه باشلادیم. مسئله گئییمیم و یا یاخشی اوخوماغیم دئییلدی. دوزدو، هله بیرینجی صینیفده منی صینیف یولداشلاریمدان فرق‌لندیرن شئیلر اولدو، اونلار حرفلری اؤیرننده من آرتیق سربست یازیب-اوخویوردوم. آنام اؤیرتمیشدی. بیلیرسیز ده، اوشاقلار یازا بیلمه‌ینده بعضی آنالار اونلاری دؤیور. حتّا اللرینی دیشله‌یَنلر ده اولورموش. مثلن، من چوخ سونرالار بیلدیم کی، پارتا یولداشیمین الینین اوستونده‌کی قانچیرلارین سببی نه ایمیش. صینیف یولداشلاریم تاپشیریقلاری یئرینه یئتیره بیلمه‌دیکلری اوچون معلم خط‌کشله اللریندن ووروب اونلاری آغلاداندا من اؤزومله غورور دویوردوم، اوره‌ییمده آناما میننتدار اولوردوم. ائله مکتب فورماسی مسئله‌سینده ده. اوندا فورمانی موطلق مکتبدن آلماق لازیمی‌یدی. آنام بو قایدایا تابع اولمادی. چونکی او فورمالار چوخ کیفیتسیزدی، پِنجکلرین بیر قولو او بیریندن اوزون، یا دا شالوارینین بیر بالاغی ائنلی، او بیریسی دار اولوردو.
7

منیم فورمام آلایدی، آنام عئینی پارچانین داها کیفیتلیسینی آلیب قونشوموزا ـ درزی صوغرا خالایا تیکدیرمیشدی. من اؤز فورماملا دا غورور دویوردوم. آتام آنامین بئله شئیلره مداخله ائتمه‌سینی معناسیز حساب ائدیردی. بو صحبتلری منیم یانیمدا ائتمیردیلر، آمما ائشیدیردیم و بوتون بونلار منیم آناملا باغلی دوشونجه‌لریمی داها دا مؤحکم‌لندیریردی. هرچند، آتاما او دؤنم داها آز نفرت ائدیردیم.
معلمه‌میزین آدی نائیله‌یدی، آناما خصوصی حؤرمتی واردی، هر دفعه اونا نسه بیر خبر گؤندره‌نده  اوشاقلارا دئدییی کیمی «آنانا دئیرسن» دئمیردی. «نیگار خانیما دئه، منیمله علاقه ساخلاسین» دئییب گولومسه‌ییردی.
اون ایکی یاشیما چاتاندا مکتب منیم اوچون عمللی-باشلی داریخدیریجی بیر یئره چئوریلمیشدی. تک خوشلادیغیم شئی مکتبدن گلندن سونرا اؤز اوتاغیما چکیلیب ماسونلارلا باغلی مقاله‌لر اوخوماق ایدی. سونرا داها ماراقلی موضوع دیقّتیمی جلب ائتمه‌یه باشلادی. هوموسکسواللارلا باغلی یازیلار اوخوماغا باشلادیم.
بازار گونلری آنامین قیزارتدیغی یومورتالی چؤرکلرین اییی اوتاغیما قدر گلیب چیخیردی. همَن گون ده بازار گونو ایدی و آنام یئنه یومورتالی چؤرک قیزاردیردی. اویانان کیمی مطبخه قاچدیم. آنام منی گؤرجک گولومسه‌ییب منه طرف اَییلدی، اونا طرف اوزاتدیغیم یاناغیما توخونوب باشینین حرکت‌یله «اوتور» دئدی. بیر آزدان آتام دا گلیب چیخدی. اَینینده اوست گئییمی یوخ ایدی. آنام بونو گؤرنده اوزو توتولدو. او، آتامین سوفره آرخاسیندا تر کؤینه‌یی-تومانلا اوتورماسینی خوشلامیردی.
هر سحر تئزدن قالخیب منی مکتبه آپاردیغینا گؤره آتاما موناسیبتیم یوموشالمیشدی، آمما او گون آریق، چیلپاق قوللارینی، قاباغا چیخمیش یومرو قارنینی گؤرنده اونا اوّلکی کیمی نفرت ائتدیییمی آنلادیم.
منیمله آتام آراسینداکی باغی ضعیفله‌دن، بیلیرسیز، نه ایدی؟ اونون ایچینده‌کی قارانلیغی حیس ائدیردیم. ائله بیل گوزگویه باخیرسیز، اوردا اؤزونوزو دئییل، تام فرقلی بیرینی گؤرورسیز. اوزونوزو یوخ، اونون آرخاسینداکینی؛ قارانلیق، گیزلنمیش، حتّا بعضن اؤزونوزه بئله تام بللی اولمایان ماهیتینیزی. منیمکی ده ائله ایدی، من آتامین اوزونون آرخاسینداکی سیماسینی گؤره بیلیردیم، یا دا حیس ائدیردیم. اونون ایچینده قارانلیق واردی.
اصلینده، هامیمیزین ایچینده کیمسه‌نین، حتّا اؤزوموزون بئله تانیمادیغی باشقا بیری وار. اینسان اولماق بودو ـ ایشیق، ظولمت... بؤیویه‌ندن سونرا باشا دوشدوم کی، بئینیمیز چوخ مؤحتشم اورقاندی و بیزیمله ایسته‌دییی کیمی اویون اوینایا بیلیر. اینسانلار هر نه قدر بو اویونلارین محصولو اولسالار دا، بیر واختدان سونرا اؤز قرارلاری ایله یاشاییرلار، کیملرسه ایشیغی باسدیریب قارانلیغی سئچیرلر. ظاهیرن بو حیس اولونماز، چونکی اوزلرینه «یاخشی آدام» ماسکاسی تاخارلار. آتام دا بئله ایدی، «یاخشی آدام» ماسکاسینی داواملی تعمیر ائدیردی. یقین گؤرموسوز، اَجلاف بیری باشقالارینین گؤزونه سوخماق اوچون یاخشی ایشلر گؤرور. آتامی دا نَدنسه گوناهلاندیران کیمی ائتدییی یاخشیلیغی مثال چکیب دونیانین اَن یاخشی آدامی اولدوغونو ثبوت ائتمک اوچون دایانمادان دئیینردی. بلکه، او دا ایچینده‌کی آدامدان قورخور‌دو، بیلمیرم. آمما ائتدییی یاخشیلیقلار بئله او قارانلیق آداما آغ لیباس گئییندیرمک اوچون ایدی.

پیچیلتی(حیکایه)
یازان :زومرود یاغمور

کوچورن :سحر خیاوی

ایکینجی بولوم

‌
منده یاراتدیغی تأثیر کئچیب گئتدی سونرا، آنجاق آنامین دنیز قوخوسو کئچیب گئتمه‌دی. سیز دنیز قوخوسونو حیس ائتمیسیزمی، نه دئمک ایسته‌دیییمی آنلایا بیلیرسیزمی؟

— حیس ائتمیشم، — اَن سون نیدرلانددا، هاققا شهرینده شیمال دنیزینین ساحیلینده حیس ائتدیییم قوخونو تکرار خاطیرلاییب گولومسوندوم. شیمال دنیزینین ساحیلینده گزیشن آداملاری خاطیرلادیم. اونلارین اوزو پارلاق و حوضورلو ایدی.

— هئچ سیزی سئودییینی سؤیله‌ین بیرینه، اَن یاخین آدامینیزا نفرت ائتمیسیز؟ منه شخصی حیاتینیزدان نَیسه دانیشماغینیزی ایسته‌میرم، ساده‌جه موضوعا گیرمه‌لی‌یم. سیزی گئجه‌نین بو واختی دارتیب بورا گتیرمیشم‌سه، «دانیشماق ایسته‌ییرم» دئمیشم‌سه، موضوعا گیرمه‌لی‌یم، ائله دئییل؟

— ائله‌دیر.

— من آتاما نفرت ائدیردیم. بالاجا اولاندا بئله بونو حیس ائدیردیم و آغلاییردیم. سیزده بئله اولوبمو، سببینی بیلمدییینیز حالدا بیرینه نفرت ائتمیسیزمی، حتّا غضبینیزدن آغلاییبسیزمی؟ اولوب؟ — اوزومه باخیب جواب گؤزله‌ییردی.

هئچ نه آنلامیردیم. حتّا قالخیب گئتمک ایسته‌دیم. آدامین گؤزلرینه باخدیم، سیخ کیرپیکلرله احاطه‌لنمیش گؤزلری ایری و نوفوذ ائدیجی ایدی. ایلک آندا منه سفیل تأثیری باغیشلاسا دا، ایندی ایچیمده اونا قارشی حتّا رغبت حیسّی یارانیر‌دی.

— اولوب، البتّه اولوب. تانیش حیس‌دیر، — دئدیم.

او گولومسونوب سانکی هم‌فیکیر تاپدیغینا سوینیرمیش کیمی راحاتلادی. آزجا قاباغا اَییلیب دوز گؤزلریمین ایچینه باخدی.

— من هله بالاجایکن نانکور اؤولادی‌یدیم، — بونو دئییب دریندن نفس آلیب گولدو. بیر آز اؤنجه دوشوندویومو ایندی او منیم گؤزومون ایچینه دئمیشدی.

— نانکور اؤولادی‌یدیم. بیلیرسیزمی، بو مسئله‌ده والدئینه اعتراض ائده بیلمزسن. چونکی سنی بؤیودوب. بیرجه آنام ائله حساب ائله‌میردی، بیرجه آنام منی دینله‌ییردی. مکتبه گئتمیردیم. نفرت ائتدیییم آتام منه رسم دفتری و بویا قلم‌لری آلمیشدی. بیلیرسیز، بوتون اوشاقلار والیدئین‌لرینین شکلینی چکیر، دونیانین اونلاردان عبارت اولدوغونو دوشونور. آمما سیزه بیر شئی دئییممی؟ اصلینده، ائله بؤیویه‌نده ده دونیا والیدئین‌لردن عبارت اولور، ساده‌جه، بیزیمکی‌لشدیردیییمیز اوبراز‌لاری ایله. اونلارین خاطیره‌لری بئینیمیزین بیر پارچاسینا چئوریلیر و او حیصه‌نی اؤزوموز ظن ائدیریک. مثلاً، من نفرت ائتدیییم آتامین، سئودیییم آنامین پارچالاریندان عیبارتَم. سونرالار آتاما اولان نفرتیمین سببینی آنلادیم. اونون کیمی اولماقدان قورخوردم. دوشونورسونوز کی، بالاجا بیر اوشاق آتاسینین نئجه اولدوغونو هاردان، نجه آنلاییب او یاشدا؟ بیلمیرم. اوّللر او بالاجا اوشاغین نفرتینین سببی آتاسینین چیرکین اولماسی ایدی. آنام کیمی گؤزل بیر قادینین یانیندا بئله بیر چیرکین آدامین اولماسینی ایسته‌میر‌دیم. بیر گون یئنه عئینی شکل‌لری چکیب گوزگونون قاباغینا کئچدیم و گوزگوده اونلارا باخیب غفیلدن آغلادیم. سونرا دا آتامین شکلینی قارالاماغا باشلادیم.

آنام سوسدو. من نَیسه دئمه‌لی ایدیم، آمما ساده‌جه باشیمی ترپدیب یئنه یورغون گؤزلرینه باخدیم. گولومسه‌دی.

من آناما اوخشاییرام... او، همَن گون اوتاغیما گلیب جیردیغیم صفحه‌لری توپلایاندا...
6

نییه بئله ائله‌دیییمی سوروشموشدو. من یئنه آغلاماغا باشلامیشدیم.


— آتام ائودن گئتسین، اونو ایسته‌میرم،- دئدیم.

— آتان سنی چوخ ایسته‌ییر. نییه بو قدر عیبه‌جَر چکمیشسن اونو؟

اصلینده، چکدیییم بوتون شکل‌لر برباد ایدی، بالاجا اوشاق نه قدر قشنگ چکه بیلر کی؟ آمما آتامین شکل‌لرینی قارا رنگله‌میشدیم، ناغیل کیتابلاریمداکی دیولره اوخشاییردی.

— چیرکیندی، اونا گؤره ده چیرکین چکمیشم، — دئییب بورنومو چکنده آنام دیقّتله اوزومه باخمیشدی.

— سن آتانی سئومیرسن؟

— یوخ...

— نییه؟

— چیرکیندی.

همین گون آنام آتامین یاخشی، قایغیکش آدام اولدوغونو؛ من کوچه‌ده یورولاندا منی بویْنونا میندیردییینی دئیه‌نده آلتدان یوخاری اونا باخیردیم. گؤزلری، سیخ کیرپیکلری ائله گؤزل ایدی کی، او آن یئنه آتام کیمی چیرکین اولماقدان قورخماغا باشلادیم.

گئجه‌لر بعضن یاتا بیلمه‌ینده آتامین منیم اوتاغیما قدر گلیب چاتان نفسیندن بئله اییره‌نردیم. بالاجایدیم دئیه آنام هم منیم، هم ده اونلارین یاتاق اوتاغینین قاپیسینی آچیق قویوردو آخی... هر گئجه منه باش چکمه‌یه گلیر، یورغانیمی دوزلدیردی. بعضن اوندان آتامین قوخوسونو حیس ائدیردیم، بونا گؤره همَن آندا آنامدان دا زَهله‌م گئدیردی. بیلیرم، سیز دوشونورسیز کی، اوغلان اوشاقلارینین هامیسی آناسینی آتاسینا قیسقانیر. ائله دئییل. امینم، ایندی تام امینم کی، بو، آنانی آتایا قیسقانماق کیمی بسیط بیر حیس دئییلدی. من آتامی سئومیردیم. ایسته‌میر‌دیم آنامین یانیندا اولسون. آنام هئچ سوغان خوشلامازدی، آتامسا تئز-تئز یئیردی.