TGViewer
Channel Public Channel
ادبیات سئونلر

ادبیات سئونلر

@adabiyyatsevanlar

بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
Subscribers
3.11K
Photos
7.3K
Videos
2.6K
Links
19K

Showing posts older than #30546 · Back to latest

Older Posts 20 shown
Post #30545 247
ــ  احمد ، بو آغ دیوین ماغاراسی دیر . بورادا هر شئی سحیرلی دیر .
ــ بس آغ دیو هاردادیر ؟ بیز اوندان انتقام آلماغا گلمیشیک!
ــ آغ دیو اوچ گونلوک یوخویا گئدیب ، بیر آزدان اویانان واختی دیر . 
کریم دئدی : 
ــ احمد ، شاهانه نین یئرینی سوروش. 
کریم او ساعات جلواب وئردی : 
ــ شاهانه آغ دیوه تابع اولمادی . گلن گوندن آغلاییب ، آه – زار ايتدیی اوچون ، آغ دیو اونو گؤیرچینه چئویریب قفسه سالدی.
احمد شاهانه نین آدینی ائشیدن کیمی هیجان و سئوینجیندن کلله نی یئره سالدی . کلله داشین اوستونه دوشوب پارچالاندی . 
کریم دئدی : 
ــ ایندی بیز نه ائدک ؟ بلکه آغ دیویوخودا ایکن اونا هوجوم ائدیب ووروشاق ؟ 
سلیم دئدی : 
ــ آغ دیوله ووروشا بیلمریک . اونون طیلسیمی نین سیرلرینی اؤیرنمه لیییک . بلکه ائله ناغیللاردا اولدوغو کیمی ، آغ دیوین جانی شوشه یه سالینمیش قوش دا دیر . 
احمد دئدی : 
ــ دوستلار ، گلین بئله ائدک ، من گیزلنیم . سیز اوز ـ گؤزونوزو قارالایین یازیق بیر گؤرکم آلین . دیو دوراندا دئیین کی ، یول آزمیشیق ، هئچ کیمیمیز یوخدور . بیزی اؤزونه نؤکر گؤتور . نه ایشین اولسا گؤره ریک ، سنه دادلی خوره ک بیشیره ریک . 
احمد بیردن دایاندی ، بیر قدر فیکره گئتدی . سونرا دئدی : 
ــ دوستلار ، سیز ائله بیلمه یین کی ، من قورخودان گیزلنمک ایستییرم . منیم باشقا فندیلریم وار ...
کریم له سلیم اونون سؤزونو آغزیندا قویدولار . ایکیسی ده بیردن : 
ــ سن نه دانیشیرسان،  احمد..
ائله بو واخت دیوین ائویندن دهشتلی بیر سس گلدی.
ــ ها، ها، ها، ها!!!
آغ دیو یوخودان دوروب گرنشنده بئله سس چیخاریرمیش .
کریم دئدی : 
ــ احمد ، قارداشیم ، دانیشدیغیمیز کیمی ، گیزلن ! 
احمد بیر گؤز قیرپیمیندا داشلارین دالیندا گیزلندی . آغ دیو ایچینده آغ گؤرچین اولان قفسی ائیوانا قویدو . گؤیرچین قفسین ایچینده قاناد چالدی .
بیردن آغ دیوین گؤزو کریم له سلیمه ساتاشدی. نعره چکرک دئدی : 
ــ آدام – بادام ایسی گلیر ، یاغلی بادام ایسی گلیر ! 
کریم ایسته دی قاچسین ، سلیم اونون قولوندان توتوب ساخلادی : 
ــ  آغ جییَر اولما ، بیر دایان گؤره ک .سلیم بیر قدر یاخینا گلرک ، آغ دیوین قارشیسیندا باش ایدی. آغ دیو ده اونون قارشیسیندا باش ایدی . کریم ده اوره ک لنیب یاخینا گلدی . سلیم بیر آددیم دا ایره لی یئریدی ، آغ دیو ده ائلجه بیر آددیم آتدی . بونو گؤرن کریم یئردن بیر داش گؤتوردو . آغ دیوده اونون کیمی داش گؤتوردو. 
سلیم کریمه آجیقلاندی : 
ــ سن نه ائدیرسن ، داشی قوی یئره . یوخسا بو ساعات باشیمیزا ائندیرجک . 
کریم دئدی : 
ــ دایان، صبر ائله .
کریم داشی قالدیریب یاواشدان اؤز باشینا ووردو . آغ دیو ده اونا باخیب داشی اؤز باشینا ووردو . آنجاق او ، داشی برک ووردوغوندان ، باشی آغریدی . داشی یئره آتیب اوفولدادی و قضبله دئدی : 
ــ کیم سینیز؟ نه حقله منیم ماغاراما آیاق باسمیسینیز ؟ 
کریم بیر قدر ایره لی گلره ک دیللندی :
ــ  بیز کیم سه سیز اوشاقلاریق ، یئتیمیک . یول آزمیشیق . نؤکر دورماغا یئر آختاریریق . بیر یئر تاپماییب آخیردا بورا گلدیک . بلکه بیزی نؤکر ساخلایاسیز . ماغارانی سیلیب ـ سوپوره ریک دادلی خورکلر بیشیره ریک .
آغ دیو توکلو اللرینی بیر – بیرینه سورته رک سوروشدو : 
ــ خؤره ک بیشیره بیلرسینیز ؟ 
بو دفعه سلیم جواب وئردی : 
ــ اوره یین ایسترسه بیشیره ریک . بابام شاه ساراییندا آشپاز اولوب . 
آغ دیو الینی – الینه سورتره ک سئوینجله آتیلیب – دوشدو . 
ــ ها، ها، ها، دادلی خؤره ک ، دادلی خؤره ک! دئیین گؤروم خشیل بیشیره بیلرسینیز ؟
ــ البنه بیشیره ریک 
ــ بیشیرین ـ بیشیرین! 
آغ دیو ائودن ایری بیر قازان گتیریب ، اونلارین قارشیسیندا قویدو. 
کریم دئدی : 
ــ اون ، یاغ ، دوشاب وارمی ؟ 
آغ دیو بیر چووال اون بیر بَرین یاغ ، و بیر کوپ ده دوشاب گتیردی . 
سلیم وکریم قوللارینی چیرماییب ایشه باشلادیلار . 
اونلار اوندان قازانا بوشالدیب اوستونه سو تؤکدولر ، سونرا ایری بیر آغاجلا قاریشدیرماغا باشلادیلار . دیو اوجاق قالادی . کریم و سلیم نه قدر اللشدیلرسه قازانی قالدیریب اوجاغین اوستونه قویا بیلمدیلر . بونو گؤرن دیو ایکی بارماغی ایله قازانی قالدیریب اوجاغین اوستونه قویدو. بیر آزدان خشیل حاضیر اولدو . آغ دیو قاینار قازانی اوجاقدان گؤتوروب قارشیسینا قویدو. اللرینین ایکیسینیده ایشه سالیب ایشتاهلا یئمَیه باشلادی . آغزی یانسادا هيچ نَیه فیکیر وئرمه دن خشیلی آج گؤزلوکله یئدی . او ، تلسه – تلسه یئدییینده اینینده کی کؤینه یی بولادی .
کریم یاخینا گلیب: 
ــ  کؤینه یین چوخ چیرکلی دیر ، وئر یویوب تمیزلییک .
Post #30544 255
اوشاق ادبیاتی


سئحیرلی اوزوک
آلتینجی ناغیل :
 « دوستلار ماغارایا ائندیلر »
یازان : علی صمدلی
کؤچورن : علی آغ گونئيلی  ــ  ابرازی 
کتاب :‌ ژنرالین اوشاقلیغی ) پووئست لر بؤلومو )

احمد . سلیم و کریم نئچه گون ایدی کی ، یول گئدیردیلر . آغ دیوین مسکنی اولان یئددی بورج داغی یئنه ده گؤرونموردی . یول آذوقه لری ده توکنمک ده ایدی . احمدین تکلیفی ایله مئشه ده قوش اوولاییر. بیشیریب یئییردی لر.
قارانلیق چؤکوردو. گؤی اؤزونو قارا بولودلار آلمیشدی . ایلدیریم چاخیر ، گؤی گورولداییردی . آرا- سیرا دوشن دامجیلار لئیسان اولاجاغیندان خبر وئریردی . اوشاقلیغینی مئشه لرده ، داغلاردا کئچیرن احمد بونو یاخشی بیلیر. اونا گؤره او، ایلک دامجیلار گؤرونن کیمی دوستلاری ایله ایری بیر داشین آلتینا گیردیلر . بورا هم یاغیشدان ، همده ایلدیریمدان قورونماق اوچون یاخشی ایدی . بورادا اوجاق یئری واردی . احمد الینی اوجاق داشلارینا ووردو . داشلار هله ایستی ایدی . اوجاغین یانیندا بیر دسته قورو اودون دا وارایدی ائله بیل هانسی خئیرخواه سا بو اودونو اونلار اوچون قویوب گئتمیشدی . قارا داشین آلتیندا یئرلرینی یئنیجه راحتلامیشدیلار کی ، لئیسان باشلادی . ایلدیریم چاخدی .، بیر گؤز قیرپیمیندا داغلارین ، داشلارین سینه سینده تونقال قالاندی گؤی دهشتله گورلادی . 
احمد دئدی : 
ــ پالید آغاجینی ایلدیریم ووردو. 
کریم گولدو : 
ــ یاخشی ، ایلدیریم دوشمه سینه سؤزوموز یوخ . بس ندن بیلدین کی ، پالید آغاجینی ووردو ؟
احمد دئدی : 
ــ  هانسی آغاج بوی – بوخونلودورسا ایلدیریم اونون باشیندا چاخیر . من بونو چوخ گؤرموشم . 
کریم احمدین جاوابیندان راضی قالدیغی اوچون سوسدو . سلیم اوجاغی قالدیردی . اودونلار قورو اولدوغوندان تئز آلیشدی . 
باشلارینین اوستوندن شیریلتی ایله آخان یاغیش سویو اوجاغین آلووندا داها آیدین گؤرونوردو .
لئیسان اؤتری اولار دئییبلر . بیر آزدان یاغیش اؤتوب کئچدی . کولک قارا بولودلاری قووب اوزاقلارا آپاردی . سما آیدینلاشدی . تک – تک اولد.زلار گؤروندو اوجاغین شعله سی آزالدی . دوستلار باش – باشا وئریب اوجاغین قریراغیندا یاتدیلار . سحر تئزدن دوروب یولا دوشدولر. 
یئددی بورج داغینی  بیرینجی گؤرن احمد اولدو . دومان اولدوغوندان بورجون آنجاق ایکیسی گؤرونوردو . احمد بورجولاری گؤستریب دئدی : 
ــ  اوشاقلار ، داریخمایین ، داها بیر شئی قالماییب . گون باتانا منزیل باشینا چاتاریق . 
اونلار یئددی بورج داغینا یاخینلاشدیلار . بورادا هاوا سویوق و کولک ایدی . داشلی یوخوش باشلاندی . کریم بیر قدر آرخادا قالدی . گؤرونور برک یورولموشدو. البته ، بو تکجه یورغونلوق علامتی دئییلدی . کریم دیوین ماغاراسینا یاخینلاشدیقجا قورخوسو چوخالیردی .  بلکه ده بورا گلدیی اوچون پئشمانچلیق چکیردی . آنجاق اوتاندیقیندان سسینی چیخارمیردی . 
بورجلارین باشینا دولاناندان سونرا گلیب یئددینجی بورجا چاتدیلار . بو نه اوجا بورج ایدی . اونون آرخا طرفیندن سرت قایالاردان یونولموش پیلله لرله آشاغییا یول گئدیردی . قیرخ پیلله ائنندن سونرا آغزینا ایری قایا پارچاسی باسیلمیش ماغارا گؤروندو .بورادا دایاندیلار . ایچریدن سس – سمیر گلمیردی . آنجاق ظریف ایشیق گؤرونوردو . 
احمد دئدی : 
ــ اوشاقلار ، بورادا دایانین ؛ من ایچرییه کئچیم ، گؤروم بیر شئی اؤیرنه بیلرم می .
 سلیم اونون قولوندان توتاراق : 
ــ قارداش ، سنی بئله قورخولو یئره تک بوراخا بیلمرم ، ـــ  دئدی . ــ هارا گئتسک بیرلیکده گئتمه لیییک . 
کریم ده سلیمین سؤزونو تصدیق ائتدی . هر اوچو ، گوج گلیب قایا پارچاسینی کنارا ایتله دیلر . ماغارایا داخیل اولدولار . یول آشاغییا ائنیردی . یولون ساغ و سولو چوخ دهشتلی ایدی . هر ایکی طرف ده سکینین اوستونده انسان کلله لری دوزولموشدو. یول اونلاری گئنیش بیر میدانا آپاریب چیخارتدی . قارشی طرف ده اوستو یاستی ائو گؤرونوردو. ائیوانین ساغ و سولوندا گؤز یاشی کیمی سو آخیردی . احمد و یولداشلاری هر شئیه حئیرانلیقلا تاماشا ائدیردیلر . بیردن کریم پیچیلتی ایله دئدی : 
ــ احمد ، من سوسامیشام . اجازه وئر سودان ایچیم . 
کریم سؤزونو بیتیرن کیمی سس گلدی : 
ــ سو ایچمه بیزیم کیمی طیلسیمه دوشرسن . 
اونلار اطرافا بویلاندیلار . هئچ نه گؤره بیلمه دیلر . 
احمد دئدی : 
ــ دوستلار ، بو سَسین هارادان گلدییینی اؤیرنمه لیییک . بیزه کؤمک ائده بیلر 
او ، قصدن سویا یاخینلاشیب الینی اوزاتدی . یئنه سس گلدی : 
ــ ایچمه ! طیلسیمه دوشرسن! 
احمد بیر اطرافا دیقتله قولاق آسدی . ائیوانین سوراهیسی اوستونده بیر انسان کلله سی وارایدی . سس کلله دن گلیردی . احمد اونو الینه گؤتوردو. کلله یئنیدن دیله گلدی : 
Telegram ادبیات سئونلر بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
Post #30542 264
اوشاق ادبیاتی
مصطفی_رحمان‌دوست


دلِ من، خانه‌ی اوست

جوجه، بچّه‌ی مرغ است
غنچه، بچّه‌ی گلهاست
میوه، بچّه‌ی باغ است
قطره، بچّه‌ی دریاست

خانه، بچّه‌ی شهر است
شهر، بچّه‌ی کشور
شهرها همه هستند
چون برادر و خواهر

کشور عزیز ما
هم بزرگ، هم زیباست
مثل کشوری دیگر
بچّه‌ی جهانِ ماست

غصّه «حسن» در مصر
می‌کند مرا غمگین
می‌کند مرا خوشحال
شادی «تی‌آن» در چین

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Post #30539 260
اوشاق ادبیاتی
چئویرن :منیژه جم نژاد


مامین سیبیر یاک حاقدا
مامیــن ســیبیریاک  (1912 ـ 1852)  قــارا قارغــا ناغیــللار یــازاری، اورال 
معدنچیلریــن اســکی بیرشــهرینده بؤیــودو. مامیــن اوشــاقلیقدان او اســکی  صنعــت شــهرینده، یوروجــو ایــش، بدمســتلیکلر، ظلــم، حاقســیزلیق، یئل‌لــه گلیــب، یئل‌لــه گئــدن ثروتلــر، فحشــا، قمــار، .... شــاهدی ایــدی. 
بـو اوزدن بوتـون ناغیـللار، داسـتانلارینین خمیرمایاسـی، بئـل سـیندیران ایش، اونــون گئنیــش مملکتینیــن ســاده گؤزللیک‌لــری، قوشــمالاری دیــر.
ایللـر بؤیـو وطنینـدن اوزاق پترزبـورگ یونیورسـیته سـینده جراحلیـق، حقوق اوخـودو. بونـا رغمـن اورالیـن بالاسـی اولاراق، اونـا سئوگیسـی‌نی، محبتینـی  الـدن وئرمـه‌دی. خالـق اونـو اورال داغلارینیـن آشـیغی تانیـر.
داسـتان، ناغیـل، چوخلـو تاریخسـل مقاله‌لـر یازیـب: تـرلان یوواسـی، پریوالـف مـال- ثروتـی، چـؤرک، قیزیـل، اونـون یاخشـی داسـتانلاریندان دیر.

کیچیجیک ناغیللار
لای-لای بالام لای-لای.
"آلیوناشــکا“‌نین بالاجــا گؤزلــری بیــری یاتیــب، اوبیــری آییــق دیــر؛ 
کیچیجیــک قولاقلاری بیــری یاتیــب، اوبیــری قــولاق آســیر. 
یـات آلیوناشـکا، یـات سـئویملی بـالام. آتـان سـنه اوزون، گـؤزل بیـر ناغیل 
دئیه‌جک. 
هامـی گلیـب قولاق آسـماق ایسـتیر: "واسکا" پیشـیک، پیتلاشـیق کنـد ایتی،  ملـچ، مولـوچ بـوز سـیچان، اوجاغیـن دیبینـده ناریـن جیر-جیـر، قفـسده الوان قانادلی سیغیرچین،  "پتیـا" اؤزون بیه‌نن خوروز.
یات آلیوناشکا ناغیل باشالنیر. 
آی، گــؤی اوزونــده اوجــا تختــی اوســتده اوتــوروب، پنجــره‌دن گــؤز 
وورور. چئـری بیردوشـان ایندیجـه آخسـارایاق کئچـدی. یومشـاق چکمه‌لریـن گئیمیشــدی. بــوز قــوردون گؤزلــری ایکــی چیــراق کیمــی یانیــر.
"میشکا" آیی پنجه لرین یئره چکیر. قوجا بیر سرچه ایندیجه پنجره نین دمینده اوتوردو.
جامی دیمدیکله‌ییب، ناغیلیمیزین اولدوقجا تئز باشلاماغین خواهش ائتدی.
اونلار هامیسی بوردادیر. اونلار بیزیم افسانه‌نی گوزله ییر.
آلیوناشکانین  نارین گوزلری‌، بیری یاتیب، اوبیری آییقدیر؛ بالاجا قولاقلاری، بیری یاتیب، اوبیری قولاق آسیر.
دینجل بالام، دینجل!

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram ادبیات سئونلر بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
Post #30537 415
— شراب اولا بیلر، قیرمیزی... — دئدیم و درحال دا بورا گلمه‌یه راضیلیق وئردیییم اوچون اؤزومو قینادیم.  تابع اولموش ضعیف کاراکترلی بیری اولدوغومو دوشوندوم، اؤزگوونیم سارسیلدی.

— منی دینلمه‌یه راضیلاشدیغینیز اوچون اؤزونوزو گوناهلاندیرمایین، من سیزین عینادینیزی قیر‌دیغیما گؤره یوخ، سیزینله بوردا اوتورا بیلدیییمه گؤره سوینیرم، — فیکریمدن کئچنلری اوخویورموش کیمی منه تسلّی وئرمه‌سی داها دا حؤوصله‌می دارالتدی.

کافه‌ده حزین موسیقی سسله‌نیردی، پنجره‌دن ساحیل ایشیقلاریندا بَرق ووران دنیز گؤرونوردو. ائله بیل اوستونه بوروشوق قارا اطلس سریلمیشدی. بیزدن بیر آز آرالیدا ایکی گنج اوتوروب کوکتئل ایچیردی. هم راحات، هم ده حوزونلو گؤرونوردولر.

«بو شهرده کیمسه حوضورلو دئییل...»
4

---

— آدیم دنیزدی، — دئییب سؤزونه آرا وئردی، منیم ده آدیمی سؤیله‌یه‌جییمی گؤزله‌دی. جواب آلمایاندا آزجا قاباغا اَییلیب دوام ائتدی.

— قورخمایین، من فالچی دئییلم، خصوصی خیدمت اورقان‌لاریندا دا ایشله‌میرم.

— خصوصی خیدمت اورقان‌لاریندا ایشله‌سه‌نیز ده قورخمارام، فالچی اولسانیز دا، — آزاجیق کنایه‌لی تبسّومله من ده ایره‌لی اَییلیب گارسونون گتیر‌دییی شرابدان بیر قورتوم ایچدیم. دادی ظریف و بیر آز دا تورشودو، تام من ایسته‌دیییم کیمی. شرابی بَیَنمه‌ییم ائله بیل احوالیما سرایت ائتدی و قدحی تکرار قالدیریب بیر اودوم داها آلیب دوز اونون گؤزلرینین ایچینه باخدیم.

او، ویسکینین دادینا باخیب اوزونو تورشوتدو.

— سرتدی، — گولومسمه‌یه چالیشدی، — آمما آلیشمیشام سرت شئیلره. اصلینده، اَن سرت شئی حیاتین اؤزودور، آمما بیز غلیظ شئیلردن یایینماغا چالیشدیغیمیز حالدا اَن آغیر اولانی — یاشاماغی سئچیریك، حیاتیمیز سونلانماسین دئیه اَن آغیر شئیلره قاتلانمالی اولوروق. بونو آنلاماق بیر آز چتین‌دیر... همیشه اسیر دوشرگه‌لرینده، یا دا ایکینجی دونیا ساواشیندا مهاجیرلرین یاشادیغی آغیر شرطلر باره‌ده اوخویاندا دوشونوردوم کی، آخی نییه اینسان بئله یاشاماقدانسا اؤلمه‌یی، مثلاً، باخ بئله‌جه ساکیت، قارانلیق بیر دنیزین سولاریندا ابدی ساکیتلییه چکیلمه‌یی سئچمیر؟ اَن آغیر شرطلرده خیاللار قورور، برک شاختادا بوتون وجودو دوندوغو حالدا بئینی مقاومت گؤستریر؛ دؤیورلر، دیرناقلارینی چیخاریرلار، بدنینه ایستی دمیر باسیرلار، آمما حیاتدا قالماق اوچون دؤزور. نییه دؤزوروک؟ من ده دؤزموشم. بئله دانیشماغیما باخمایین، هامی کیمی دؤزمه‌یی سئچمیشم. سیزده بئله اولوب هئچ؟

باشیملا تصدیق ائدیب دریندن کؤکس اؤتوردوم.

— دوغرودور، موحاریبه‌ده اسیر دوشمه‌میشم، آمما اسیرلییین نسبی وضعیت اولدوغونو دا دئیه بیله‌ریک، چونکی هامیمیز بیر شکلده او وضعیته دوشه بیله‌ریک. بیری فاشیسته اسیر دوشدوگو کیمی، بیز ده اَن یاخین آداملاریمیزا، نازیستلره اسیر دوشوروک، ائویمیز اسیر دوشرگه‌سینه چئوریلیر. اولا بیلمزمی؟ منجه، اولور. هر کسین حیاتیندا بیر اسیر دوشرگه‌سی، یا دا بیر نازیست اولور. بلکه ده اسیرلیکدن خلاص اولانلارین ساغلیغینا ایچمک اولار، — دنیز استهزایلا گولوب ویسکی استکانینی قالدیردی.

قارشیمیزدا اوتورموش ایکی گنج قادین‌دان بیری ایله نظرلریمیز قارشیلاشدی. قادینین بیچیم‌لی آیاقلاری ماسانین آلتیندان گؤرونوردو. دیقّتیمی جلب ائتدییینین فرقینده ایدی. بو اونون عزّت‌نفسینی اوخشاییردیمی، یا یوخ، همَن آندا تام کسدیره بیلمه‌دیم. آمما قادین نظرلرینی قاچیریب دیقّتینی قارشیسیندا اوتوران رفیقه‌سینه یؤنلتمکله منه اؤز یئریمـی گؤستردی. نظرلریمی قاچیرتدیم.

— **آدیمی آنام قویوب. آتاملا بئله راضیلاشیب‌لارمیش. دئییب کی، اوغلوم دا اولسا، قیزیم دا، آدینی دنیز قویاجام. آنام سانتیمانتال قادین ایدی. سیزه بیر سؤز دئیه‌جم، آمما گولمه‌یین. منجه، آنامدان دنیز قوخوسو گلردی. یوخ. من سرسمله‌میرم، یوسون، نفت قوخوسو دئییل، دنیز قوخوسو. اوشاق اولاندا منی دنیزه آپاریردی. مَرده‌کانا. اوردا ساحیل تمیزدیر، دنیزین اؤز قوخوسونو حیس ائده بیلرسن. سو پری‌لری حاققیندا اوخویاندان سونرا اوزون مودّت اؤزومو ایناندیرمیشدیم کی، آنام دا سو پری‌سی‌دیر. اوشاق ناغیللارینین...
5

آردی وار

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram ادبیات سئونلر بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
Post #30536 346
— باشا دوشورم، فیکیرلشیرسیز کی، گئجه واختی بو سرسم هاردان پئیدا اولدو؟ آمما، بلکه، یاخشی اولدو راستلاشماغیمیز؟ مثلاً، بو گونو گوتوره‌ک – یادیندان چیخمایاجاق، ایللر سونرا خاطیرلایاندا سیزی هیجانلاندیراجاق، یا دا، نه بیلیم، دوشوندوره‌جک بیر شئی اولوب بو گون حیاتینیزدا؟ نسه بیر خاطیره-فیلان؟

— ...

— باخ گؤرورسونوز؟ دئمک، تکجه منه یوخ، سیزه ده لازیمدیر بو صحبت. هئچ اوزاغا دا گئتمه‌یک، بورالاردا بیر یئرده اوتوراق، حسابی من اؤده‌یه‌جم.

پول صحبتینی تکرارلاماسی خوشوما گلمه‌دی، اعتراض ائتمک ایسته‌دیم. آمما بونا حوصله‌مین اولمادیغینی حیس ائدیب سوسدوم. او ایندی منه داها یاخین دایانمیشدی. یورغون گؤزلرینه باخیب باشیملا «یاخشی» دئدیم.

آدینی بئله بیلمه‌دن دینلمه‌یه راضی اولدوغوم بو آداملا اون دقیقه سونرا آرتیق اوز-اوزه اوتورموشدوق. ماسانین اوستونه قویدوغو اللرینه باخدیم، دریسی هامار و پارلاقدی.

— یوخ، بومژ(کوچه‌ده یاشایان ائوسیز آدام) دئییلم... — گولومسه‌دی. اللرینی قالدیریب هاوادا یئلله‌دی. — آمما اولا دا بیله‌رم، هامیمیز اولا بیله‌ریک. یاشادیغیمیز قوتو ائولردن بئزه بیله‌ریک. یا دا اوردا یاشایان یاخینلاریمیز بیزدن بئزیب کوچه‌یه آتا بیلر.

اوزونده یئنه تبسم گؤروندو. گرگین اولدوغونو حیس ائتدیم.

اوتاندیم، اوزوم ایسیندی – یقین، قیزارمیشدیم. بو آداملا باغلی ایکی-اوچ دقیقه‌ده آغلیمدان کئچن بوتون تخمینلرین هامیسی بئینیمه پرچیملنمیش اَن بسیط  استریوتیپلردی(پیش داوری).
«بلکه آدام تکدی، کئفسیزدی، دانیشماغا احتیاجی وار؟» بو فیکیر آنجاق ایندی آغلیما گلدی. حالبوکی بو دقیقه‌لرده من اولدوغومدان داها هومانیست دئییلدیم، ساده‌جه قارشیمداکی آدام اللرینی آز قالا گؤزومه سوخاندا آنلادیم کی، ایللر اؤنجه ترک ائتدیییم شهرین ایزلری هله ده ایچیمدن سیلینمه‌ییب. حتّا بیر آز اؤنجه گؤردویوم اینسانلار کیمی دوشونورم، اونلاردان هئچ بیر فرقیم یوخدور. بئینیم قارشیمداکینی آنلاماغا یوخ، ائتیکتلمه‌یه مئیل‌لیدیر. بو فیکیر منلییمی زَده‌له‌دی، اؤز گؤزومده عادیلشدیم ائله بیل. الیمی اوزومه چکیب دریندن کؤکس اؤتوردوم.

— اولا بیلر، دوغرو. هر شئی اولا بیلر، هامیمیز هر شئیی یاشایا بیله‌ریک.

— یعنی دئدیکلریمی تصدیق ائدیرسیز؟

— ائدیرم.

— دئمک کی، صحبتیمیز آلیناجاق.
3

من صحبت ائده‌جه‌ییمیزی دوشونمورم. سیز دانیشاجاقسیز، من دینله‌یه‌جم. بئله ایسته‌دیز.


— یاخشی، او زمان تک باشینا دانیشماغیم داریخدیریجی اولمایاجاق.

بیر آز اؤنجه حیس ائتدیییم دویغونو – عادیلشمه‌نین آجیسینی اوندان چیخارماق ایسته‌ییرمیشجه‌سینه آرخایا سؤیکه‌نیب اوزونه باخدیم. دوداقلاری سیخیلدی، گؤزلرینده آنی غضب پارلادی. حیس اولونوردو کی، داورانیشیم اونو اینجیدیر. یئنه اوتاندیم. تانیمادیغیم بیری‌یلَه ائقو ساواشینا باشلامیشدیم. بئله بیر دورومون ایچینه دوشدویوم اوچون اؤزومه هیرسلندیم، آمما ساکیتلیییمی قوروماغا قرار وئردیم.

— اؤزونوزو قینامایین، من ده عئینی جور دوشونردیم، — او بئله دئینده حؤوصله‌م دارالماغا باشلادی. بو آدام سانکی مودریکلییینی گؤزومه سوخورموش کیمی داورانیردی.

— یعنی منه ده گئجه‌نین بو ساعاتیندا بیری یاخینلاشیب دانیشماق ایسته‌دییینی دئسه، ایصرار ائتسه، سرسری اولدوغونو دوشونردیم. یا دا سیزین بیر آز اؤنجه ائتدییینیز کیمی، پول وئرمک ایسته‌یرم. یعنی ایلک آغلیما گلنلر بونلار اولار. هامیمیز بئله‌ییک. بو بیزیم پیس آدام اولدوغوموزا دلالت ائتمز. بلکه ده اؤزونو قوروماغا غریزه‌دیر. بیلینمزلیک هر زمان قورخولو اولور چونکی. آمما سیزه بیر شئی دئییِم‌می؟ اساس قورخولاسیلار یاخینیمیزداکیلاردیر. سورغولامادیقلاریمیز، سرسری حساب ائتمدیکلریمیز، توز قوندورمادیقلاریمیز. اونلارین ایچینده‌کیلری گؤرموروک. چونکی اعتیبار ائدیریک. سیز اؤز باغینیزدا راحاتسیز، مئشه ایسه همیشه قورخولودور. آمما او باغدا اَن سئودییینیز آغاجین دیبینده دینجلنمک ایسته‌ینده سیزی ایلان چالا بیلر. گؤونمک گوناه دئییل. گؤونمک نرمالدیر. قورخوروق، چونکی بیر-بیریمیزه چوخ پیسلیک ائتمیشیک. سیز و من یوخ، عومومن. اینسان اینسانا تهلوکه‌دیر. حیات بیزی بئله کودلاشدیریب – بیر-بیریمیزدن قورخماغا... بئینیمیز بونا آلیشدیریلیب، بئیین ده کی آلیشدیقلاری ایله یاشاماغی سئویر. خیال کیمی گؤزل اولان بیلینمز‌لر، گرچکلرینی بیلدیییمیز پیسلیکلردن داها چوخ قورخودور بیزی. نییه ائله باخیرسیز، سرسرینین ایچیندن فیلسوف چیخدی؟ یوخ، فیلسوف دئییلم، پسیخولوق دا. بو ساحه‌لر حاققیندا تصوروم یوخدور، بیر آز اؤز داخیلی دونیاملا باغلی ایختیصاصلاشمیش اولا بیلرم.

الینده کیچیک دفتر و قلم اولان گنج گارسون بیزه یاخینلاشدی.

— ویسکینیز وارمی؟ منه ویسکی گتیرین. سیز نه ایسته‌ییرسیز؟ — خفیفجه گولومسه‌ییب سوروشدو. منی صحبته راضی سالدیغینا گؤره ممنون و اؤزگوونلی گؤرونوردو.
Post #30535 328
‌
پیچیلتی(حیکایه)
یازان :زومرود یاغمور

کوچورن :سحر خیاوی
باکی، ۱۸ آپرئل


ایللر اؤنجه بوردان آیریلدیغیم گون ده هاوادا بو قوخۇ واردی. آمما ساحیل دَییشمیش، گؤزللشْمیشدی. هرچند بو بورکولو و توزلو شهر‌ده ایندی اوّلکی قدر یاشیللیق یوخدو. دنیز ده اوّلکی یئرینده دئییلدی، خئیلی گئری چکیلمیشدی. حتّا اوتوردوغوم یئردن آزجا آرالیدا کیچیک بیر آدا دا گؤرونوردو. هارداسا اوخوموشدوم کی خزر گئتدیکجه داها چوخ چکیله‌جک و باکی داها لیمان شهری اولمایاجاق. «دنیزلر ده اؤلور، دئمک. خزر ده جان وئریر. بلکه ده، میلیون ایل سونرا بیر باشقاسی بوردان صحرایا، یا دا داغلارا تاماشا ائده‌جک.»

چئوریلیب آرخایا باخدیم. ماشینلارین شوتویه‌رک کئچیب گئتدییی ائنلی بولواردا ، اوستونه لامپالار وورولموش عظمتلی بینالار دا بَرق ووروردو. بورانین آداملاری دا فرقلی ایدی. مرکزدن اوزاق‌داکی دار و توزلو کوچه‌لرین، بیر-بیرینه بیتیشیک داخمالارین روحن چؤکموش ساکینلریندن فرقلی اولاراق، اونلار بو گوندن راضی، گله‌جکدن امین، راحات آدیم‌لارلا دولاشیردیلار...

قالخدیم، اللریمی جیبیمه قویوب من ده آرام‌آرام یئریمه‌یه باشلادیم. قارشیدان لنگر وورا-وورا گلن آدامی گؤروب فیکیرلشدیم کی، یقین ایچکی‌لی‌دیر، یا دا نارکوتیک مادّه‌نین تأثیری آلتیندادیر. اونونلا گؤز-گؤزه گلمه‌مک اوچون باشیمی یانا چئویردیم، اوزومو تورشودوب آدیم‌لاریمی یئیینلتدیم. خئیری اولمادی، یانیما چاتیب دایاندی:

— سرخوش دئییلم.

«یوخسا بوردا یئنی قایدالار یارانیب؟» یاد آدامین بئله راحاتلیقلا منیمله دیالوق قورماغا چالیشماسینا هیرسلندیم. چئوریلیب باخسام دا، جاواب وئرمه‌دیم.

— ... سرخوش دئییلم. نارکومان دئییلم یعنی.

چییینیمی چکیب یولوما دوام ائتمک ایسته‌دیم...
1

-منی گؤرنده دوشوندویونوز ایلک شئی بونلار اولمادیمی؟
عجب ایشه دوشموشدوم. ایللر سونرا دؤندویوم، ییرمی ساعات سونرا یئنی‌دن آیریلاجاغیم بو شهردن هئچ بیر تَزه خاطیره آپارماق نیتّیم یوخدو. گلدیییم کیمی، بوم‌بوش دا گئری دؤنمک فیکرینده‌یدیم.

دوداقلاریمی سیخیب یالاندان گولومسمه‌یه چالیشدیم. الیمی جیبیمدن چیخاریب ایره‌لی اوزاتدیم.

— یوخ، پول دا ایستمیرم، — آدام عینادلا قارشیمدان چکیلمیردی.

«لعنت شیطانا، ایشه دوشمَدیم؟» آغلیمدان کئچن بو اولسا دا، ظاهری ساکیتلیییمی قورویا بیلدیم.

قیییلمیش گؤزلرینین اطرافیندا درین قیریشلار یووا سالمیشدی، آمما چوخ دا یاشلی دئییلدی. آلنینا تؤکولموش گور ساچلاری، بیچیم‌لی دوداقلاری واردی. گؤزلرینده‌کی یورغونلوغا رغمن یاراشیقلی گؤرونوردو. اوجابوی و آریق بیری‌یدی. چنه‌سینین ساغ طرفینده درین، آمما بالاجا چاپیق گؤزه دَییردی. اَینینده‌کی اوزون پلاش(بارانی) نیمداش اولسا دا، تمیز ایدی.

— دیلنچی دئییلم، — ساکیت سسله دئدی.

— ...

— بَس نییه زَهله‌نیزی تؤکورم، ائله‌می؟ اوزونو تورشودوب اطرافا باخدی.

آغلیمدان کئچنلری دیلیمه گتیرمه‌دیم. دوزونه قالسا، آرتیق بو آداما قارشی منده بیر ماراق یارانمیشدی. تانیمادیغی بیری‌ ایله بئله آسانلیقلا دیالوقا گیرمه‌سینین سونوندا نه اولاجاغینی بیلمک ایسته‌ییردیم. قورخو حیس ائتمیردیم، بو سولغون بنیزلی آدامین تَهلوکَه‌لی اولاجاغینی دوشونموردوم.

— آمما بیر شئی ایستیه‌جم.

«هئچ، آخیری کی...» دوشونوب الیمی جیبیمدن چیخاردیم.

— سیقارت چکمیرم، — دئدیم.

— من ده چکمیرم.

«لعنت شیطانا، بَس بو آدام نه ایسته‌ییر؟» حؤوصله‌م دارالیردی.

— منیمله صحبت ائدرسینیزمی؟ یعنی صحبت ده دئمه‌یک بونا، دینله‌مک دئیه‌ک. بیر یئرده اوتورا بیلریک... نه یئیه‌جکسه، پولونو من اؤده‌یه‌جم. نه ایسته‌سه‌نیز، سیفاریش وئره بیلرسیز. پولوم وار.

اونو دینلمه‌ییم قارشیلیغیندا منه رُوشوه کیمی تکلیف ائدیردی.

— بئله روشوه تکلیفی‌نی ایلک دفعه‌دیر ائشیدیرم، — دوشوندویومو بَرکدن سؤیله‌دیم.

— نییه بئله دئییرسیز؟ — سسینده اینجیکلیک یاراندی. — من ائله دوشونمورم. آمما ایسته‌سه‌نیز، سیز اؤز فیکری‌نیزده قالا بیلرسیز. قوی لاپ آدی رُوشوت اولسون، اونسوز دا کلمه‌لرین معنٰاسی یوخدو.

سسی یورغون و آزجا خیریلتیلی اولسا دا، نوفوذ ائدیجی ایدی. دیقّتله اوزونه باخدیم. سانکی اونو...
2

داها یاخشی گؤره بیلیم دئیه قامتینی دیکلدیب منه بیر آز دا یاخینلاشدی.

اوندان شام آغاجینین( کاج) قوخوسو گلیردی و بایاق‌دان بورنوما دولان یوسون و نفت ایییندن سونرا بو طراوتلی قوخونون منه یاخشی تأثیر ائتدییینی حیس ائتدیم. دیکلدییی اوچون ایندی داها اوجا بویلو گؤرونوردو. اوزونده قاریشیق بیر ایفاده واردی – کئچمیشین قیریشلاری، بو گونون چاره‌سیزلییی بیر-بیرینه دولاشمیشدی.
Post #30533 251

Forwarded from ادبیات سئونلر

سایین کانالداشلار
چهارشنبه گونلری ادبیات سئونلر کانالیندا یالنیز نثر یازیلارین پایلاشیریق . تنقید ، چئویرمه ، کوچورمه ، قیسا حئکایه لرینیزی ، کیتاب تانیتیم لارینیزی ...بیزه گوندرین

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Post #30531 343
ادبیات سئونلر غلامحسین ساعدی ادبیات سئونلر گوز گوسونده زمان سه شنبه:1405/4/30 ساعات:9 اوزمان:اوستاد مسعود اورنگ چکیلیش:مرجان منافزاده آپاریجی:کریم قربانزاده https://t.me/Adabiyyatsevanlar
۱۳۵۸ ده یاییلدیغی چاپ دا گلمیشدیر !!

        جناب ساعدی ایلخیچییا گئتدیگینده  آقای عباسقلی طهماسبی ایله کندی و هنده ورین دولانیب ، گَزیب به یه ل BƏYƏL کندینه ده گو'لمو'ش ننه نین مزارین گوءرمه گه گئتمیش ایمیشلر ، جناب طهماسبی نین روایتینه گوءره به یه ل ده بیر کیشی نین اوءکو'زو' اوءلمو'ش ایمیش و عاییله اوءکو'زو'ن لئشی دوءوره سینده یاس توتموشدولار ، دئمک عاییله نین گو'زَرانی اوءکو'زه باغلی ایمیش و اوءکو'زو'ن اوءلو'مو' اونلاری دیدرگین ائدیبمیش !! گویا  عزاداران بَیَل کیتابین یازماق دا بو گوءرو'نتو'  جناب ساعدی او'چو'ن ایده یاراتمیشدیر ، هابئله بیزیم ایلخیچی دا باشقا کندلردن گلیب و قویون سو'رو'سو'ن اوغورلاماغیندان دا سابقه سی وارایدی و . . .

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram ادبیات سئونلر بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
Post #30530 341
ادبیات سئونلر غلامحسین ساعدی ادبیات سئونلر گوز گوسونده زمان سه شنبه:1405/4/30 ساعات:9 اوزمان:اوستاد مسعود اورنگ چکیلیش:مرجان منافزاده آپاریجی:کریم قربانزاده https://t.me/Adabiyyatsevanlar
بو مصاحبه یه عاید الیمیزه چاتان دیرلی بیر یازی و خاطیره

آلپ ارن

من ۱۳۴۲ ده ۱۵ یاشیمی قورتارمیشدیم ، یاز گو'نلری نین بیرینده ایلخیچی دا گون اورتادان قاباق ائویمیزه نئچه نفر تشریف گتیردیلر ، یاشلانمیش آتامین آناسی لالا نه نه می  سوقویوسونون سه ککی سینده اَیله شدیریب و عکسین سالدیلار ، اوندا باشا دو'شمه دیم نه یین نه سی دیر !! اونوتدوق گئتدی ، سونرالار  ایلخیچی آدیندا بیر کیتاب یاییلدی ، من ده او کیتابی اوخودوم و لالا نه نه مین عکسین "یک پیرزن ایلخیچی" آدی ایله اورادا گوءردو'م  و اوندا باشا دو'شدو'م  او عکس ندن گوءتو'رو'لمو'شدو' ، کیتابین بیر پارا یئرلرینده آزجانا یانلیشلار وار ایدی ، اوءزللیکله کندین خریطه سینده (نقشه ایلخیچی)  یانلیش چوخ ایدی ، سونرالار دبیرستان اوخودوغوم دا چالیشدیم کندیمیز ایلخیچی نین نقشه سین دوغرولدا بیلیب دو'زگو'ن چکیم ، او چکدیگیم نقشه نی جناب دکتر غلامحسین ساعدی گیله کیتاب دا یازیلان عنوانا گوءندَردیم ، ایلخیچی کیتابی یاییلدیق دا ایلخیچی نین چوخ آداملاری کیتابی یاخجی قارشیلامادیلار و اونلارجا   جناب ساعدی چوخلو سوءزلری او کیتاب ده یازمامالی ایدی !! چونکی ایلخیچیلیلار اهل حق آدلاندیقدا هم ده باشقا عنوانلارلا  گوران و یا طالب سر   دا اولدوقلاری او'چو'ن کیتاب دا یازیلان بیر بوءلو'ک یازیلارین آچیقلانماسین خوشلامیردیلار و ایندی ده کی وار هله ده نقد ائلیینلر واردیلار و رحمتلیک جناب ساعدییه خوش گوءرو'شلری یوخ دور !!!
         آلدیغیم بیلگیلره دایاناراق ، جناب دکتر غلامحسین ساعدی    تئهراناونیوئرسیته سی نین موءسسه علوم اجتماعی . . . . . طرفیندن و جناب جلال آل احمدین تاپشیریغی ایله بیزیم کندیمیز ایلخیچی او'چو'ن بیر مونوگرافی یا تک نگاری یازماغا تاپشیریق آلیرلار ، گویا جناب ساعدی نین تبریزین صفا مدرسه سینده آقای رهبر طهماسبی آدلی تانیدیغی وار ایمیش ، او کیشی دن دانشگاهین تاپشیریغینا گوءره یاردیم ایسته دیکلرینده  آقای طهماسبی عم اوغلوسو جناب عباس قلی آغا طهماسبی نی ، او دوءنم ایلخیچی دا یاشادیقلاری او'چو'ن  تانیتدیریرلار و آقای عباس قلی آغا    ایلخیچی هم ده هنده ورین دولانماق دا و بیلگی توپلادیق دا چییین به چییین دکتر ساعدی و ..... ایله بیرلیک ده دولاشیرلار و دئییلنلره گوءره باشقا کیشی یاردیمجی یوخ ایمیش ، اونلار بیرلیک ده ایلخیچی نین  ایندیکی پارک اولموش کوءهنه و اَسکی مزارلیغیندا سئیر ائدیب و ایلخیچی ساکینلری نین دونیادان کوءچمو'ش مو'رشو'د لرینین ده مزارلارین  زیارت ائدیب و مزار بینالاری نین عکسلرین ده کیتاب دا یایمیشلار ، اونلاردان بیریسی آللاه قولو آغا سالک آدیندا مشروطه دوءنمینده ستارخانلا بیر سنگرده ایستیبدادچیلارلا ساواشیرمیشلار ، اوکیشی نین ده مزاری ائله هامان یئرده - کوءهنه مزارلیق - آتاسی غلامحسین آغانین یانیندا    ایندی ده واردیر !! آللاه قولو آغانین بوءیو'ک قیزی رحمتلیک بلقیس خانیم قاباقجیل و متجدد بیر قادین ایمیش و کندیمیزده ایلک چادراسین وچارشابین یئره قویان قادین اولوبدور.

ایلخیچیمیزدا او دوءنم ده بیلگین و باشاراجاقلی بیر کیشی وارایدی ، میرزه فرج سئیفی آدیندا هم یاخجی معمارایدی ، هابئله   هه زیر ده قویاردی مساحلیق دا باجاراردی ، یازیب اوخوماغی دا گوءزل ایدی ، من اوکیشی نین اوغلو عبدالله ایله بیر کیلاس دا اوخویوردوق ، قوهوملوغوموز دا وارایدی ، دئمه لی اونلارین ائولرینه گئتدیگیم ده   هم رحمتلیک شهریارین حییدربابایا سالام کیتابین هم ده واحدین غزللرین گوءرو'ب اوخویاردیق ، ایلک تانیشلیغیم     انا دیلیمیزله بئله اولموش دور ، آتام دا قیش گئجه لری قومری ، امیرارسلان نامدار و باشقا کیتابلاری  و قصیده لری آنا دیلیمیزده اوخویاردی ؛ زامان اوءتو'شدو' و من ۱۳۴۷ ده شیرازین پهلوی اونیوئرسیته سینده قبول اولوب و شیرازا گئتمه لی اولدوم ، اورادا جناب محمد بهمن بیگی نین باجی سی اوشاقلاری ایله یولداش اولدوق و اونلاردا منه دایاق اولدولار ، ایکی قارداش بیر باجیلاری پهلوی ده اوءیرنجی ایدیلر ، قارداشلار -فورود لا فرهاد - قاشقائی موزیکینین دیرچه لمه سینده بوءیو'ک پایلاری اولوبدور ، نه یازیق ایکی سی ده دونیالارین دَییشیبلر !!
        بیزیم یولداشلیغیمیز داوام ائدرکن  من ده اونلارلا تئهران دا بیر پارا ییغینجاقلارا قاتیلاردیم ، اوییغینلاردان نئچه سینده جناب دکتر غلامحسین ساعدی ده تشریفلری وارایدی ، بو گوءرو'ش دن اوءنجه من جناب ساعدی نین کلاته گل آدیندا کیتابین و . . . . .  اوخودوغومو دئمه لییم و بیر جلسه ده ده جناب بهروز دولت آبادی و سعید سلطانپور دا وارایدیلار ، و سونرا تئهرانین سی متری خییاوانیندا جناب ساعدی گیلین درمانگاهلارینا دا گئتمیشدیک ، ییغینلاردا جناب دکتر ساعدی ایله ایلخیچیلی اولدوغومو و اونا نقشه گوءندردیگیمی ده سوءیله میشدیم و او نقشه نئچه ایل بایگانی ده قالدیقدان سونرا ایلخیچی کیتابی نین امیرکبیر طرفیندن
Telegram ادبیات سئونلر بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
Post #30529 334
درست ۱۲۰ سال پیش در سال ۱۹۰۶نمایشنامه ( موسیو ژوردان حکیم نباتات و درویش مستعلی شاه جادوگر )  نوشته میرزا فتحعلی آخوندزاده از زبان ترکی آذربایجانی به همت لوسی بووا شرق شناس فرانسوی به زبان فرانسه برگردانده و در پاریس به چاپ رسید . یاد آوری میشود در دهه هشتاد میلادی قرن گذشته فیلم سینمایی بر اساس همین نمایشنامه در جمهوری آذربایجان ، تهیه و به تماشای عموم گذاشته شد.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Post #30528 406
روشن خیاوی

بنا به درخواست یکی از عزیزان- آگاهی های مختصر و فشرده ای در مورد زبان ترکی «قیپچاقی»
برگرفته ار «فرهنگ ساوالان»، مجلد:  (ت-T)
 
ترکی قیپچاقی:


Qıpçaq türkcəsi-قپچاق تورکجه‌سی
ترکی قیپچاقی یکی از شاخه‌های بزرگ زبان‌های ترکی است که در دورهی میانه (سده‌های ۱۱ تا ۱۵ میلادی) در دشت‌های پهناور اوراسیا گسترش یافت. نام آن از قوم قیپچاق (Qıpçaq / Kipchak) گرفته شده است؛ قومی کوچ‌نشین که در منابع اسلامی و روسی با نام‌های قبچاق، کومان (Cuman)، پولوتسی (Polovets) نیز شناخته می‌شوند.
مرکز تاریخی این زبان، دشت قبچاق (Dasht-i Qıpçaq) بود؛ یعنی پهنه‌ای وسیع از آسیای مرکزی تا اروپای شرقی.
 
گسترهی تاریخی ترکی قیپچاق:
ترکی قیپچاق در سرزمین‌های زیر رواج داشت:
۱- دشت قپچاق غربی:
شامل:
جنوب روسیهی امروزی
اوکراین
استپ‌های شمال دریای سیاه
شبه‌جزیرهی کریمه
در این منطقه زبان کومان ـ قیپچاق شکل گرفت.
اثر مهم:
Codex Cumanicus-(فرهنگ کومانی ـ لاتینی ـ فارسی، سدهی ۱۳–۱۴ میلادی)
 
۲- آسیای مرکزی:
شامل:
قزاقستان امروزی
بخش‌هایی از قرقیزستان
ازبکستان شمالی
قره‌قالپاقستان
در این منطقه شاخه‌های شرقی قیپچاق پدید آمدند.
 
۳- حوزهی اردوی زرین (آلتین اردو):
در سده‌های ۱۳ و ۱۴ میلادی، زبان اداری و ادبی حکومت:
آلتین اردو (Golden Horde) بود.-این زبان پایهی بسیاری از زبان‌های قیپچاقی امروز شد.
 
۴- مصر و شام (قیپچاق مملوکی)
گروه‌هایی از قیپچاق‌ها در سپاه مملوکان مصر وارد شدند.
در مصر زبان قیپچاقی به زبان نظامی و ادبی تبدیل شد.
آثار:
Kitāb al-Idrāk li-lisān al-Atrāk: کتاب الادراک للشان الاتراک،
نویسنده: ابن مهنا- و فرهنگ‌های قیپچاقی ـ عربی.
زبان‌های امروزی وابسته به شاخهی قیپچاق:
امروزه ترکی قیپچاق شامل این زبان‌هاست:
۱- قزاقی- Qazaq tili
سرزمین:
قزاقستان، بخش‌هایی از چین (ایلی)، مغولستان غربی، روسیه
 
۲. قرقیزی Qırğız tili -
سرزمین:
قرقیزستان، شرق تاجیکستان، مناطق کوهستانی پامیر
 
۳. تاتاری- Tatar tele
سرزمین:
جمهوری تاتارستان روسیه، ولگا و اورال
 
۴- باشقیری
Başqort tele
سرزمین: باشقیرستان، جنوب اورال
 
۵- قره‌قالپاقی
Qaraqalpaq tili
سرزمین: قره‌قالپاقستان (ازبکستان)
 
۶- نوغایی
Noğay tili
سرزمین:
قفقاز شمالی، داغستان، استاوروپول
۷- کوموکی
Qumuq tili
سرزمین: داغستان
 
۸- قره‌چای ـ بالکاری
Qaraçay-Malqar tili
سرزمین: قفقاز شمالی، قره‌چای و بالکار
 
۹- کریمه‌ای تاتاری
Qırım Tatar tili
سرزمین: کریمه، جوامع مهاجر کریمه‌ای
 
جایگاه زبان‌شناختی:
خانوادهی ترکی:
ترکی←ترکی میانه←قیپچاقی
تقسیم اصلی:
1-قیپچاق ـ بولغاری
2-تاتاری، باشقیری
3-قیپچاق ـ نوغایی
4-قزاقی، قره‌قالپاقی، نوغایی)
   -4 قیپچاق ـ کومانی-(قرقیزی، کوموکی، قره‌چای ـ بالکار، کریمه‌ای تاتاری)
 
ویژگی‌های زبانی قیپچاقی:
حفظ بسیاری از ویژگی‌های ترکی باستان
تغییر برخی آواها:
ترکی اوغوز:  داغ → dağ
قیپچاقی:  تاو / tau
نمونه:
ترکی:  dağ
 آذربایجانی:
قزاقی:
тау (tau)

جمع‌بندی:
ترکی قیپچاقی میراث زبانی قوم‌های استپی شمال آسیای مرکزی و اروپای شرقی است. گسترهی تاریخی آن از دریای سیاه تا آلتایی و از ولگا تا مصر مملوک امتداد داشت. امروزه مهم‌ترین بازماندگان آن:
«قزاقی، قرقیزی، تاتاری، باشقیری، قره‌قالپاقی، نوغایی، کوموکی، قره‌چای ـ بالکاری و کریمه‌ای تاتاری» هستند.
از دیدگاه تاریخی، قیپچاقی یکی از سه ستون بزرگ زبان‌های ترکی میانه در کنار اوغوزی و قارلوقی است. 
                                                         https://t.me/Adabiyyatsevanlar                                                                                 
Telegram ادبیات سئونلر بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
Post #30527 365
فاطمه_ ملک زاده

در شیپورِ خود بدمید گلهایِ کنارِ دروازه
      می آید روزی که
گورستانها از شهر فرار کنند
     خانه ها_ رودها_ درختان_ آدمها
حتی برکه های تنبل با کوله بارِ لجن
     ای بادهایِ گرد آلود مرا کجا فرود آور ده ای؟
    که در فضایِ رامبراندیِ این اتاق
       سرم را رویِ فلزِ سرد گذاشته ام
ما را از مرگ به مرگ رسانده اند
ای زیبا ترین درماندگیِ من!
سوغاتِ تو یک بغل گلِ لیارو ست
آه از سرِ راهم کنار بروید
....         درها را می‌گویم
من حرفِ دروغ در دهانِ گل و درخت و آدمها
         نمی‌گذارم
فضایِ رامبراندیِ این اتاق
گربه رویِ شیروانیِ داغِ تنسی ویلیامز
    جوری ایستاده ام که
صورتم در تاریکی ست
من از قصد ماه را تویِ شعر آورده ام
که به چاکرایِ شبکه خورشیدیِ تنم بتابد
ماه تویِ پاتیلِ بزرگِ آبِ جوش سوخت
از بُرگه بام صدا می آید
و سایه تاریکی ها ست که
به جلو کِش می‌آید
حتما خانه ها دارند فرار می‌کنند
رودها
درختان
گورستانها
آدمها

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram ادبیات سئونلر بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
Post #30526 340
رحیم گوزل


1

آدام وار
اوره‌یی بولوددان کوورک!
آدام وار
اوره‌یی قایادان دا برک!
آدام وار
یئریندن قوپسا دا دونیا
اوره‌یی گوینمز
بیر آخ دا دئمز!
آدام وار
بیر کیچیک قارینجانین دا
اولومو اونون چون بیر موصویبت‌دیر؛
آدام وار...، آدام وار...
عجیب خیلقت‌دیر!!

2



باخما
قایغیلاری‌نین
قاراتماسینا شئعیرلریمی،
اوره‌ییم چوخ ایشیقدیر.
چیرمانیرام
گلن موتلو گونلرینی قوتلاماغا.

... ایره‌لیرم...


https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Older posts →
Threads Profile ViewerView any public Threads profile without an account.Open ThreadLook →Writing with AI? Make it sound human.Metric37 rewrites AI drafts so they read naturally. Free AI detector, 1,500 words free.Try Metric37 →