ادبیات سئونلر

📚 کتاب صوتی | قانقوش

فصل دوم:
📌 ܦ̈ܢܚܩࡅ߳ߺߺܙ پنجم | 𝐄𝐩𝐢𝐬𝐨𝐝𝐞 5

🖌اثر رضا تقی زاده
🎙 با صدای فاطیما جلالت
🎚 تدوین: مهدیار هاشمی
💸اسپانسر: علی رشتبر

🎞 کاری از گروه هنری نواکست

Səsli kitab | QANQUŞ
🖌Müəllif: Rza Təqizadə
🎙Səsləndirən: Fatima Cəlalət
🎚Tərtibat: Mehdiyar Haşemi
💸Prodüser: Əli Rəştbər

𝐍𝐚𝐯𝐚𝐜𝐚𝐬𝐭 | نواڪست

✍️ :ائلمان_موغانلی‌

سن
شعرلر اوچون یارانیبسان
دونیا شاعیرلری هر کس اؤز باخیشیندان
گئجه گوندوز سنه شعرلر یازمیشلار
بیری گؤزلرینه
بیری باخیشینا
بیری بولاق تک آخیشینا ...
آنجاق او سایسیز کیتاب‌لار
گؤزللیگینه‌ ساده‌جه بیر قیراق یازی
و کیمسه متنه گیره بیلمه‌ییب
گؤزللیگین سانکی یئر کوره‌سی
هر شاعیر یالنیز یاشادیغی یئری قلمه چکمیش
و من
هر گون سنی تپه‌دن دیرناغا شئعیرده بیتیرمه‌گه چالیشدیم
آنجاق هر کره
گؤزلرین ایلدیریم تک شاعیرلیگیمی یاندیردی
و‌ گولوشونده شعر یئنی‌دن‌ باشلاندی

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

خبر
خالق شاعری نریمان حسن‌زاده وفات ائتدی

خالق شاعری، دراماتورق، اجتماعی خادم نریمان حسن‌زاده وفات ائدیب.

بو باره‌ده مدنيّت ناظرلیگی معلومات یاییب.
نریمان علی‌محمد اوغلو حسن‌زاده 18 فِورال 1931-جی ایلده قازاخ رایونونون پویلو قصبه‌‌‌سینده آنادان اولوب. 1949-1953-جو ایللرده ایندیکی گنجه دؤلت اونیوِرسیتِتی‌نین فیلوْلوْگیا فاکولته‌سینده تحصیل آلیب. 1961-جی ایلده موسکوادا م.گورگی آدینا ادبيّات انستیتوتونو بیتیریب و اورادا ایکی‌ایل‌لیک عالی ادبيّات کورسلاریندا دا اوخویوب.
نریمان حسن‌زاده 1962-1965-جی ایللرده آذربایجان دؤلت اونیوِرسیتِتی‌نین (ایندیکی بدو) آذربایجان ادبيّاتی تاریخی کافئدراسی‌نین آسپیرانتی اولوب، «آذربایجان-اوکراینا اَدبی علاقَه‌‌‌‌لری» (1941-1945) موضوعسوندا نامیزده‌لیک (فلسفه دوکتورلوغو) دیسسِرتاسیسی مدافعه ائدیب.
او، مختلف ایللرده «آذربایجان گنجلری» قزئتینده، «آذربایجان» ژورنالیندا و تِلِویزیا و رادیو وئریلیشلری کومیته‌سینده بیر سیرا وظیفه‌‌‌لرده چالیشیب. 1976–1990-جی ایللرده «ادبيّات و اینجه‌صعنت» قزئتی‌نین باش رئداکتورو اولوب. عینی زاماندا، بیر نئچه ایل س.س.ری ادبيّات فوندونون آذربایجان شعبه‌سینه رهبرلیک ائدیب. 1990-1995-جی ایللرده آذربایجان عالی سووئتی‌نین دِپوتاتی اولوب، 1991-2001-جی ایللرده مطبوعات و اینفوْرماسیا ناظری‌نین بیرنجی معاونی وظیفه‌‌‌سینده ایشله‌ییب. 2004-جو ایلدن ادبيّات فوندو اداره‌ هئیتی‌نین صدری کیمی فعالیّت گؤستریب. خالق شاعری اوزون مدت ملّی آویاسییا آکادِمیاسی‌نین هومانیتار فنلر کافئدراسینا رهبرلیک ائدیب.
گنج یاشلاریندان اَدبی یارادیجیلیغا باشلایان نریمان حسن‌زاده‌نین 1960–1970-جی ایللرده نشر اولونان «کؤنلوم شعر ایسته‌ییر»، «اونودولماز گونلر»، «یادینا دوشه‌جه‌یم»، «نریمان»، «نییه دئمه‌دینیز»، «زمرد قوشو»، «نابات خالانین چؤرگی»، «منیم گئجه‌م-گوندوزوم»، «سن باغیشلادین» و س. کتابلاری اَدبی-اجتماعی محیطده اونا بؤیوک شهرت قازاندیریب.
سوسیال-سیاسی، تاریخی و ملّی اجتماعی تفکّرو ناراحات ائدن پروبلئملر مولفین یارادیجیلیغیندا خصوصی یئر توتور. «بیر آز مهلت ایسته‌ییرم عمردن»، «فکر ائله‌مه»، «کیمین سؤالی وار؟»، «سئچیلمیش اثرلری»، «منیم نکاحیمی پوزدو طبیعت»، «بوتون ملّتلر»، «طالعیین تحفه‌سی»، «نورو پاشا»، «گلیملی-گئدیملی دنیا» و س. کتابلاریندا یئر آلان، ایدئیا-بدیعی مزیّتلری ایله سئچیلن، وطن‌پرو‌رلیک روحو و اخلاقی-معنوی صافلیق آشیلایان شعر، پوئما و منظوم دراملاری ادبيّات سالنامه‌میزی زنگین‌لشدیریب. ادیبین اثرلری انگلیس، فرانسیز، آلمان، فارس، ایتالیا، چک، هند، عرب، خوروات، روس و س. دیللره ترجمه‌ اولونوب.
نریمان حسن‌زاده‌نین اثرلری اساسیندا حاضرلانان «بوتون شرق بیلسین»، «آتابَیلر»، «پومپئیین قافقازا یوروشو»، «نابات خالانین چؤرگی» و دیگر تماشالار صنعت‌سئورلر طرفیندن بؤیوک رغبتله قارشیلانیب.
شاعرین آذربایجان ادبيّاتی و مدنيّتی‌نین انکشافیندا مهم خدمتلری دؤلتیمیز طرفیندن دائم یوکسک قیمتلندیریلیب. او، «امکدار اینجه‌صعنت خادمی» (1981)، «خالق شاعری» (2005) فخری آدلارینا، «شهرت» (2001)، «شرف» (2011)، «استقلال» (2021)، «حیدر علی‌یئو» (2026) اوردئنلرینه و حیدر علی‌یئو مکافاتینا (2017) لاییق گؤرولوب.
او، 2002-جی ایلدن پرئزیدئنتین فردی تقاعدچوسو ایدی.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

آجی خبر
خالق شاعری نریمان حسن زاده وفات ائت دی.
بوحاخدا مطلب حاضیرلانماقدادی.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

حیدر بیات


دئدی گئجه‌لر تبریز اویاقدیر
فقط
قورخموش اوشاق کیمی
یورغانی باشینا چکیب اؤزونو یوخویا وورور،
چوخداندیر گئجه‌لر
یوخو گؤزلرینه گیرمیر تبریزین.
دئدی: گوندوزلر تبریز اویاق دئییل
یوخودا یول یئریر
آلدادیر هامیمیزی.
هامیمیز تبریزیک
آینایا باخیب
اؤزوموزه یالان سؤیله‌ییریک.
دئدی،‌‌ یانی ایسته‌دی دئیه سؤزونون قالانینی
بیر آیاق سسی گلدی
یورغانینی باشینا چکیب اؤزونو یوخویا ووردو.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

با سوفیا تولستوی آشنا شوید:
زنی که نبوغ تولستوی را در خود داشت

تاریخ، لئو تولستوی را به یاد می‌آورد. اما پشت سر مردی که جنگ و صلح و آنا کارنینا را نوشت، زنی ایستاده بود که نامش اغلب فقط به عنوان پاورقی ذکر می‌شود.

سوفیا تولستوی فقط همسر تولستوی نبود. او ویراستار، مدیر، تایپیست، نسخه‌بردار، ناشر، مادر سیزده فرزند و ضربه‌گیر عاطفی برای مردی به آشفتگی و نبوغ تولستوی بود.

وقتی تولستوی نسخه خطی جنگ و صلح را به او داد، پیش‌نویس تمیزی نبود - صفحاتی از آشفتگی، نبوغی که منتظر شکل گرفتن بود. او شب به شب می‌نشست و هفت بار آن را با دست رونویسی می‌کرد، نوشته‌های تولستوی را رمزگشایی می‌کرد، افکار آشفته‌اش را مرتب می‌کرد و کاری را انجام می‌داد که هیچ‌کس دیگری نمی‌توانست انجام دهد - نبوغ او را خوانا می‌کرد.

و او به همین جا بسنده نکرد. او با ناشران مذاکره می‌کرد، از آثارش دفاع می‌کرد، میراثش را دست‌نخورده نگه می‌داشت در حالی که او اغلب در بحران‌های معنوی و ایده‌آل‌گرایی‌اش ناپدید می‌شد.

اما او فقط یک دستیار نبود. او ذهن خودش، دفتر خاطرات خودش و درد خودش را داشت. سوفیا به نوبه خود نویسنده‌ای بود - زنی با درک، احساس و هوش قابل توجه. خاطرات او، به طرز دردناکی صادقانه و پر از وضوح، زنی را نشان می‌دهد که با عشق، کینه، فداکاری و خستگی دست و پنجه نرم می‌کند.

او عمیقاً تولستوی را دوست داشت. اما این عشق بهایی داشت.

او فقر را پذیرفت. او املاک را اداره می‌کرد.

او به دنبال خلوص معنوی بود. او فرزندانشان را بزرگ کرد.

او علیه وابستگی موعظه می‌کرد. او بار زندگی لئو را به دوش می‌کشید.

و با این حال، او ماند. حتی وقتی که او در سال‌های آخر زندگی‌اش لئو او را از خود راند، حتی وقتی که به انتزاع کشیده شد، او ثابت قدم ماند - به خانه، به میراث، به مرد.

وقتی تولستوی در آن ایستگاه راه‌آهن سرد، تنها و در محاصره غریبه‌ها درگذشت، سوفیا خیلی دیر رسید. آنها ابتدا او را به اتاق راه ندادند. تصویر دلخراش است - زنی که به او چیزهای زیادی داده بود، در حالی که او آخرین نفسش را می‌کشید، بیرون اتاق ایستاده بود.

اما شاید تراژدی عمیق‌تر این باشد که برای دهه‌ها، ما اجازه دادیم همان زن بیرون از روایت زندگی او بایستد.

سوفیا صرفاً همسر یک نویسنده بزرگ نبود. او بخشی از خودِ عظمت بود. دست استوار پشت نبوغ. نویسنده‌ی خاموشِ استقامت، خانواده و میراث.

تجلیل از تولستوی بدون سوفیا، خواندن تنها نیمی از داستان است. نادیده گرفتن زنی است که بار عاطفی ادبیات، غم نبوغ و آشفتگی یک عشق پیچیده را به دوش کشید.

سوفیا تولستوی شایسته‌ی چیزی بیش از قدردانی است. او شایسته‌ی تقدیر است. او شایسته‌ی فضایی در داستان است. زیرا در حالی که تولستوی تاریخ را می‌نوشت، سوفیا آن را زندگی می‌کرد.

و اگر تولستوی داستان‌هایی به ما داد که جهان را تغییر دادند، سوفیا فضایی را به ما داد که آن داستان‌ها در آن متولد شدند. این هم نوعی نبوغ است - آرام، اغلب نادیده، اما به همان اندازه عمیق.

نقل و ترجمه از صفحه: English Literature: A Community

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

علی رشتبری "قاییب "


هامی اؤزون تاپان زامان بیز ایتیردیک اؤزوموزو،
هامی سؤزون تاپان زامان بیز ایتیردیک سؤزوموزو،
هامی کؤزون یاخان زامان بیز سؤندوردوک کوزوموزو،
هامی گؤزون آچان زامان بیز باغلادیق گؤزوموزو،
اوندان باشقا نه ائشیتسن یالان قارداش یالان قارداش،
بودور بو گون بیزدن آلان  قارداش  آلان قارداش.

بیز کی اییه دورانمادیق زامانیندا واریمیزا،
دوز چیله‌دیک قیشین گونو گؤیدن یاغان قاریمیزا.
آنالارین بیشیردیگی چؤرک گلدی عاریمیزا،
اؤزگه کوتون سفره میزده وئردیک اوشاقلاریمیزا،
اودور سنه یاد اولوبدور بالان قارداش بالان قارداش،
بودور  بو گون بیزی بیزدن  آلان قارداش آلان قارداش.

بیزی یادا کؤله ائدن  اؤپدوگوموز یاد اللردیر،
«نؤکر ایشلر ارباب یئیر» کیمی اولان مثللردیر.
بیزی ییخان باشی سویوق گؤردوگوموز عمللردیر،
کندیمیزین خرمنینده قونشو یونان او وللردیر،
دئییل  چالان قلبیمیزی  ایلان قارداش ایلان قارداش،
بودور بو گون بیزی بیزدن آلان قارداش آلان قارداش.

قورتارانماز بیزی داها نه فضولی نه نسیمی!
بیزدن غیری آچان اولماز دویون دوشن بو طیلسیمی.
ایندی بَگلر چیخان واختی، کؤکلمه سن اگر سیمی،
قوشول قاییب کروانینا گئجه لر گل بایقوش کیمی،
آذربایجان وئرانلیغین اولان قارداش اولان قارداش،
بودور بو گون بیزی بیزدن آلان قارداش آلان قارداش

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

علی رشتبری "قاییب"

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

زینب میرزامحمودی "گونئی"

سن وئرن مندیلی چکدیم گؤزومه سورمه کیمی
گؤره سن سئوگی ده توختار قورو اؤسکورمه کیمی؟

سن کی یوخسان یئرینی حسرت آلیب آخشاملار
سالیرام چیگنینه هر دم ساچیمی ترمه کیمی

روزیگاردی گؤروسن! دیغلادیر هردن آدامی
سولورام آه ، گولو بورنوندا سولان غنچه کیمی

" میر علم" شارکی سی دی بیر ده قوجالمیش آنی لار
قورویوب گؤز یاشیم آخمیر دا آخار چشمه کیمی

کوچه نین دؤنگه له ری قانلی پیچاق دیر منله
یَلَنیب یوللاری هیجران، یَلنیب پلمه کیمی

گله سن کئشکه ایچک سئودامیزین ساغلیغینا
بیر آیاق،صبح یوخوسوندا، داریخان ایمگه کیمی.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

ایلقار موذن‌زاده

اردبیل شعری

بیلینمزدیر اردبیلین هاواسی
بیرده گؤررسن کی یازدا قار یاغار
داغیلسادا قارانقوشون یوواسی
باغچالارین سوفره‌سینه بار یاغار

پیرَتمه‌لیک یوخلوغا آددیملاسا
کرپیجلرین دوداقلاری چاتلاسا
قهقهه‌نین بایدالاری دولماسا
یوخسول اومودلار دامینا وار یاغار

جالاندیرار بئینیمه نادیر شاهی
روس یوروشوندن چکر ایللر آهی
هینده قدر گئنیشله‌در درگاهی
و اوردولار اوستونه اووشار یاغار

یئددی گؤزون یاش باخیشیندان سئله
کؤرپو سالیر یئددی‌مین‌ایللیک ائله
لاپ آز قالیر داشلاری گلسین دیله
هر یانینا باخسان اوغوللار یاغار

بالیقلی چای قان ایچینده داشسادا
اللریمده قالخان قیلینج بوشسادا
شهرلرین قاپباجاسی آشسادا
او سنگرسیز کوچه‌یه دیوار یاغار

دولو وورموش او مئیوه‌سیز باغلارا
یالقیز آمانسیز بوغولان دیغلارا
باغریمیزین دیبینده‌کی چیغلارا
چیلله‌لی آخشاملارینا نار یاغار

دوشمن آیاق سالسا قیزیل‌باشلارا
«شهر یئری»نده یوروسه داشلارا
گؤی اوزوندن اجنبی اوباشلارا
ایلدیریملار قوشونوندان دار یاغار

آراتتا ائللرینده سولطانلارا
شیخ‌صفی‌ده قیزیلباش ائیوانلارا
ایکی قارداش ساواشسا فرمانلارا
نیسگیل اولار، کدرله‌نر، زار یاغار

بیلینمز کی اردبیلده هاوالار
پیراَت‌ملیکده گؤی اوزو قارالار
عالی‌قاپی‌نین کابوسلاری سارالار
یابانجی لشکرلره سردار یاغار

پِسکوییچ‌ین تالادیغی کیتابلار
غوربت الده واراق واراق قان‌آغلار
تاریخیمی اجنبی جیرمالاخلار
قورغو قورار، ایگیرمی یانوار یاغار

بو ایل قارین حسرتینده داغلارا
قارانلیغین کؤلگه‌سینده آغلارا
داریخدیران او اومودسوز چاغلارا
عهد اولونان سؤزلره ایلقار یاغار


۱۴۰۵/مرداد
#اردبیل_هفته_سی

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

توتقون

غزل توکولور

دویونله ننده قارا قاشلارین غزل تؤکولور،
چالاندا کیپریگینی گؤی گولور، حمل تؤکولور
باخیشلارین اؤپوشنده چالخانیر چاخیر گؤزده،
اوره کده دالغالانان بیر عؤمور امل تؤکولور
دگنده بیر- بیرینه آل دوداقلارین ساناسان،
سوزور قیزیل بویالی رمکدن عسل تؤکولور
یاناقلاریندیر آچیلمیش گؤزل وطن لالاسی،
اوزون مقدس حروف جزل- جزل تؤکولور
بویوندو سرو سهی، ساچلاریندی ولّیلی،
سسینده باخ سنا «ناقص هزج، رمل۱» تؤکولور
پائیزلامیش باغا بنزر دوماندا توتقونا باخ،
عؤمور آغاجی سارالمیش خزل- خزل تؤکولور

۱- بحر مجتث مثمن مخبون محذوف:
(مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن)

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

این یک خبر نیست ، یک رمان تاریخی 4 جلدی ست که بزودی خبر انتشار ان  یک خبر خواهد شد:

.هر زندگی، از جایی آغاز می‌شود؛
از خانه‌ای ، از کوچه‌ای باریک، یا شهری بزرگ
از دستی که کودک را برای نخستین بار به مدرسه می‌برد،
یا از کتابی که بی‌صدا، سرنوشت انسانی را دگرگون می‌کند.
اما گاهی، زندگی یک انسان، تنها از خانهٔ پدری آغاز نمی‌شود؛ از تاریخ آغاز می‌شود.
سرگذشت میرزاباقر حاجی‌زاده نیز چنین است.
او در روزگاری چشم به جهان گشود که ایران در آستانهٔ دگرگونی‌های بزرگ ایستاده بود. مشروطه، هنوز رؤیایی جوان بود؛ استبداد، هنوز زنده بود؛ و تبریز، شهری که بارها در تاریخ سوخته و دوباره برخاسته بود، بار دیگر خود را برای نقشی تازه آماده می‌کرد.
در آن سال‌ها، هیچ‌کس نمی‌دانست کودک خاموشی که در کوچه‌های تبریز قدمی‌کشید، روزی  در باکو و تفلیس ، زبان‌ها و فرهنگ‌های دیگر را خواهد آموخت ؛ بر صحنهٔ  های تئاتر خواهد ایستاد؛ به نسل تازه‌ای امید خواهد آموخت؛ و بهای امید و خلاقیت را با زندان، تبعید و تنهایی خواهد پرداخت.
در آغاز این داستان، پسری را می‌بینید که جهان را با شگفتی نگاه می‌کند؛ صدای بازار، زنگ مدرسه، زمزمهٔ شعر، بوی کتاب‌های کهنه و  دعای مادر را به جان ن شنود و در نگاه پدری به اینده پرواز می کند .
این جلد، روایت شکل‌گیری یک شخصیت است؛ سال‌هایی که اندیشه، پیش از آنکه به میدان سیاست پا بگذارد، در مدرسه، در کتاب، در هنر و در عشق ریشه می‌دواند.
در این صفحات جلد اول ، خواننده با تبریز آشنا می‌شود؛ نه فقط  ساختمان شهر، بلکه روح زنده؛ شهری را که می‌خندد، می‌گرید، مقاومت می‌کند و فرزندان خود را با رویای آینده‌ ای نامعلوم پرورش می‌دهد، به تماشا می گذارد. و البته باکو و تفلیس را  با اموختن و عشق تجربه می کند
اما انچه در جلدهای بعد خواهد آمد، ریشه در همین سال‌ها دارد.
زیرا  وطن در جان ادمی ست و با او به هر دیاری می رود
زیرا هیچ تبعیدی، بدون وطن معنا نمی دهد؛
هیچ مبارزه‌ای، بدون آرمان آغاز نمی‌شود؛
و هیچ انسانی، یکباره پیروز یا شکسته ‌نمی‌شود.
همه‌چیز، از آنجا آغاز می‌شود...از شهری که نامش تبریز است. و النهایه به تبریز باز می گردد

https://t.me/Adabiyyatsevanlar