کارل پوپر و جان دیویی، با وجود تفاوت‌های فکری، در یک نقطه به هم نزدیک می‌شوند: تشخیص خطا پایان کار فکری نیست؛ آغاز حل مسئله است.
پوپر بر اصلاح تدریجی و آزمون‌پذیر سیاست‌ها تأکید داشت؛ دیویی نیز حل مسئله را فرایندی می‌دانست که در آن باید مسئله را دقیق شناخت، گزینه‌های مختلف را سنجید، پیامدهایشان را بررسی کرد و از نتایج تجربه آموخت.
این نکته برای ایران مهم است. ما درباره خطاهای حکمرانی، فساد، ناکارآمدی و سیاست‌های نادرست بسیار سخن گفته‌ایم. اما پرسش دشوارتر بعد از نقد آغاز می‌شود:
اگر این سیاست غلط است، جایگزین چیست؟
چه گزینه‌هایی داریم؟
هزینه و پیامد ناخواسته هرکدام چیست؟
و اگر راه‌حل پیشنهادی شکست خورد، چگونه اصلاحش می‌کنیم؟
جامعه‌ای که فقط در تشخیص «چه چیزی غلط است» مهارت دارد، الزاماً در حل مسئله توانا نیست.
نقد قدرت ضروری است؛ اما جایگزین فکر کردن درباره آینده نمی‌شود.

منابع:
کارل پوپر، جامعه باز و دشمنان آن؛ جان دیویی، منطق: نظریه تحقیق.

🌀| @MarpichChannel