ورای روایت (قسمت چهاردهم)
عجیب‌ترین ایده ترامپ؛ وقتی مرگ، آینده را بی‌اهمیت می‌کند
آزاده مدنی

گاهی ترسناک‌ترین جمله‌ای که یک سیاستمدار می‌تواند بگوید، تهدید به جنگ نیست؛ این است: «در نهایت همه ما می‌میریم، پس اهمیتی ندارد.»
این جمله را تاکر کارلسون به نقل از گفت‌وگوی خصوصی خود با دونالد ترامپ روایت می‌کند؛ گفت‌وگویی که چند روز پیش از آغاز جنگ با ایران، در دفتر بیضی انجام شده است.
روایت کارلسون این است که به ترامپ هشدار داده بود ورود آمریکا به جنگ می‌تواند آمریکا را از خلیج فارس بیرون براند، آغازگر افول قدرت آمریکا باشد و میراث سیاسی خود او را نابود کند. به گفته کارلسون، ترامپ با اصل هشدار مخالفت نکرد؛ اما در پاسخ گفت: «بله، حق با توست. اما در نهایت همه ما می‌میریم، پس اهمیتی ندارد.»
کارلسون سپس از او پرسیده: «پس فرزندان و نوه‌هایت چه؟ کشورمان چه می‌شود؟» و به روایت او، پاسخی برای این پرسش وجود نداشته است.
اگر این روایت را دقیق بدانیم، عجیب‌ترین بخش ماجرا حتی خود جنگ نیست. مسئله، نوعی نگاه به آینده است.
سیاست، در معنای عمیق خود، یعنی تصمیم گرفتن برای کسانی که هنوز به دنیا نیامده‌اند. دولت‌ها مالیات می‌گیرند، زیرساخت می‌سازند، جنگ می‌کنند، صلح می‌کنند و منابع کشور را مصرف می‌کنند؛ زیرا فرض بر این است که تصمیم امروز، بر زندگی فردا اثر دارد.
اما اگر «من در نهایت می‌میرم» تبدیل شود به «پس پیامدهای آینده اهمیتی ندارند»، یکی از مهم‌ترین ترمزهای اخلاقی و سیاسی قدرت از میان می‌رود.
این ایده برای مخاطب ایرانی شاید از جنبه دیگری هم تکان‌دهنده باشد.
ما معمولاً سیاستمدار را با این پرسش ارزیابی می‌کنیم که چه می‌خواهد؟
قدرت؟ پیروزی؟ مذاکره؟ جنگ؟ حفظ حکومت؟ شکست دشمن؟
اما یک پرسش بنیادی‌تر وجود دارد:
او چقدر برای آینده‌ای که خودش در آن حضور نخواهد داشت، ارزش قائل است؟
کشوری که سیاستمدارانش فقط به نتیجه‌ای فکر کنند که در دوره خودشان دیده می‌شود، به‌تدریج گرفتار سیاستِ مصرف آینده می‌شود. منابع نسل بعد خرج می‌شود، تصمیم‌های برگشت‌ناپذیر گرفته می‌شود و هزینه‌ها به کسانی منتقل می‌شود که هیچ نقشی در تصمیم نداشته‌اند.
نکته جالب‌تر این است که کارلسون خودش زمانی از جنگ عراق حمایت کرده بود و بعدها آن را یکی از مهم‌ترین خطاهای فکری زندگی حرفه‌ای خود دانست. او می‌گوید تجربه عراق باعث شد نسبت به جنگ‌های مداخله‌جویانه و فضای رسانه‌ای‌ای که چنین جنگ‌هایی را توجیه می‌کرد، تجدیدنظر کند.
شاید مهم‌ترین درس این گفت‌وگو همین باشد: قدرت فقط به کسی نیاز ندارد که بتواند تصمیم بگیرد؛ به کسی نیاز دارد که بتواند پیامد تصمیم خود را تا سال‌ها و نسل‌ها بعد ببیند.
کشورها فقط با دشمنانشان نابود نمی‌شوند؛ گاهی با تصمیم‌هایی آسیب می‌بینند که تصمیم‌گیرنده حاضر نیست هزینه فردای آن را ببیند.
و شاید عجیب‌ترین ایده درباره ترامپ همین باشد:
اگر آینده، پس از مرگ ما دیگر اهمیتی نداشته باشد، چرا باید امروز برای ساختن آن مسئولیتی احساس کنیم؟
این پرسش فقط درباره ترامپ نیست. درباره هر جامعه‌ای است که می‌خواهد بداند چه کسانی حق دارند درباره آینده‌اش تصمیم بگیرند.
اگر ترجمه فارسی کامل این مصاحبه را پیدا کردید، حتماً ببینید. فارغ از این‌که با تحلیل‌های تاکر کارلسون موافق باشیم یا نه، گفت‌وگو برای فهم بخشی از شکاف‌های فکری در سیاست آمریکا و به‌ویژه جدال بر سر جنگ ایران، قابل تأمل است.

لینک مصاحبه:
https://www.youtube.com/watch?v=pHhJM3Fg9jw

🌀| @MarpichChannel