میشل فوکو یک تغییر مهم در شیوهٔ فکر کردن پیشنهاد می‌کند:

به‌جای اینکه فقط بپرسیم «چه کسی مقصر است؟»، بپرسیم «این مسئله چگونه به وجود می‌آید و چگونه دوباره تولید می‌شود؟»
فوکو در مقالهٔ «مجادله، سیاست و مسئله‌مندسازی» می‌نویسد که تاریخ اندیشه باید در پسِ پاسخ‌های مختلف، آن شکل کلیِ «مسئله‌مندشدنی» را پیدا کند که امکان پیدایش این پاسخ‌ها را فراهم کرده است.
یعنی قبل از اینکه فقط به دنبال مقصر بگردیم، باید ببینیم چه شرایط و سازوکارهایی یک مسئله را ممکن و تکرارشونده می‌کنند.
مثلاً دربارهٔ فساد، پرسش فقط این نیست که «چه کسی رشوه گرفته؟»
باید پرسید:
رانت از کجا می‌آید؟
چه کسی اختیار تصمیم‌گیری دارد؟
چه فرصت‌هایی برای فساد وجود دارد؟
هزینهٔ فساد برای فرد چقدر است؟
و کدام ضعف‌های نهادی اجازه می‌دهند این رفتار دوباره تکرار شود؟
این نگاه مسئولیت فردی را حذف نمی‌کند؛ فقط یک قدم عقب‌تر می‌رود تا خودِ سازوکار تولید مسئله را ببیند.
فهمیدن یک مسئله، از جایی آغاز میشود که دیگر فقط دنبال مقصر نگردیم.

آزاده مدنی

منبع: کتاب اخلاق: ذهنیت، حقیقت، میشل فوکو به ویراستاری پل رابینو

🌀| @MarpichChannel