اختلاف، وقتی ارزشمند است که چیزی تولید کند.
آزاده مدنی

جان دیویی معتقد بود اختلاف نظر بخش طبیعی زندگی اجتماعی است. مسئله این نیست که اختلاف را از بین ببریم؛ مسئله این است که با اختلاف چه می‌کنیم.
اگر اختلاف ما را به گفت‌وگو، بررسی شواهد، آزمودن ایده‌ها و پیدا کردن راه‌حل‌های بهتر برساند، به یادگیری جمعی کمک کرده است.
اما اگر تمام انرژی اختلاف صرف اثبات بی‌کفایتی، خطا یا بی‌اعتباری طرف مقابل شود، در نهایت ممکن است فقط یک چیز تولید کنیم: دشمن بیشتر، بدون راه‌حل بیشتر.
این ایده برای ایران پرسش مهمی ایجاد می‌کند:
چقدر از انرژی فکری و سیاسی نخبگان ما صرف فهم بهتر مسئله و ساختن راه‌حل می‌شود و چقدر صرف شکست دادن و بی‌اعتبار کردن یکدیگر؟
از نگاه دیویی، جامعه سالم جامعه‌ای نیست که در آن همه هم‌نظر باشند؛ جامعه‌ای است که از اختلاف برای بهتر فهمیدن و بهتر عمل کردن استفاده کند.

منبع: جان دیویی، دموکراسی و مسائل آن؛ دانشنامه فلسفه استنفورد

🌀| @MarpichChannel