LYMPHOPOD

مستر کلاس بوتاکس و فیلر
RA - Summit 2024
در کانال درماتولوژی لیمفوپاد در حال بارگزاری می باشد. حجم فایل 40 گیگابایت
برای خرید به آیدی ادمین پیام بدید
@Lympho_ad

بدون کپشن...

کانال کیس روزانه
@Lymphopods
نیز مجدد شروع به فعالیت کرد❤️😍

همکاران محترم و دوستان عزیز
سلام
کانال پوست و تکنیک های زیبایی لیمفوپاد
Lymphopod Dermatology
با پکیج جذاب Swift beauty 2024 آپدیت شد.
در حال حاضر در این کانال، که به جرات یکی از کامل ترین کانال های پوست و زیبایی مخصوص پزشکان می باشد، بیشتر از ۱۰۰ دوره ی آموزشی وجود دارد.
در صورت درخواست برای عضویت به ادمین:
@Lympho_ad
پیام بدید.
پکیج جدید بارگزاری شده: شامل ۵۵ گیگ فیلم آموزشی شامل ۱۴ سرفصل: تکنیک های بوتاکس، فیلر، آناتومی تشریحی می باشد.
عضویت در کانال بصورت مادالعمر بوده و با افزودن دوره ای پکیج های جدید بروزرسانی می شود.

سلام و عرض ادب خدمت همراهان و همکاران گرامی 🌱

طی حدود ۵ سال گذشته، به‌واسطه مدیریت یک مرکز درمانی، با نرم‌افزارهای مختلف پذیرش و مدیریت درمانگاه، از جمله بقراط، ژنیک، مینادنت، سلاک‌طب و... کار کرده‌ام.

هرکدام از این نرم‌افزارها قابلیت‌های خوبی دارند، اما یکی از مشکلاتی که بارها با آن مواجه شده‌ام، مربوط به محاسبه صورتحساب، تعرفه خدمات و تفکیک سهم بیمار، بیمه پایه و بیمه تکمیلی بوده است؛ به‌خصوص در مراکزی که هم‌زمان با چند بیمه پایه و تکمیلی قرارداد دارند.

تغییر سالانه تعرفه‌ها و بخشنامه‌ها، اختلاف در نحوه محاسبه فرانشیز و سهم بیمه‌ها و گاهی ثبت یا محاسبه نادرست تعرفه، می‌تواند هم برای پذیرش و حسابداری مرکز دردسر ایجاد کند و هم هنگام ارسال اسناد به بیمه باعث مغایرت شود.

به همین دلیل مدتی است روی یک نرم‌افزار پذیرش و محاسبه صورتحساب مراکز درمانی کار می‌کنم که تمرکز اصلی آن روی ساده‌بودن کار با سیستم و محاسبه دقیق سهم بیمه‌هاست.

🔹 مناسب درمانگاه‌ها و کلینیک‌های کوچک و متوسط
🔹 مناسب مجموعه‌هایی با یک یا دو کاربر پذیرش در هر شیفت
🔹 ثبت پذیرش و خدمات بیمار
🔹 محاسبه و تفکیک سهم بیمار، بیمه پایه و بیمه تکمیلی
🔹 امکان مدیریت تعرفه‌ها
🔹 گزارش‌های روزانه و ماهانه
🔹 خروجی Excel
🔹 منوی آماری و گزارش عملکرد
🔹 بدون نیاز به پرداخت اشتراک ماهانه یا سالانه

نسخه اولیه نرم‌افزار را روی مرکز درمانی خودمان اجرا و تست کرده‌ام و در حال حاضر قصد دارم آن را در چند مرکز دیگر نیز به‌صورت واقعی آزمایش کنم تا مشکلات و نیازهایی که ممکن است در محیط‌های مختلف وجود داشته باشد شناسایی و اصلاح شوند.

به همین دلیل، برای تعدادی از همکاران پزشک یا مدیران مراکز درمانی که نیاز به ثبت دقیق پذیرش‌ها و محاسبه سهم بیمه‌های پایه و تکمیلی دارند، نرم‌افزار را کاملاً رایگان همراه با ۳ ماه پشتیبانی مستقیم توسط خودم در اختیارشان قرار می‌دهم.

طبیعتاً این نسخه هنوز در مرحله توسعه است و هدف من از این همکاری، علاوه بر کمک به مراکز، دریافت بازخورد واقعی برای کامل‌تر شدن سیستم است.

اگر مایل به تست و استفاده از نرم‌افزار هستید یا دوست دارید قبل از نصب، توضیحات بیشتری درباره نحوه عملکرد آن دریافت کنید، می‌توانید مستقیماً در تلگرام به من پیام بدهید:

👇👇
@raizham

اگر همکار یا شخصی را می‌شناسید که درگیر مسائل پذیرش، تعرفه و بیمه‌های تکمیلی است، ممنون می‌شوم این پست را برایشان فوروارد کنید. 🙏

با احترام
مهزیار

🫀 10 Useful English Telegram Channels for Medical Anatomy

1️⃣ Anatomy — Acland's Atlas
🔗 @Essential_Anatomy
⭐ Highly Recommended
Gross anatomy, cadaveric anatomy, atlases and lecture videos.
Includes the Acland's DVD Atlas of Human Anatomy, with upper limb, lower limb, trunk, head & neck and internal organs.
The public channel describes itself as containing anatomy books, atlases and lecture videos.

2️⃣ Anatomy, Embryology & Histology Videos
🔗 @anatomyvideosS
⭐ Highly Recommended
One of the largest anatomy-focused medical channels I found.
Includes anatomy, embryology, histology, clinical anatomy questions and educational videos. The indexed channel currently has around 90K subscribers.

3️⃣ Radiological Anatomy
🔗 @radiological_anatomy
⭐ Best for Clinical Anatomy & Imaging
CT, MRI, ultrasound and radiographic anatomy. Particularly useful for medical students, residents and clinicians.

A major advantage is that many posts identify their sources, including Radiopaedia, RSNA/RadioGraphics, journal articles and educational radiology resources.

4️⃣ Medicine Academy
🔗 @medicine_academy
⭐ Excellent Anatomy Video Archive
Contains hundreds of medical videos and resources, including:

• Netter's Dissection Video Modules
• Kenhub Anatomy & Histology
• Gross anatomy
• Neuroanatomy
• Board-oriented anatomy

The Netter collection described there contains 400+ short human-dissection videos with labelled structures and narration.

5️⃣ Medical Videos Free
🔗 @Freemedicalvids
⭐ Very Video-Heavy

A large archive with roughly 900+ videos, including dedicated files on:

• Embryology
• Pharyngeal arches
• Cardiovascular anatomy
• Reproductive development
• Human anatomy

Useful when you specifically want to watch rather than read.

6️⃣ Osmosis Premium
🔗 @Osmosis_Premium
⭐ Best for Animated Anatomy

Large video collection covering anatomy, physiology, histology and clinical medicine.

Examples in the anatomy section include:

• Anatomical terminology
• Skeletal system
• Muscular system
• Cardiovascular system
• Somatic & autonomic nervous systems

The indexed archive contains approximately 480 videos.

7️⃣ Osmosis Videos
🔗 @osmosisvid
⭐ Excellent for Visual Learning

Approximately 700+ medical videos organised by systems, including:

• Embryology
• Musculoskeletal system
• Neurology
• Cardiovascular system
• Reproductive system
• Gastrointestinal system

Not exclusively anatomy, but very useful for connecting anatomy with physiology and disease.

8️⃣ Ninja Nerd Videos
🔗 @ninjanerdmedical
⭐ Best for Deep Explanations

Long-form lectures for students who want to actually understand the subject rather than memorize structures.

Strong areas include:

• Anatomy
• Neuroanatomy
• Embryology
• Physiology
• Musculoskeletal anatomy
• Cardiovascular anatomy

The Telegram channel currently has roughly 31K subscribers. Ninja Nerd's official platform reports more than 600 medical/science lectures and confirms that its educational videos are aimed at students and clinicians.

9️⃣ Armando Hasudungan Videos
🔗 @armando_medical_videos
⭐ Best for Hand-Drawn Visual Learning

Excellent for learners who remember concepts through drawings and diagrams.

Particularly useful for:

• Neuroanatomy
• Embryology
• Cardiovascular concepts
• Endocrine anatomy/physiology
• Pathophysiology

The Telegram archive states that the available Armando educational videos have been collected there and currently has about 12K subscribers.

🔟 Anatomy Notes & MCQs — MBBS
🔗 @anatomy_mbbs_notes
⭐ Best as a Companion Channel

More exam-oriented than the channels above. Includes clinical anatomy, diagrams, MCQs, short videos and revision material.

Useful for combining anatomical structures + clinical correlations + exam questions. The public archive currently has around 20K subscribers.

━━━━━━━━━━━━━━

🏆 My Top 5

🥇 @Essential_Anatomy — Cadaveric / Gross Anatomy
🥈 @anatomyvideosS — Complete Anatomy + Embryology + Histology
🥉 @radiological_anatomy — CT/MRI & Clinical Anatomy
4️⃣ @medicine_academy — Dissection & structured courses
5️⃣ @Osmosis_Premium — Animated Anatomy

📌 Best combination for a medical student:
Acland + Netter/Kenhub + Radiological Anatomy + Osmosis + Ninja Nerd

⚠️ Some Telegram channels above are unofficial educational archives/mirrors of material produced by organizations such as Acland, Osmosis, Kenhub or Ninja Nerd. Scientific quality refers to the underlying educational material; inclusion here does not mean the Telegram channel is officially operated or licensed by the original publisher.
امیدوارم ازشون خوب استفاده کنید
@Lymphopod

یک لیست ده تایی از کانال های زیبایی، آناتومی صورت، جراحی فک و صورت هست که ازشون میتونین رایگان استفاده کنین.
@Lymphopod

📚 English Telegram Channels & Groups for Aesthetic Medicine

1️⃣ Aesthetic Medicine Resources
🔗 https://t.me/medicine_Aesthetic
Botox, dermal fillers, facial anatomy, lasers, injectables, international courses

2️⃣ Medicina Estética y Antienvejecimiento
🔗 https://t.me/medicinaesteticayantiaging
Aesthetic medicine, anti-aging, clinical cases, shared resources and discussions
@Lymphopod

3️⃣ HELPING HANDS – Medical Education Center
🔗 https://t.me/helpinghandsmedicaleducation
Advanced facial anatomy, Botox, fillers, skin boosters, threads, complications management
@Lymphopod
4️⃣ Dentistry E-Book, Course & Journal
این کانال رو خیلی توصیه میکنم. هم کلی داخلش کتاب هست
🔗 https://t.me/usefarabi
Botox & filler, lip augmentation, threads, facial contouring, blepharoplasty, laser aesthetics

⚠️ For high-risk procedures such as nose, glabella, temple and tear trough injections, Telegram videos should be used only as supplementary education.

@Lymphopod
#AestheticMedicine #Botox #DermalFiller #FacialAnatomy #Injectables #MedicalEducation

اما چرا؟
پاسخ قطعی نداریم. در برخی جمجمه‌ها نشانه‌های ضربه و شکستگی دیده می‌شود و این احتمال را تقویت می‌کند که عمل برای درمان آسیب سر، کاهش فشار یا برداشتن قطعات شکستهٔ استخوان انجام شده باشد. دربارهٔ سردرد شدید، تشنج یا اختلالات رفتاری نیز فرضیه‌هایی مطرح شده است، اما نمی‌توان تشخیص پزشکی امروزی را با اطمینان بر اسکلت انسانی متعلق به هزاران سال پیش تحمیل کرد.

توضیح آیینی هم بسیار مشهور است: اینکه سوراخ جمجمه راهی برای «خارج کردن ارواح خبیث» بوده است. ممکن است در بعضی جوامع چنین معنایی وجود داشته باشد، اما تعمیم آن به همهٔ موارد روایت مشهوری است که شواهد کافی برای اثباتش نداریم. مرز میان درمان و آیین در جهان پیشاتاریخ احتمالاً به روشنی مرزی که امروز در ذهن ماست وجود نداشت. اگر بیماری هم‌زمان پدیده‌ای جسمانی، اجتماعی و معنوی تلقی می‌شد، تراشیدن جمجمه نیز می‌توانست هم عملی درمانی باشد و هم حامل معنایی مذهبی.

خودِ انجام چنین عملی، چیز دیگری هم دربارهٔ جامعه به ما می‌گوید. مهارتی وجود داشته که احتمالاً هر عضو گروه از آن برخوردار نبوده است. فردی باید ابزار مناسب را می‌شناخت، می‌دانست کجا و چگونه استخوان را بتراشد و شاید تجربهٔ اعمال قبلی را به خاطر می‌سپرد. اینجا یکی از نخستین سایه‌های «تخصص» را می‌بینیم؛ نه پزشک به معنای امروزی، اما انسانی که دیگران در لحظه‌ای بسیار خطرناک بدن خود را به او می‌سپردند.

قدرت چنین درمانگری فقط از مهارت دست نمی‌آمد. در جامعه‌ای که توضیح بیماری با جهان ارواح، نیاکان، طبیعت و تجربهٔ روزمره درهم تنیده بود، کسی که می‌توانست درد را تفسیر کند و دست به عملی چنین هولناک بزند، احتمالاً نوعی اقتدار اجتماعی یا آیینی نیز پیدا می‌کرد.ی پزشکی، از همان آغاز، فقط دربارهٔ بدن نبود؛ دربارهٔ اعتماد و جایگاه اجتماعی نیز بود.

و عمل با پایان تراشیدن استخوان تمام نمی‌شد. بیماری که زنده می‌ماند باید روزها یا هفته‌ها تغذیه، گرم و محافظت می‌شد. در جامعه‌ای که ذخیرهٔ غذا محدود و هر نیروی کار ارزشمند بود، مراقبت از فردی ناتوان هزینه داشت. بقای بعضی بیماران بنابراین نه فقط مهارت فردیِ درمانگر، بلکه ظرفیت یک گروه برای مراقبت از عضو آسیب‌دیده را نشان می‌دهد.

هزاران سال بعد، جراح مغز با CT، بیهوشی، ابزار استریل و مانیتورینگ وارد جمجمه می‌شود. فناوری همه‌چیز را تغییر داده است؛ اما یک پرسش همچنان همان است: چه زمانی خطرِ بازکردن بدن، از خطرِ دست‌نزدن به آن کمتر می‌شود؟ چه زمانی حاضر هستیم، یک تومور را عمل نکنیم و بجاش طب تسکینی را تا لحظه ی مرگ ترجیح بدیم؟

#تاریخ_پزشکی #ترپاناسیون #پزشکی_باستان #باستان‌شناسی #تاریخ_جراحی

قسمت دوم
سوراخی در جمجمه | حدود ۱۰هزار تا ۳هزار سال پیش، اروپا، شمال آفریقا و قارهٔ آمریکا
تصورش ساده نیست: انسانی روی زمین یا پوست حیوان خوابیده، چند نفر سرش را ثابت نگه داشته‌اند و فردی با تیغه یا سنگی ساینده، میلی‌متر به میلی‌متر استخوان جمجمه را می‌تراشد. نه بیهوشی مدرن وجود دارد، نه آنتی‌بیوتیک، نه دانشی از میکروب‌ها. با این حال، بعضی از صاحبان این جمجمه‌ها نه‌فقط از عمل جان سالم برده‌اند، بلکه آن‌قدر زنده مانده‌اند که استخوان در اطراف سوراخ فرصت ترمیم پیدا کرده است.
این عمل را امروز ترپاناسیون می‌نامیم؛ ایجاد عمدی سوراخ در جمجمه، بدون آنکه هدف، کالبدشکافی جسد باشد. نمونه‌های آن در نقاطی بسیار دور از یکدیگر پیدا شده‌اند: از جوامع نوسنگی اروپا تا شمال آفریقا و بعدها در تمدن‌های آند در آمریکای جنوبی. به همین دلیل بعید است با یک «اختراع» واحد روبه‌رو باشیم که از نقطه‌ای به همه‌جا منتقل شده باشد. انسان‌ها در جوامع مختلف، ظاهراً مستقلاً به این فکر رسیده بودند که گاهی باید به درون جمجمه راه پیدا کرد.
۱/۲

قسمت یک | حدود ۳۰۰هزار تا ۱۰هزار سال پیش
مردی نئاندرتال در غار شانیدرِ زاگرس سال‌ها با بدنی آسیب‌دیده زندگی کرد: یک دستش به‌شدت از کار افتاده بود و مشکلات دیگری هم داشت. اینکه دقیقاً چه کمکی دریافت می‌کرد نمی‌دانیم؛ اما زنده‌ماندن طولانی او با چنین محدودیت‌هایی، احتمال مراقبت و سازگارشدن گروه با نیاز یک عضو ناتوان را جدی می‌کند.
در آن جهان هنوز «پزشک» به معنای یک حرفه وجود نداشت. درمان، اگر بتوان این واژه را به کار برد: تمیزکردن زخم، گرم نگه‌داشتن بیمار، تقسیم خوراک و شاید استفاده از گیاهانی که اثرشان با تجربه شناخته شده بود. اقتصاد همین بود؛ غذایی که امروز به فردی ناتوان داده می‌شد، از سهم گروه کم می‌کرد. مراقبت بنابراین فقط یک رفتار مهربانانه نبود، تصمیمی اجتماعی دربارهٔ ارزش ماندن یک انسان در جمع بود.
در قفزه در شام، حدود صد هزار سال پیش، اجسادی عمداً در خاک قرار گرفته‌اند و اُخرای سرخ نیز در همان محوطه یافت شده است. این شواهد از نوعی رفتار تدفینی خبر می‌دهند؛ اما اینکه حتماً نشانهٔ اعتقاد به روح یا زندگی پس از مرگ بوده، چیزی نیست که باستان‌شناسی بتواند ثابت کند.

#تاریخ_پزشکی #نئاندرتال
@Lymphopod

چرا پزشکی تکه‌تکه شد؟
۱. قبل از قرن نوزدهم: تقسیم‌کار وجود داشت، ولی بر مبنای طبقه، نه دانش
در اروپای پیشامدرن سه گروه مجزا بودند: physicianها (دانشگاه‌رفته، لاتین‌دان، جالینوسی، دست به بیمار نمی‌زدند)، surgeonها (صنف، اغلب سلمانی-جراح، کار یدی و بی‌آبرو) و apothecaryها. این مرز، مرز پرستیژ اجتماعی و صنفی بود نه مرز تخصص علمی. کسانی هم که فقط یک کار می‌کردند (سنگ‌شکن مثانه، آب‌مروارید‌بردار، شکسته‌بند) empiric و عملاً شارلاتان تلقی می‌شدند. یعنی تک‌کاره بودن در آن دوره یک ضدارزش بود. این نکته مهم است: تخصص باید بعداً از این ننگ پاک می‌شد.
۲. نقطه شروع واقعی: پاریسِ دهه ۱۸۳۰
مرجع اصلی این حوزه، جورج وایس است که خاستگاه تخصص‌گرایی پزشکی مدرن را به پاریسِ دهه ۱۸۳۰ می‌رساند و گسترش آن به آلمان، بریتانیا و آمریکا را دنبال می‌کند؛ از یک شاخه فرعی آموزش و پژوهش دانشگاهی در قرن نوزدهم تا تبدیل شدن به شکل غالب طبابت در میانه قرن بیستم.
چه اتفاقی در پاریس افتاد؟ پس از انقلاب، بیمارستان‌ها ملی و متمرکز شدند و توده عظیمی از بیماران فقیر زیر کنترل دولت جمع شد. برای اولین بار یک پزشک می‌توانست به‌جای ۵ مورد در طول عمر، ۳۰۰ مورد از یک بیماری را ببیند، سری‌سازی کند، با کالبدشکافی تطبیق بدهد و آمار بگیرد. تخصص محصول دسترسی انبوه به بیمار بود، نه صرفاً محصول کنجکاوی.
نکته کلیدی استدلال وایس این است که تخصصی‌شدن پزشکی بخشی از تحولات گسترده‌تر اوایل قرن نوزدهم بود که جوامع و هویت‌های علمی جدیدی را می‌ساخت. یعنی موتور اصلی، تولید دانش و ساختن جامعه علمی (انجمن، ژورنال، کرسی دانشگاهی) بود، نه اینکه «علم آن‌قدر زیاد شد که در یک مغز جا نشد». آن روایتِ رایج، بازسازیِ پس‌ازوقوع است.
۳. تکنولوژی: تسریع‌کننده، نه علت
افتالموسکوپ هلمهولتز (۱۸۵۱) چشم‌پزشکی را به منسجم‌ترین تخصص اولیه تبدیل کرد؛ لارنگوسکوپ، بیهوشی (۱۸۴۶) و آنتی‌سپسیس لیستر جراحی را منفجر و بعد خودش را تقسیم کرد؛ رادیوگرافی (۱۸۹۵) و الکتروکاردیوگرافی تخصص‌های تازه ساختند. اما ترتیب علّی مهم است: ابزار به گروهی که از قبل دنبال هویت صنفی مجزا بود، مشروعیت و انحصار داد.
۴. اقتصاد سیاسی: تخصص به‌عنوان استراتژی بقا در بازار
شهرنشینی و رشد طبقه متوسط پرداخت‌کننده، بازار پزشکی را شلوغ کرد. تخصص راهی شد برای تمایز و گرفتن حق‌الزحمه بالاتر. بیمارستان‌های تک‌تخصصی (چشم، اطفال) در لندن و پاریس اغلب توسط پزشکان جوانی تأسیس شد که راه‌شان به کرسی‌های بیمارستان‌های عمومی نخبه بسته بود؛ یعنی تخصص، مسیر دور زدنِ انسداد سلسله‌مراتب بود. به همین دلیل هم مقاومت شدید بود؛ در آمریکا مخالفت اولیه انجمن پزشکی آمریکا با تخصص‌گرایی نه علیه خودِ تخصص‌ها، بلکه ناشی از ترس از تضعیف تمرکز قدرت انجمن بود.
۵. نهادینه‌شدن در قرن بیستم (جایی که وضع امروز ساخته شد)
مرجع کلاسیک اینجا رزمری استیونز است. کتاب او عمدتاً درباره تخصصی‌شدن طبابت آمریکایی از قرن نوزدهم تا ۱۹۷۰ و نقش بوردهای گواهی‌دهنده است؛ بوردهایی که تعیین می‌کردند کدام حیطه یک تخصص مستقل به حساب می‌آید و دقیقاً چه نوع و چه مقدار آموزشی برای آن لازم است (مثلاً جراحی شکم رد شد و ذیل جراحی عمومی ماند). زنجیره تحول: گزارش فلکسنر (۱۹۱۰) ← دانشگاهی شدن آموزش ← سیستم رزیدنسی ← بوردها از ۱۹۱۷ به بعد ← جنگ جهانی دوم و تفاوت درجه/حقوق نظامی بر اساس تخصص ← بورسیه آموزش رزیدنتی پس از جنگ ← تخصص به هنجارِ غالب بدل شد. سپس نظام بازپرداخت بیمه که پروسیجر را بیشتر از زمانِ فکر کردن پول می‌داد، جهت‌گیری را قفل کرد.
مسیر بریتانیا متفاوت بود: شکاف consultant/GP، با NHS (۱۹۴۸) رسماً تثبیت شد.
۶. واکنش معکوس
از دهه ۱۹۶۰ فروپاشی مراقبت جامع باعث شد طب خانواده خودش به شکل یک تخصص جدید ساخته شود (بورد طب خانواده آمریکا، ۱۹۶۹) و بعد جنبش مراقبت اولیه و بیانیه آلماآتا (۱۹۷۸). یعنی حتی درمانِ تخصص‌زدگی هم مجبور شد در قالب یک تخصص عرضه شود تا مشروعیت و درآمد داشته باشد.
منابع برای مطالعه بیشتر:
• Weisz, G. Divide and Conquer: A Comparative History of Medical Specialization, Oxford UP, 2005/2006
• Stevens, R. American Medicine and the Public Interest, Yale UP, 1971 (ویراست به‌روز: UC Press, 1998)
• Stevens, R. Medical Practice in Modern England, Yale UP, 1966
• Ackerknecht, E. Medicine at the Paris Hospital, 1794–1848
• Starr, P. The Social Transformation of American Medicine, 1982
• Abbott, A. The System of Professions, 1988
• Weisz, G. "Mapping medical specialization in Paris…", Social History of Medicine 7(2), 1994, 177–211

در ستایشِ The Knick
👇👇👇

از طراحی های استاد .م.

تریاکسون و تاکسیم، علمدارِ سپاه
تازیدیم به سودو، گشودیم راه
فیکسیم و پودو، ز پی می‌رسند
نسل سوم‌اند، همه سربلند
پ.ن: سرودی از شاعر با مطرح کردن سفتازیدیم و سودوموناس!😂👌
@Lymphopod

🧠 Myoclonus یا Tic

بیمار میگه: «دستم یه‌دفعه می‌پره.»

این شرح حال می‌تونه هم ما رو به سمت myoclonus ببره، هم tic؛ ولی با چند سؤال ساده معمولاً میشه این دو تا رو از هم جدا کرد.

میوکلونوس یک حرکت خیلی سریع، ناگهانی و shock-like هست. بیمار معمولاً قبلش هیچ حس خاصی نداره و حرکت یک‌دفعه اتفاق میفته.

البته هر myoclonus به معنی seizure نیست. میوکلونوس در اصل یک نوع حرکت هست و می‌تونه منشأ cortical، subcortical، spinal یا حتی peripheral داشته باشه.

اگر حرکت به علت انقباض ناگهانی عضله باشه بهش positive myoclonus میگیم.

گاهی هم برعکسه؛ فعالیت عضله برای یک لحظه قطع میشه و اندام اصطلاحاً جا خالی می‌کنه. این میشه negative myoclonus که asterixis نمونه‌ی آشنای اون هست.

اما در Tic داستان کمی فرق می‌کنه.

خیلی از بیماران قبل از حرکت یک حس یا فشار ناخوشایند دارن؛ انگار «باید» اون حرکت رو انجام بدن. به این حالت premonitory urge میگیم.

نکته‌ی مهم‌تر اینکه معمولاً می‌تونن برای مدتی جلوی tic رو بگیرن.

مثلاً بیمار میگه:
«قبل از اینکه چند بار پلک بزنم یه حس عجیبی دور چشمم دارم. می‌تونم جلوی خودمو بگیرم، ولی هرچی بیشتر نگهش می‌دارم اذیت میشم و آخرش مجبورم پلک بزنم.»

این شرح حال خیلی بیشتر به نفع tic هست تا myoclonus.

یک نکته‌ی مهم در مورد myoclonus هم وجود داره:

اگر نوجوانی بگه «صبح‌ها بعد از بیدار شدن دستم یه‌دفعه می‌پره و بعضی وقت‌ها مسواک یا لیوان از دستم پرت میشه»، مخصوصاً اگر با کم‌خوابی بدتر بشه، باید حواسمون به Juvenile Myoclonic Epilepsy (JME) باشه.

پس اگر بیماری گفت «بدنم می‌پره»، شاید دو تا از بهترین سؤال‌هایی که میشه ازش پرسید این‌ها باشن:
قبل از حرکت حس می‌کنی مجبور هستی انجامش بدی؟
اگر بخوای، می‌تونی چند ثانیه جلوی حرکت رو بگیری؟
اگر قبلش urge داره و می‌تونه حرکت رو suppress کنه، بیشتر به سمت Tic میریم.
اگر حرکت ناگهانی و shock-like و بدون هشدار قبلی اتفاق میفته، Myoclonus بیشتر مطرح میشه.

🧠 آیا می‌شود با تحریک مغز، Déjà vu ایجاد کرد؟

احتمالاً همه‌ی ما Déjà vu را تجربه کرده‌ایم؛ همان حس عجیبِ «من این صحنه را قبلاً دقیقاً دیده‌ام»، در حالی که می‌دانیم چنین چیزی نبوده است.

نکته‌ی جالب اینجاست که این تجربه فقط یک پدیده‌ی روان‌شناختی نیست؛ در مطالعات انسانی، تحریک الکتریکی مستقیم بعضی قسمت‌های لوب تمپورال توانسته Déjà vu ایجاد کند.

این مطالعات عمدتاً روی بیماران مبتلا به صرع انجام شده‌اند که برای بررسی پیش از جراحی، الکترودهای عمقی داخل مغز آن‌ها قرار داده شده بود.

در یک مطالعه‌ی کلاسیک منتشرشده در Brain، تحریک hippocampus، amygdala و بخش‌هایی از temporal cortex توانست حالتی موسوم به dreamy state ایجاد کند؛ حالتی که شامل Déjà vu، احساس آشنایی غیرواقعی و گاهی تجربه‌ی خاطرات زنده بود. شواهد این مطالعه نشان می‌داد که ساختارهای medial temporal lobe نقش مهم‌تری در ایجاد این تجربه دارند.

اما تحقیقات بعدی محل را دقیق‌تر کردند.

در مطالعه‌ای از Bartolomei و همکاران روی ۲۴ بیمار با الکترودهای SEEG، مجموعاً ۲۸۰ تحریک الکتریکی بررسی شد. نتیجه جالب بود:

تحریک entorhinal cortex نسبت به تحریک hippocampus و amygdala، با احتمال بیشتری باعث ایجاد Déjà vu می‌شد؛ در حالی که تحریک perirhinal cortex بیشتر با یادآوری صحنه‌ها و خاطرات همراه بود.

مطالعه‌ی دیگری در Brain نیز نشان داد که تحریک ساختارهای mesial temporal می‌تواند پدیده‌هایی مانند déjà vécu و بازتجربه‌ی خاطرات شخصی ایجاد کند. در آن مطالعه، dreamy state با تحریک amygdala، hippocampus و parahippocampal gyrus مشاهده شد.

بنابراین امروز Déjà vu را صرفاً یک «اشتباه حافظه» ساده نمی‌دانیم.

یکی از مدل‌های مطرح این است که شبکه‌های مسئول familiarity در ناحیه‌ی rhinal/parahippocampal به‌طور غیرطبیعی فعال می‌شوند و به مغز پیام می‌دهند:

«این صحنه آشناست.»

اما hippocampus نمی‌تواند خاطره‌ی واقعی متناسب با آن پیدا کند.

نتیجه همان تجربه‌ی عجیب است:

«مطمئنم قبلاً این اتفاق افتاده... ولی نمی‌دانم کِی و کجا.»

بررسی‌های جدیدتر نیز پیشنهاد می‌کنند که Déjà vu ممکن است حاصل synchronization غیرطبیعی بین rhinal cortex و hippocampus باشد.

به همین دلیل Déjà vu می‌تواند در افراد سالم اتفاق بیفتد، اما اگر به شکل کوتاه، ناگهانی، تکرارشونده و stereotyped رخ دهد، مخصوصاً همراه با علائمی مثل ترس ناگهانی، احساس بالا آمدن از اپی‌گاستر، automatisms یا اختلال awareness، می‌تواند بخشی از یک temporal lobe seizure باشد.

📚 منابع

• Bancaud J, et al. Anatomical origin of déjà vu and vivid 'memories' in human temporal lobe epilepsy. Brain. 1994;117:71–90. DOI: 10.1093/brain/117.1.71

• Bartolomei F, et al. Cortical stimulation study of the role of rhinal cortex in déjà vu and reminiscence of memories. Neurology. 2004;63:858–864. DOI: 10.1212/01.WNL.0000137037.56916.3F

• Vignal JP, et al. The dreamy state: hallucinations of autobiographic memory evoked by temporal lobe stimulations and seizures. Brain. 2007;130:88–99. DOI: 10.1093/brain/awl329

• Bartolomei F, et al. Rhinal-hippocampal interactions during déjà vu. Clinical Neurophysiology. 2012. DOI: 10.1016/j.clinph.2011.08.012

• Curot J, et al. What déjà vu and the “dreamy state” tell us about episodic memory networks. 2022.