شبکه کارشناسان ارزشگذاری

خلاصه‌ای از مسیر طی شده و دلیل مطالعه دو کتاب بالا:

یه تقسیم‌بندی کتاب و فیلم می‌تونه این طور باشه:

۱. به درد نمی‌خورن؛ یا چیز جدیدی ندارن یا حتی بدتر، خرافات هستن؛

۲. مطالب جدید دارن، اما بیشتر روی نظریه‌ها و چارچوب‌های کتاب‌های دیگه سوار شدن؛

۳. نظریه‌های ناب دارن و چارچوب فکری ما رو متحول می‌کنن و البته خوشبختانه یا متاسفانه تعدادشون گویا خیلی کمه. اینجا جایی هست که ارزش حرف زدن بیشتر از سکوته!

(به نظرم همین تقسیم‌بندی واسه تحلیل‌ها و … هم کاربرد داره)

چرا به این دو کتاب بالا که عنوان و فایل صوتی یکیشون رو واستون فرستادم خیلی علاقه‌مند شدم؟ به دلیل دو سوال شخصی:

سوال اول — تو هوش مصنوعی یه سؤال اصلی وجود داره: یه عامل (ایجنت) هوش مصنوعی چطوری در تعامل با جهان پیرامون خودش عقلایی انتخاب میکنه و تصمیم می‌گیره؟ یعنی تو رفتار و تصمیم‌گیریش هم ویژگی‌های ذهنی خودش مهمه و هم ویژگی‌های محیطی و هم تعامل این دو.

همین موضوع باعث شد برام این سؤال پیش بیاد که ما انسان‌های دارای هوش طبیعی چطوری در تعامل با جهان اطراف فکر می‌کنیم، قضاوت می‌کنیم، انتخاب می‌کنیم و تصمیم می‌گیریم، مخصوصاً موقعی که سوال دوم مدت‌ها بود که تو ذهنم پرسه می‌زد.

سوال دوم— سؤال بعدی که نهایتاً منو به این دو کتاب رسوند این بود که چرا تحلیلگرهای بنیادی و کارشناس‌های ارزش‌گذاری — حداقل بر اساس چیزی که این چند سال دیدم — معمولاً معامله‌گرهای خوبی از آب درنمیان.

(این رو هم بگم که همزمانی این دو تا سوال در ذهنم حاصل “شانس/بخت/تصادف/یا هر عنوان مشابه دیگه” بود تا حاصل یه برنامه مشخص!)

دو کتاب «تفکر سریع و آهسته» (دنیل کانمن) و «فریفته تصادف» (نسیم طالب) تو درک نسبی جواب‌ این دو تا سوال خیلی برام مفید بودن؛ البته هم تو زندگی شخصی، هم کاری و هم اجتماعی هم خیلی به دردم خوردن؛ حداقل تا این جای کار..!

بعد از خوندن این دو کتاب، به‌نظرم درکمون از تصمیم‌گیری تحت شرایط عدم قطعیت یه مقدار عمیق‌تر می‌شه. به نظرم ارزش‌گذاری، سرمایه‌گذاری و معامله‌گری همگی زیر چتر تصمیم‌گیری تحت شرایط عدم قطعیت قرار می‌گیرن.

واسه من یه جورایی این سه مسیر فکریِ جدید چند سال اخیرم کنار مسیر قبل‌تر در بازار سرمایه به یه مقصد مشترک ختم شدن؛ چهار مسیر:

۱. تصمیم‌گیری تحت شرایط عدم قطعیت

۲. هوش مصنوعی در جهان امروز

۳. بلاک‌چین، بیت‌کوین و توکن‌سازی دارایی‌ها

هر سه مسیر نسبتاً جدید در نهایت به مسیر بازار سرمایه، ارزش‌گذاری، سرمایه‌گذاری و معامله‌گری مرتبط شدن.

و مقصد هر ۴ مسیر به‌نظرم یکسانه: انتخاب تحت شرایط عدم قطعیت

و ‌اینکه برای من شروع این روایت به ظاهر منسجم و مقصد مشترک حوزه‌هایی که واستون گفتم بیشتر حاصل “شانس“ بوده تا حاصل یک‌ مسیر برنامه‌ریزی شده از پیش تعیین شده!

عباس گمار
۱۲ مهر ۱۴۰۵

https://t.me/Irvaluation

انگلیسیش رو بخونیم بهتره (فارسیش هم خوبه)

#Audiobook

Join @bookshub25 📖
—————————————

#PDF

Join @bookshub25 📖
—————————————

جمع بندی و تمام حرفم در این چند پیام ۳ پیام بود:

به نظرم (میتونه درست نباشه):

۱— فرایند تحلیل بنیادی / ارزشگذاری با فرایند سرمایه گذاری یکی نیست. مدل ذهنی ارزش گذاری / تحلیل بنیادی شاید ۳۰ درصد (درصد خیلی دقیق نیست؛ صرفا یه درصدی گفتم که مقیاس دست مون بیاد) مدل ذهنی سرمایه گذاریه

به عنوان فردی که سال ها تو ارزشگذاری و تحلیل بنیادی کار کرده اعتراف تلخی هست؟ نه..!؟

۲— نقش شانس (عدم قطعیت) به عنوان بخش جدایی ناپذیر جهان رو در تحقق نتایج تصمیمات مون دست کم نگیریم (بخت یه جا باهامون همراه هست یه جا نه)

۳– و فعالانه عمل کنیم و برای مدیریت این عدم قطعیت راهکار داشته باشیم.. نه اینکه عدم قطعیت رو بخوایم از بین ببریم، چون نمی‌تونیم از بین ببریمش (وجودش خارج از کنترل ماست)، صرفاً می تونیم عدم قطعیت رو تا جایی که از دست مون برمیاد مدیریتش کنیم

این ویدیو رو وقت داشتیم ببینیم: مایکل مابیسون هم بازاریه هم CFA داره که تو گوگل تاک نقش مهارت + شانس رو در سرمایه گذاری توضیح می‌ده:

https://youtu.be/1JLfqBsX5Lc?is=hYAJJoB8lJVIl2x3

به تعبیری چرا صرفاً توجه به مدل ارزشگذاری (مدل مبتنی بر استدلال) و توسعه ندادن مدل های ذهنی دیگه (مثل مدل ذهنی مدیریت عدم قطعیت) تا چه اندازه می‌تونه موجب خطا در سرمایه گذاری میشه

مثلا وقتیکه فقط دنیا رو با مدل ذهنی ارزشگذاری می بینم میگم ارزش ذاتی بازار ۱۰۰ هست و قیمت هم الان پر کرده (۱۰۰) هست پس می‌فروشم (برعکسش هم هست)؛ یعنی عملا صرفا یک سناریو با احتمال ۱۰۰ درصدی بازار بالا نمی‌ره تو ذهنم دارن؛ پس می‌فروشم اما معامله گرها و سرمایه گذارها مثلاً پله ای می‌فروشن چون اون ها میگن اومد و بالا رفت (یعنی عدم قطعیت و شانس رو لحاظ میکنن و چند سناریو دارن)

هدف ارزشگذاری کشف قیمته و هدف سرمایه‌گذاری تخصیص سرمایه تحت شرایط عدم قطعیت (تصمیم‌گیری تحت شرایط عدم قطعیت) هست و این دو متفاوتن. هر مساله راه حل خودش رو داره

این چند پیام بالا در گروهی در جمع دوستان و دانشجویان سابق ما مطرح شد (سوال در خصوص بازار) که لازم دونستم بر اساس اطلاعات تا به امروزم نظر شخصی خودم رو در خصوص تفکیک فرایند ارزشگذاری / تحلیل بنیادی از فرایند سرمایه گذاری رو برای همه عزیزان در کانال شبکه کارشناسان ارزشگذاری بفرستم (که البته می‌تونه درست نباشه).

البته این تفکیک، بیشتر از نظر فلسفی به این دو هست.


سلامت و شاد باشید

عباس گمار
۲۳ شهریور ۱۴۰۵

به نظرم بهتره مدل کلان ذهنی سرمایه گذاری رو این طوری ببینیم

ما در سرمایه گذاری فرایند برنامه ریزی برای آینده داریم و نه فرایند پیش بینی آینده.

ما در بازارهای مالی سوپرکستر نقطه زن خیلی کم داریم؛ اونایی که نقطه زنی کردن، احتمالا شانس خیلی دخیل بوده ویا تعداد پیش بینی هاشون خیلی بوده.

فرایند برنامه ریزی یعنی:

۱— پلن می کنیم
۲– تصمیم می گیریم

۱ و ۲ در زمان اولین تصمیم هست بعد زمان می گذره اطلاعات جدید میاد و ۳ و ۴ رو انجام می دیم:

۳– چک می کنیم
۴– تصمیم مجدد می گیریم

همان چرخه PDCA

مدل ذهنی ارزشگذاری / تحلیل بنیادی صرفا P چرخه بالا هست اما مدل ذهنی سرمایه گذاری کل مراحل این چرخه هست و هر مرحله از این چرخه اگه بخوایم عملیاتی اجراشون کنیم یسری شاخص براشون باید در نظر بگیریم ؛ به خاطر همین هست که اگر صرفا با مدل ذهنی ارزشگذاری / تحلیل بنیادی بخوایم سرمایه گذاری کنیم بنظرم خیلی خطا تو تصمیمات مون احتمالا اتفاق میفته (البته که مدل ذهنی ارزشگذاری هم بخشی از کل این فراینده)

جواب سوال تون در همون پیام قبلی هست اما اجازه بدین بیشتر توضیح بدم خدمت تون:

با توجه به سناریوبندی های مختلف نتیجه متفاوته که مفروضات ارزشگذاری رو متفاوت میکنه:

سناریو ۱: محاصره اقتصادی و بستن عبور و مرور کشتی های ایرانی

سناریو ۲: جنگ و حمله به زیرساخت ها و شرکت ها

سناریو ۳: توافق و عادی شدن شرایط و چشم انداز کشور

.
.
.

سناریو‌ n:

در سناریو ۱ و ۳ احتمالا بازار به روند صعودی ادامه می ده (اما تحقق سناریو ۱ و ۳ تاثیر متفاوت روی زندگی مردم میذاره— بازار سناریو ۳ رو بیشتر از سناریو ۱ دوست داره و طبیعی هم هست چون ضمن بالا رفتن بازار قدرت خرید مردم هم در سناریو ۳ حفظ میشه)

در سناریو ۲ بازار احتمال داره گران باشه

مهم این هست که احتمال هر کدام از این سناریوها چه قدر است: بازار فعلا داره بین سناریو ۱ و ۳ حرکت میکنه و گوشه نگاهی هم به سناریو ۲ داره (گرچه فعلا — تاکید می کنم فعلا — احتمال زیادی بهش نمیده)


————————-


نکته آخر، به فهم و درک امروزم، تحلیل و ارزشگذاری با سرمایه گذاری یکی نیست (چون استفاده سوال شما احتمالا بیشتر برای سرمایه گذاری است). تحلیل بنیادی و ارزشگذاری مرحله اول از فرایندی سرمایه گذاری است اما کل ماجرا نیست.

تحلیل بنیادی / ارزشگذاری عملاً برآورد ارزش ذاتی هست اما سرمایه گذاری در واقع تصمیم گیری تحت شرایط عدم قطعیته (که در شرایط فعلی کشور عدم قطعیت خیلی بالاست) و اگر سرمایه گذاری رو صرفا ارزشگذاری ببینیم احتمالا خطای زیاد تو تصمیمات مون خواهیم داشت.

هر کدام از این دو، مدل های ذهنی خودش رو می‌طلبه؛ مثلا به عنوان نمونه، در تفکر تحلیلگری / ارزشگذاری رایج در کشور تفکر بیزی (Bayesian Thinking) — همان تفکر احتمالی — کمتر در زمان برآورد ارزش ذاتی رایجه اما هر معامله گر و سرمایه گذاری حرفه ای که تو بازار هست دانسته یا ندانسته تفکر بیزی داره (حالا شاید اسمش رو‌ متوجه نباشه که تفکر بیزی هست) یعنی میاد همیشه برا اساس اطلاعات موجود سناریوهای مختلف برای آینده در نظر می گیره و بعد احتمال درست بودن و غلط بودن رو هم در نظر می گیره و بعد اینکه اگر درست دراومد چه تصمیم مجددی می گیره و اگر غلط از آب دراومد چه تصمیم مجددی می گیره (با اطلاعات جدید تصمیمش رو به روز می کنه) ؛

ما در تحلیل گری (تحلیل بنیادی) و ارزشگذاری کمتر همچین شیوه تفکری و مدل ذهنی رو در خودمون توسعه داده ایم، به خاطر همین در سرمایه گذاری به مشکل می خوریم.

استاد ممنون از پاسخ ولی سوال من مشخصا اینه که امروز با توجه به تمام مفروضاتی که فرمودین از منظر ارزشگذاری بازاری ، بازار سهام گران است یا چی ؟

اگر گران است چرا ؟ و اگر ارزان و یا منصفانه است چرا ؟

به هر حال برای سرمایه گذاری باید کلیت بازار را هم مد نظر داشت که آیا اکثر بازار کجا ایستاده .

ممنون از وقتی که میزارین🌹

سلام ؛ به نظرم میرسه سوال تون دو جواب مستقیم (ظاهری) و غیرمستقیم (عمیق تر) داره:

——————-

بخش اول:

به نظرم هر دو موردی که شما پرسیدین حداقل بستگی به ۳ مورد داره:

تورم انتظاری (تاثیرش روی نرخ بهره و نرخ دلار)، تنش منطقه‌ای (تاثیرش روی تورم و نرخ دلار و احتمال درگیری و آسیب‌ به زیرساخت ها و شرکت ها)، نرخ ارز، اراده دولت برای تامین مالی از بازار سرمایه (فروش سهام و انتشار اوراق) داره.

عملا اَبَرعامل به نظرم دو تا موضوع هست: اول تنش منطقه ای و دوم، کسری بودجه دولت که هر دو روی سایر عواملی که گفتیم هم تاثیر میذاره. و بسته به این دو باید برای آینده سناریو بندی احتمالی کرد.

البته برای سناریوبندی احتمالی هم حداقل دو نکته وجود داره و اون اینکه ما زمانیکه داریم تصمیم سرمایه‌گذاری رو‌ می‌گیریم در اغلب موارد اطلاعات مون از موضوعات ناقص هست و ضمن اینکه یه عالمه بایاس ذهنی داریم، بنابراین، در تحلیل مون برای اینکه ریسک جهل و غفلت مون (کادوپیچی شده ش میشه ریسک نادیده‌ها و ناشناخته‌ها) رو مدیریت کنیم دست آخر یه حاشیه امنیت (margin of safety) در نظر بگیریم.
————————

بخش دوم:

به نظرم پیش بینی کردن تو زندگی کاری (و البته زندگی شخصی) اینکه بازار سه ماه بعد، شش ماه بعد یا یک سال بعد چی میشه ذاتاً ایراد داره چون عوامل تصادفی هم این وسط تاثیر دارن و بعضاً تاثیرشون هم زیاده (یه تصمیم خوب می‌تونه نتیجه بد داشته باشه یا یه تصمیم بد می‌تونه نتیجه خوب داشته باشه، چون شانس — همون عوامل تصادفی — هم این وسط تاثیر گذاره؛ بنابراین روی بهبود کیفیت فرایند تصمیم تون تمرکز کنید تا پیش بینی نتایج احتمالا بهتره)

افرادی رو هم که می‌بینین بعضاً پیش‌بینی شون درست از آب در میاد احتمالاً به خاطر این هست که زیاد پیش بینی می‌کنن و طبعا یکی دو مورد از اون ها هم درست از آب در میاد، مشابه زدن ۱۰۰ دارت به صفحه که احتمال داره یکی دو تاش هم به نزدیک هدف بخوره؛ همون یکی دو تا بزرگ نمایی میشه ولی روی بقیه که درست از آب در نیومده سرپوش گذاشته میشه. بعد ما ممکنه تصور کنیم که قدرت خاره العاده در پیش بینی داریم؛ اصطلاحاً سوپرفورکستر هستیم.

بنابراین، به جای پیش بینی آینده (نتایج)، بهتره با اطلاعات موجود سناریوسازی کنید.

سلام استاد گمار
لطفاً در خصوص ارزشگذاری بازار سهام و نرخ بهره تحلیلتون را برامون ارسال کنید .

ارادتمند شما رناسی 🌹

#موقت

این چند وقت خیلی از عزیزان می‌پرسن مجدد خدمت همه دوستان اینجا اطلاع‌رسانی می‌کنم (عکس پیوست رو ببینین).

و یه خبر خیلی خوب اینکه دوره جدید ارزشگذاری سهام رو با در نظر گرفتن تحولات روز دنیای فناوری برگزار می‌کنیم که انتهای دوره بتونین مهارت لازم برای مسیر تحلیلگری و ارزشگذاری سهام رو واسه ۵ سال آینده به دست بیارین .. جزییات این موضوع رو بعدا خدمت تون میگیم✌️

در پاسخ به سوال دوستان


تکمیلی یادداشت‌های اخیر

مقاله جالبیه: فناوری در جامعه (در ادامه اصل مقاله ارسال شده) ک

خلاصه کلامش چیزی هست که خیلی از ماها احتمالاً امروز باهاش همزادپنداری می‌کنیم 👇👇👇

اعتماد به هوش مصنوعی مولد ‌و تفویض اختیار با اون تابعی است از اهمیت داشتن کنترل + ریسک تصمیم.

————————

تجربه شخصی:

به‌نظرم نتیجه‌گیری بالا خیلی برای ما تو فضای سرمایه‌گذاری صادقه. یعنی اگه قرار باشه هوش مصنوعی همه کارها رو انجام بده؛ تحلیل صنعت و شرکت رو انجام بده، مدل‌سازی مالی رو انجام بده، مفروضات رو هم خودش تعیین کنه، خروجی رو هم خودش بده، ارزش سهم رو خودش برآورد کنه، گزارش رو هم خودش بنویسه و نهایتاً تصمیم سرمایه‌گذاری رو هم خودش بگیره (جایی که تصمیم برای پول زیاد هست)، افراد عقب می‌کشن و از هوش مصنوعی برای اینکه کل فرایند سرمایه‌گذاری رو انجام بده کمتر استفاده می‌کنن؛ در واقع بهش اعتماد نمی‌کنن، چون احساس می‌کنن کنترلی روی ورودی، فرایند و خروجی ندارن و تصمیم هم مربوط به بخش بزرگی از پولشونه.

پس چه حالت استفاده از هوش مصنوعی مولد (نسل جدید هوش مصنوعی) احتمالاً برای تحلیل، ارزش‌گذاری و سرمایه‌گذاری بهینه‌تره؟

مدل هیبریدی و ترکیبیه (تو یادداشت «آینده تحلیلگری در عصر هوش مصنوعی مولد» هم توضیح دادم).

اینکه نهایتاً خودمون تصمیم بگیریم چه کاری رو تحلیلگر انجام بده و چه کاری رو هوش مصنوعی.

(داخل پرانتز: واگذاری بخشی از وظایف به هوش مصنوعی چیز جدیدی نیست. ما تو بازار سرمایه حدود ۲۰ ساله و تو دنیا حدود ۴۰ ساله که بخشی از کارهای تکراری مثل مرتب کردن صورت‌های مالی و اطلاعات مالی در اکسل، برآورد ضریب بتا و خیلی از تصمیم‌گیری‌های مالی دیگه رو از طریق قواعد (Rule-based) به ماشین واگذار کردیم. همین بورس‌ویو، انیگما و ره‌آورد نوین هم حاصل نسل قبلی هوش مصنوعی هستن. تفاوت این نسل جدید هوش مصنوعی در مولد بودن (Generative) اونه؛ یعنی هوشی که اگه به اندازه هوش انسان برسه، می‌تونه همه کارهایی رو که ما امروز با فکر کردن انجام می‌دیم — صورت‌بندی مسئله، سوال کردن، تحلیل کردن، تفسیر کردن، نتیجه‌گیری و تصمیم‌گیری — انجام بده).

شخصاً مدتیه ترجیحم اینه که برای ویرایش یادداشت‌هام از هوش مصنوعی مولد استفاده نکنم (فقط برای نیم‌فاصله‌ها استفاده می‌کنم:)). دیدیم که چقدر نوشته‌ها همه جا دارن شبیه هم می‌شن. اون جمله‌های کلیشه‌ای که مدام تو لینکدین و روزنامه‌ها همه‌مون داریم می‌بینیم، مثل “انتخاب فلان چیز دیگر یک انتخاب نیست؛ یک ضرورت است” تا حدی حاصل همین استفاده نادرست از هوش مصنوعیه که به جای ما هم فکر کنه.

اما از هوش مصنوعی مولد به‌عنوان یه کارشناس جونیور و تازه‌کار (جمع‌آوری اطلاعات صورت‌های مالی تاریخی، خلاصه گزارش‌های تفسیری و توفان ذهنی در برخی موارد)، خیلی ازش استفاده می‌کنم؛ البته با در نظر گرفتن محدودیت‌های فعلیش.

نسل جدید هوش مصنوعی در تحلیل، ارزش‌گذاری و سرمایه‌گذاری باید تقویت‌کننده شیوه تفکر ما باشه، نه جایگزین اون. و هر جا که باعث افزایش سرعت و بهره‌وری ما در کنار حفظ نوآوری و خلاقیت ما بشه، حتماً باید ازش استفاده کنیم؛ مشابه بهره‌مندی یه مدیر یا کارشناس ارشد از زحمات یه کارشناس تازه‌کار.

خلاصه این که بسته به جنس کارهامون، ترجیح‌هامون و پتانسیل‌ها و محدودیت‌های هوش مصنوعی مولد باید مشخص کنیم کجا تو تحلیلگری و ارزشگذاری و سرمایه‌گذاری از هوش مصنوعی استفاده کنیم و کجا شرح وظایف و اختیارات نسل جدید هوش مصنوعی رو محدود و کنترل کنیم (نسل جدیدی از هوش مصنوعی که احتمالاً مشابه تمام فناوری‌ها و نوآوری‌ها، بر اساس اظهارات کارشناس این حوزه، آخرین نسل آن نیست و طبعاً تکامل اون در آینده بر شرح وظایف تحلیلگران صنعت مالی و بازار سرمایه بیش از پیش تأثیر میذارن).

عباس گمار
۲۳ مرداد ۱۴۰۵

#هوش_مصنوعی #بازار_سرمایه #عباس_گمار #تحلیل_بنیادی #ارزشگذاری #سرمایه‌گذاری

https://t.me/Irvaluation

یادداشت شماره ۳۰۶

موضوع:برخی چالش‌های هوش مصنوعی مولد برای تحلیلگران، نهادهای مالی و سازمان‌های بورس در بازار سرمایه

فرآیند تحلیلگری در بازار سرمایه شامل تحلیل بنیادی، ارزش‌گذاری، سرمایه‌گذاری و مدیریت ریسک را می‌توان در یک تقسیم‌بندی به سه مرحله تقسیم کرد:

۱— طراحی صحیح فرآیند تحلیل و مراحل آن،

۲— تهیه داده و اطلاعات از شرکت و بازار و اقتصاد

۳– فهم و درک مرحله‌به‌مرحله خروجی‌های فرایند و در نهایت تصمیم‌سازی برای تصمیم‌گیران.

در این میان، بخش‌های اول و سوم نیازمند تفکر تحلیلی و قضاوت حرفه‌ای ما تحلیلگران در بازار سرمایه است، در حالیکه بخش دوم به نقل از برخی دوستان همان «کارِ گِلِ» تحلیلگری است و کمتر به تفکر تحلیلی نیاز دارد (که در جای خود اهمیت بالایی دارد و انجام آن یا حداقل توانایی ارزیابی شیوه انجام آن برای تحلیلگر ضروری است).

پدیده‌ای که به ‌تازگی بر اساس مشاهدات شخصی در بازار سرمایه مشاهده می‌شود، استفاده نادرست از مدل‌های زبانی بزرگ در بخش‌های اول و سوم فرآیند تحلیلگری است، طوریکه آدمی تصور می‌کند قدرت تفکر تحلیلگران در حال جایگزینی با مدل‌های زبانی بزرگ نوظهورست.

شیوه درست استفاده از ابزارهای نوظهورق نظیر چت‌جی‌پی‌تی، کلاد، جمینای و گراک و غیره، بهره‌گیری از آن‌ها به عنوان «دستیار و منتقدی بی‌رحم» است؛ منتقدی که می‌تواند مراحل مختلف فرآیند تحلیلگری و خروجی کار را پیش از به چالش کشیده شدن توسط کارشناسان ارشد، مدیران واحد، کمیته‌های داخلی و مشتریان، ارزیابی و نقد کند و عملاً تقویت‌کننده تفکر و کیفیت کار ما تحلیلگران باشند، نه جایگزین تفکر، خلاقیت و نوآوری ما..!

استفاده مؤثر از این ابزارهای نوظهور مستلزم شناخت هم‌زمان فرآیند آموزش مدل‌های زبانی بزرگ (LLMs)، داده‌های مورد استفاده آنان در زمان آموزش این مدل ها، نحوه تولید پاسخ این مدل ها و همچنین قابلیت‌ها و محدودیت‌های آنهاست. چند روز پیش یکی از تحلیلگران باتجربه بازار درباره یک پروژه ارزش‌گذاری سهام با من تماس گرفت و فرایند فکری ارزشمند خود را به کل کنار گذاشته بود و نتیجه‌گیری خود را به چت‌جی‌پی‌تی ارجاع می‌داد؛ غافل از اینکه محدودیت‌های ارزش‌گذاری در بازار سرمایه ما اصلاً در متون استاندارد جهانی که مبنای آموزش این مدل‌هاست وجود ندارد.

امروزه استفاده مسئولانه از مدل‌های زبانی بزرگ به یکی از دغدغه‌های اصلی بورس‌ها و موسسات مالی بزرگ جهان تبدیل شده است. در همین راستا، سال گذشته موسسه بین‌المللی تحلیلگران خبره مالی (CFA Institute) در پاسخ به کمیسیون بین‌المللی بورس‌های دنیا (IOSCO)، چهار عامل زیر را به عنوان اصلی‌ترین محدودیت‌های این مدل‌ها و ریسک‌های کاربران یاد کرده است:

۱– توضیح‌پذیری و بعضاً جعبه‌سیاه بودن LLMها

۲— سوگیری داده‌های استفاده‌شده برای آموزش LLMها

۳– اتکای بیش از حد کاربران بهLLMها

۴– امکان افزایش ریسک سیستمی در بازارها؛ استفاده نادرست از این مدل‌ها باعث می شود همه بازیگران مشابه هم فکر کنند

به همین دلیل، سازمان‌های بورس و نهادهای مالی در بازارهای توسعه‌یافته با سرعت مشغول تدوین مقررات برای بهره‌مندی از پتانسیل‌ها و همچنین مدیریت ریسک‌های هوش مصنوعی مولد هستند.

فایلی که در ادامه این یادداشت آمده می‌تواند مورد استفاده تحلیلگران، نهادهای مالی و سازمان بورس و نهادهای وابسته قرار گیرد.

عباس گمار
۱۹ مرداد ۱۴۰۵

https://t.me/Irvaluation

#هوش_مصنوعی_مولد #تحلیلگری #بازار_سرمایه

تکمیلی یادداشت امروز

#موقت

عباس گمار