سه روایت اسرائیلی از ایران؛ رژیمی آسیب‌دیده، توان نظامی در حال احیا و اپوزیسیونی بی‌اعتماد به مداخله خارجی
منابع: دو گزارش از اسرائیل هیوم و یک گزارش اختصاصی از جروزالم پست
تاریخ: ۱۳ اوت ۲۰۲۶
تحلیل و جمع‌بندی: @IranAnalyses
سه مطلب منتشرشده امروز در رسانه‌های اسرائیلی، در کنار یکدیگر تصویری متناقض اما معنادار از ایران ارائه می‌کنند: جمهوری اسلامی از نظر سیاسی و اقتصادی آسیب دیده و با خلأ قدرت و نارضایتی داخلی مواجه است؛ اما ساختار نظامی آن، برخلاف ارزیابی‌های پیشین اسرائیل، با سرعتی غیرمنتظره در حال احیاست. در همین حال، بخشی از اپوزیسیون داخل ایران نه‌تنها به سرنگونی حکومت امیدوار است، بلکه با مهندسی تغییر رژیم از خارج و تعیین رهبر جایگزین توسط اسرائیل یا قدرت‌های غربی نیز مخالفت می‌کند.
نخستین گزارش اسرائیل هیوم، به نقل از یک مقام ارشد دولت و لیکود، مدعی است که اسرائیل هفته گذشته تنها چند ساعت با اجرای حمله‌ای گسترده فاصله داشت که می‌توانست «باقی‌مانده‌های رژیم ایران» را نابود کند، اما ترامپ در آخرین لحظه آن را متوقف کرد. این ادعا در متن تحولات انتخاباتی اسرائیل مطرح شده است: بخشی از لیکود امیدوار بود حمله‌ای بزرگ به ایران، مانند عملیات سال ۱۹۸۱ علیه رآکتور اتمی عراق، ورق انتخابات را به سود نتانیاهو برگرداند. بنابراین، پیوند میان محاسبات نظامی علیه ایران و نیازهای انتخاباتی نتانیاهو در این روایت کاملاً آشکار است.
اما گزارش جروزالم پست، خوش‌بینی نهفته در این ادعا را زیر سؤال می‌برد. براساس این گزارش، مقام‌های ارتش و موساد از سرعت بازیابی توان نظامی ایران پس از جنگ ۲۰۲۶ شگفت‌زده شده‌اند. اسرائیل پس از حملات اکتبر ۲۰۲۴ و ژوئن ۲۰۲۵ نیز اعلام کرده بود که تولید موشکی ایران برای یک یا چند سال مختل شده، اما تهران هر بار زودتر از انتظار خطوط تولید خود را احیا کرد. موجودی حدود ۱۳۰۰ موشک در ژوئن ۲۰۲۵ تا فوریه ۲۰۲۶ به حدود ۲۵۰۰ فروند افزایش یافت.
در جنگ چهل‌روزه ۲۰۲۶، آمریکا و اسرائیل بیش از ۲۶۰۰ هدف نظامی و صنعتی را در حدود ۳۰ هزار حمله هدف قرار دادند. مقام‌های اسرائیلی ابتدا مدعی بودند تمام اجزای کوچک و بزرگ صنایع نظامی ایران در هم شکسته و حدود ۳۰۰ میلیارد دلار خسارت وارد شده است. بااین‌حال، اکنون ارزیابی‌های تازه نشان می‌دهد تهران با استفاده از روش‌های ابتکاری، بازگشایی سریع شهرهای موشکی زیرزمینی و تمرکز منابع بر تعداد محدودی از توانایی‌های راهبردی، تولید سلاح و موشک را بسیار سریع‌تر از پیش‌بینی اسرائیل از سر گرفته است.
اگر ایران بتواند بار دیگر ماهانه ۱۰۰ تا ۳۰۰ موشک تولید کند، زرادخانه آن ممکن است تا اوایل یا اواسط سال ۲۰۲۷ به سطح پیش از جنگ بازگردد و در سال ۲۰۲۸ به تهدیدی بازدارنده یا حتی مهارنشدنی تبدیل شود. در نتیجه، پرسش مهم برای اسرائیل دیگر فقط این نیست که ایران پس از جنگ ۵۰۰ یا هزار موشک در اختیار داشت؛ مسئله اصلی، سرعت تولید و بازسازی است. این تحول می‌تواند اسرائیل را به بررسی حمله‌ای دیگر، مستقل از مذاکرات هسته‌ای و هرمز، سوق دهد. گزینه دیگر آن است که اسرائیل، به‌دلیل بی‌علاقگی ترامپ به موضوع موشکی، موقتاً از این پرونده چشم‌پوشی و تمام تمرکز خود را بر برنامه هسته‌ای ایران قرار دهد.
سومین گزارش اسرائیل هیوم از زاویه‌ای متفاوت به ایران نگاه می‌کند. یک فعال ناشناس وابسته به جنبش «دانشجویان پیشرو» مدعی است که حکومت با وجود نمایش پیروزی در جنگ، در داخل با خلأ رهبری، اختلاف میان سپاه و دولت، تورم، کاهش شدید کیفیت زندگی و سرکوب گسترده مواجه است. از نگاه او، حکومت از بقای خود در برابر آمریکا و اسرائیل برای ایجاد تصویر «نظامی فنا‌ناپذیر» استفاده می‌کند تا جامعه را متقاعد سازد که اعتراض داخلی نیز بی‌نتیجه خواهد بود.
این فعال معتقد است پس از کشته‌شدن علی خامنه‌ای، هیچ‌یک از چهره‌هایی چون مجتبی خامنه‌ای، احمد وحیدی، محسن رضایی یا محمدباقر قالیباف قادر نیستند به‌تنهایی جای او را در مدیریت توازن قدرت پر کنند. در روایت او، خامنه‌ای بازوی نظامی–امنیتی و بازوی سیاسی–اصلاح‌طلب نظام را با یکدیگر متعادل نگه می‌داشت؛ اما اکنون این دو بخش بر سر کنترل مناصب، دستگاه سرکوب و حوزه نظامی با یکدیگر رقابت می‌کنند. اپوزیسیون داخلی می‌خواهد از همین شکاف استفاده کند.
بااین‌حال، این فعال هشدار می‌دهد که مخالفت با جمهوری اسلامی الزاماً به معنای حمایت از طرح‌های اسرائیلی برای تعیین رهبر آینده ایران نیست. جنبش او با کودتا، نصب یک حاکم از خارج یا طرح‌هایی مانند قرار دادن محمود احمدی‌نژاد در رأس نظام آینده مخالف است. او خواهان کمک خارجی به شبکه‌های داخلی مقاومت است، اما تأکید دارد که نظام بعدی باید به‌وسیله مردم ایران و از دل جنبش‌هایی مانند «زن، زندگی، آزادی» شکل بگیرد.
موضع او نسبت به رضا پهلوی نیز انتقادی است. به‌گفته این فعال، پهلوی با وجود برخورداری از منابع مالی، لابی و تریبون رسانه‌ای، نتوانسته با طیف گسترده‌ای از نیروهای داخل ایران ارتباط برقرار کند و بخشی از هوادارانش با زبان حذف و تهدید با دیگر جریان‌ها برخورد می‌کنند. ازاین‌رو، او در شرایط کنونی پهلوی را گزینه‌ای قابل‌قبول برای رهبری دولت انتقالی نمی‌داند، هرچند از او می‌خواهد روش خود را تغییر دهد و به‌عنوان نماینده بخشی از جامعه در یک ائتلاف فراگیر مشارکت کند.
https://www.israelhayom.com/2026/08/13/rare-glimpse-inside-iran-the-plan-to-topple-the-regime-without-israeli-help/
https://www.jpost.com/israel-news/defense-news/article-905474
https://www.israelhayom.com/2026/08/13/the-iran-strike-trump-halted-we-were-about-to-destroy-what-remained-of-the-regime/