### طرح محرمانه اسرائیل و کشورهای خلیج فارس برای دورزدن تنگه هرمز

اسرائیل و چند کشور خلیج فارس، با مشارکت آمریکا، در حال بررسی مسیرهای جدیدی برای انتقال نفت، گاز و کالا به اروپا هستند تا وابستگی خود را به تنگه هرمز و باب‌المندب کاهش دهند. الی کوهن، وزیر انرژی اسرائیل، می‌گوید جنگ با ایران ضرورت ایجاد این مسیرها را آشکار کرده است.

* یکی از راه‌حل‌های فوری، انتقال نفت از بندر ینبع در غرب عربستان به بندر ایلات و سپس ارسال آن از طریق خط لوله «اروپا–آسیا» به اشکلون است. نفت از آنجا از طریق مدیترانه به بازارهای جهانی صادر خواهد شد.

* طرح بلندمدت شامل ساخت خطوط لوله از کشورهای خلیج فارس به بندر عقبه اردن، سپس ایلات و در نهایت سواحل مدیترانه‌ای اسرائیل است. کوهن مسیر اسرائیل را به‌دلیل قابلیت حفاظت نظامی، گزینه‌ای امن‌تر از مسیر سوریه می‌داند.

* هدف این است که طی چهار تا پنج سال، توان ایران برای اعمال فشار از طریق تنگه هرمز تا حد زیادی بی‌اثر شود. به گفته کوهن، ایجاد رقابت میان مسیر اسرائیل و خطوط انتقال انرژی آذربایجان و عراق به ترکیه می‌تواند قیمت انرژی را نیز کاهش دهد.

* اسرائیل و یونان هم‌زمان در حال پیشبرد کریدور اقتصادی هند–خاورمیانه–اروپا یا IMEC هستند. این کریدور قرار است کشورهای آسیایی را از طریق خلیج فارس و اسرائیل به اروپا متصل کند و شامل خطوط انتقال نفت و گاز به مدیترانه باشد.

* وزارت انرژی اسرائیل مدعی است این مسیر، سریع‌ترین و کم‌هزینه‌ترین گزینه است و می‌تواند صدها میلیارد درآمد، سرمایه‌گذاری زیرساختی و فرصت‌های شغلی برای اسرائیل ایجاد کند. یونان نیز به‌دلیل اختلاف با ترکیه بر سر مناطق دریایی و اکتشاف گاز در مدیترانه شرقی، به این طرح علاقه‌مند است.

* اسرائیل در این رقابت با ترکیه و قطر روبه‌روست. مسیرهای رقیب شامل خطوط شمالی از عراق و سوریه و مسیرهای جنوبی از اردن و مصر است. یکی از طرح‌ها نفت بصره را به حدیثه عراق منتقل می‌کند و سپس به دو شاخه به سوی کرکوک و بندر بانیاس سوریه تقسیم می‌شود. شرکت‌هایی از آمریکا، از جمله شورون، و شرکت‌های قطری در این طرح‌ها سرمایه‌گذاری می‌کنند.

* خط لوله پیشنهادی عراق به عقبه نیز ممکن است به مصر متصل شود؛ مصر از قبل خط لوله‌ای زمینی میان دریای سرخ و مدیترانه دارد. عراق که به‌دلیل جنگ بخش بزرگی از درآمد صادرات نفت خود را از دست داده، برای یافتن مسیرهای جایگزین تحت فشار است.

* امارات در حال دو برابر کردن ظرفیت خط لوله خود به فجیره، در جنوب تنگه هرمز، است. انتظار می‌رود این خط تا پایان سال وارد مدار شود و ظرفیت صادرات امارات را به سطح پیش از جنگ بازگرداند. ابوظبی پس از خروج از اوپک همچنین به دنبال افزایش بیشتر صادرات است.

* بحرین و کویت چنین جایگزین‌هایی ندارند و همراه عربستان خواهان افزایش ظرفیت خط لوله شرق–غرب عربستان به بندر ینبع هستند. این خط اکنون با حداکثر ظرفیت فعالیت می‌کند، اما به‌دلیل ظرفیت محدود بندر و تهدید حوثی‌ها در باب‌المندب، تنها بخشی از مشکل را حل می‌کند.

* اسرائیل پیش‌تر در قالب توافق «Med-Red» با امارات برای انتقال نفت از ایلات توافق کرده بود، اما این پروژه به‌دلیل مخالفت‌های زیست‌محیطی و سیاست «ریسک صفر» دولت بنت–لاپید به‌شدت محدود شد. دولت نتانیاهو نیز تاکنون این محدودیت‌ها را لغو نکرده است.

* یک مقام ارشد اسرائیلی هشدار داده اگر مسیر ایلات فعال نشود، اسرائیل فرصت تبدیل‌شدن به حلقه مهم شبکه جهانی انرژی را از دست خواهد داد. از نظر او، این پروژه علاوه بر منافع اقتصادی، می‌تواند روابط اسرائیل با عربستان و کشورهای خلیج فارس را تقویت و وابستگی انرژی آن به ترکیه و دیگر کشورها را کاهش دهد.

در مجموع، جنگ ایران اهمیت ایجاد مسیرهای جایگزین هرمز و باب‌المندب را افزایش داده و رقابتی منطقه‌ای میان مسیر اسرائیل، ترکیه، سوریه، اردن و مصر شکل گرفته است؛ رقابتی که علاوه بر انرژی، پیامدهای ژئوپلیتیکی گسترده‌ای خواهد داشت.
https://www.israelhayom.com/2026/08/05/israel-gulf-states-pursue-secret-energy-corridor-to-bypass-hormuz/