- آیا یک سوم قرآن از میان آیه سوم سوره نساء افتاده است؟!
- آیا شیخ صدوق (ره) روایت تناقضات قرآن را سانسور کرده است؟

شیخ صدوق (م۳۸۱ق) در کتاب التوحید، حدیثی طولانی (در حدود ۳۹۸۷ کلمه) آورده که بنا بر آن شخصی نزد امیرالمؤمنین علی (ع) آمد و شبهه تناقض در قرآن را مطرح کرد. سپس آیاتی از قرآن را به عنوان نمونه خواند و امیرالمؤمنین (ع) به یک‌یک آن‌ها پاسخ گفتند. (التوحید، ص۲۵۴- ۲۶۹). حدود ۲ قرن پس از او احمد بن علی الطبرسی (م۵۸۸ق)، همین ماجرا را در کتاب الاحتجاج با حجمی تقریباً دو برابر (در حدود ۷۸۸۹) روایت کرده است. (الاحتجاج، ص۲۴۰- ۲۵۸) تحریرِ طبرسی بر خلاف تحریر صدوق، دربردارنده مطالب چالش‌برانگیز بسیاری هم‌چون ادّعای تحریفاتِ گسترده در قرآن کریم است.

میرزا حسین نوری (ره) به این اختلاف اشاره کرده و صدوق را مسئول آن دانسته است. او می‌نویسد: «شیخ صدوق این روایت را با کاستی بسیاری نسبت به آن چه در احتجاج آمده، روایت کرده است. از جمله این کاستی‌ها، بخش‌هایی است که به نقصان و تغییر قرآن مربوط است. شیخ صدوق این کار را یا به علت عدم حاجت به این بخش‌ها انجام داده، چنان که این کار را در التوحید و دیگر کتاب‌هایش، زیاد می‌کند؛ یا به علت ناسازگاری با مذهبش... و احتمال اوّل ظاهرتر است.» (فصل الخطاب، ۱۴۴۱ق، ۶۲۸- ۶۲۹)

این ادّعای حاجی نوری (ره) مانند برخی دیگر از برداشت‌های وارونه ایشان (نمونه) موجب شده برخی غلوگرایانِ امروز، شیخ صدوق (ره) را به تحریف روایات متّهم کنند. از سوی دیگر همین طیف، با استناد به روایت طبرسی، به تخفیف و تحقیرِ مصحف شریف همت گماشته‌اند. علاوه بر این در بحث #علم_غیب، #تفویض و ... این روایت همواره مورد استناد بوده است. این در حالی است که مقایسه ساختار و متن دو تحریر به کمک شواهد بیرونی، نشان‌دهنده وقوع تحریف گسترده در تحریر طبرسی و الحاقی بودن همه مواضعی است که مورد استناد غلوگرایان قرار گرفته است.

نقد و بررسی هر دو تحریر، و واکاوی خاستگاه هر یک را در پُست‌های آتی پیگیری خواهیم کرد:

بخش اول
بخش دوم - دلیل۱
بخش دوم - دلیل۲
بخش دوم - دلیل۳
بخش سوم: بررسی یکی دیگر از روایات تحریف قرآن در احتجاج طبرسی که مرتبط با روایت پیشین است

#تحریف_قرآن
@gholow2