📌 چکیده
در هفته‌های اخیر حملات حوثی‌ها به فرودگاه‌های ریاض، ابها و دمام و زیرساخت‌های نفتی عربستان سعودی باعث حداقل ۲۰ کشته و صدها زخمی شد و در داخل یمن پس از حمله به تنگه باب‌المانداب جنگ تمام‌عیار دوباره آغاز شد. پس از آتش‌بس سازمان ملل در آوریل ۲۰۲۲، عربستان سعودی سعی در خروج نظامی از یمن و رسیدن به تسویه سیاسی داشت، اما مشارکت حوثی‌ها در جنگ غزه و فشارهای اقتصادی‑سیاسی مسیر مذاکرات را مختل کرد. مقاله بر ضرورت واکنش جمعی شورای همکاری خلیج فارس تأکید می‌کند و پیشنهاد می‌کند که عربستان، امارات، قطر و عمان باید هماهنگی سیاسی و مالی خود را برای تقویت دولت یمن و ایجاد چارچوب سیاسی جامع که همه جناح‌ها، از جمله حوثی‌ها، را در بر گیرد، تقویت کنند. این رویکرد به جای تکیه صرف بر فشار نظامی، می‌تواند ریشه‌های منازعه را هدف بگیرد و خطرات امنیتی خلیج را کاهش دهد.
thilton.drupal
۱۴ اکتبر ۲۰۲۶
تجدد درگیری در یمن، محدودیت‌های گزینه‌های نظامی عربستان سعودی و آسیب‌پذیری‌های کشورهای خلیج را نشان می‌دهد. برای یمن به یک استراتژی یکپارچه شورای همکاری خلیج فارس و به یک تسویه سیاسی قابل‌اعتماد بین یمنیان نیاز است.
در هفته‌های اخیر، تنش در یمن به‌طور چشمگیری تشدید شده است. حملات حوثی‌ها به فرودگاه‌های ریاض، ابها و دمام حداقل ۲۰ کشته و صدها زخمی به بار آورد؛ زیرساخت‌های نفتی عربستان نیز هدف این حملات قرار گرفتند. در داخل یمن، پس از حمله حوثی‌ها به اطراف تنگه استراتژیک باب‌المانداب، دوباره به جنگ تمام‌عیار بازگشت.
این تشدید تنش یادآور مداخلهٔ عربستان سعودی در یمن در سال ۲۰۱۵ است؛ مداخله‌ای که پس از تصرف حوثی‌های تحت حمایت ایران از پایتخت یمن، صنعاء، در سپتامبر ۲۰۱۴ و برکناری دولت بین‌المللی‌تأییدشده از قدرت، صورت گرفت. بیش از یک دهه پس از آن، حوثی‌ها همچنان مستقر و به‌وضوح جسورتر شده‌اند، در حالی که دولت یمن تکه‌تکه شده است. چشم‌انداز رسیدن به تسویهٔ سیاسی در حال حاضر دور به‌نظر می‌رسد.
از زمان آتش‌بس میان‌المللی سازمان ملل در آوریل ۲۰۲۲، عربستان سعودی سعی کرده است از یمن به‌صورت نظامی جدا شود و به دنبال یک تسویهٔ مذاکره‌ای با حوثی‌ها باشد. مذاکرات در سال ۲۰۲۳ سرعت گرفت، اما مشارکت حوثی‌ها در جنگ غزه، از جمله حملات به حمل‌ونقل دریایی دریای سرخ و اسرائیل، روند سیاسی را مختل کرد. کمپین سنگین بمبارانی رئیس‌جمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، علیه حوثی‌ها منجر به آتش‌بس جداگانهٔ آمریکا‑حوثی در مه ۲۰۲۵ شد؛ اما این آتش‌بس راه‌حل جدیدی برای درگیری یمن فراهم نکرد.
گزینه‌های دشوار برای ریاض
عربستان سعودی هم‌اکنون با انتخاب دشواری میان گزینه‌های معیوب مواجه است.
گزینهٔ اول، تشدید تنش نظامی از طریق حملات هوایی تجدیدشده و حمله نیروهای هم‌پیمان با دولت یمن است؛ اما این مسیر، ریاض را به جنگی پرهزینه، برنامه‌ریزی‌نشده و اجرا ناموفق می‌کشاند که سال‌ها سعی در خروج از آن داشته است.
حوثی‌ها دریافته‌اند که حتی حملات محدود می‌توانند هزینه‌های اقتصادی و سیاسی نامتناسبی تحمیل کنند؛ این امر به گروه اهرم فشار می‌دهد که برتری نظامی سنتی عربستان سعودی نتوانسته آن را خنثی کند.
تلاش برای مهار حوثی‌ها نیز کافی نبوده است. اگرچه آرامش نسبی پس از آتش‌بس ۲۰۲۲ حملات مرزی را کاهش داد، اما به حوثی‌ها فرصت داد تا کنترل سرزمینی خود را مستحکم و توانمندی‌های نظامی‌شان را تقویت کنند و سپس دوباره به عربستان سعودی حمله کنند.
مذاکرات همچنان مسیر مطلوب برای دستیابی به تسویهٔ پایدار است؛ اما با مانعی اساسی مواجه است: حوثی‌ها خود را برنده می‌دانند و انگیزهٔ کمی برای سازش دارند.
همچنین ریاض نمی‌تواند به‌سادگی این درگیری را به دیگران واگذار کند. ایالات متحده با چشم‌انداز نزدیک مواجههٔ دوباره با ایران روبه‌روست و به‌دلیل آن تمایل چندانی برای گشودن جبههٔ دیگر یا حمایت از یک کارزار نظامی طولانی‌مدت در یمن ندارد. پیمان دفاعی عربستان با ترکیه و پاکستان ممکن است بازدارندگی و توان دفاعی را تقویت کند، اما راه‌حلی برای تهدید حوثی‌ها یا تکه‌تکه‌بودن سیاسی یمن ارائه نمی‌دهد.
عربستان سعودی نمی‌تواند این جنگ را به‌تنهایی ببرد، اما نمی‌تواند حل آن را به دیگران بسپارد. درس دههٔ گذشته این است که فشار نظامی بدون استراتژی سیاسی منسجم، صرفاً شرایطی را بازتولید می‌کند که به حوثی‌ها امکان استحکام موقعیتشان را داد.
مشکل خلیج