‏🟢 ۳/۳

اتیوپی — پرجمعیت‌ترین کشور بی‌دریا در جهان — حدود ۹۵ ٪ واردات و صادرات خود را از طریق بنادر جیبوتی انجام می‌دهد. افزایش قیمت‌ها به‌دلیل حق بیمهٔ بالاتر برای ریسک جنگی، تأثیر قابل‌توجهی بر این کشور دارد.

چند روز پس از تصرف جزیره پریم توسط حوثی‌ها، اقتصاد اتیوپی با تهدیدی دیگر و حتی فوری‌تر مواجه شد: در ۲۳ سپتامبر، درگیری‌ها در منطقهٔ شمالی تیگرای کشور شعله‌ور شد.

از آن پس، نیروهای دفاع ملی اتیوپی (ENDF) طبق گزارش‌ها پیشرفت‌هایی در مقابل ائتلاف شورشی تحت رهبری تیگرای که قصد سرنگونی دولت ملی را دارد، به‌دست آورده‌اند. شورشیان به‌طور موقت به مسیر اصلی انتقال کالا بین بنادر جیبوتی و درون‌سرزمین اتیوپی پیشروی کردند.

برخی کارشناسان بر این باورند که پیشرفت‌های نیروهای دفاع ملی اتیوپی خطر یک محاصره تجاری دیگر را کاهش داده است؛ اما تا زمانی که درگیری حل‌نشده بماند، احتمال تشدید مجدد وضعیت وجود دارد.

در ماه‌های اخیر، اتیوپی بیش از تقریباً تمام کشورهای آفریقایی دیگر از محاصره تنگه هرمز رنج می‌برد و گاهی مجبور به محدود کردن سوخت شده است. در درازمدت، این کشور قصد دارد وابستگی به واردات را کاهش دهد؛ برای مثال با تأمین انرژی وسایل نقلیه از برق داخلی به‌جای بنزین وارداتی.

آیا درگیری در اتیوپی می‌تواند دسترسی به باب‌ال‌مانده‌ب را تحت تأثیر قرار دهد؟

اتیوپی و همسایه شمالی‌اش، اریتره، روابط دیپلماتیک خود را قطع کرده‌اند؛ قدرت‌های منطقه‌ای دیگری چون سودان، مصر و سومالی ممکن است خود را در کنار اریتره نه اتیوپی قرار دهند.

اریتره خود را در مواجهه با تهدیدی می‌بیند که نخست‌وزیر اتیوپی، آبی احمد، در چندین بار تأکید کرده است: از زمان استقلال اریتره، اتیوپی دسترسی به دریا را از دست داده است و آبی احمد بارها به جبران این ناعدالتی اشاره کرده است — چه از طریق توافق سیاسی، همان‌گونه که پیشتر با منطقهٔ جدایی‌طلب سومالی‌لند دنبال می‌شد، و چه از طریق زور.

بندر اساب در لبهٔ پان‌هندل اریتره قرار دارد — و اغلب به‌عنوان محتمل‌ترین هدف در صورتی که آبی احمد مسیر تهاجمی را برگزید، توصیف می‌شود. اگر درگیری‌های داخلی اتیوپی به‌طور قابل‌توجه به جنگی کامل منطقه‌ای تبدیل شود، ممکن است محدودیت‌های بیشتری بر عبور ایمن از تنگه باب‌ال‌مانده‌ب و آب‌های اطراف آن تحمیل شود.

کارشناسان همچنین نگرانی‌هایی دربارهٔ همکاری فزایندهٔ حوثی‌ها با گروه سنی الشباب (Al‑Shabab) که در سومالی مستقر است، ابراز کرده‌اند. اگرچه ایدئولوژی‌هایشان به‌طور اساسی متفاوت است، اما به‌ویژه به‌دلیل خصومت مشترکشان نسبت به اسرائیل و ایالات متحده، به یکدیگر پیوسته‌اند.

چه ابزارهایی در اختیار کشورهای آفریقایی برای کمک به رفع این وضعیت قرار دارد؟

سه عضو غیر دائم آفریقایی شورای امنیت سازمان ملل — جمهوری دموکراتیک کنگو، لیبریا و سومالی — در اواسط سپتامبر جلسه اضطراری برگزار کردند و به‌صورت مشترک خواستار بازگشایی مسیرهای آزاد حمل‌ونقل شدند و تقاضای حل بحران یمن تحت سرپرستی سازمان ملل را تأیید کردند.

وضعیت در باب‌ال‌مانده‌ب و شمال اتیوپی دوباره نیازمند انعطاف‌پذیری از سوی آفریقا است. در واقع، برخی اقتصادهای آفریقایی می‌توانند از فعالیت‌های جابجایی نیز سود ببرند: بنادر کنیا و تانزانیا به‌عنوان مثال، به‌تدریج جذابیت بیشتری برای ترانس‌شیپمنت پیدا می‌کنند.

در حالی که بسیاری از کشورها از قیمت‌های بالای نفت رنج می‌برند، گروه دانگوت نیجریه اعلام کرده است که عرضه اولیه عمومی خواهد داشت و یک پالایشگاه جدید در کنیا احداث می‌کند.

ویرایش: بنیتا ون ایسن (Benita van Eyssen)