📌 چکیده
نخستوزیر لبنان، نواف سَلام، در جلسات واشنگتن خواستار سرعتبخشی به چارچوب سهجانبهای شود که در تاریخ ۲۶ ژوئن ۲۰۲۶ بین لبنان و اسرائیل میانجیگری شد و در ازای عقبنشینی اسرائیل، تسلیحزدایی حزبالله را میطلبد؛ اما این چارچوب تا کنون به دلیل عدم تأیید طرف سوم برای اجرای تعهدات لبنان در مناطق آزمایشی و عدم وجود نیروی نظامی معتبر برای کنترل جنوب، بهجایی نرسیده است. ایالات متحده از ایفای نقش تأییدکننده خودداری میکند، فرانسه و ایتالیا نیز بهدلیل نیاز به مأموریت سازمان ملل رد شدهاند؛ در نتیجه UNIFIL بهدلیل محدودیتهای ساختاری و عدم توانایی در جمعآوری اطلاعات عملیاتی، نتوانسته نقش مؤثری در غیرنظامیسازی ایفا کند. بههمین دلیل، تا زمانی که حزبالله سلاحدار باقی بماند، اسرائیل کنترل مناطق مرزی را واگذار نمیکند و مسأله بازگرداندن حاکمیت لبنان و بازسازی جنوب همچنان در گرهای گیر کرده است.
چارچوب سهجانبه تنها پس از اینکه یک طرف سوم بهصورت مستقل برای اسرائیل تأیید کند لبنان در یک منطقه آزمایشی به تعهدات خود عمل کرده است، میتواند پیش برود.
نخستوزیر لبنان، نواف سَلام، از ایالات متحده خواست تا جدول زمانبندی الزامآور برای چارچوب سهجانبهای که در حال تضعیف است، تعیین کند؛ این چارچوب در ازای عقبنشینی اسرائیل، تسلیحزدایی حزبالله را میطلبد. اما بیروت این مهلتها را بهعنوان پیشنهاد میپذیرد و بارها وعده میدهد زیرساختهای نظامی حزبالله را منحل کند، در حالی که عمل نمیکند.
در جلسات خود در واشنگتن هفته گذشته، نخستوزیر لبنان، نواف سَلام، ایالات متحده را بهسریعسازی چارچوب سهجانبهای که در تاریخ ۲۶ ژوئن ۲۰۲۶ بین لبنان و اسرائیل میانجیگری کرده بود، دعوت کرد. او خواستار «عملیسازی» این چارچوب شد؛ چارچوبی که «فرآیند متقابل، مرحلهای با شرایط واضح» را مقرر میکند.
برای عملیسازی چارچوب سهجانبه، لبنان به ترتیبی امنیتی نیاز دارد که نیرویی معتبر بتواند جنوب را تحت کنترل بگیرد. از آنجا که نیروهای مسلح لبنان (LAF) اعمال اقتدار دولتی با زور را معادل جنگ داخلی میداند، نیروی نظامی قابل اعتماد باید وظایفی را که ارتش لبنان مایل به انجام آنها نیست، بر عهده گیرد.
مذاکرات بین لبنان و اسرائیل بهدلیل تسلیحزدایی حزبالله دچار رکود شدهاند؛ اسرائیل بر این اصرار دارد که تلاشهای LAF برای منحلکردن این شبهنظامی بهصورت مستقل در مناطق آزمایشی تعیینشده تأیید شود. در واقع، نیروهای دفاعی اسرائیل از زاوتر الغربیّه، اولین منطقه آزمایشی تحت چارچوب سهجانبه که به لبنان بازگردانده شد، عقبنشینی کردند؛ اما پس از آن حزبالله دوباره حضور یافت.
در لبنان و بهویژه در اسرائیل، افراد کمی به ادعای دولت لبنان مبنی بر اینکه مسئولیت تسلیحزدایی حزبالله در اولین منطقه آزمایشی را انجام داده و از بازگشت این گروه تحت حمایت ایران جلوگیری کرده است، باور دارند.
چارچوب سهجانبه تنها پس از اینکه یک طرف سوم بهصورت مستقل برای اسرائیل تأیید کند لبنان در یک منطقه آزمایشی به تعهدات خود عمل کرده است، میتواند پیش برود. سپس این فرایند به منطقهای دیگر، شاید بزرگتر، گسترش مییابد. اما چه کسی این تأیید را انجام خواهد داد؟
ایالات متحده از ایفای این نقش امتناع میکند؛ دلیل اصلی این است که تأیید نیاز به حضور نامحدود زمینی دارد تا اطمینان حاصل شود حزبالله نمیتواند دوباره کنترل را به دست گیرد. لبنان فرانسه را پیشنهاد داد، اما اسرائیل این پیشنهاد را رد کرد. سپس دو کشور بر سر ایتالیا توافق کردند، ولی ایتالیا گفت تنها تحت مأموریت سازمان ملل میتواند شرکت کند. این مسأله همه را به نقطهٔ شروع بازگرداند؛ بحث درباره احیای نیروی صلحپیمای بینالمللی که بینتیجه مانده و مأموریت آن بهزودی به پایان میرسد.