روان‌کاوی زندگی روزمره

این خود تروما نیست که سرچشمهٔ بیماری است، بلکه ناامیدی ناخودآگاه و سرکوب‌شده‌ای است که از این واقعیت ناشی می‌شود که فرد اجازه ندارد آنچه را بر او گذشته بیان کند؛ و نه اجازه دارد احساساتی چون خشم، عصبانیت، تحقیر، نومیدی، درماندگی و اندوه را نشان دهد و نه می‌تواند آنها را تجربه کند. همین امر بسیاری از افراد را به خودکشی می‌کشاند، زیرا وقتی فرد به‌کلی نتواند این احساسات شدید را که بخشی از خود واقعی او هستند زندگی کند و به آنها مجال بروز دهد، دیگر به نظر نمی‌رسد که زندگی ارزش زیستن داشته باشد.

● @freudisalive

● آلیس میلر
For your own good (1983)

گویا اگر آدم بتواند خشم و دردش را آزادانه ابراز کند، این احساسات می‌توانند خیلی زود فروکش کنند.

● @freudisalive

● آلیس میلر

شاید احساس کنیم آنچه «میل» می‌نامیم، با جزئیات، نشانه‌ها، اشارات و حرکات [کسی] برانگیخته می‌شود؛ اینکه دل‌باختهٔ لبخندی می‌شویم، یا لحن صدایی، شیوهٔ راه رفتنی یا سبک زندگی‌ای، و نه دقیقا دل‌باختهٔ چیزی که یاد گرفته‌ایم آن را «یک انسان کامل» بنامیم؛ و شاید این برانگیخته‌شدن، این شعله‌ور شدن میل، بیش از آنکه ما را به‌سوی شناختی واقع‌بینانه از آن‌کسی که گمان می‌کنیم «ابژهٔ میل» ماست سوق دهد، در هذیان‌های ترس و اشتیاق‌مان رها می‌سازد.

کمتر چیزی هست که به‌اندازهٔ دل‌باختن به کسی، هم آدم را منزوی کند و هم در اقیانوسی بی‌کران غرق سازد.

● @freudisalive
● آدام فیلیپس
عوارض جانبی: درباب فراموش کردن خود

عمیق‌ترین میل‌های ما آن‌قدر برای خودآگاه‌مان آشفته‌کننده‌اند که در اصل، همهٔ ما تمام‌وقت مشغول فریب دادن خودمان به شیوه‌های بی‌شماریم.

برای مثال، زبان هرقدر غنی و شگفت‌انگیز باشد، هرچه بتوانیم میل‌هایمان را سنجیده‌تر و منسجم‌تر توصیف کنیم، بیشتر معلوم می‌شود که داریم آنها را نادرست بازنمایی می‌کنیم.

بنابراین، تداعی آزاد راهی است برای اینکه در حضور کسی ــ روان‌کاو ــ «نامنسجم» حرف بزنیم؛ کسی که شاید بتواند در این درهم‌ریختگی تصاویر، تداعی‌ها و سروصداها معنایی پیدا کند.

● @freudisalive

● آدام فیلیپس

بگذارید بی‌درنگ بگویم که من بیشتر مفاهیمم را از مفاهیم فروید وام گرفته‌ام.

امیدوارم به این خطا نیفتم که بیندیشم می‌توان فردی را جدا از جایگاهش در جامعه ارزیابی کرد.

بلوغ فردی متضمن حرکت به‌سوی استقلال است، اما چیزی به‌نام استقلال در معنای تام کلمه وجود ندارد. برای انسان مایهٔ فساد و تباهی است که از فرط کناره‌گیری احساس استقلال و رویین‌تنی داشته باشد. درصورتی‌که چنین‌فردی زنده باشد، مبرهن است که واقعاً وابستگی دارد! وابستگی به مراقبی روانی یا خانواده‌اش...

● @freudisalive
● دانلد وینیکات
مفهوم فرد سالم، ۱۹۶۸

من که نمی‌توانم هیچ‌وقت جمعیتی بیشتر از چهار پنج نفر را تحمل کنم، به‌علت دوز بالای انسانی به مسمومیت قلب دچار شده بودم. پاریس برای من مکان تنهایی و سکوت شده است؛ نوعی صومعه. تازه هیچ‌چیز خسته‌کننده‌تر از این نیست که نقشی را بازی کنی که در آن تبحری نداری. افراد زیادی بودند که مرا دوست داشتند یا دست‌کم این‌طور می‌گفتند ولی من جز دو یا سه نفر استثنا کسی را دوست نداشتم. واقعیت این است که انتظار ساعت‌هایی عاشقانه را می‌کشیدم و آن ساعت‌ها دارند نزدیک می‌شوند. فقط امیدوارم که زود سلامتی‌ام را به دست بیاورم و از این افسردگی درونی خلاص شوم.

● @freudisalive

● آلبر کامو به ماریا کاسارس
سائوپائولو، ۸ اوت ۱۹۴۹

فقط کار پایان‌ناپذیر سوگواری می‌تواند ما را از شر افتادن در دام این توهم بازدارد که گویی سرانجام والدینی را یافته‌ایم که زمانی با تمام وجود به آنها نیاز داشتیم؛

والدینی همدل و گشوده، درک‌کننده و قابل درک، صادق و در دسترس، یاری‌رسان و بامحبت و بااحساس، شفاف، صریح و عاری از تناقض‌های نامفهوم.

چنین والدینی هرگز از آن ما نبوده‌اند؛ زیرا مادر تنها تا آنجا می‌تواند همدلانه واکنش نشان دهد که از کودکی خود رها شده باشد. هنگامی که او فراز و نشیب‌های دوران اولیهٔ زندگی‌اش را انکار می‌کند، در زنجیرهایی نامرئی گرفتار است.

● @freudisalive

● آلیس میلر
ماجرای کودک با استعداد

ما همواره در تسخیر افسانهٔ توانمندی‌های بالقوهٔ خود هستیم؛ این‌ تصور که شاید می‌توانستیم آدم دیگری باشیم و کارهای دیگری از ما برمی‌آمد.

● @freudisalive

● آدام فیلیپس
○ Missing Out, 2012

اگر ماجرا فقط به همین فراموش کردن و سرکوب کردن ختم می‌شد، این کار می‌توانست راه‌حل خوبی باشد.

اما رنج سرکوب‌شده زندگی هیجانی را مسدود می‌کند و به بروز نشانه‌های جسمانی می‌انجامد.
و بدتر از همه اینکه، اگرچه احساسات کودک آزاردیده در همان نقطهٔ آغاز، یعنی در حضور کسانی که مسبب آن رنج بوده‌اند، خاموش شده است، اما زمانی که آن کودکِ آسیب‌دیده خود صاحب فرزند می‌شود، آن احساسات دوباره مجال بروز و بیان می‌یابند.

● @freudisalive

● آلیس میلر (Alice Miller)
دانش طردشده
رویارویی با زخم‌های دوران کودکی

ما اکنون با پیامدهای هولناک «زندگی‌های خوبی» روبه‌رو هستیم که بر اساس ملاحظات سیاسی طراحی شده‌اند؛ پیامدهای ستیزه‌جویانه‌ترین و قهرآمیزترین طرح‌هایی که تعیین می‌کنند مردم باید چگونه باشند، چه‌چیزی بخواهند و با زندگی‌شان چه کنند.

● @freudisalive

● آدام فیلیپس
○ Going Sane: Maps of Happiness

این موقعیتی آشناست؛ چیزی هست که می‌خواهید تغییر دهید، رویه‌ای که می‌خواهید در پیش بگیرید، عادتی که می‌خواهید ترک کنید، یا الگویی از تفکر و احساس که مایلید دگرگونش سازید. آنگاه این پرسش پیش می‌آید: «آیا از عهدهٔ این کار برمی‌آیم؟» و، به بیان دیگر: «تا کجا می‌توانم امیدوار باشم؟»

این پرسشی جدی است ــ و هرچه پا به سن می‌گذاریم، پاسخ دادن به آن می‌تواند دشوارتر شود. آدم می‌خواهد امیدهای بزرگی برای خودش داشته باشد، اما در عین حال باید با خودش صادق باشد.

هرچه تجربهٔ زیسته‌تان بیشتر می‌شود، توانایی‌ها و محدودیت‌هایتان روشن‌تر می‌شوند و کم‌کم دامنهٔ آنچه را که جرات می‌کنید به آن امید ببندید، محدود می‌کنند.

این پرسش برای من، چه وقتی در زندگی خودم مطرح می‌شود و چه در زندگی یک دوست یا یک مراجع، روزبه‌روز تامل‌برانگیزتر شده است. پرسشی ظریف و بدیع با پیچیدگی‌های بسیار که به قلب آن نوع زندگی‌ای می‌زند که باور داریم می‌توانیم داشته باشیم.

امید اصیل ریشه در واقعیت دارد. ما به‌طور غریزی امیدی را که غیرصادقانه، فریبکارانه یا بی‌ملاحظه است، چه در خودمان و چه در دیگران، تشخیص می‌دهیم. در کارِ درمانی، امید کور و خوش‌بینی بی‌پایان کمکی نمی‌کنند.

اگر به کسی که بیست سال است با اعتیاد به مت‌آمفتامین دست‌وپنجه نرم می‌کند بگویید مطمئن هستید که او با کمی تلاش می‌تواند زندگی‌ای شاد و عاری از مواد داشته باشد، احتمال بیشتری دارد که احساس کند دیده نشده است و تردید کند که اصلا وضعیت واقعی او را درک می‌کنید.
رنج طولانی او سزاوار توجهی بهتر و سنجیده‌تر است.

ما می‌توانیم در هر سنی رشد کنیم و تغییر یابیم. با این حال، برای ایجاد امیدی حقیقی ــ همان نوع امیدی که ما را به انجام کار دشوار اما ارزشمندی که برای خود می‌خواهیم ترغیب می‌کند ــ آن امید باید اصیل و سنجیده باشد؛ چیزی که بتوانیم خود را در حال رشد کردن و به‌تدریج رسیدن به آن تصور کنیم.

امیدی که روزبه‌روز پیش می‌رود، امیدی متناسب با واقعیت شرایط ما، و امیدی که همگام با رشد ما، بالنده می‌شود.

● @freudisalive

● گری بورجسون
«تا کجا می‌توانم امیدوار باشم؟»، ۲۰۲۶

آدم‌ها شاید منحصربه‌فرد باشند، اما ممکن است منحصربه‌فرد بودنشان هیچ اهمیت خاصی نداشته باشد.

● @freudisalive

● آدام فیلیپس

اواخر قرن بیستم را دوره‌ای توصیف کرده‌اند که شاهد مرگ زبان بوده است؛ پدیده‌ای که از آن با عنوان «زبان‌کشی» (linguisticide) یاد شده است و در پی آن، زبان جای خود را به نظام‌های نشانه‌ای برای انتقال حالات هیجانی مشترک، سخنان پیش‌پاافتاده، کلیشه‌ها و مانند اینها داده است.

در این عصر گفتارهای بی‌مایه، بازیافتن کاربردهای پیچیده‌تر زبان به معنای توانمندسازی خویشتن برای روی آوردن به کارِ درون‌نگری است. کشف، یا دوباره کشف کردن لذت زبان، تجربه‌ای هیجانی و مهم است؛ زیرا بیان کلامی، عواطف و هیجان‌های خفه‌شده‌ای را آزاد می‌کند که زیر فشار شکل‌های تنزل‌یافتهٔ تفکر و از دست رفتن علاقه به خودِ سخن‌ گفتن، مدفون، مسدود و مختل شده‌اند.

● @freudisalive

● کریستوفر بولاس

شاهدخت من، شاهدخت نازنین من،

آه که چه روزهای شگفت‌انگیزی در پیش داریم!

من با پول پیش تو بازمی‌گردم، مدت زیادی پیش تو می‌مانم و هدیهٔ زیبایی برایت می‌آورم؛ و بعد راهی پاریس می‌شوم، به دانشمندی بزرگ بدل می‌گردم و با شهرت و اعتباری باشکوه و عالم‌گیر به وین باز‌خواهم گشت.

در آن زمان خیلی زود با هم ازدواج می‌کنیم، و من همهٔ بیماران عصبی درمان‌ناپذیر را درمان خواهم کرد و به لطف تو خودم هم سالم خواهم بود.

و آن‌قدر به بوسیدنت ادامه خواهم داد تا دوباره جان بگیری و سرزنده و شاد شوی؛ و بعد تا آخر عمر به خوبی و خوشی زندگی خواهیم کرد.

● @freudisalive

●زیگموند فروید
نامه به مارتا برنایس
وین، شنبه ۲۰ ژوئن ۱۸۸۵

هم هنر روان‌کاو بودن و هم هنر پدر بودن، برای من، جدایی‌ناپذیر از هنر نوشتن‌اند. اگر بخواهم همین را به شکل دیگری بیان کنم، آموختن اینکه چگونه بنویسم، بخش جدایی‌ناپذیری از تلاشی است که برای تبدیل شدن به پدری بهتر از پدر خودم، و روان‌کاوی بهتر از روان‌کاوانم، انجام می‌دهم. من این سه را ــ بهتر شدن به‌عنوان نویسنده، بهتر شدن به‌عنوان پدر و بهتر شدن به‌عنوان روان‌کاو ــ مسئولیت‌هایی درهم‌تنیده می‌دانم.
اینکه پدرم برای من پدر بهتری بوده است تا پدرش برای او، و اینکه من در تلاش برای تبدیل شدن به پدری بهتر از او هستم، به نظرم بخش اساسی شیوه‌ای است که پیشرفت انسان از طریق آن تحقق پیدا می‌کند.

● @freudisalive

● تامس آگدن
چرا می‌نویسم

بسیاری از افراد سراسر عمر از احساس گناهی سنگین رنج می‌برند؛ حسی از این دست که نتوانسته‌اند انتظارات والدینشان را برآورده کنند.

این احساس از هرگونه بینش عقلانی مبنی بر اینکه برآوردن نیازهای والدین وظیفه یا مسئولیت فرزند نیست نیرومندتر است.
هیچ استدلالی حریف این احساسات گناه نمی‌شود؛ چراکه ریشه در نخستین مراحل زندگی دارد و شدت و سرسختی خود را از همان دوران می‌گیرد.

● @freudisalive
● آلیس میلر
ماجرای کودک با استعداد

به این باور رسیده‌ام که چیزی را نمی‌توانی جبران کنی و دوباره درست بگذاری‌اش سرجایش. این را از جلسات روانکاوی یاد گرفته‌ام. حفره‌های زندگی‌ات همیشگی هستند. تو باید در اطرافش رشد کنی؛ مثل ریشه‌های درخت که از اطراف سیمان بیرون می‌زنند؛ باید خودت را از لابه‌لای شیارها بیرون بکشی. همهٔ این چیزها را می‌دانم؛ ولی نمی‌توانم با صدای بلند به زبان بیاورم‌شان، نه حالا.

● @freudisalive

● پائولا هاکنیز
دختری در قطار
ترجمهٔ علی قانع

می‌توانید بگویید فروید را دوست ندارید و زحمت خواندنش را هم به خودتان ندهید.

یکی از جالب‌ترین چیزها این است که انگار برخی افراد مدام مجبورند فروید را بکشند؛ عجیب است، درحالی‌که می‌توانند به‌سادگی از خواندنش دست بکشند. هیچ‌کس مجبور نیست فروید بخواند. هیچ‌کس مجبور نیست سراغ روان‌کاوی برود.

آلن دوباتن: وقتی آدم‌ها می‌گویند فروید «اشتباه می‌کند»، ممکن است بخواهند از چه چیزی فرار کنند؟

به گمانم شاید آن‌ها می‌خواهند از تمام افکار و احساساتی که هنگام خواندن آثار فروید به سراغشان می‌آید، بگریزند. فروید بسیار برانگیزاننده است و بعضی از نوشته‌هایش مستقیم روی نقاط حساس آدم دست می‌گذارند.

خیلی سخت است که نسبت به فروید بی‌تفاوت باشید. یا فکر می‌کنید فوق‌العاده جذاب است، یا به نظرتان مزخرف می‌آید. او مثل نویسندگان واقعا تاثیرگذار، چیزی را در آدم برمی‌انگیزد.

اما اگر اتفاقا از او خوشتان بیاید، به نظرم ممکن است زندگی‌تان را جذاب‌تر، صادقانه‌تر، واقعی‌تر، عمیق‌تر یا هوشمندانه‌تر کند؛ کوتاه اینکه، لذت‌بخش‌تر کند.

● @freudisalive
● آدام فیلیپس
در گفت‌و‌گو با آلن دوباتن

اگر آثار فروید را آن‌طور که من ناچار بوده‌ام بخوانم، با ذره‌بین بخوانید؛ خواهید فهمید که او چه دانشمند فوق‌العاده درخشانی بود، چه ذهن استثنایی‌ای داشت و چه چیزهایی را می‌دید که من هرگز به‌خودی خود نمی‌توانستم درکشان کنم.

بنابراین، بشخصه برای این مرد احترام و تحسین زیادی قائلم. به نظرم سهم فوق‌العاده‌ای که او در علم به معنای کلی آن و نه فقط در روان‌شناسی و روان‌پزشکی داشت، بسیار دست‌کم گرفته شده است.

میراث او بسیار ارزشمند است و نباید از دست برود، و فکر می‌کنم از این حیث نبوغ فروید در سطح افرادی نظیر انیشتین، نیلز بور، نیوتن یا داروین بود.

● @freudisalive

● مارک سالمز
بنیانگذار انجمن عصب‌روان‌کاوی

زیگموند فروید، چنین روزی در سال ۱۹۳۹ درگذشت.