جستار: یک نسخۀ نویافته‌ از تذکرة الاولیا.
کاتب: شیخ علی بن دوست‌خدا
الرفاعی الانقری.
سال کتابت: ۷۰۷

شیخ علی بن دوست‌خدا به‌عنوان کاتبی منظم و با‌سواد و درستکار و امانت‌دار که بیشتر به کتابت آثار عرفانی پرداخته برای اهل علم در ایران شناخته شده‌است.
از مجموع آن‌چه از آثار شیخ علی در دست است چنین بر‌می‌آید که او کاتبی حرفه‌ای نبوده، بلکه کارهایش را برای استفاده‌ی شخصی خودش نویسانیده‌است. این نوع کتابت معمولا از نظر درستی به اعتبار دست‌نویس می‌افزاید. آقای میرافضلی صاحب کانال تلگرامی چهار‌خطی تحقیقات گسترده‌ای در بارۀ کارهای او انجام داده‌است.
آن‌چه ظاهرا تا به‌حال از شیخ علی معرفی نشده نسخه‌‌ای است از تذکره‌الاولیا که او به‌سال ۷۰۷ نگاشته است. استاد کدکنی در تصحیح تذکره‌الاولیا از این دست‌نویس بهره نبرده‌است.
دست‌نویس‌های نگاشته شده از سوی شیخ‌علی دوست‌خدا از یک‌نواختی شگفت‌انگیزی در قلم و مرکب و  شیوۀ نگارش برخوردارند، آن‌چنان‌که اگر کسی یک کار از او را دیده باشد، شناختن سایر کارهایش بر آن کس دشوار نخواهد بود. شیوۀ کار او سادگی در کتابت و بیشترین استفاده‌ از سطح کاغذ، بدون تذهیب و خط‌کشیِ جدول است که این خود مشخصۀ کارهایی‌ست که کاتبان معمولا برای خودشان می‌نویسانیده‌اند. عبارت آشنای «صاحبه و کاتبه» در صفحۀ عنوان این دست‌نویس و دست‌نویس مجموعۀ فاتح ۵۴۲۶ و در انجامۀ دست‌نویس‌های مشابه ( مانند تفسیر کمبریج)، مؤید این نظر است.
آن‌چه ما تا به‌حال از شیخ‌علی بن دوست‌خدا دیده‌ایم کارهایی بوده که او در دهۀ بیست سال هفتصد نویسانیده‌است، اما از ظاهر دست‌نویس تذکره الاولیا پیداست که این دست‌نویس را در سال‌های نخستین شروع کار کتابت خود نگاشته و از جمله دست‌نویس‌ها‌یی‌ست که برای خودش نوشته‌است. شیخ علی در اینجا هم، چنان‌که رسم و عادت اوست، هرجا به کلمه‌ی عشق رسیده، آن را با رنگ سرخ از باقیِ متن برجسته کرده‌است.
ما این دست‌نویس را در فرصت دیگری به‌تفصیل معرفی خواهیم کرد.


#انجامه
#معرفی
#تذکره‌الاولیا
#کدکنی
#شیخ_علی_بن_دوست_خدا



راهنمای استفاده از جستارها و گفتارها و دیگر چیزها که در کانال "انجامه" آورده‌ایم - ۱



@Anjaame