❇️آیینه ی سکندر

سه اپیزود در یک قاب

(1)

به مناسب گرامی داشت روز ملی علوم اجتماعی و نکو داشت مقام دکتر غلامحسین صدیقی بنیان گذار جامعه‌شناسی در ایران،دانشگاه فرهنگیان ایلام روز چهارشنبه ۱۲آذر ماه ۱۴۰۴ همایش با شکوهی برگزار نمود.

سرآغاز این همایش، خیر مقدم دکتر رمضان پیری، سرپرست دانشگاه فرهنگیان به دانشجویان، اساتید، میهمانان برنامه و میهمان ویژه همایش دکتر سکندر امان الهی بهاروند بود.

دکتر پیری ضمن گرامی داشت  این روز، بر اهمیت تفکر نظری اندیشمندان،  ضرورت علوم اجتماعی و لزوم تکریم پژوهشگران و اساتید این حوزه تاکید نمودند.

نوبت به دعوت از پروفسور سکندر امان الهی  (از گنجینه های جامعه شناسی و انسان شناسی ایران) که رسید ، سالن به احترام او برخاست  و یکریز او را تشویق نمود. تشویق ممتد و مستمر حاضران، اشک شوق را در دیدگان پروفسور امان الهی دواند و ایشان، بارها به احترام جمع، فروتنانه تعظیم نمود و در بیان ابتهاج خود چنین گفت: امروز یکی از شادترین روزهای زندگیم بود.

پخش مستند زندگی دکتر امان الهی، اشک  را بر گونه ها و امید را دل ها،جاری ساخت. او به فرزندان ایران زمین در دانشگاه فرهنگیان ایلام امید بخشید و خودباوری را برای آنان مهم دانست. با پخش فیلم مستند، سکوتی سالن را فراگرفت، سکوتی که گه گاه با صدای کف زدن دانشجویان شکسته می شد.

کلیپ یادشده، بیانگر روایتی افسانه وار از از زندگی پسر بچه ای بود که تا سن ۱۲سالگی در یکی از روستاهای خرم آباد رنگ مدرسه به چشم ندیده بود اما با تلاش و پایمردی، سه پایه تحصیلی را در نه ماه گذراند. او در دوران دبیرستان بر زبان انگلیسی مسلط شد. وی تا سال ۱۳۴۰  در کوهدشت و دارایی خرم آباد معلم بود سپس عازم دانشگاه مورگان آمریکا شد و مدرک کارشناسی ازشد خود را اخذ نمود و  پس از آن تحصیلات اش را در دانشگاه رایس  در مقطع دکتری ادامه داد و به دریافت این مدرک نایل گشت. پس از آن  استاد دانشگاه هاروارد شد.

پروفسور امان الهی بهاروند  پس از مدتی به ایران بازگشت و در دانشگاه شیراز به تدریس پرداخت. وی طی سالیان تدریس بارها از سوی دانشگاه های هاروارد،  هاوایی ، برگن نروژ، دانمارک، لندن و توکیو ژاپن و.‌.‌. برای تدریس دعوت شد و در این دانشگاه ها رسالت آموزشی و پژوهشی خود را ادامه داد.

دکتر امان الهی هم اکنون در سن ۸۷ سالگی سه ماه از سال به دعوت دانشگاه هاوارد در امریکا حضور یافته و به سخنرانی،تدریس و راهنمایی دانشجویان دکتری و پژوهشگران می پردازند.

در این مراسم از مقام علمی پروفسور سکندر امان الهی بهاروند، تجلیل شد

(2)

اپیزود دوم برنامه، سخنرانی دکتر بهروز سپیدنامه، دانشیار گروه جامعه شناسی و مطالعات فرهنگی دانشگاه ایلام بود.

سپیدنامه در بیان مقام و جایگاه علمی پروفسور امان الهی به اقتفای خواجه ی شیراز رفته و سخنان خود را با سه بیت آغاز کرد: 
.
آیینه ی سکندر جام جم است بنگر
تا بر تو عرضه دارد احوال ملک دارا...

من این آیینه را روزی به دست آرم  سکندر وار
اگر می گیرد این آتش زمانی ور نمی گیرد...

نه هر که چهره برافروخت دلبری داند
نه هرکه آیینه سازد سکندر ی داند...

او اظهار داشت که مهمترین ویژگی دکتر امان الهی، همایندی بین دو تجربه ای است که ویلهلم دیلتای از آن ها یاد کرده است. یعنی تجربه ی اندیشیده و تجربه ی آگاهانه و تجربه زیسته و به تعبیر فلاسفه حرکت بین عقل نظری و عقل عملی. و نیز درون فهمی فرهنگ و دیالکتیک آن با ساحت نظر است.

دکتر بهروز سپیدنامه،دانشجویان رشته ی علوم اجتماعی را به دو تمرینی که ضروری هر جامعه شناس است توصیه نمود تا جهان اجتماعی را آن گونه که هست ببیند. یکی "تخیل جامعه شناختی" است که "میلز" سفارش نموده و دیگری "توصیف ژرف"  که مورد تآکید "کلیفورد گیرتز" است.

وی ادامه داد این دو تمرین، جامعه شناس را به سمت رهیافت "متن وارگی" سوق خواهد داد و به درک هرمنوتیکی فرهنگ و پدیده های اجتماعی خواهد انجامید.

بهروز سپیدنامه که ریشه در خانواده ای اهل فضل و هنرپرور دارد و خود از شاعران، مترجمین، منتقدین و پژوهشگران است، دانشجویان رشته علوم اجتماعی را به مطالعه متون نظم و نثر دعوت نمود و این مطالعات را درک روایت های مرکز گریزی که باختین از آنها گفته موثر دانست.

لازم به ذکر است  در هفته پایان آبان ماه ۱۴۰۴ طی مراسمی از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از دکتر بهروز سپیدنامه به عنوان سرآمد ملی حوزه فرهنگ عمومی  تقدیر شد.

دکترسپید نامه توانسته است مفهوم سرمایه دینی و آنومی دینی را برای اولین بار صورت بندی نظری و تجربی کند.

(3)

بوسه «پرفسور بر دست پرفسور» صحنه ای به یاد ماندنی بود  که  چشم دور بین ها آن را ضبط نکرد.