🔹بهروز سپیدنامه

🔸مُهر سکوت

🔹(در نقد اظهارات غیر مسئولانه برخی از چهره ها)

👈طرح مسئله:

امروزه در فضای رسانه ای کشور، شاهد سخنان نسجیده ی بعضی از مسئولین و چهره هایی هستیم که هزینه های فراوان و جبران ناپذیری برای کشور در سطح بین المللی ایجاد کرده و خواسته یا نخواسته، آب در آسیاب دشمنان این سرزمین می ریزند.

👈استدلال:

مقام، در ادبیات عرفانی، به جایگاه ، رتبه و منزلتی گفته می شود که حاصل مجاهدت با نفس است. یکی از این مقام‌ها، «مقام سکوت» است. سکوت، هم مقام است و هم اسبابی برای کسب مقام. زیرا بنا به آموزه‌های دینی، بسیاری از گرفتاری‌های افراد و بسیاری از فرو افتادن‌ها از اوج عزت به حضیض ذلت ، ناشی از لغزش‌های زبانی است. جوامع نیز مستثنی از این قاعده نیستند.

شاعر بزرگی چون مولوی که بلیغ‌ترین و فصیح‌ترین سخنان را در گوش زمانه گفته و به فریاد نشسته، تخلص خود را «خموش» اختیار کرده است. سعدی شیرازی، بابی از گلستان‌اش را «به فواید خاموشی» اختصاص داده است. سایر بزرگان ادبیات فارسی نیز به ارزش سکوت و خاموشی به هنگام، پرداخته اند.

اهمیت سخن گفتن به مقدار، و خاموشی به گاه، تا جایی است که در کتاب‌های فارسی دورۀ ابتدایی که زیر بنای فرایند «جامعه پذیری» به شمار می روند با نقل حکایاتی چون «روباه و خروس» و «مرغابیان و لاک پشت» به دانش آموزان آموخته اند که سخن گفتن در جایی که باید خاموش بود باعث هلاکت خواهد شد و : «نفرین بر دهانی که بی موقع باز شود» .

سعدی شیرازی دو نشانه ی سبک مغزی را سکوت، هنگامی که باید سخن گفت و سخن گفتن هنگامی که باید سکوت اختیار کرد دانسته است:

اگر چه پیش خردمند، خامشی ادب است
به وقت مصلحت آن به، که در سخن کوشی
دو چیز طیرۀ عقل است: دم فرو بستن
به گاه گفتن، و گفتن به گاه خاموشی

و نیز

از آن مرد دانا دهان دوخته
كه بيند كه شمع از زبان سوخته

مولوی در حکایت «طوطی و بازرگان» در نکوهش عدم ضبط زبان اظهار کرده، هر حرف نسنجیده‌ای که از زبان خارج شود مانند تیری است رها شده که برگشت ناپذیر است و مایه عداوت و دشمنی و ویرانی خواهد شد. به قول حافظ «هر چند که ناید باز تیری که بشد از شست» آن جا که مولانا می فرماید:

نکته‌ای کان جست ناگه از زبان
همچو تیری دان که آن جست از کمان
وا نگردد از ره آن تیر ای پسر
بند باید کرد سیلی را ز سر
چون گذشت از سر، جهانی را گرفت
گر جهان ویران کند نبود شگفت

پیامبر اعظم (ص) در ستایش سکوت به هنگام اظهار داشته : «الصّمت سيّد الأخلاق» (خاموشی سرور اخلاق است) و «السَّكُوتُ زِينَةُ الْمُؤْمِنِ»، سکوت زینت مؤمن است. حضرت رسول اکرم (ص) در وصایای خویش به ابوذر می‌فرماید: «دع ما لست منه فی شئء فلا تنطق بما لایعنیک و اخزن لسانک کما تخزن ورقک»،(آنچه را که به تو مربوط نمی‌شود رها کن و نگو آنچه را که ضرورت ندارد و زبانت را نگاهبان باش همچنان که از مال و ثروت حراست می‌کنی).

حضرت علی (ع) می‌فرمایند: «السكوت زینة الحكیم»، یعنی سکوت زینت حکیم است. و «اذا تمّ العقل نقص الكلام»، (وقتي كه عقل به رشد و كمال رسيد،‌ سخن گفتن رو به نقصان مي‌نهد.) . و «احمد من البلاغه الصمت حین لاینبغی الکلام»،(ستوده‌تر و شایسته‌تر از بلاغت، خاموشی است، آن دم که سخن گفتن سزاوار نیست).

حضرت امام رضا (ع) می فرماید :«من علامات الفقه الحلم و العلم و الصمت ،ان الصمت باب من ابواب الحکمه ان الصمت یکسب المحبه ،انه دلیل علی کل خیر»،(از نشانه‌های ژرف اندیشی و فهم عمیق دین :بردباری،دانش و خاموشی است. به راستی که سکوت دری است از درهای حکمت، صمت و سکوت دوستی می‌آورد و دلیل و رهنمون هر خیر و خوبی است) . امام هادي (ع) هم مي‌فرمايد: «الجاهل اسير لسانه»، (نادان اسير زبان خود است)

لغزش‌های زبانی و سخن گفتن‌های نا به جا و نا خجسته، نه تنها در سطح فردی باعث زوال می شوند که در سطح اجتماعی و حکمرانی نیز باعث اضمحلال جوامع و گاه به مخاطره انداختن دولت ها و حکومت ها می شود.

همان گونه که در سطور بالا ذکر شد، بخشی از آموزه‌های مربوط به فواید خاموشی به هنگام و شایسته و بایسته، ریشه در فرهنگ و ادبیات و هویت ایرانی ما و بخشی دیگر ریشه در هویت دینی و اسلامی ما دارد و اگر چهره ای، به این اصل مهم توجه نکند و با سخن گفتن ناصواب خود کشور را به سمت بحران و ویرانی بکشد باید در ایرانیت و اسلامیت او تردید نمود.


🔹پ ن:

نمونه این اظهارات نسنجیده انتشار پستی در صفحه اینستاگرام  مهدی محمدی مشاور رئیس مجلس با مضمون حمله اتمی ایران به اسرائیل با شبیه سازی نقشه اسرائیل با دو انفجار هسته ای است.
علی رغم این که اظهار شد این پست اشتباهی توسط ادمین و بدون اطلاع مهدی محمدی منتشر شده و نیز علی رغم حذف پست مذکور، جنجال و غوغای زیادی در جهان علیه کشور عزیزمان ایجاد شد.
@allisdata