Yangi Marketing

Yangi format: mashxur marketologlar savollarga audio formatda javob berishadi

💬Marketing bu nima?

🎙Shaxrux Nizamutdinov javob beradi — marketolog, FCB Artgroup xalqaro kreativ agentligining boshqaruvchi hamkori va kreativ direktori, Buyuk Britaniya Qirollik Marketing instituti a'zosi, @uchadiuxladi loyiha muallifi.
—
🥷 @yangimark

Yangi format: mashxur marketologlar savollarga javob berishadi

Yangi formatni tashkil qilmoqdaman. Kanal obunachilari nomidan mashxur va tajribali marketologlarga savol beraman.

Birinchi savol: Marketing bu nima?

Azizbek Yusufov javob beradi — tadbirkor, 20 yillik tajribaga ega marketolog. Mirror Management - marketing kommunikatsiyalar agentligi boshqaruvchi hamkori.
—
🥷 @yangimark

Yangi intervyu: Bellissimo Pizza va Papa John's?

Bellissimo Pizza marketing bo'limi rahbari Shokhrukh Asrolkhodjayev bilan suhbat qildim va Papa John'sning o'zbek bozoriga kirishi haqida fikrlarini eshitdim.

Papa John'sning o'zbek bozoriga kirishiga juda ijobiy tarafdan qaraymiz, raqobat va xalqaro tajribaning bozorga kelishi ushbu kategoriyani oldinga siljishiga turtki bo'lishi mumkin. Bugungi kunda pitsa segmenti ulush bo'yicha ananaviy fastfuddan ancha ortda qolmoqda (lavash, somsa, burger). Yetarlicha potentsial bozor mavjud, biz pitsa madaniyati iste'molchining kundalik hayotiga endigina kirib kelayotgan bosqichda turibmiz, kuchli o'yinchilarning kelishi va sog'lom raqobat bu jarayonni faqat tezlashtirishi mumkin.

O'zingizni qanday himoya qilishni rejalashtiryapsiz? Va rejalashtiryapsizmi? Bu borada Bellissimo'ning umumiy strategiyasi qanday?

Papa John's boshqa segmetn uchun ishlaydi, o'rta + (Middle +), ularda har bir xaridorning o'rtacha cheki Bellissimo'nikiga qaraganda 25+% yuqori, bu iste'molchi uchun juda sezilarli, biz hali global miqyosda strategiyani o'zgartirishni rejalashtirmayapmiz, lekin strategiya bozor holatiga va iste'molchi xulq-atvori o'zgarishiga qarab moslashtirilishi mumkin. Hozirgi vaqtda rejalarimizda brend taniqliligini oshirish va ko'proq yangi restoranlar ochish. Yana qayta takidlayman, asosiy vazifa bu pitsaga bo'lgan munosabatni o'zgartirish va uni istemolchilarning hayotiga olib kirish, boshqa pitseriyalar bunda bizga yordam berishadi.

Papa John's asosan yuqori sifatli ingredientlarni ishlatishga e'tibor qaratadi, bu ularning sloganida ham aks etgan "Better ingredients, better pizza". Bellissimo nimaga e'tibor qaratadi va o'zini qanday pozitsiyalaydi?

Agar siz maxsulotga e'tibor haqida gapirayotgan bo'lsangiz, biz asosiy e'tiborni tezlik va yetkazib berish sifatiga qaratamiz.

Kommunikatsiya nuqtai nazaridan, biz ayni vaqtda "Pitsa - bu birlik" degan hissiy birlashishni targ'ib qilish uchun harakatdamiz, shuning uchun Bellissimo Pizza shiori - birlashish uchun sabab. Bu yana kategoriyani rivojlantirishdan kelib chiqqan va POD (point of difference), boshqa pizza uchun emas, balki umuman fastfud segmenti uchun.
—
🥷 @yangimark

"Bizning atrofimiz bizni fikrlash doiramizni shakllantiradi" degan gapni avval ko'p marta eshitganman. O'sha paytda men buni jiddiy qabul qilmagan edim, lekin bugun men 32 yoshdaman va aniq ayta olamanki, bizning shakllanishimizda ko'p narsa bizning qanday ma'lumot olishimizga, "qanday sharbatda qaynayotganimizga" bog'liq. Va bu nafaqat atrof-muhitga - balki biz iste'mol qiladigan kontentga ham bog'liq. Biz o'qiydigan kitoblar. Biz tinglaydigan podkastlar. Biz kuzatadigan kanallar.

Ushbu fikrlarga mos keladigan kontent, Laziz Adhamov va Hikmat Abdurahmonovdan yangi podkast, ko'rishni tavsiya qilaman. Tadbirkorlik, marketing va menejment sohalarida rivojlanmoqchi bo'lganlar uchun to'g'ri muhit va to'g'ri kontent.

https://www.youtube.com/watch?v=qA8JXyY1Lto
—
🥷 @yangimark

Amerikaning mashxur pitseriyalar tarmog'i PAPA JOHNS O'zbekiston bozoriga kirmoqda

1984-yil AQShning Indiana shtatida asos solingan Papa Johns pitseriyalar tarmog'i poytaxtimizning naqd 6 ta manzilida o'z restoranlarini ochishni reja qilgan.

Hozirda dunyoning 45 davlatida 5,000 dan ortiq restoranlarga ega pitseriyalar tarmog'i O'zbekiston bozorida franshiza asosida ishlashi kutilmoqda.

Menimcha, KFC va Wendy'sdan keyinggi uchinchi yirik xalqaro brend O'zbekiston bozoriga kirmoqda. Qisqa vaqt ichida KFC sotuvlar bo'yicha EVOS'dan o'zib ketdi. Qiziq, Papa John's qanday natijalarga erisharkin? Sezayapaman, bizni Bellissimo Pizza va Papa John's o'rtasida qiziq va kuchli raqobat kutmoqda.

Umuman olganda raqobat - bu yaxshi. Eng kuchlisi va yaxshisi yutishi kerak. Pitseriyalar tarmog'i qancha ko'p bo'lsa, bozor ham yiriklasha boshlaydi (agar hozir kuniga 10,000 ta pitsa sotilayotgan bo'lsa, 3 yildan keyin Papa John's kabi o'yinchilarning sharofati bilan bu raqam 50,000 taga yetadi). Xalqaro brendlarning bozorga kirishi hamma uchun yaxshi, Bellissimo Pizza uchun ham (hozirgi holatidan yanada yuqoriga ko'tariladi va rivojlanadi).

Papa John's haqida gapiradigan bo'lsak, u yuqori sifatli ingredientlarni ishlatishga harakat qiladi, bu ularning sloganida ham ko'rsatilgan - "Better Ingredients, Better Pizza".
—
🥷 @yangimark

Yil sarhisobi: PR, kommunikatsiya, blogerlar va trendlar

Men turli sohalardagi mutaxassislar va biznes vakillari bilan yilni sarhisob qilishni davom ettiraman. Bugun maslov:tashkent PR agentligining boshqaruvchi hamkori Sevil Sakaeva kommunikatsiya sohasidagi tendentsiyalar haqida gapirdi.

1. Blogger pufakchasi

Blogger pufakchasi juda ko'p shishib ketdi va mana yorilib ketmoqchi. Kompaniyalar uchun bloggerlar bilan integratsiyalashuv uchun yuzlab million so'mlik byudjetni himoya qilish tobora qiyinlashib bormoqda.

Mahalliy brendlarda hali ham blogerlar bilan ishlashda muammolar mavjud. Xalqaro brendlarda butunlay boshqacha iqtisod va jarayonlar, bitta blogger bilan integratsiyaga $3,000 pul sarflash, va 200 ming odamni oxvat qilish - qabul qilib bo'lmaydigan hashamat.

Nima qilish kerak? Kompaniyalar 10-20 ta bloggerlardan ommaviy reklama xarid qilishdan voz kechib, 1-2 ta brend elchisi bilan uzoq muddatli hamkorlikka oʻtadilar. Bu brendning byudjeti nuqtai nazaridan foydaliroqdir (hech bo'lmaganda siz olti oy yoki bir yil uchun narxlarni tuzasiz va ommaviy sotib olasiz) va mijozlar uchun ham samaraliroq - integratsiyaga bo'lgan ishonch darajasi oshadi va blogger reklama qilingan mahsulotni yaxshiroq tushuna boshlaydi.

2. Press-relizlar o'lmoqda

O'tgan kuz-qish biznes mavsumini va biz foydalangan platformalarni tahlil qilgandan so'ng, men klassik press-reliz deyarli o'lik ekanligini va faqat davlat idoralari va yuqori darajada tartibga solinadigan kompaniyalar uchun tirik qolganini angladim. O'z xabarlarini maqsadli auditoriyaga samarali yetkazishni reja qilgan yangi kompaniyalar, maxsus loyihalar formatidan tobora ko'proq foydalanmoqda.

Bu nimani anglatadi? Maxsus loyiha mohiyatan tahririyat bilan bir xil vositadir, lekin u bitta umumiy mavzu bilan birlashtirilgan turli xil insonlar bilan intervyularning butun seriyasi bo'lishi mumkin. Shaxs materialning asosiy qahramoni sifatida, albatta, ma'lumotni taqdim etuvchi sifatida trendda bo'ladi. Odamlar korporatsiyalar o'z muammolarini qanday hal qilishlari va qancha pul topishlari haqida o'qishga qiziqmaydilar. Odamlar ushbu korporatsiyalar ularga o'xshash odamlarning hayotiga qanday ta'sir qilishini ko'rishga qiziqishadi. Brend/mahsulot hayotingizga qanday ta'sir qilganini ko'rsatadigan materiallar eng yuqori o'qish va jalb qilish ko'rsatkichlarini taqdim qiladi.

3. Telegram kanallari ko'paymoqda va rivojlanmoqda

24-yilda Telegram kanallari joylashtirish hajmi va intensivligi bo‘yicha bloggerlar integratsiyasidan ancha oshib ketadi. Shuni ham yodda tutish kerakki, viloyatlar uchun mahalliy telegram kanallari axborot iste'moli bo'yicha hamon birinchi o'rinda turadi. Respublika bo‘ylab ishlayotgan brendlar uchun esa bu platformalar ommaviy axborot vositalaridagi nashrlar yoki bloggerlarning lentalaridan ko‘ra ancha arzon va eng muhimi samaraliroq.

Hozirda telegram maydonida bozorga nima etishmayapti? Tahlillar. Jiddiy mavzularda jiddiy tahlillar. Fintech, banklar, developerlar, IT, riteyl - bularning barchasi muntazam ravishda qiziqarli loyihalarni yaratadilar, bozor ulushlarini hisoblaydilar, raqobatchilarni o'rganadilar, ammo bu barcha natijalar bilan deyarli boradigan joy yo'q. Rusiyzabon segment uchun bitta “Пик Скартариса” va o‘zbek tilidagilar uchun Davletov barcha yangiliklar lentalarini qamrab olish uchun yetarli emas.

Yana bir narsa: SCR loyihalariga va ESG

SCR va ESG - bu qisqartmalarni o'rganishingiz va orqada qolishni istamasangiz, ix dasturini amalga oshirish va reklama qilish uchun byudjet tuzishni boshlashingiz kerak bo'ladi. Global miqyosda SCR (korporativ ijtimoiy mas'uliyat) ning yangi talqini tendentsiyalari uzoq vaqtdan beri mavjud edi, ammo endi ular nihoyat bizning bozorimizga yetib keldi.

TBC, Korzinka, Agrobank, Uzum, Gross Insurance kabi mahalliy gigantlar o'zlarining ijtimoiy loyihalarini amalga oshirish va PR qo'llab-quvvatlash endi byudjet qoldig'i asosida emas, balki katta alohida strategiya bo'ladigan darajaga yetdi.
—
🥷 @yangimark

Hammaga salom! Kanal ishlayotganiga bir necha kun bo'ldi, shu muddat ichida bizda allaqachon 1200 dan ortiq odam yeg'ildi. Kanalga qo'shilganingizdan juda xursandman. Siz bilan yaqinroq tanishmoqchiman, 2024-yilda bu kanal sahifalarida tez-tez ko'rishamiz deb o'ylayman.

Mening ismim Alisher Djumaniyazov, men ALPHA biznes maktabi hamasoschisi va We Digital marketing agentligi hamasoschisi bo'laman.

2013-yildan beri marketing va reklama bilan shug'ullanib kelmoqdaman. Shu paytgacha Samarqand Darvoza'da ishladim, MyTaxi servisini bozorga olib kirdim, Чайкоф kofeynyalar tarmog'ida marketing bilan shug'ullandim, Rock'n'Roll Media reklama agentligiga asos soldim va undan tashqari turli sohalarda 100+ loyihalar bilan ishladim.

Oxirgi 7 yil davomida men tadbirkorman – o‘zimni turli yo‘nalishlarda sinab ko‘rdim, ko‘p xatolarga yo‘l qo‘ydim va bir vaqtning o‘zida ko‘p narsalarni o‘rgandim. ALPHAdan tashqari men va hamkorlarim bilan media-loyihalarni (RedPen, VOT/voice of Tashkent va Citizen jurnallari), kiyim-kechak brendlari Topchan va Tony, "Казан" oshpazlik maktabi, "Alif" til markazi hamda RawLife batonchiklarini distributsiyasi bilan shug'ullandik.

Men startaplar, biznes, marketing va kreativ, shahar hayoti va shahar boshqaruvi, O‘zbekiston kelajagi, odamlar, iqtisodiyot, jamiyat va tarixga qiziqaman. Va men odatda o'z postlarimni aynan shu mavzular haqida yozaman.

Keling endi siz o'zingiz haqingizda gapirasiz.
—
🥷 @yangimark

Yaqin Sharq bo'ylab roadtrip (Saudiya Arabistoni, 1-qism)

Arabiston yarimoroliga qilgan sayohatimdagi eng esda qolarli voqealar seriyami Saudiya Arabistonidan boshlamoqchiman. Bu biz tashrif buyurgan eng oxirgi davlat bo'lishiga qaramay (ungacha Qatar va BAAda bo'ldik) u meni hammasidan ko'proq hayratlantirdi.

Saudiya Arabistoniga Qatardan keyin avtomobilda tashrif buyurdik. Sahro bo'ylab 5 soatlik yo'ldan so'ng, Xobar shahriga yetib keldik (Saudiya Arabistonining sharqiy provinsiyasi). Birinchi taasurot shunday bo'ldiki biz huddi Toshkentga kelgandekmiz. Shahar biz avvalroq ko'rganlarimizdan juda farqli - bu Dubay va Abu Dabi emas, Doha ham emas. Shahar yashash uchun juda qulay, odam uchun moslashtirilgan.

Hammasidan ham ko'proq meni kofeynyalar hayratlantirdi - ularni shaharda yuzlab ko'rishingiz mumkin, qandaydir fenomen. Kechqurun soat 23:00 larda, biz eski shahardagi bir kofeynyaga kirdik, u yer odamlar bilan to'la edi, huddi 2019-yildagi Said Baraka'da joylashgan Чайкоф'ga kirgandek bo'ldim. Hamma mahalliy aholi, kap-katta ayollar va erkaklar, yoshlar. Hamma suhbatlashmoqda, noformal va hotirjam. Koeynya zamonaviy, o'ziga xos stilda, faqat kofe va desertlar sotar ekan, boshqa hech qanday taom yo'q.

Bir necha kundan keyin esa men shuni tushundim - kofeynyalar barlarning o'rniga alternativ ekan. Mamlakatda alkogol taqiqlangan. Ammo odamlar kommunikatsiya qilishni xohlashadi. Va shu payt kofeynyalar arenaga chiqmoqda, qayerki, odamlar do'stlari bilan ko'rishadi, oilasi bilan vaqt o'tkazadi va tanishadi. Va ularning hammasi har xil, yorqin, ijodkor, ajoyib. Biz hattoki o'yinlar mavjud bo'lgan kofeynyalarni ham uchratdik.

Kofeynyalarning katta qismini yoshlar ochishmoqda. Va aftidan, kofeynyalardan ko'rinib turiptiki yoshlar juda ijodkor va erkin (turli joylarga tashrif buyurish va turli odamlar bilan muloqot qilgandan so'ng menda xuddi shunday his-tuyg'ular paydo bo'ldi).

Umuman olganda, eng ajoyib va kreativ syurpriz men uchun bu Saudiya Arabistonidagi kofeynyalar bo'ldi - men uchun ular jamiyat va jamiyat qanday ekanligini aks ettiruvchi va Saudiya Arabistonining zamonaviy aholisi qanday yashashining ko'rsatkichi bo'ldi.

Saudiya Arabistonidagi hayot haqida yana nima deyishim mumkin? Men yana bir nechta eslatmalarni va meni eng ko'p hayratda qoldirgan narsalarni baham ko'rishni rejalashtirmoqdaman (kutishlar/haqiqat toifasidan).
—
🥷 @yangimark

Khobar shahri, Saudiya Arabistoni 🇸🇦
—
🥷 @yangimark