ЎРИСЛАРНИНГ ТАРИХНИ СОХТАЛАШТИРИШ СИЁСАТИ

Ўрисларнинг манфур ва жирканч мустамлакачилик сиёсати нафақат миллий озодлик курашчиларини жисмонан йўқ қилиш, балки улар ҳақидаги тарихий маълумотларни сохталаштириш, номини қоралаш ва халқ хотирасидан ўчиришга ҳам қаратилган.

Мустамлакачилик фақат қурол билан амалга оширилмайди. Унинг энг хавфли шаклларидан бири — тарихни назорат қилиш, кимни қаҳрамон, кимни «босмачи», кимни эса «жиноятчи» сифатида кўрсатишдир. Шу тариқа халқнинг ўз тарихи ва миллий қаҳрамонларига бўлган муносабати ҳам ўзгартирилади.

Айниқса, миллий озодлик ҳаракати иштирокчиларига нисбатан бу сиёсат яққол намоён бўлган. Уларни жисмонан йўқ қилиш билан чекланмай, архив ҳужжатлари, матбуот материаллари, фотосуратлар ва бошқа манбалар орқали улар ҳақидаги тасаввурларни ҳам ўзгартиришга ҳаракат қилинган.

Хусусан, ушбу суҳбатда тарихчи олим қўрбошиларнинг суратлари қандай қилиб разилона тарзда ўзгартирилгани, уларнинг қиёфасига атайлаб салбий тус берилгани ҳақида сўз юритади.

Бу оддий фотосурат масаласи эмас. Бу — тарихий хотира учун кураш масаласи.

Чунки ўз тарихини ким ёзса, авлодларнинг ўтмиши ҳақидаги тасаввурини ҳам кўп жиҳатдан ўша шакллантиради.

Шунинг учун тарихий манбаларни танқидий ўрганиш, архив ҳужжатларини қиёсий таҳлил қилиш ва мустамлакачилик даврида яратилган маълумотларга холис илмий ёндашиш ниҳоятда муҳим. Тарихни фақат ўқиш эмас, унинг қандай ёзилганини ҳам англаш керак.

Ушбу суҳбатни диққат билан эшитинг ва тафаккур қилинг.

Социолог, Сухробхўжа Хидиров

@Xidirovformat